T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
TÜRK MİLLETİ ADINA
\tT.C.
\tANKARA
\t1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t: 2024/728 Esas
KARAR NO\t: 2025/75
...
DAVA\t: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ\t: 04/11/2024
KARAR TARİHİ\t: 28/01/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t: 03/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
\tDavacı vekili dava dilekçesinde özetle,... çek seri numaralı, 02/11/2024 tarihli 15.000,00-TL bedelli çeklerin müvekkili elindeyken kaybolduğunu, tüm aramalara rağmen müvekkilinin çekleri bulamadığını iddia ederek söz konusu çekler üzerine ödemeden men yasağı yasağı konulmasını, yargılama neticesinde bulunamaması halinde dava konusu çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
\tDava çekişmesiz yargı işlerinden olan hasımsız olarak açılmış kıymetli evrak iptali davasıdır.
Mahkememizce tensip tutanağı düzenlenmiş, davacının delilleri toplanmıştır. Davacının ihtiyati tedbir istemi çeklerin toplam tutarı üzerinden %20 teminat karşılığında kabul edilmiş, teminatın yatmasıyla muhatap bankalara müzekkere yazılarak ödeme yasağının infazı sağlanmıştır.
TTK'nın 818/1-s maddesi yollamasıyla çeklerde de uygulanacak olan; 761.maddesi hükmüne göre; '' (1) Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır. (2) Vadesi gelmiş poliçelerde zamanaşımı, üç ayın geçmesinden önce gerçekleşirse, mahkeme üç aylık süre ile bağlı değildir.(3) Süre, vadesi gelen poliçeler hakkında birinci ilan gününden, vadesi gelmeyen poliçeler hakkında vadenin gelmesinden itibaren işler.'' ''İlan'' başlıklı 762/1.maddesi ise; (1) Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır. Düzenlemesini içermektedir.
Muhatap bankalara müzekkere yazılarak çeklerin akıbeti sorulmuş, ... seri numaralı çek tutarının 1.250.000-TL, ... seri numaralı çek tutarının 1.750.000-TL olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizin 30/12/2024 tarihli ara kararında; banka kayıtlarına göre dava değerinin 3.000.000-TL olduğu belirtilerek %20 oranına göre eksik yatırılan bakiye teminatı dosyaya yatırmak üzere davacı vekiline 3 günlük kesin süre tayin edilmiş, tayin edilen kesin sürede teminatın yatırılmaması halinde ödeme yasağı kaldırılarak bankaya bu hususta müzekkere yazılacağının ihtarına karar verilmiş, verilen kesin süre içerisinde davacı tarafça bakiye teminat tutarının yatırılmadığı görülmüş, çekler üzerine konulan ödeme yasağının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.
30/12/2024 tarihli ara kararda güncellenen çek bilgileriyle ticaret sicil gazetesinde ilan yaptırılmak üzere davacı vekiline 2 haftalık kesin süre tayin edilmiş, davacı vekili kendisine tayin edilen kesin sürede ilanları yaptırdığına dair dosyaya delil sunmamıştır. Bilindiği üzere kıymetli evrakın iptali davalarında ticaret sicil gazetesinde 3 defa ilan yaptırılması dava şartıdır. Davacı taraf ilanları yaptırmadığına ve Mahkememize bu konuda talepte bulunmadığına göre dava şartları sağlanmamış, davanın usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
Teminatın iadesine gelince, TTK'da ödemeden men tedbiri konulurken teminat alınacağı hükme bağlanmış ise de, çeklerde teminatın iadesi konusunda açık bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Bu durumda HMK'nın ihtiyati tedbire ilişkin hükümleri uygulanacaktır.
HMK'nın ''İhtiyari Tedbirde Teminat Gösterilmesi'' başlığını taşıyan 392.maddesinde; \"(1) İhtiyati tedbir talep eden, haksız çıktığı takdirde karşı tarafın ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları muhtemel zararlara karşılık teminat göstermek zorundadır. Talep, resmî belgeye, başkaca kesin bir delile dayanıyor yahut durum ve koşullar gerektiriyorsa, mahkeme gerekçesini açıkça belirtmek şartıyla teminat alınmamasına da karar verebilir. Adli yardımdan yararlanan kimsenin teminat göstermesi gerekmez.
(2) Asıl davaya ilişkin hükmün kesinleşmesinden veya ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren bir ay içinde tazminat davasının açılmaması üzerine teminat iade edilir.''
Bu madde hükmü uyarınca tedbir için yatırılan teminatın, işbu kararın kesinleşmesinden itibaren 1 ay içinde 3 kişiler tarafından ihtiyati tedbir kararıyla ilgili açılmış tazminat davası bildirilmemesi kaydıyla davacı tarafa iadesine karar vermek gerekmiştir.
Dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
1-Davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine,
2-04/11/2024 günlü ara karar ile konulan ödeme yasağının kaldırılmasına, tedbirin kaldırıldığı hususunun muhatap bankalara müzekkere ile bildirilmesine,
3-Alınması gerekli 615,40-TL'den peşin alınan 427,60-TL'nin mahsubu ile bakiye 187,80-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Dosyaya yatırılan teminatın HMK'nın 392.maddesi hükmüne göre ödeme yasağının kaldırılmasından itibaren 1 aylık yasal sürenin dolması ve bu süre içinde Mahkememize ihtiyati tedbir kararı ile ilgili bildirilmiş tazminat davası bulunmaması kaydıyla yatırana iadesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Dosyaya yatırılan gider avansından artan kısım var ise karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, tarafın yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 28/01/2025
Katip ...
¸e-imza
Hakim ...
¸e-imza