T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 31. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/1099 - 2025/71
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
31.HUKUK DAİRESİ\t\t\t
DOSYA NO\t: 2024/1099 Esas
KARAR NO\t: 2025/71 (İnceleme aşamasında / Duruşmasız)
\t\t \t (Kararın Kaldırılarak Gönderilmesi
\t\t\t\tHMK 353/1-a-4 ve a-6)
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 24/05/2024
NUMARASI\t\t: 2024/137 Esas-2024/370 Karar
DAVACI\t:
VEKİLİ\t:
DAVALILAR\t
DAVANIN KONUSU\t:Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak
KARAR TARİHİ\t: 28/01/2025
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 10/02/2025
Davacı vekili tarafından davalılar aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı ... İnşaat ve Turizm İşletmeleri Tic. A.Ş. tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, dairemize gönderilen dosyanın yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
İSTEM;
Davacı vekili tarafından verilen 21/12/2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili tarafından ihale edilen “Mardin Havalimanı Terminal Binası Yapım İşi”nin davalı firmaların oluşturdukları iş ortaklığının yükümlülüğünde olduğunu, iş kapsamında temin ve tesis edilen elektronik sistem ve cihazlarda garanti sürecinde oluşan elektronik arızaların giderilmesi ve bakımlarının yüklenicisinin sorumluluğunda olmasına rağmen ortaya çıkan arıza ve bakımların davalı ortaklık tarafından yapılmaması üzerine davalı firmaların nam ve hesabına müvekkili idare tarafından karşılandığını, 121.093,71 TL tutarında harcama yapıldığını, bu bedelin 50.000,00 TL'sinin davalıların teminat mektuplarından karşılandığını, kalan 71.093,71 TL'nin davalılar tarafından ödenmediğini, teknik şartnamenin 6.8 maddesi gereğince davalıların yaptığı EDS cihazlarının garanti süresinin 63+85=148 gün uzatılarak 22/05/2018 tarihine denk geldiğini, 148 günlük gayri faal durum için günlük 150,00 USD'den 22.200,00 USD tutarında (148x150 USD) gecikme cezasının ödenmesi gerektiği ileri sürülerek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalı firmaların sorumluluğunda olan elektronik cihazlardan doğan arıza ve bakımlarından dolayı 71.093,71 TL alacağın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile ve 22.200,00 USD gecikme cezasının fiili ödeme tarihindeki döviz satış kuru üzerinden 20/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek bir yıl vadeli USD mevduatma uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı adına usulüne uygun meşruhatlı davetiye tebliğ edilmiş olmasına rağmen cevap dilekçesi sunmayarak HMK'nın 128. maddesinde belirtildiği üzere dava dilekçesinde ileri sürülen vakıaların tamamını inkar etmiş sayılmış, davalı vekili tarafından dosyaya vekaletname ibraz edilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/05/2024 tarihli 2024/137 Esas 2024/370 Karar sayılı kararında özetle; Dava; Alacak (taraflar arasındaki sözleşme kapsamında nama yapılan işler kapsamında alacak ve gecikme cezası bedeli ) davasına ilişkindir.
Mahkememizce verilen 2018/909 Esas 2021/977 Karar sayılı davanın kısmen kabulüne dair verilen karar, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesinin 2022/261 esas, 2024/159 karar sayılı kaldırma kararı ile kaldırılmış olup, iş bu esasa kaydedilerek yargılamaya devam edilmiştir.
Devlet Hava Meydanları Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen dava konusu elektronik sistemleri ilişkin tüm kurum kayıtları, faturalar, ödeme belgeleri, Mardin Havalimanı Terminal Binası yapım işine ilişkin sözleşme, idari ve teknik şartname, geçici ve kesin kabul tutanakları ile tüm ihale belgeleri mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
Dosya bilirkişi heyetine tevdii edilmiş olup, 06.05.2021 tarihli raporunda özetle; Davacının davalının nam ve hesabına yaptırdığı işler için dosya kapsamına göre davalılara düzenlediği fatura bulunmadığından alacağının; 58.183,83 TL olarak hesaplandığı, davacı tarafından davalı ortaklığa 121.093,71 TL tutarında fatura düzenlendiğinin ispat edilmesi halinde davacının alacağının 70.293.73 TL olacağının hesaplandığı, dava konusu alacak için temerrüt tarihinin 20.07.2018 ve faiz oranının, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı olduğunun tespit edildiği, gecikme cezası alacağının 22.200,00 Amerikan Doları olarak hesaplandığı, alacağa 20.07.2018 temerrüt tarihinden itibaren devlet bankalarının Amerikan Doları ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek mevduat faiz oranının uygulanabileceği, yönündeki kanaatlerini belirtmişlerdir.
