T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
TÜRK MİLLETİ ADINA
\tT.C.
\tANKARA
\t1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t: 2024/229 Esas
KARAR NO\t: 2025/27
...
DAVA\t: Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)
DAVA TARİHİ\t: 01/04/2024
KARAR TARİHİ\t: 16/01/2025
GR.KR.YZM.TARİHİ\t: 31/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; 03.03.2024 tarihinde kooperatif genel kurul toplantısının yapıldığını, toplantının 6. maddesi görüşülürken şahsı dahil dört ortak imzası ile ve de seçilmiş komisyon üyesi olması nedeni ile kooperatif ve ortak menfaatleri korumak ve en iyi şekilde değerlendirmek amacı ile divan başkanlığını yazılı ve sözlü uyarmalarına ve divan tutanağına “harfiyen” yazılmasını talep ettikleri halde kasıtlı olarak yazılmayan, rapor, uyarı ve ihtar başlıklı yazı verdiklerini, bu raporu ve yazısının tarafınca genel kurulda okunduğunu ve itiraz eden olmadığını, toplantı tutanağında yazısının divan tutanağına yazılmadığının anlaşıldığını, bu durumun usulsüzlük ve iyi niyet kurallarına uymamak ve ortak menfaatlere zarar vermek v.b. anlamlara geldiğini ve art niyet ifade ettiğini, şu an ki kooperatif başkanı ...'ın bahse konu arsaya inşaat yapmak için teklif verdiğini ve taraflarınca bu şahsın bazı ortaklar tarafından kollandığının da görüldüğünü beyan ederek; davanın kabulü ile tarafınca yapılan noter, dava, avukatlık ücreti v.b. masrafların davalıdan alınarak tarafıma ödenmesi talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı kooperatif temsilcileri cevap dilekçesinde ile özetle; davacının kendi beyan ve kabulünde olduğu üzere 03.03.204 tarihinde yapılan Kooperatif Genel Kurul Toplantısına katılarak gündemin 6. maddesi görüşülürken söz aldığını,...” başlıklı yazıyı sunduğunu, ayrıca da hazırladığı “İhtar” başlıklı yazıyı Genel Kurul'da okuduğunu, davacının hazırlayarak ... sunduğu ve okuduğu yazının içeriğinin birebir aynısının Genel Kurul toplantı tutanağına yazılmadığı ve bu durumun da usulsüzlük olduğu iddiasıyla işbu davayı ikame ettiğini, Genel Kurul toplantı tutanağının 6. maddesinde, ...'un söz aldığı ve isteklerini belirttiği, iki sayfadan oluşan önergesini ... verdiğinin açıkça yazılı olduğunu, 6. maddenin devamında “...kat karşılığı inşaat yaptırılması için oy birliğiyle karar alınmıştır.” ifadesinden, alınan kararın oybirliği ile alındığını, davacının da itirazının bulunmadığının anlaşıldığını, devamında ise özetle, ticari alan için gelen tekliflerin değerlendirildiği ve ortakların hak ve menfaatlerini korumak üzere bir önceki Genel Kurulda yetki verilen komisyona, çalışmalarını ve gelen nihai teklifleri yönetime 20 Mart'a kadar sunmaları ve Yönetimin Olağanüstü Genel Kurul'a bir ay içinde gitmesi, alacakları kararın Olağanüstü Genel Kurulda karara bağlanması şartıyla üyelerin oylarına sunulduğunu ve oyçokluğuyla kabul edildiğinin anlaşıldığını, davacının ihtar başlıklı yazısının birebir aynısının Genel Kurul Toplantı Tutanağına yazılmadığı gerekçesiyle Genel Kurul'un iptalini istemesinin hukuka aykırı olduğunu, 03.03.204 tarihinde yapılan Genel Kurulda Yönetim Kurulu Üyesi seçilen ...'ın söz konusu arsa ile ilgili teklif vermiş olmasının da Genel Kurulun iptali için yeterli bir neden olmadığını, zira ...'ın teklifinin kabul edilmediğini, Kooperatif Genel Kurulu'nca kabul edilmemiş bir teklifi gerekçe göstererek Genel Kurulun iptalinin istenmesi hukuka aykırı olduğunu beyan ederek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Davalı kooperatifin 2023 Olağan Genel Kurul toplantısı 03.03.2024 tarihinde, kayıtlı 20 ortaktan, 9 ortağın asaleten, 6 ortağın ise vekaleten olmak üzere 15 ortağın katılımı yapıldığı anlaşılmıştır.
