T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ: 27/12/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
KARAR TARİHİ: 17/06/2022
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 27/12/2024
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, müvekkilinin kendisine ait ....adlı şirketinin bulunduğunu ve şirketteki projeler için makine projelerini davalıya çizdirdiğini, bu projeler için davalıya peyderpey ödemeler yaptığını, müvekkilinin borcunu ödemesine rağmen davalı tarafın müvekkiline yönelik olarak Acıpayam İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı takip dosyası ile icra takibi başlattığını belirterek Acıpayam İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası içeriğindeki kambiyo senedi tutarınca borçlu olmadığının tespitine, borç olarak görünen paranın % 20 si oranında kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak müvekkiline verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili, davacının müvekkiline yaptığı bir ödeme var ise ödemenin işbu bonodan kaynaklı borcuna karşılık yapılmış bir ödeme olmadığını, davacının müvekkiline işbu bono dışında başkaca ve halen ödenmeyen borçlarının olduğunu, ödeme iddiasında bulunan davacı borçlunun icra takibine konu bono bedelini ödendiğini ispatla mükellef olduğunu, davacı borçlunun müvekkiline fason çizim işleri ve elektrik proje işleri çizdirdiğini, davacı borçlunun müvekkiline olan borçlarını ödemediğini, borcunun bir kısmı için bono vermiş ise de verdiği bonoyu da ödemediğini, icra takibi başlatılmak zorunda kaldıklarını, davacı tarafın tanık dinletme deliline muvafakatlerinin bulunmadığını beyanla haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini ve asıl alacağın yüzde 20 si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini, davacıdan alınıp davalıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;\"...Mahkememizce yapılan yargılama, dava ve cevap dilekçeleri, Acıpayam İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafça dava konusu bononun gerek kredi kartı, gerek banka havalesi gerekse elden ödendiği ileri sürülmüş olup bunun ispatı gerekir. Çeşitli tarihlerde yapılan banka havaleleri ve elden ödemelere ilişkin dökümler sunulmuş ise de; taraflar arasındaki borç- alacak durumunun tespiti için yapılan tüm ödemeler ve buna ilişkin tarafların ellerindeki kayıt ve belgelerin bir dökümünün hesap bilirkişisi aracılığıyla hesaplanması gerekmekte olup, bilirkişi için yatırılması gereken delil avansı verilen kesin süre içinde yatırılmadığından bilirkişiye taraflar arasındaki borç-alacak durumunun dökümü yaptırılamamış olup, davacı tarafça dava konusu bononun ödendiğine ve ödenen paranın açıkça dava konusu bono bedeline ilişkin olduğuna dair herhangi bir makbuz, dekont vs. Belge ibraz edilememiştir.Dava dileçesinde açıkça yemin deliline dayanılmadığından yemin teklif etme hakkı da hatırlatılamamış olup, açıklanan nedenlerle bonoya yönelik ödeme iddiası ispatlanamadığından reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. İİK'nun 72/4 maddesi hükmü \"Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir talebi kalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde % 20'den aşağı tayin edilemez.\" düzenlemesini içerir. Somut olayda, verilen bir tedbir kararı bulunmadığından ve icra yolu ile takip durdurulmamış olduğundan ve bu nedenle davalı alacaklının alacağına geç kavuşması söz konusu olmadığından davacı aleyhine tazminata hükmedilmemiştir. \" şeklinde karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraflarınca talep etmelerine rağmen Denizli Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile birleştirme konusunda herhangi bir karar vermediğini, HMK'nın.321/1 maddesine aykırı olarak taraflardan son beyanlarının alınmadığını, bankaya yazılan müzekkere cevabını dahi beklemeden ve havale bedellerinin bankalardan sorulmadan karara varılmasının hatalı olduğunu, dosyada bilirkişi için ara kararda açık şekilde ve şartsız olarak süre verilmediğini istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
İlk derece mahkemesince; taraflar arasındaki borç- alacak durumunun tespiti için yapılan tüm ödemeler ve buna ilişkin tarafların ellerindeki kayıt ve belgelerin bir dökümünün hesaplanması için dosyanın hesap bilirkişine tevdii gerektiği lakin verilen kesin sürede davacı tarafından delil avansının ikmal edilmemesi nedeniyle ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiş ise de davacı tarafın aşamalarda bildirdiği banka havalelerine ilişkin ilgili bankalara müzekkere yazılmadığı, davacının bonoya karşılık verdiğini iddia ettiği çekin ödenip ödenmediğine ilişkin yazılan müzekkere cevabı beklenmeden karar verildiği anlaşıldığından eksik inceleme ve yanlış değerlendirmeye dayalı verilen karar hatalı olmuştur. Bu sebeple davacı vekilinin buna ilişen istinafının kabulü gerekmiştir.
Mahkemece yapılacak iş; davacının bono bedelinin ödendiğine ilişkin iddiasına yönelik bildirdiği banka havalelerinin ilgili bankalardan sorulması, davacının bonoya karşılık verdiğini iddia ettiği çeklerin ödenip ödenmediğine ilişkin yazılan müzekkerenin akıbetinin sorulması, gelen bilgi ve belgelerin davacının ödeme iddiasını ispata elverişli olup olmadığının değerlendirilmesi ve gerekli görülmesi halinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak ve tarafların usulüne uygun bildirmiş olduğu deliller toplanarak esasa dair karar verilmesinden ibarettir.
Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,\t
2-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 17/06/2022 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince talebi halinde davacıya İADESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesinde yapılacak yargılama sonunda dikkate ALINMASINA,
6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından davacı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının ilk derece mahkemesince ilgiliye İADESİNE,
8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve HMK'nın 353/1-a maddesince kesin olarak karar verildi.
...