Davacı tarafından davalılara ihale edilen “Mardin Havalimanı Terminal Bması Yapım işi” Sözleşmesinin eki Yapım İşleri Genel Şartnamesine göre:
\"Yüklenici İşlerin teminat süresi içindeki bakımını yapmak ve tümünü iyi bir şeklide korumak ve çıkabilecek kusur ve aksaklıkları gidermek zorundadır. İdareler işin önem ve niteliği göz önünde bulundurarak, teminat süresi içinde yüklenicilerin bakımlarını yapmakla yükümlü oldukları hususlarda sözleşme ve eklerine özel hükümler koyarlar. Kullanmave İşletme sonucu olmaksızın ortaya çıkan kusur ve aksaklıkların giderilmesi ve teminat süresince işletim bakım giderleri yükleniciye aittir.
Yapılan İşlerde yüklenicinin kusurundan kaynaklanan ve acilen ele alınması gereken aksaklıklar meydana geldiğinde, yüklenicinin o anda işle ilgilenip konuyu ele alması imkanı yoksa bu takdirde idare, yazılı olarak haber vermek suretiyle yüklenici adına bu aksaklığı giderir. Yüklenicinin tebligat adresinde bulunamaması veya işe ilgi göstermemesi halinde İdare, yüklenici hesabına aksaklığı giderip gerekti tedbîrleri alır ve yüklenicinin bu uygulamaya itiraz hakkı olmaz.
Yüklenici gerek malzemenin şartnameye uygun olmamasından gerekse yapım işlerinin kusur ve eksikliklerinden dolayı, idarece gerekli görülecek bütün onarım ve düzeltmeler ile sürekli bakım işlerini kendi hesabına derhal yapmak zorundadır.
Yüklenici bu zorunluluğa uymadığı takdirde, idare kendisinden bir yazı ile yükümlülüklerini yerine getirmesini isteyecekte. Bu talimatın yükleniciye tebliği tarihinden başlamak üzere işin özelliğine göre, talimat yazısında idarece daha uzun bir süre verilmemişse, yüklenici on gün içinde yükümlülüklerini yerine getirmeye fiilen başlamadığı veya başlayıp da belirlenen süre içinde teknik gereklerine göre işi bitirmediği takdirde idare, söz konusu onarım, düzeltme ve bakım işlerini, bütün giderleri yükleniciye alt olmak üzere 4734 sayılı Kanunda gösterilen usullerden biri ile yaptırabilir. İdare bu işler için yüklenicinin teminatından veya varsa diğer alacaklarından ödeme yapmaya yetkilidir.\"
Mardin Havatimam Terminal Binası Yapım İşi” sözleşmesinin eki EPS Şartnamesinin 6. Maddesinin ilgili hükümlerinde;
\"6.1. İhale konusu malın garanti süresi, kesin kabul tarihinden itibaren 2 yıl (24 ay) olacaktır.
6.2. Garanti süresi içerisinde, imalat hatasından kaynaklanan arızalar ile montaj, kusur ve eksikliklerin giderilmesi yüklenici sorumluluğunda olacaktır. Ayrıca garanti süresi içerisinde rutin bakımlar, gerekli parça ve sarf malzemeleri yükleniciye aittir.
6.3.Garanti suresi içerisinde 6.2. madde kapsamındaki arızalar yüklenici tarafından giderilecek, değiştirilmesi gerekli bütün parçalann orijinalleri yüklenici tarafından temin edilecek, onarım ve malzeme bedeli olarak bir ücret talep edilmeyecektir. Değiştirilen parça veya elemanların her türlü sigorta, nakliye, gümrükleme vb. bütün işlem ve masraftan yükleniciye aittir.
6.7. İhale konusu malda, geçici kabul ve kesin kabul arasındaki süreçte ve garanti süresi içerisinde meydana gelebilecek arızalar, yükleniciye yazılı olarak bildirilir. Arıza bildirim tarih ve saatinden itibaren en geç 48 saat içerisinde yüklenici tarafından artzaya müdahale edilmediği takdirde gecikilen her takvim günü için 150 USD gecikme cezası uygulanır.
