T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ
T.C.
A N K A R A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ
22. H U K U K D A İ R E S İ
ESAS NO\t: 2024/1510 \t\t (KABUL DÜZELTEREK YENİDEN
KARAR NO\t: 2025/34 ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİ)
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 21/12/2022
ESAS NO\t\t: 2022/540 E 2022/922 K
DAVACI\t:\t
VEKİLLERİ\t
DAVALI\t:
DAVANIN KONUSU\t: Alacak
KARAR TARİHİ\t: 31/01/2025
YAZILDIĞI TARİH\t: 11/02/2025
\tTaraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.
\tGEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ\t
İDDİANIN ÖZETİ
Davacı vekili; taraflar arasında 15.05.2011 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere \"Satış Sözleşmesi\" ile \"Kapalı ve Açık Nokta Sözleşmeleri Ek Prtokol\" başlıklı sözleşmenin bağıtlandığını, davalının işletmekte olduğu işyerinde, müvekkili şirketin yetkilendirmiş olduğu bayi veya distribütör vasıtasıyla dağıtımını yaptığı bira ve malttan mamül ürünleri, müşteri taleplerine uygun ve düzenli olarak, süreklilik arzedecek şekilde satın almayı, bunları şirketin ürünlerine olan müşteri talebini karşılayacak şekilde etkin olarak bulundurmayı ve müşterilerine yeniden satmayı, işletici sözleşme süresi içerisinde işletmeyi kısmen veya tamamen çalıştırmaması, işletmeyi devretmesi veya işletmede iş değişikliği yapması veya iş bu sözleşmede belirtilen hükümlerden herhangi birini ihlal etmesi veya iş bu sözleşmenin feshine sebebiyet vermesi halinde, şirket veya bayi/distribütör kayıtlarındaki yatırım harcamaların tümünü ve uygulanan iskonto tutarlarını verildiği tarihten itibaren işlemiş faizi ide dahil olmak üzere bankalarca uygulanan en yüksek kredi faizi üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte şirket ve/veya distribütöre nakden ve defaten itirazsız geri ödemeyi ve ayrıca 80.000,00 TL cezai şart ile birlikte şirket ve/veya Distribütör'ün kar kaybı da dahil olmak üzere uğradığı her türlü zararını itiraz etmeksizin nakden ve defaten ödemeyi, cezai şartın tenkisini hiçbir şekilde talep etmemeyi açıklanan maddelerin içeriği ile sözleşmenin diğer hükümlerinde sair hususları kabul ve taahhüt ettiğini, müvekkili şirket tarafından taraflar arasındaki sözleşmenin 11. maddesinde belirtilen geri ödenmek kaydıyla ve işyerinin açılmasında yardıncı olmak amacıyla 28.600,00 TL katkı sağladığını, karşı yanın edimlerini yerine getirmediği, işyerindeki faaliyetinin sonlandırdığını, taraflar arasındaki sözleşmenin 11.maddesinde belirtilen mali yardımı alan davalı yanın edimlerini, kanuni ve akdi görevlirini yerine getirmediğini, işyerinde faaliyetini sonlandırarak işyerini kapattıklarını, müvekkili firma ürünlerini bulundurmadıklarını ve satmadıklarını, bizzat müvekkili şirketin ve/veya bayiden ürün alımında bulunmadıklarını ve satmadıklarını, bizzat müvekkili şirketten ürün alımında bulunmadıklarını, ruhsat, izin, satış belgesi vs. gibi her türlü yasal zorunlulukları yerine getirerek bira satışı sağlamayı anlaşıldığını belirterek, sözleşmenin 15. ve 16. maddelerinin uygulama koşulları oluşması karşısında, fazlaya dair ve işlemiş faiz dahil başkaca talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; 66.001,55 TL mali yardım/katkı tutarlarının verdikleri tarihlerden 80.000,00 TL cezai şart tutarının dava tarihinden itibaren bankalarca uygulanan en yüksek kredi faizi nispetindeki faiziyle birlikte, mali yakdım/katkı tutarlarının verildikleri tarihten itibaren işlemiş faizleri de dahil olmak üzere bankalarca uygulanan en yüksek kredi faizi üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMANIN ÖZETİ