Davacı kooperatif ortağı ... tarafından, ... yevmiye numarası ile tanzim edilerek kooperatife gönderilen ihtarname ile:”03.2024 Tarihinde yapılan genel kurul toplantısında divan tutanağının usule uygun tutulmadığından düzeltilmesi ve gereği talebi ve ihtar içerikli ihtarname tebliğ edildiği görülmüştür.
Davalı kooperatifin 03.03.2024 tarihinde yapılan 2023 yılı olağan genel kurul toplantısına ilişkin Genel Kurul Tutanağı üzerinde yapılan incelemede, Genel Kurul toplantısı ile ilgili duyurunun toplantı yer ve gündemi gösterilerek 26.01.2024 tarihinde 20 (yirmi) ortağa... Şubesinden taahhütlü olarak gönderildiği, dolayısıyla davalı kooperatif ortaklarına gönderilen genel kurula çağrı mektuplarının, konu ile ilgili cari mevzuat hükümlerine uygun olarak, genel kurul tarihinden 30 gün önce gönderildiği anlaşılmıştır.
Davalı kooperatifin 03.03.2024 tarihinde yapılan 2023 yılı olağan genel kurul toplantısına ilişkin Genel Kurul Tutanağı ve Hazirun Cetveli üzerinde yapılan incelemede, Hazirun Cetvlinde kayıtlı 20 ortağın isminin yer aldığı, kayıtlı 20 ortaktan, 9 ortağın asaleten, 6 ortağın ise vekaleten olmak üzere 15 ortağın katılımı yapıldığı, genel kurul kararlarının da katılanların oy birliği/oy çokluğu ile alındığı anlaşılmıştır.
Davalı kooperatifin genel kurul ve müzakere defteri bilirkişi marifeti ile incelenmiştir.
İmza sirküleri örneğinde davalı kooperatif temsilcilerinin yetkili oldukları görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, genel kurulda alınan kararlarının yokluğuna ve iptali talebine ilişkindir.
\tİlke olarak kooperatiflere üyelik kaydının, yetkili organlarının bu hususta verecekleri açık bir kararla olması yanında, böyle bir karar olmasa dahi ortak olmak isteyen kişinin ödemelere davet olunması ve düzenli olarak yaptığı ödemelerin kooperatifçe kabul olunması ya da kişinin genel kurul toplantılarına çağrılması gibi kişiyi ortak olarak kabul eden işlemlerin yapılması suretiyle eylemli şekilde ortaklık sıfatının kazanılabileceği de kabul edilmektedir. Yani ortaklığa kabul açıkça olabileceği gibi örtülü olarak da mümkündür. (... sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 45. maddesinde genel kurulun toplantı şekli, zamanı, nisabı, ilgili bakanlığa ve mülki idare amirliğine yazılı bildirim zorunluluğu, genel kurulun sevk ve idaresi hususları düzenlenmiştir.
\tGenel kurul olağan ve gerektiğinde olağanüstü toplanır. Olağan toplantının her hesap devresi sonundan itibaren altı ay içinde ve en az yılda bir defa yapılması zorunludur. Toplantı nisabı anasözleşmede gösterilir. Ancak yapı kooperatiflerinin genel kurul toplantılarında ortakların en az 1/4'ünün şahsen veya temsilen hazır bulunması ve toplantı çağrısı ile ilana gündemin yazılması zorunludur. Kooperatifler Kanunu'nun 46. maddesi uyarınca, kural olarak gündemde olmayan hususlar genel kurulda görüşülemez.