6.8. İhale konusu malda, geçici kabul ve kesin kabul arasındaki süreçte ve garanti süresi içerisinde meydana gelebilecek anzalan giderme süresi yüklenicinin arızaya müdahale tarihinden itibaren her bir ihale konusu mal için en fazla 10 (on) gündür. Bu sürenin aşılması durumunda, ilgili cihazın garantisi 11. günden itibaren geçecek süre kadar uzatılır ve 11. gün dahil olmak üzore cihazın çalışmasını engelleyen a rızalara günlük 150 USD, cihazın çalışmasını engellemeyen durumlarda ise günlük 50 USD gecikme cezası uygulanır.\" hükümleri yer almaktadır.
Yukarıda anılan hükümlere göre; işin geçici kabulü ile kesin kabulü arasında geçen süre “teminat süresi” ve kesin kabulden itibaren 2 yıl (24 ay) “garanti süresi\"dir. Yüklenici bu süreler içerisinde, işin, kusur, eksik, anza, bakım ve onaranlarından sorumludur. Yüklenici, kendisine yapılacak bildirimden sonra 48 saat içerisinde arızaya müdahale etmez veya 10 gün içerisinde arızaları gidermez ise 11. günden itibaren ilgili cihazm garantisi geçecek süre kadar uzatılır. Yüklenici on gün içinde yükümlülüklerini yerine getirmeye fiilen başlamadığı veya başlayıp da belirlenen süre içinde teknik gereklerine göre işi bitirmediği takdirde idare, söz konusu onarım, düzeltme işlerini, bütün giderleri yükleniciye ait olmak üzere yaptırmaya yetkili olduğu anlaşılmaktadır.
Tensip tutanağında kaldırma kararı doğrultusunda davalı ... İnşaat şirketine dava dilekçesi, tenzip zaptı, kaldırma kararı ekli davetiyenin tebliğ edilmiş olduğu görüldü.
Tüm dosya kapsamında yapılan incelemeler neticesinde; davacının sözleşme eki Yapım İşleri Şartnamesi kapsamında arızaların davalılarca giderilmesi gerekirken giderilmediği, bu kapsamda davacı tarafın davalılar namına yaptığı işlerden davalıların sorumlu olacağı, bir kısım nama iş bedelinin teminat mektubunun nakde çevirmek suretiyle tahsil edildiği (50.000,00TL), davalının nam ve hesabına yaptırdığı işler için dosya kapsamına göre KDV dahil bakiye alacağının 70.293,71 TL olduğu, dava konusu alacak için temerrüt tarihinin 20.07.2018 olduğu, Teknik Şartnamenin 6.8 maddesi kapsamında davacının 148 günlük gecikme cezasına hak kazandığı, gecikme cezası alacağının 22.200,00 USD olduğu anlaşılmakla bilirkişi raporunun denetime açık hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne, 70.293,73 TL'nin temerrüt tarihi olan 20/07/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 22.200,00 USD'nin 20/07/2018 tarihinden itibaren Devlet Bankalarının bir yıl vadeli USD hesabına ödediği en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine dair karar verildiği görülmüştür.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı ... İnşaat ve Turizm İşletmeleri Tic. A.Ş. vekili tarafından verilen 04/11/2024 tarihli istinaf kanun yolu başvuru dilekçesinde özetle; Yerel mahkemenin 2018/909 E. ve 2021/977 K. sayılı, 17.12.2021 tarihli kararına karşı taraflarınca ve davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulduğunu ve dairemizce, esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabul edildiğini ve yerel mahkeme kararı kaldırılarak, taraf teşkili sağlandıktan sonra yeniden inceleme ve araştırma yapılarak esasa ilişkin yeniden bir karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine gönderildiğini, yerel mahkeme tarafından usulüne uygun ihtaratlı davetiye düzenlendiğini, “Kaldırma Üzerine Tensip Tutanağı” düzenlediğini ve tensip tutanağının ara kararlarında ön inceleme ihtaratlı davetiye gönderilmesine ve BAM ilamının taraflarına tebliğine karar verildiğini, mahkeme tarafından davacının 21.12.2018 tarihli dava dilekçesi ile birlikte BAM kaldırma kararı ve 13.02.2024 tarihli tensip tutanağının müvekkili şirkete tebliğ edilmişse de HMK 122 vd. hükümleri uyarınca usulüne uygun şekilde tebligat çıkartılmadığını, Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi’nin 13.02.2024 tarihli kararı ile, taraf teşkili sağlandıktan sonra yeniden inceleme yapılmasına karar verildiğini, taraf teşkilinin sağlanması ile, usulüne uygun şekilde dava