T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi Esas-Karar No: 2023/1438 - 2025/139
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
35. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2023/1438
KARAR NO\t: 2025/139
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 07/07/2023
NUMARASI\t\t: 2017/87 Esas 2023/399 Karar
DAVACI\t:
VEKİLİ\t
DAVALILAR\t
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat
KARAR TARİHİ\t: 06/02/2025
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ\t: 06/02/2025
\tMahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı ... Mak. San. Ve Tic. A.Ş. vekili ile ... vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
\tTARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
\tDavacı vekili dava dilekçesinde; 20/01/2016 tarihinde sürücüsü davalı ... olan, davalı ... Finansal Kiralama AŞ'nin maliki olduğu, davalı ... Sigortanın ise ZMMS sigortası ... plaklı araç içerisinde müvekkilinin yolcu olarak bulunduğu sırada, davalı ...'ın sürücüsü, davalı ...'ın ise maliki olduğu, davalı ... Sigortanın da ZMMS sigortası olduğu araç ile çarpıştığını, kaza nedeniyle müvekkilinin yaralandığını ve maluliyetinin oluştuğunu, müvekkilinin zararlarından davalıların sorumlu olduğunu belirterek, 500,00 TL tedavi gideri, 1.000,00 TL geçici iş gücü kaybı, 1.000,00 TL sürekli iş göcü kaybı olmak üzere 2.500,00 TL maddi tazminatın davalılardan kusurları oranında, 50.000,00 TL manevi tazminatın ise sigorta şirketi haricindeki davalılardan kusurları oranında kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini istemiştir.
\t Davalı ... Finansal Kiralama AŞ vekili cevap dilekçesinde; kazaya karışan ... plakalı aracın Beşktaş 3. Noterliğinin 20/03/2013 tarih ve 9285 Yevmiye no'lu kira sözleşmesi ile 37 ay süre ile ...'a kiralandığını ve aracın zilyetliğinin ve fiili hakimiyetinin ... Makina San. Ve Tic. AŞ'ye ail olması nedeniyle müvekkilinin işleten sıfatının olmadığını, sözleşmenin 9. maddesinde sorumluluğun kiracıya ait olduğunu, davanın ... Makina San. ve Tic. AŞ ye karşı açılması gerektiğini, bu nedenle davanın ... Makina AŞ. ihbarını talep ettiklerini, müvekkili hakkında davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
\tDavalı ... vekili cevap dilekçesinde; davada haksız fiilden sorumluluğun yasal koşullarının oluşmadığını, müvekkili açısından hukuka aykırı bir eylem bulunmadığını, müvekkilinin kavşak noktasında durarak kontrollü bir biçimde bölünmüş yola çıktığını, kazaya diğer aracın sebebiyet verdiğini, haksız eyleme müvekkilinin uğradığını, davacının kusur ve zararını ispatlaması gerektiğini, davacıya sigorta tarafından yapılan bir ödeme var ise bunun miktarının belirlenmesi gerektiğini, maddi tazminata esas maluliyet raporlarını kabul etmediklerini, manevi tazminat talebinin fahiş olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
\tDavacı vekili 14.03.2017 tarihli dilekçesinde; ... Finasal Kiralama AŞ hakkındaki davasını, davalının cevap dilekçesinden aracın 37 aylığına ... AŞ'ye kiralandığını öğrendiğinden, müvekkili tarafından bilinmesi mümkün olmayan durum nedeniyle HMK'nun 124/3 maddesi gereğince taraf değişikliği talep ettiğini beyan etmiştir.
\tDavalı ... beyanında; müvekkilinin ... Mak. San. Ve TİC AŞ ye ait ... Mühendislik Doğalgaz Isı .. Tic. Ltd Şti'de makine mühendisi olarak çalıştığını, aracın Başkengaz'a ait işlerin daha hızlı yürütülebilmesi için adına tahsis edildiğini, kazanın da bu aşamada meydan geldiğini, davacı ...'ın da Başkent Gaz'a müşavirlik hizmeti veren ... Eğt. Hiz. Dan. Mühendislik' in çalışanı olduğunu, kazanın iş saatleri içersinde olması nedeniyle iş kazası olduğunu, bu nedenle davaya bakmanın İş Mahkemesinn görevinde olduğunu, olay tarihinde ...'ın kullanmakta olduğu ... plaklı aracın zorunlu mali mali mesuliyet sigortası ile ... Sigorta tarafından sigortalandığını, zarar sigorta şirketi tarafından karşılanacağından müvekkili hakkında açılan davanın husumetten reddine karar verilmesini talep etmiştir.
\tDavalı ... Sigorta, ... Sigorta ve ... davaya cevap vermemiştir.
