T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/6 Esas
KARAR NO: 2025/160
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN\t
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi
ARA KARAR TARİHİ: 11/11/2024
NUMARASI: 2024/320 Esas
DAVA: KONKORDATO (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h))
KARAR TARİHİ: 30/01/2025
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Müdahil banka vekili 02/07/2024 tarihli dilekçesi ile; müvekkili bankanın davacı ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi’ne genel kredi sözleşmesine istinaden nakdi ve gayri nakdi kredi kullandırdığını, diğer davacı ... ın kredi sözleşmesinde müşterek borçlu ve müteselsil kefil olduğunu, kullandırılan kredilerin geri ödenmemesi sebebiyle ipotekli taşınmaz hakkında İstanbul Anadolu Gayrimenkul Satış İcra Dairesi’ nin ... Esas sayılı dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile ilamlı icra takibi, rehinli araç hakkında ise İstanbul Anadolu Banka Alacakları ... Esas sayılı dosyası ile rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığını, borçluların işbu dava ile konkordato talebinde bulunduğunu, davada 13.05.2024 tarihinden başlamak üzere İİK m.287 gereğince 3 ay süre ile geçici mühlet kararı verildiğini, 13/08/2024 tarihinden itibaren 2 ay süre ile geçici mühletin uzatılmasına karar verildiğini, müvekkili banka lehine ipotek tesis edilen taşınmazın ve rehin tesis edilen aracın konkordato projesinde kullanılmasının öngörülmemesi ve işletmenin devamlılığı için kullanılmasının zorunlu olmaması nedeni ile davacı ...'ın maliki olduğu İstanbul Sancaktepe'de bulunan 1 adet taşınmaz için İİK. 295/2. maddesi kapsamında İstanbul Gayrimenkul Satış İcra Dairesi’ nin ... Esas sayılı dosyasından, davacı şirketin maliki olduğu araç icin İstanbul Anadolu Banka Alacakları ... Esas sayılı dosyasından satışına izin verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; İİK'nın 295/2. fıkrası gereğince rehinli malın satışına iznin aynı Yasanın 297. maddesine yapılan atıf nedeniyle cebri satışı değil, iradi satışı kapsadığı, aksinin kabulü halinde malın değerinin altında cebri icra ile satılmasının mümkün hale geleceği, bu nedenle müdahilin cebri satışa izin verilmesi talebinin yerinde görülmediği; satışı talep edilen rehinli aracın ise konkordato projesinde kiralama yoluyla elde edilecek gelirler bakımından projelendiği, aracın işletme faaliyetinin devamı için elzem olduğunun bildirildiği gerekçesiyle koşulları bulunmadığından satış izin verilmesi talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ Karar yasal süresinde müdahil ... Bankası AŞ vekili tarafından istinaf edilmiştir. Müdahil vekili istinaf nedenleri olarak; kararın gerekçe içermediğini, İİK'nın 295/2 fıkrası kapsamında rehinli malın satışının cebri satışları da kapsadığını, mahkemenin belirli bir bedel altında satışa izin vermeyeceğinden borçlunun aleyhine bir durum olmayacağını, konkordato talep eden ...'ın üçüncü kişi olarak nitelendirilmesi durumunda hakkındaki geçici mühletin kaldırılması gerektiğini, satılması istenen taşınmaz ve aracın işletmenin faaliyetinde kullanılmasının öngörülmediğini, aracın hususi kullanım için alındığını ve kullanıldıkça değerini yitirdiğini, rehin alacaklısı müvekkili Bankanın alacağının temerrüt faizi ile birlikte sürekli artması karşısında davacı borçlunun da borcunun arttığını, bu durumun diğer alacaklıların zararına neden olduğunu belirterek ara kararın kaldırılarak İİK.295/2 maddesi kapsamında icra dosyasından satışına izin verilmesinin talep ve istinaf etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE Talep, geçici mühlet kararı verilen borçlu şirket aleyhine başlatılan rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takipte, rehinli taşınmazın ve aracın satışına izin verilmesi isteğine ilişkindir. Mahkemece, talep reddedilmiş, müdahil banka vekili hükmü istinaf etmiştir. İstinaf konusu edilen uyuşmazlık; konkortadota talep ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin kredi borcu nedeniyle ipotekli taşınmazın ve şirkete ait rehinle aracın paraya çevrilmesi için yapılan takipte İİK'nın 295/2 fıkrası gereği satışa izin verilmesi şartlarının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır. 1-İİK'nın 150/d maddesi; \"İcra dairesi, takip talebi üzerine satış hazırlıklarına başlar. Bu maksatla tapudan kayıt örneklerini ve belediyeden imar durumunu getirtir, takibin kesinleşmesini beklemeden kıymet takdirini yaptırır.