dilekçesinin müvekkili şirkete tebliği gerekirken usul ve yasaya aykırı şekilde tebligat düzenlendiğini, dava şartı arabuluculuğun yerine getirilmemiş olması sebebiyle mevcut davanın müvekkiline yöneltilmesinin mümkün olmadığını, 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren ve 03/01/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5. maddesinden sonra gelmek üzere eklenen maddeye göre; Kanun’un 4/ç maddesinde ve diğer Kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olduğunu, arabuluculuk görüşmelerinin davadan önce sonuçlanması ve anlaşılamadığına dair son tutanağın dava dilekçesine eklenmesinin zorunlu olduğunu, arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, taraflarına sadece duruşma gün ve saatini bildirir tebligat çıkartıldığını ve davacı ile müvekkili şirket arasında dava şartı arabuluculuk başvurusunun yapılıp yapılmadığı hususunun tartışılmadığını, davanın müvekkili şirkete yöneltildiğini ve yöneltildiği tarihteki dava şartı arabuluculuk başvurusunun gerçekleştirilmediğini, ayrıca yerel mahkemece gerekçe bölümünde müvekkili şirketin yargılamasına katılmadığı deliller üzerinden incelenme yapıldığını, müvekkili şirketin 24.05.2024 tarihli duruşmadaki delil bildirme talebinin tartışılmadığını ve karara konu edilmediğini, müvekkili şirketin yargılama sürecinde bulunmadığı süreçte tanzim edilmiş bilirkişi raporunun karara esas alındığını, mahkemenin tarafların açıklamalarını dikkate almak suretiyle değerlendirme yapma ve kararlarını somut ve açık olarak gerekçelendirme zorunluluğu bulunduğunu, yerel mahkemenin kararının bu yönü ile anılan düzenlemeye aykırı olduğunu, eksik olarak şekli ve görünüşte gerekçe yazılmasının adil yargılanma hakkının (hukuki dinlenilme hakkının) ihlalini oluşturduğunu, Anayasanın 141. Maddesi ve HMK’nın 27. maddesinde açıkça belirtildiği üzere adil yargılanma hakkı gereği bütün mahkemelerin kararlarının somut ve açık olacak şekilde gerekçelendirilmesi gerektiğini, davacı tarafından, müvekkili şirketin içerisinde bulunduğu adi ortaklık tarafından, \"Mardin Havalimanı Terminal Binası Yapım İşi\" kapsamında, temin ve tesis edilen elektronik sistem ve cihazlarda garanti sürecinde oluşan elektronik arızaların giderilmesi ve bakımlarının yüklenicisinin sorumluluğunda olmasına rağmen, davalı ortaklık tarafından yapılmaması üzerine davalı firmaların nam ve hesabına karşılandığını, bu kapsamda cihazların arıza ve bakımından doğan alacak ile günlük gecikme cezasının tahsiline karar verilmesinin talep edildiğini, dosyada mübrez 24.12.2024 tarihli kesin kabul tutanağının, taraflarca imza altına alınarak gerçekleştirilen işte hatalı, noksan ve/veya kusurlu herhangi bir hususun varolmadığının kayıt altına alındığını, yapım işinin geçici kabulünün, 16.04.2015 tarihinde gerçekleştirilmiş olup, kesin kabulünün ise 24.12.2015 tarihinde yapıldığını, bu kapsamda garanti süresinin, sözleşme hükmünce 2 yıl eklenmesi ile 24.12.2017 tarihi olacağı sabit olup, davacının garanti süresi içerisinde ihale konusu ürünlerde arıza meydana geldiği iddiasının reddi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydı ile dosyada mübrez bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü Teftiş Kurulu tarafından tek taraflı olarak tanzim edilen yazılarda, müeyyide uygulanacağını bildirir yazıda, ihale konusu ürünlere, sözleşmenin 6. maddesine uygun şekilde müdahale edildiğini ve parça tedariğinin beklendiğini, sözleşmenin 6.8. maddesine uygun şekilde arıza giderme sürelerine uygun hareket eden müvekkili şirketin, 6.3. maddeye uygun şekilde ürünlerin parçalarını orijinal parçaları ile değiştirmek için elinden gelen çabayı sarf ettiğini, hâlihazırda sözleşme gereği varolan garanti süresinin sonlanmasının ardından, garanti süresinin uzatıldığı iddiası ile yapılan ödemelerin ve gecikme cezasının tahsilinin istenemeyecek olup, garanti süresinin bitmesinden yaklaşık 1 yıl sonra ikame edilen davanın reddi gerektiğini, bu nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili tarafından verilen istinaf