\tÖn inceleme hazırlık tutnağı ile davacının taraf değişliği talebi haklı görülerek ... Finansal Kiralama yerine ... AŞ'nin taraf olarak kabulüne karar verildiği görülmüştür.
\tTaraf değişlikliği talebi ile taraf haline getirilen davalı ... AŞ. vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin aracı finansal kiralama ile kiraladığını, müvekkilinin finansal kiralama yolu ile alınan araçları periyodik olarak yaptığı araç kampanyası ile “araba kampanyası katılım sözleşmesi” ile bayilere ve katılım sözleşmesi imzaladığı bayiye fiilen teslim ettiğini, alım koşulları ve diğer koşullar gerçekleştiğinde de aracın kayden bayiye devredildiğini, Müvekkilinin bu kapsamda 13.03.2013 tarihinde ... Mühendislik Doğalgaz Isı Sistemleri İnş. Tic. Ltd Şti ile araba kampanyası katılım sözleşmesi imzaladığını bu doğrultuda 10.01.2014 tarihinde aracı ... Ltd Şti'ye teslim tutanağı ile fiilen teslim ettiğini, imzalanan sözleşme ile sorumlulukların ... Ltd Şti'ye ait olduğunu, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini, davanın ... Ltd Şti'ye ihbar edilmesini talep etmiştir.
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
\tMahkemece, 20.01.2016 günü saat 10.30 sıralarında davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobili ile 1458 Sokağı takiben bölünmüş olan 1431 Caddeye giriş yaptığı esnada otomobilin sol ön kısmıyla seyir istikametine göre yolun solundan,1431 Caddeyi takiben seyreden sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobilin ön,sağ kısmının çarpışması neticesi meydana gelen trafik kazasında, davalı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobili ile geldiği olay yeri kavşakta bölünmüş yola çıkış yapmadan önce yolun solunu kontrol etmesi,yaklaşmakta olan otomobilin hız ve mesafesini dikkate alarak otomobil sürücüsüne ilk geçiş hakkını vermesi gerekirken belirtilen bu hususlara riayet etmediği,bölünmüş yolu takiben seyreden araç sürücüsünün seyir şeridini kapattığı kazada %75 oranında asli kusurlu olduğu, davalı sürücü ...'nun sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobili ile gündüz vakti ,görüşün açık olduğu olay yeri kavşağa yaklaşımı esnasında seyir hızını düşürmesi, seyir istikametine göre yolun sağından kavşağa giriş yapan araca karşı zamanında etkin fren tedbiri alması hususlarına riayet etmediği kazada %25 oranında tali kusurlu olduğu, davacının davalılar ... Sigorta AŞ, ... Sigorta AŞ ve ... hakkındaki maddi tazminat davasından feragat ettiği, meydana gelen kaza nedeniyle davacı küçüğün tüm vücut engellilik oranının %7 olduğu, 4 ay geçici iş göremezlik süresinin bulunduğu ve kaza nedeniyle yaralanması sonucu iyileşme süresi içerisinde 1 ay bir başkasının yardımına gereksinim duyabileceği, alınan ATK ve bilirkişi raporları ile sabit olup, meydana gelen kazadan kaynaklı maddi zarardan davalı sürücüler, davalı araç işletenleri ve davalı ZMMS sigorta şirketleri, kendi sigortalı araç sürücülerinin kusuru oranında sorumlu oldukları, davacı vekili bir kısım davalılara yönelik maddi tazminat istemine ilişkin davasından feragat etmiş olup, davacının dosyada mevcut aktüer bilirkişi raporu doğrultusunda davalı sigorta şirketlerinin sorumluluklarının altında maddi tazminat miktarlarının hesaplandığı ve bu haliyle davacının davalı sigorta şirketleri açısından açtığı maddi tazminat davalarından feragat ettiği dikkate alınmakla, ancak maddi tazminat miktarının davalı sigorta şirketinin teminat limitleri dahilinde kaldığı anlaşılmakla, maddi tazminat talebi yönünden davadan feragat talebinde bulunmadığı davalılar yönünden de davanın reddinin gerektiği sonucuna varıldığı, davanın maddi tazminat talebi yönünden davalılar ... Sigorta AŞ, ... Sigorta AŞ ve ... hakkında feragat nedeniyle, diğer davalılar yönünden ise davanın reddine karar vermek gerektiği, manevi tazminat talebi yönünden açılan davada ise davalı sürücülerin kusur oranları ile davacının davaya konu kaza dolayısıyla yaralanması nedeniyle elem ve üzüntü duyduğu anlaşıldığından tarafların ekonomik ve sosyal durumları, olayın meydana geliş şekli, zararın ağırlığı vs. hususlar gözönüne alınarak manevi tazminat talebinin davalılar ... ve ......A.Ş.'den ve davalılar ... ve ... yönünden ayrı ayrı kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin istemin reddine dair karar vermek gerektiği gerekçesiyle; \" A-Maddi Tazminat Talebi yönünden açılan davanın; 1-Davalılar ... Sigorta A.Ş., ... Sigorta A.Ş ve ... yönünden FERAGAT NEDENİYLE REDDİNE, -Davalılar ..., ... ve ......A.Ş yönünden REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 179,90 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 179,32 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 0,58 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davalı ... ve ... Makina...A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, red edilen miktar üzerinen hesap ve takdir edilen 2.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak adı geçen davalılara verilmesine, B-Manevi Tazminat Talebi yönünden açılan davanın KISMEN KABULÜ ile; 1-Davacının 10.000,00 TL manevi tazminat talebinin davalılar ... ve ......A.Ş.'den kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, 30.000,00 TL manevi tazminat talebinin ise davalılar ... ve ...'dan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE\" karar verilmiştir.
\tİLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
\tDavalı ... vekili istinaf dilekçesinde, yerel mahkemenin tanık dinletme talebinin reddine karar vererek yargılamayı neticelendirdiğini, bu itibarla vekil edenin hukuki dinlenilme hakkınin ihlal edildiğini, eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu, mahkemenin 07.05.2018 tarih, 2 No'lu celsesinde, tanık olarak bildirilen ...'ın halihazırda soruşturma dosyasında ifadesinin alınmış olmasını gerekçe göstererek, tanık dinletme talebini reddettiğini, dava konusu trafik kazası ve kazaya dair kusur iddialarına dayalı talep olunan tazminat talepleri kaza sırasında vekil edenle aynı araçta bulunan ve olaya birinci elden tanıklık eden, olayın bizatihi öznelerinden olan tanığın bilgi ve görgüsüne başvurulmaksızın neticelendirilmiş bulunduğunu, hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini, kusura ilişkin düzenlenen bilirkişi raporları arasındaki çelişkinin giderilmediğini, itibar edilen rapor doğrultusunda vekil edene somut gerçeklere uygun düşmeyen, oldukça yüksek bir oran üzerinden kusur isnat edildiğini, \t\tdosya içeriğinde yer alan raporların her birinde davacının engellilik oranının farklı tespit edildiğini, azalan ve artan oranlarda, davacının mevcut durumunun iyi gitmesi, iyileşme ihtimalinin dikkate alınmadığını, kaldı ki davacı yanın dava dilekçesinde belirttiği %3 lük maluliyet oranının adeta yok sayıldığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.
\tDavalı ... Mak. San. ve Tic. A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde, müvekkil şirketin karayolları trafik kanunu uyarınca işleten sıfatı bulunmadığını, Müvekkil şirket aleyhine manevi tazminata hükmedilmesini gerektiren hiçbir durum söz konusu olmadığını, dava konusu ... plakalı aracın müvekkil şirket tarafından finansal kiralama yolu ile kiralandığını, finansal kiralama sözleşmesi yoluyla alınan araçların müvekkil şirkette periyodik olarak bayilere yönelik olarak araç kampanyası yapıldığını, yapılan bu araç kampanyaları kapsamında “Araba Kampanyası Katılım Sözleşmesi ”ne katılan bayiler ile katılım sözleşmesi imzalanmakta aracın fiilen bayiye teslim edildiğini, Araç katılım kampanyasında öngörülen alım koşullarının ve diğer koşullarının tamamlanması ile birlikte aracın kayden devrinin de bayiye yapıldığını, yukarıda açıklanan kapsamda 13.03.2013 tarihinde ... Mühendislik Doğalgaz Isı Sistemleri İnş. Tic. Ltd. Şti ile araba kampanyası katılım sözleşmesi imzalandığını, bu doğrultuda 10.01.2014 tarihinde ... plakalı araç teslim tutanağı ile fiilen teslim edildiğini, Araç teslim tutanağında; “... Makina Sanayi Ve Ticaret A.Ş. tarafından düzenlenen 2013 yılı araba kampanyası kapsamında;... plakalı, ... ... şasi numaralı araç; 2013 araba kampanyası katılım sözleşmesi kapsamında tarafımızdan teslim alınmıştır.” denildiğini, araç üzerinde fiili hâkimiyeti bulunmayan, araçtan ekonomik bir yarar sağlamayan müvekkilin işleten sıfatı bulunmadığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.
\tDELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
\tDava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
\tİşleten sıfatına ilişkin olarak, KTK'nin 20/d maddesine göre araçların satışı noter sözleşmeleri ile mümkündür. Harici satış geçersizdir. Somut olayda ise, davalı ... Mak. San. Ve Tic. A.Ş. vekili, müvekkil şirketin Karayolları Trafik Kanunu uyarınca işleten sıfatı bulunmadığını, müvekkil şirket aleyhine manevi tazminata hükmedilmesini gerektiren hiçbir durum söz konusu olmadığını, dava konusu ... plakalı aracın müvekkil şirket tarafından finansal kiralama yolu ile kiralandığını, finansal kiralama sözleşmesi yoluyla alınan araçların müvekkil şirkette periyodik olarak bayilere yönelik olarak araç kampanyası yapıldığını, yapılan bu araç kampanyaları kapsamında “Araba Kampanyası Katılım Sözleşmesi ”ne katılan bayiler ile katılım sözleşmesi imzalanarak aracın fiilen bayiye teslim edildiğini ve tazminat sorumluluğunun olmadığını savunmuş ise de; KTK'nin 20/d maddesinde, trafikte kayıtlı motorlu araçların her çeşit satış ve devirlerinin araç sahibi adına düzenlenmiş tescil belgesi esas alınarak noterce yapılacağı, noter tarafından yapılmayan satış ve devirlerin geçersiz olduğu düzenlenmiş olup, davalının KTK'nin 85. maddesi gereğince işleten sıfatıyla sorumluluğu devam edeceğinden ilk derece mahkemesince yapılan değerlendirme yerinde bulunmuştur.
\tMaluliyete ilişkin olarak, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 18/02/2021 tarih ve 2020/2582 Esas, 2021/1610\tKarar sayılı ilamında; “hükme esas alınan Akdeniz Üniversitesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığı'nın 03.07.2017 tarihinde alınan raporunda, davacının %34 oranında meslekte kazanma gücünden kaybettiği belirtilmiş ise de, dava dilekçesinde maluliyet oranı %26 ile sınırlandırıldığı halde talep aşılarak davalının %34 malul olduğu kabul edilerek bu doğrultuda hazırlanan aktüerya raporuna göre hüküm kurulması isabetli değildir” denilmekte olup, davacının dava dilekçesinde belirttiği oran kendisini bağlar ise de, maluliyet oranının manevi tazminatın takdirinde matematiksel olmamak üzere etkili olacağı anlaşılmakla bu husus kaldırma sebebi yapılmamıştır.
\tKusura ilişkin olarak da, Adli Tıp Kurumundan alınan raporda itirazların değerlendirildiği ve belirlenen oranın kaza tespit tutanağı ile de uyumlu olduğu anlaşılmakla kusura ilişkin istinaf sebepleri de yerinde değildir.
\tTanığın dinlenmemesinin hukuki dinlenilme hakkını ihlal ettiğine ilişkin olarak ise, tanığın soruşturma aşamasında dinlendiği, ifadesinde kendisinin abisi ...'ın kullandığı ... plakalı araç ile 1458 sokaktan 1431 caddeye çıkma üzere iken, sol taraflarından ... plakalı bir aracın süratli bir şekilde geldiğini ve araçlarının sol ön kısmına çarptığını beyan ettiği, bu ifadenin bilirkişi raporlarında değerlendirildiği anlaşılmakla bu yöne ilişkin istinaf sebepleri de yerinde bulunmamıştır.
\tDosyadaki yazılara, kanuni gerektirici sebeplere manevi tazminat davasında kusur ve maluliyet oranının matematiksel olmamak üzere etkili olacağı ve hükmedilen manevi tazminat miktarının hakkaniyete uygun olduğunun anlaşılmasına göre usul ve yasaya uygun ilk derece mahkemesi kararına karşı davalı ... Mak. San. Ve Tic. A.Ş. vekili ile ... vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
\tHÜKÜM \t: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
\t1-Davalı ... Mak. San. ve Tic. A.Ş. vekili ile ... vekillerinin yerel mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
\t2-Davalı ... Mak. San. Ve Tic. A.Ş. ‘den alınması gerekli 683,10 TL nispi istinaf karar ve ilam harcından, peşin alınan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 413,25-TL harcın davalı ... Mak. San. Ve Tic. A.Ş. ‘den tahsili ile hazineye gelir kaydına,
\t3-Davalı ...’dan alınması gerekli 2.049,30 TL nispi istinaf karar ve ilam harcından, peşin alınan 512,33 TL harcın mahsubu ile bakiye 1536,97 TL harcın davalı ...’dan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
\t4-İstinaf edenler tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,
\t 5-Kararın tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
\t6-HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan istinaf gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
\tDair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK.nın 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 06/02/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
\t
\t
\t\t\t
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.