\" hükmünü İİK'nın 295. maddesi ise; \"Mühlet sırasında rehinle temin edilmiş alacaklar nedeniyle rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatılabilir veya başlamış olan takiplere devam edilebilir ancak bu takip nedeniyle muhafaza tedbirleri alınamaz ve rehinli malın satışı gerçekleştirilemez.(Ek fıkra:9/6/2021-7327/3 md.) Şu kadar ki, rehinli malın konkordato projesine göre işletme tarafından kullanılması öngörülmüyor veya kıymeti düşecek ya da muhafazası masraflı olacak ise 297 nci maddenin ikinci fıkrasındaki usule göre satışına izin verilebilir. Satış gelirinden rehinli alacaklıya rehin bedeli kadar ödeme yapılır.\" hükmünü düzenlemektedir. İİK'nın 295. maddesinde yapılan atıf nedeniyle mahkeme izin öncesi İİK'nın 297/2. fıkrası gereğince konkordato komiserinin görüşünü almalıdır. Somut olayda, komiser heyeti tarafından sunulan raporda; satışına izin verilmesi talep edilen taşınmazın adi alacak niteliğinde olması nedeniyle talebin uygun görülmediği, satışı talep edilen aracın ise şirketin faaliyetine uygun olarak kiralamada kullanıldığı yönünde görüş bildirmiştir. İlk derece mahkemesi; İİK'nın 295/2 fıkrasındaki satışa izin hususunun, cebri satışları kapsamadığı gerekçesiyle alacaklı bankanın ipotekli taşınmazların cebri satışına izin verilmesi talebinin reddine karar verilmiştir. Ancak anılan maddenin ilk fıkrasında rehinli malın rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takipte satılamayacağı belirtilmesine rağmen, maddenin ikinci fıkrasında \"şu kadar ki\" ile başlayan cümle ile satışa izin verilebilecek haller düzenlendiğinden, satışa izin hususunun cebri satışları da kapsadığı kabul edilmelidir.Alacaklının konkordato talep eden borçludan rehinli alacağı, bizzat borçlu tarafından verilmiş rehin (ipotek) halinde mümkün olup, üçüncü kişi ipoteği ile teminat altına alınan borç adi alacak niteliğindedir. (Yargıtay 15. HD'nin 2021/4430 E. - 2021/2814 K. sayılı ilamı, Yargıtay 15. HD'nin 2021/1389 Esas - 2021/275 Karar sayılı ilamı ) Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 20.10.1993 tarih ... karar sayılı ilamında da 3. kişi rehninin konkordato nisabında adi alacak olarak gözönünde bulundurulmasına karar vermiştir. Somut olayda, müdahil banka vekili konkortadota talep ... Kiralama Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin kredi borcu nedeniyle ...'a ait ipotekli taşınmazın satışına izin verilmesini talep etmiştir. Yukarıda belirtilen emsal kararlar doğrultusunda, 3. kişilerce verilen ipoteğin adi alacak olarak kabul edilmesi gerektiği ve şirket ortağı ile şirketin ayrı kişilikleri bulunduğundan, şirket ortağı tarafından verilen ipoteklerin de adi alacak olarak değerlendirilmesi gerektiğinden, Mahkemece, davacı şirket yönünden 3. kişi rehniyle temin edilen alacaklının alacağının adi alacak olarak nisaba dahil edilmesi gerektiği gerekçesi ile talebin reddine karar verilmesi gerekirken, İİK'nın 295/2 fıkrasının cebri satışları kapsamadığı gerekçesi ile talebi reddetmesi doğru görülmemiştir. 2 Diğer taraftan davacı şirkete ait rehinli aracın konkordato projesine göre işletme tarafından kullanılması öngörüldüğünden mahkemece İİK'nın 295/2 fıkrası şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle rehinli aracın satışına izin verilmesi talebini reddetmesi yerindedir. Açıklanan nedenler ile yukarıda 1. madde de belirtilen nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde hata edildiğinden müdahil banka vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1.b.2 bendi gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesi ara kararının kaldırılmasına ve yeniden esas hakkında müdahil bankanın satışa izin verilmesi talebinin reddine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere: 1-Müdahil ... Bankası A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen nedenler ile KABULÜ ile,İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/320 Esas sayılı dosyasında verilen 11/11/2024 tarihli ara kararının HMK'nın 353/1.b.2 bendi gereğince KALDIRILMASINA, yeniden esas hakkında HÜKÜM TESİSİNE, 3-a)Müdahil bankanın satışa izin verilmesi talebinin REDDİNE, 4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL harçtan müdahil ... Bankası A.Ş tarafından peşin olarak yatırılan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın adı geçen müdahil bankadan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 5-Müdahil banka tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin mahkemece verilecek esasa dair kararda değerlendirilmesine, 6-Dosyanın gerekli işlemlerin yerine getirilmesi için ilk derece mahkemesine gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.2 bendi ile aynı kanunun 362/1-f bendi gereğince kesin olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.30/01/2025