Davalılara usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap vermemişlerdir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
Mahkemece; davalı tarafın sözleşme süresi içinde faaliyetlerini sonlandırarak sözleşme hükümlerini ihlal ettiği, davalı yanın bunlara ilişkin itirazın olmadığı, D.İş tespit dosyası ile davalının sözleşmeye aykırı olarak iş yerinin kapatılıp çalıştırılmadığının tespit edildiği, 20.3.2014 tarihinde davalının iş yeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptal edildiği, davalının süresi içinde sözleşme 16. maddeye aykırı davranması nedeni ile sözleşmenin feshine sebebiyet verdiği, ödenen mali katkı ile 80.000,00TL cezai şartın istenme koşullarının gerçekleştiği, her ne kadar ... aleyhine de dava açılmış ise de; sözleşmeye şirketi temsilen imza attığı ve şahsi sorumluluğunun bulunmadığı, tarafların tacir olduğu davalının cezai şart yönünden basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğünün bulunduğu, indirim koşullarının oluşmadığı gibi sözleşme 16. maddesi uyarınca cezai şartın tenkisinin istenemeyeceği gerekçesiyle davanın ... Eğlence Gıda İnşaat Turizm Pazarlama Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti yönünden kısmen kabulüne; toplam 65.341,64 TL nin 32.338,98 TL sinin 24.5.2011\t 2.237,40 TL +KDV nin 27.5.2011 1.678,05 TL + KDV nin 2.6.2011\t 1.491,60 TL +KDV nin 31.5.2011\t1.864,50 TL +KDV nin 7.6.2011 1.678,05 TL +KDV nin 11.6.2011\t1.491,60 TL +KDV nin 17.6.2011 1.491,60 TL +KDV nin 15.6.2011\t1.491,60 TL +KDV nin 20.6.20111.491,60 TL +KDV nin 25.6.2011\t1.864,50 TL +KDV nin 28.6.2013\t 1.864,50 TL +KDV nin 1.7.2011\t9.322,50 TL + KDV nin 5.7.2011 ödeme tarihlerinden itibaren sözleşme 16. maddesi gereği Bankalarca uygulanacak en yüksek kredi faizi üzerinden tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine 80.000,00TL nin 16.3.2015 dava tarihinden itibaren avans faizi ile davalıdan tahsiline davalı ... ... yönünden açılan davanın işletici olan şirket adına şirketi temsile yetkili şahıs olması sebebiyle imzaladığı, şahsi sorumluluğunun olmadığı gözetilerek reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; 66.001,55 TL mali yardım/katkı tutarlarının verildikleri tarihlerden itibaren sözleşmenin 16. maddesi gereği bankalarca uygulanacak en yüksek kredi faizi üzerinden hesaplanacak faizi ile tahsiline, 80.000,00 TL cezai şart tutarının dava tarihinden itibaren bankalarca uygulanan en yüksek kredi faizi nispetindeki faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, delil tespiti masraflarının yargılama giderleri arasında nazara alınmasına, yargılama masraf ve avukatlık ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, karar verilmesi gerekirken davanın kısmen kabulüne karar verilmesi davalı gerçek şahıs hakkındaki davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak talepleri gibi kabulüne karar verilmesini istemiştir.
UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR
Uyuşmazlık; taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davacının katkı payı adı altında yapılan ödemeden kaynaklanan alacak ile cezai şart alacağınının tamamından davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olup olmadıklarının tespiti hususuna ilişkindir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, kapalı satış noktası sözleşmesi kapsamında davalılar tarafından sözleşmenin ihlali nedeniyle mali yardım/katkı bedelini ve cezai şart alacağının tahsili istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.