başvurusuna cevap dilekçesinde özetle; Davalı vekilinin istinaf itirazlarının yerinde olmadığını, reddi gerektiğini, davalı vekilinin iddiasının aksine, davanın açılış tarihinin 21/12/2018 tarihi olduğunu, dava şartı arabuluculuğun ise yasa gereği 01/01/2019 tarihinden itibaren uygulanmaya başlandığını, bu nedenle eldeki davanın arabuluculuk dava şartına tabi olmadığını, önceki tüm iddia ve beyanlarını tekrar ettiklerini, dava konusu arızaların davalıların sorumluluğunda olduğunu, bu sebeple davalı yanın haksız ve yersiz istinaf isteminin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılan inceleme sonucunda;
Dava, yüklenici ortaklığa ihale edilen “Mardin Havalimanı Terminal Binası Yapım İşi” kapsamında temin ve tesis edilen elektronik sistemli cihazlarda garanti süreci içinde oluşan elektrik arızalarının davalı ortaklık tarafından sözleşme gereği giderilmesi gerekirken bu arızaların giderilmemesi üzerine davalı nam ve hesabına 121.093,71 TL karşılığında giderildiği, bu bedelin 50.000,00 TL'sinin teminat mektubundan karşılandığı, kalan 71.093,71 TL'nin davalılar tarafından ödenmemesi nedeniyle ve cihazların arıza nedeniyle çalışamadığı süreler için sözleşme gereği günlük 150 USD olarak uygulanan gecikme cezası nedeniyle toplam 22.200 USD tutarındaki gecikme cezası bedelinin ve 71.093,71 TL arıza giderim bedelinin davalılardan faizi ile birlikte tahsili isteğine ilişkindir.
Mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen 17/12/2021 tarihli 2018/909 Esas 2021/977 Karar sayılı ilk kararın taraflarca istinaf edilmesi üzerine dairemizin 13/02/2024 tarihli 2022/261 Esas 2024/159 Karar sayılı kararı ile taraf vekillerinin istinaf başvurularının esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne ve mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a-4 ve a-6 maddeleri gereğince kaldırılmasına karar verilmiş ve dosya dairemiz kararına uygun şekilde taraf teşkili sağlandıktan sonra ve kaldırma kararı gerekleri de gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmiştir.
Mahkemece dairemiz kaldırma kararından sonra, davalılardan ... İnş. Ve Tur. A.Ş'ye dava dilekçesi, tensip zaptı ve kaldırma kararı tebliğ edildikten sonra davalı ... A.Ş. Vekilinin katılmış olduğu 24/05/2024 tarihli celsede davalı ... vekilinin, davaya ilişkin delillerini bildirmek üzere süre talebinin reddine karar verildikten sonra dairemiz kaldırma kararında KDV'ye ilişkin vurgu yapılan hususlar dikkate alınmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davalı ... A.Ş. Vekili tarafından yukarıda belirtilen gerekçelerle istinaf yoluna başvurulmuştur.
Dairemizin önceki kaldırma kararında, davalı adi ortaklığın tüzel kişiliğinin bulunmadığı, bu nedenle ortaklığı oluşturan ayrı tüzel kişiliği bulunan davalı şirketlere ayrı ayrı dava dilekçesi tebliğ edilip taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esasının incelenmesi gerektiği, oysa ki somut yargılamada davalı ... İnş. Tur. Tic. A.Ş'nin ticaret sicilinde bildirilen adresine tebligat yapılmaksızın ve kendisine hukuki dinlenilme hakkı tanınmaksızın karar verilmiş olması hukuka aykırılık hali olarak tespit edilmiştir. Mahkemece dairemiz kaldırma kararı uyarınca dava dilekçesi, tensip zaptı ve dairemiz kaldırma kararı davalı ... A.Ş'ye tebliğ edilmek suretiyle yeniden karar verilmiş ise de bu davalıya mahkemece hukuki dinlenilme hakkı kapsamında dava dilekçesinin HMK'nın ilgili hükümleri uyarınca usulüne uygun şekilde tebliğ edilmediği anlaşılmaktadır. Zira davalı ... A.Ş.'ye mahkemece çıkarılan tebligatta, ekte dava dilekçesi, tensip zaptı, BAM kaldırma kararı ile kaldırma kararı tensip tutanağının gönderildiği belirtilerek, ön inceleme duruşmasının tebliğine ilişkin HMK hükümleri doğrultusunda ihtarata ilişkin hükümlere yer verildiği, ancak bu davetiye ile, dava dilekçesine karşı cevaplarını sunması ve delillerini bildirmesi için yasal iki haftalık süre verildiğine dair HMK'nın 122. Maddesi hükümlerindeki yasal düzenlemeler uyarınca işlem yapılmadığı anlaşılmaktadır.