\tKooperatifler Kanunu'nun \"Kararlar/1.Genel Olarak\" kenar başlıklı 51. maddesinin birinci fıkrasında \"Kanun veya anasözleşmede aykırı hüküm bulunmadıkça genel kurul kararlarında ve seçimlerde oyların yarıdan bir fazlasına itibar olunur.\" denilerek, ikinci fıkrasındaki kararlar dışında gerekli toplantı yeter sayısı sağlanarak yapılmakta olan bir genel kurulda oyların yarıdan bir fazlası karar yeter sayısı olarak belirlenmiştir. Genel kurulda usulüne uygun olarak alınan kararlar bütün ortakları bağlayıcı niteliktedir.
\tKooperatifler Kanunu’nun (KK) 53. maddesinde; “…Aşağıda yazılı kimseler kanuna, ana sözleşme hükümlerine ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiası ile Genel Kurul kararları aleyhine, toplantıyı kovalıyan günden başlamak üzere bir ay içinde, kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye başvurabilirler. 1. Toplantıda hazır bulunup da kararlara aykırı kalarak keyfiyeti tutanağa geçirten veya oyunu kullanmasına haksız olarak müsaade edilmiyen yahut toplantıya çağrının usulü dairesinde yapılmadığını veyahut gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmediğini yahut da Genel Kurul toplantısına katılmaya yetkili olmıyan kimselerin karara katılmış bulunduklarını iddia eden pay sahipleri; 2. Yönetim Kurulu; 3. Kararların yerine getirilmesi Yönetim Kurulu üyeleri ile denetçilerin şahsi sorumluluklarını mucip olduğu takdirde bunların her biri; Bozma davasının açıldığı ve duruşmanın yapılacağı gün, Yönetim Kurulu tarafından usulen ilan olunur. Birinci fıkrada yazılı bir aylık hak düşüren sürenin sona ermesinden önce duruşmaya başlanılamaz. Birden fazla bozma davası açıldığı takdirde, davalar birleştirilerek görülür. Mahkeme, kooperatifin isteği üzerine muhtemel zararlarına karşı davacıların teminat göstermesine karar verebilir. Teminatın mahiyet ve miktarını belirtmek mahkemeye aittir. Bir kararın bozulması bütün ortaklar için hüküm ifade eder.” şeklindeki düzenleme ile ortakların (pay sahiplerinin) var olan bir genel kurul kararının kanuna, ana sözleşme hükümlerine ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiasıyla mahkeme nezdinde iptal davası açabileceği belirtilmiştir. \tİptal davası açmaya hakkı bulunan kimseler toplantıyı kovalayan, başka bir ifadeyle toplantı gününü takip eden, izleyen günden başlamak üzere bir aylık hak düşürücü süre içinde dava açabileceklerdir.
\tKooperatif Ana Sözleşmesi'nin 33. maddesinde, \"(1) Genel kurulun toplanabilmesi ve gündemdeki konuları görüşebilmesi için, kooperatife kayıtlı ortaklar en az 1/4'ünün şahsen veya temsilen toplantıda hazır bulunması şarttır. (2) İlk ve müteakip toplantılarda aynı nisap aranır. Genel kurulda kararlar, ortakların en az 1/4'ünün hazır olması şartıyla oylama sırasındaki mevcudun yarıdan fazlasının oyu ile alınır...\" hükmü mevcuttur.
Konut Yapı Kooperatifleri Birliği Anasözleşmesi'nin \"Görüşme ve Karar Nisabı” kenar başlıklı 32. maddesinde: \"Genel kurul toplantılarında ortak kooperatif temsilcilerinin en az 1/4'nün hazır bulunması şarttır. Kararlar hazır bulunan temsilcilerin çokluğu ile verilir. Birliğin dağılması veya diğer Birlikle birleşmesi ve Ana sözleşmenin değiştirilmesi hakkındaki kararlar da fiilen kullanılan oyların 2/3'nün çoğunluğu, ortakların sahsı sorumluluklarının ağırlaştırılması veya ek ödeme yükümleri ihdası hakkında alınacak kararlar için bütün ortak kooperatiflerin 3/4'ünün temsilcilerinin rızası gereklidir.