Satış Sözleşmesinin davayla ilgili maddelerinin incelenmesinde, “…Madde 16-işletici,sözleşme süresi içinde işletmeyi kısmen veya tamamen çalıştırmaması, işletmeyi devretmesi veya işletmede iş değişikliği yapması veya işbu sözleşmede belirtilen hükümlerden herhangi birini ihlal etmesi veya işbu sözleşmenin feshine sebebiyet vermesi halinde ,şirket veya bayi/distribütör kayıtlarındaki borçları ile Şirketten ve/veya Bayi /distribütör’den almış olduğu mali yardım, katkılar ve her türlü sabit yatırım harcamaların tümünü ve ya uygulanan iskonto tutarlarını verdiği tarihten itibaren işlemiş faizi de dahil olmak üzere bankalarca uygulanan en yüksek kredi faizi üzerinden hesaplanacak faizi ile birlikte Şirket ve /veya Bayi/Distribütör’e nakden ve defaten itirazsız geri ödemeyi ve ayrıca Şirket’e 80.000,00 TL cezai şart ile birlikte Şirket ve/veya Bayi/Distribütör’ün kar kaybı da dahil olmak üzere uğradığı her türlü zararını itiraz etmeksizin nakden ve defaten ödemeyi kabul ve taahhüt eder. İşletici, cezai şartın tenkisini hiçbir şekilde talep edemez…” hükmü yer almaktadır.
\tMahkemece; cezai şart talebinin kabulüyle avans faizine hükmedilmesinde sözleşme hükümlerine göre bir usulsüzlük görülmemiştir.
Davacı vekili; davalı şirket ile 15.5. 2011 tarihli satış sözleşmesi ile Kapalı ve Açık Nokta Sözleşmeleri Ek protokol imzalandığını, sözleşmenin 15. ve 16. maddeleri uyarınca işletmeyi kısmen veya tamamen çalıştırmaması veya sözleşmenin feshine sebebiyet verilmesi durumunda mali yardım/katkı tutarı ile 80.000,00TL cezai şart tutarının tahsilinin gerektiğini, mahkemece davalının iş yerinin kapalı olup faaliyetinin olmadığının tespit edildiğini ileri sürerek eldeki davayı açmıştır. Davalı şirketin Ticaret Sicil kaydının silindiği görüldüğünden ihyası için davacı vekiline süre ve yetki verilmiş; Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/660-771 sayılı kesinleşen kararı ile şirketin ihyasına karar verildiği görülmüştür. Taraflar arasında düzenlenen 15.5.2011 tarihli Satış Sözleşmesi, Ek Protokol, teslim tutanakları, iş yeri açma ve çalıştırma ruhsatları, vergi levhası, faturalar, ödeme dekontları ile Ankara 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/269 D. İş dosyası celp edilmiş, taraflardan ticari defterlerinin bulunduğu yerin bildirilmesi istenmiş; davacı vekilinin bildirdiği, davalının kesin mehilli tebliğe rağmen bildirmediği görülmüş, defterler ve dosya kapsamı üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
Davacı ... Pazarlama Dağıtım AŞ ile dava dışı Bayi- Distribütör Merpas- Merkez Paz. ve Dağ. Tic. Ltd. Şti. İle davalı işletici ... Eğlence Gıda İnş. Tur. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında 15.05.2011 ila 15.05.2014 tarihleri arasında geçerli olmak üzere satış sözleşmesi düzenlendiği, ayrıca 20.7.2011 tarihli Ek Protokol düzenlendiği, davacı tarafından bayiye yapılan satış geliştirme faaliyetine destek payına ilişkin ödemelerin adı geçen bayi tarafından davalıya yapılan yansıtma faturaları karşılığı yaptığı ödemeler çıkartılmış, 13 fatura karşılığı 65.341,64TL nin ödendiği, teslim tutanaklarının sunulduğu, davalı tarafça bunlara ilişkin itirazın olmadığı, D.İş tespit dosyası ile davalının sözleşmeye aykırı olarak iş yerinin kapatılıp çalıştırılmadığının tespit edildiği, 20.03.2014 tarihinde davalının iş yeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptal edildiği, davalının süresi içinde sözleşmenin 16. maddesine aykırı davranması nedeni ile sözleşmenin feshine sebebiyet verildiği, ödenen mali katkı ile 80.000,00 TL cezai şartın istenme koşullarının gerçekleştiği, her ne kadar ... aleyhine de dava açılmış ise de; sözleşmeye şirketi temsilen imza attığı ve şahsi sorumluluğunun bulunmadığı, davalı şirketin yargılamaya katılmadığı