6100 sayılı HMK'nın “Hukukî Dinlenme Hakkı” başlığını taşıyan 27. maddesinde “(1) Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukukî dinlenilme hakkına sahiptirler. (2) Bu hak a) Yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, b) Açıklama ve ispat hakkını, c) Mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini,içerir.” hükmü bulunmaktadır. Anayasa'nın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsuru olan hukuki dinlenme hakkı; davalının, usulüne uygun olarak duruşmalara davet edilmesini zorunlu kılar. Bir başka deyişle; mahkeme, davalıyı, savunma hakkı tanımak için usulüne uygun davet etmedikçe yargılamaya devam edip hükmünü veremez. Davalıya, savunma hakkını kullanma imkânı verilmesi, davalıya, usulüne uygun olarak dava dilekçesinin tebliğ edilmesi ile olur. Usulüne uygun tebligatın amacı, davalıya savunma hakkının sağlanmasıdır.
Bu hükümlerle birlikte somut olay değerlendirildiğinde; 6100 sayılı HMK’nın 27. maddesinde düzenlenen hukuki dinlenme hakkı kapsamında davalı ... İnş. Tur. Tic. A.Ş.'ye usulüne uygun savunma hakkı tanınarak delillerinin toplanıp değerlendirilmesinden sonra karar verilmesi gerektiği halde, HMK'nın 122 ve devamı maddeleri uyarınca dava dilekçesinin usulüne uygun şekilde tebliği sağlandıktan sonra ve gösterdiği takdirde bu davalının delilleri de toplanarak ve davalının yokluğunda alınan bilirkişi raporunun davalıya tebliği sağlanarak bu rapora itiraz halinde itirazları karşılayacak şekilde ek rapor alınmasından sonra yani davalıya yasa hükümleri çerçevesinde hukuki dinlenilme hakkı tanınmasından sonra esas hakkında karar verilmesi gerekirken mahkemece, taraf teşkili tamamlanmış gibi usulüne uygun şekilde davalı savunması alınmaksızın ve delilleri toplanmaksızın davanın esastan sonuçlandırılması usul ve yasaya aykırı olmuştur. Bu nedenlerle kararın davalı yararına kaldırılması gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle; davalı ... İnşaat ve Turizm İşletmeleri Tic. A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun, esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin kabulüne, mahkeme kararının, ikinci kez 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-4 ve a-6 maddeleri gereğince kaldırılmasına, dosyanın dairemiz kararına uygun şekilde sonuçlandırılması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalı ... İnşaat ve Turizm İşletmeleri Tic. A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun, esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin KABULÜNE,
2-Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/05/2024 tarihli ve 2024/137 Esas 2024/370 Karar sayılı kararının, 6100 sayılı HMK’nun 353/1-a-4 ve a-6 maddeleri gereğince İKİNCİ KEZ KALDIRILMASINA,
3-Dosyanın dairemiz kararına uygun şekilde taraf teşkili sağlanarak yeniden inceleme ve araştırma yapılarak esasa ilişkin yeniden bir karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-Kararın mahiyeti gereği istinaf karar harcı alınmasına yer olmadığına, davalı ... İnşaat ve Turizm İşletmeleri Tic. A.Ş. tarafından yatırılan 3.211,88 TL istinaf nisbi karar harcının talep halinde yatıran bu davalıya iadesine,
5-Davalı ... İnşaat ve Turizm İşletmeleri Tic. A.Ş. tarafından yatırılan 1.169,40 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına,
6-Talep halinde inceleme konusu kararın icrasının geri bırakılması için İİK'nın 36/1 maddesi gereğince varsa taraflarca yatırılan nakit teminatların veya sunulan banka teminat mektuplarının dosya kapsamı ve kararın niteliğine göre aynı maddenin 5. fıkrası gereğince yatıran/sunan tarafa İADESİNE,
7- Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1.a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 28/01/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.\t\t\t\t
Başkan Üye Üye Katip