Anılan hükümler emredici nitelikte olup bu hükümlere aykırılık teşkil eden genel kurul kararları yok hükmündedir ve baştan beri hüküm ifade etmezler. ... Karar sayılı kararı) Bunların yok hükmünde olduğunun tespiti için açılacak davalarda genel kurulda muhalefet bulunmuş olma şartı aranmayacağı gibi bir aylık hak düşürücü süre içinde açılmış olmaları da dinlenilmeleri yönünden zorunlu değildir. (... Karar sayılı kararı).
Kooperatif ve Üst Kuruluşlarının Genel Kurul Toplantılarının Usul ve Esasları ile Bu Toplantılarda Bulundurulacak Bakanlık Temsilcisinin Nitelik ve Görevleri Hakkında Yönetmelik'in, \"Gündem Maddelerinin Görüşülmesi, Kararların Alınması ve Tutanağın Yazılması Temsilcinin toplantı sırasındaki görev, yetki ve sorumlulukları” kenar başlıklı 16. maddesinin 10. bendinde: \"Temsilci, genel kurul tutanağında, görüşmelerin içeriği, söz alanların kimler olduğu, sorulan sorular, verilen cevaplar, kimlerin alınan kararlara karşı muhalefet şerhi düştükleri ve muhalefet sebepleri, lehte, aleyhte ve çekimser oyların sayıları ile bilinmesi gerekli diğer hususlar açıkça belirtilir. Toplantı sırasında önerge verilmesi durumunda, önergelerden özetle söz edilip alınan kararlar açıkça yazılır, önergelerin özetlenemeyecek kadar uzun ve karmaşık olması gibi durumlarda tutanağa geçirilmekle irlikte, önergelerin tüm sayfalarının altları toplantı heyeti (toplantı başkanlığı) ve temsilci tarafından imzalanır ve önergeler tutanağa ek yapılır. Süre darlığı ya da başka bir toplantıya yetişebilme nedenlerle yükümlülükler aksatılmaz.”
Kooperatif ortaklarından her biri ortaklık amacı çerçevesinde borç ve yükümlülük altına girerler. 1163 sayılı Kanun'un 23. maddesine göre ortaklar hak ve vecibelerde eşittirler. “Eşitlik” kavramı mutlak ve nispi eşitlik olmak üzere ikiye ayrılır. Ortaklık statüsünden doğan objektif haklara sahip olma ve bunların korunmasını isteme hakkı mutlak eşitlik kapsamındaki haklara örnek gösterilebilecek iken, kooperatif ortaklığına bağlı olarak yararlanma ve maddi menfaat sağlamada ortağın eylemli katkısı ve özverisinin gözetilmesi ise nispi eşitlik ilkesi gereğidir. Bu itibarla, ortaklıktan kaynaklanan borçlarını yerine getiren bir ortağın, eşit durumda bulunduğu diğer ortaklara tanınan haklardan kendisinin de yararlandırılmasını istemeye hakkı vardır. Kooperatif ortakları bakımından geçerli olan ve öğretide \"açık kapı ilkesi\" olarak kabul edilen ilke uyarınca ortaklık şartlarını taşıyan ve kooperatife ortak olmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler kooperatife girmekte serbest olduğu gibi kooperatiften çıkarken de serbesttir. Açık kapı ilkesi kooperatiflere özgün bir nitelik katar ve onu diğer ticaret şirketlerinden ayırır, ancak bu kural mutlak olarak serbestlik anlamına da gelmemektedir. Zira açık kapı ilkesinin bir uzantısı olup onu tamamlar nitelikte olan \"kooperatifin korunması ilkesi\" gereğince ortağın kooperatiften çıkışı kooperatife zarar vermemelidir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 53. maddesinde \"...Bu madde (1163 sayılı Kanununun 53. maddesi) metninden de açıkça anlaşılacağı üzere, kooperatif genel kurul kararlarına karşı dava açabilecek pay sahipleri ve diğer kişilerin muhalefet ettikleri kararlara karşı muhalefet ettiklerini tutanağa geçirtmeleri yeterli olup, muhalefet gerekçelerini yazdırmaları veya ayrı bir muhalefet şerhi içeren dilekçe vermeleri gibi bir zorunluluk aranmamaktadır. Kaldı ki, böyle bir şartın aranması hak arama özgürlüğünü zorlaştıracağında kuşku bulunmamaktadır...\" Buna göre muhalefet şerhinin mutlaka gerekçeli olması şart olmayıp muhalefet iradesinin tutanaktan anlaşılması yeterlidir.