anlaşılmakla ilk derece mahkemesince verilen karar oluşa dosya içeriğine uygun olmakla birlikte davacı tarafından davalı şirkete ödenen katkı payı bedeli toplamı 66.001,55 TL olmasına rağmen mahkemece toplama hatası yapılarak 65.341,64TL üzerinden kabul kararı verilmesi yerinde görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle kabul kaldırma nedenine göre davacının istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile HMK'nin 353/1.b.2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararı düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜ ile;
2-Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/540 2022/922 21/12/2022 kararının HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince DÜZELTİLEREK YENİDEN ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE,
3-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
A-Davanın ... Eğlence Gıda İnşaat Turizm Pazarlama Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. yönünden kısmen kabulüne;
\tToplam 66.100,55 TL’ nin
\t\t1-33.000,00 TL'si için 20.05.2011
2- 1.980,10 TL'si için 31.05.2011
3- 1.760,09 TL'si için 03.06.2011
4- 2.200,11TL'si için 07.06.2011
5-1.980,10TL'si için 10.06.2011
6- 1.760 ,09 TL'si için 14.06.2011
7- 1.760,09 TL'si için 17.06.2011
8- 1.760,09 TL'si için 22.06.2011
9-1.760,09 TL'si için 24.06.2011
10- 2.200,11 TL'si için 28.06.2011
11- 1.760,09 TL'si için 24.06.2011
12- 2.200.11 TL'si için 01.02.2011
13-11.000,55 TL'si için 05.07.2011
olan fiili ödeme tarihlerinden itibaren sözleşmenin 16. maddesi gereği bankalarca uygulanacak en yüksek kredi faizi ile birlikte davalı ... Eğlence Gıda İnşaat Turizm Pazarlama Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti'den tahsili ile davacıya ödenmesine,
Fazlaya ilişkin talebin reddine
a)80.000,00 TL nin 16.3.2015 dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Eğlence Gıda İnşaat Turizm Pazarlama Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'den tahsili ile davacıya ödenmesine,
B-Davalı ... ... yönünden açılan davanın reddine,
a)Alınması gereken 9.980,12 TL harçtan peşin alınan 2.493,35 TL harcın düşümü ile eksik kalan 7.486,77 TL harcın davalı ... Eğlence Gıda İnşaat Turizm Pazarlama Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nden alınarak hazineye gelir kaydına,
b)Davacı tarafından yatırılan toplam 2.686,75 TL harcın davalı ... Eğlence Gıda İnşaat Turizm Pazarlama Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nden alınarak davacıya verilmesine,
c)Davacı taraf kendisini vekille temsil ettiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ... Eğlence Gıda İnşaat Turizm Pazarlama Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nden alınarak davacıya verilmesine,
ç)Davacı tarafından yapılan toplam 2.379,20 TL yargılama giderinin ... Eğlence Gıda İnşaat Turizm Pazarlama Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nden alınarak davacıya verilmesine,
Talep halinde artan avansın iadesine,
d)Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
İstinaf aşamasında yapılan harç masraf yönünden
4-İstinaf kanun yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
5-Davacı tarafından yapılan 1.053,00TL istinaf yargılama giderinin davalı ... Eğlence Gıda İnş. Tur. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
6-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
7-HMK'nun 333.maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
8-Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nin 362/1.a maddesi gereğince kesin olmak üzere 31/01/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi. \t\t
Başkan...
e-imzalıdır
Üye...
e-imzalıdır
Üye...
e-imzalıdır
Katip...
e-imzalıdır
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR.
\"5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur.\"