İddia, cevap, kooperatif defter ve kayıtları, genel kurul toplantı tutanağı, bilirkişi kurulu raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı kooperatifin 03.03.2024 tarihinde yapılan 2023 yılı olağan genel kurul toplantısına ilişkin Genel Kurul Tutanağı ve Hazirun Cetveli üzerinde yapılan incelemede, Hazirun Cetvlinde kayıtlı 20 ortağın ismin yer aldığı, kayıtlı 20 ortaktan, 9 ortağın asaleten, 6 ortağın ise vekaleten olmak üzere 15 ortağın katılımı yapıldığı, genel kurul kararlarının da katılanların oy birliği/oy çokluğu ile alındığı dikkate alındığında, davalı kooperatifin 20.04.2024 tarihinde yapılan 2023 yılı Olağan Genel Kurul Toplantısının 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 45/2. maddesi ile Konut Yapı Kooperatifleri Birliği Anasözleşmesi'nin 32. maddesinde aranan özetle:“Genel kurul toplantılarında ortak kooperatif temsilcilerinin en az 1/4'nün hazır bulunması şarttır. Kararlar hazır bulunan temsilcilerin çokluğu ile verilir.” yolundaki hükümlere uygun olarak toplandığı ve karar aldığı anlaşılmıştır.
Muhalefet şerhinin kararın alınmasından sonra toplantı tutanağına yazdırılması gerekir. Ancak, davacının, genel kurul tarafından gündemin 6. maddesi ile ilgili olarak genel kurul kararı alınmadan itiraz önergesini/muhalefet şerhini genel kurula sunduğunun anlaşıldığı, davacının dava şartı olan muhalefet şerhini usulüne uygun şekilde genel kurula sunmadığı, muhalefet şerhini usulüne uygun şekilde genel kurula sunulmayan ortak dava açma hakkının sözkonusu olmadığı, bu sebeple de davacı ...”un, davalı kooperatifin 03.03.2024 tarihinde vapılan 2023 vılı Olağan Genel Kurulunun veva gündemin 6. maddesi olarak görüşüldükten sonra oy çokluğu ile alınan genel kurul kararının iptalinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.
Genel kurul kararlarının iptali davalarında TTK'nın 445. maddesi gereğince, alınan kararların yasaya, anasözleşmeye veya objektif iyiniyet kurallarına aykırı olduğunun da yaklaşık olarak ispat edilmesi gerekmektedir. TTK'nın 445 vd. maddeleri, HMK'nun 33. maddesi gereğince mevcut delil durumuna göre yapılan incelemede davalarda belirtilen taleplere ilişkin yokluk ve butlan hallerinin de sözkonusu olmadığı; kooperatif ortaklarının korunmasına yönelik açık kapı ve eşitlik ilkeleri kapsamında dava konusu genel kurul kararlarının yasaya, anasözleşmeye veya objektif iyiniyet kurallarına aykırı olduğu iddiası ispat edilemediği anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM:
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 615,40-TL olduğundan, peşin alınan 427,60-TL'nin mahsubu ile bakiye 239,80-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın HMK'nun 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı asil ... ile Davalı ...istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 16/01/2025
Başkan ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Üye ...
¸e-imza
Katip ...
¸e-imza