T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
15.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2024/1729
KARAR NO:2025/71
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:11/07/2024
NUMARASI:2024/30 Esas, 2024/488 Karar
DAVANIN KONUSU:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:29/01/2025
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:Dava; taraflar arasındaki eser sözleşmesinin devrinden kaynaklanan alacağın tahsili için sözleşmeyi devreden davacı yan tarafından başlatılan icra takibine, davalı yan tarafından yapılan itirazın iptali davasına ilişkin olup, mahkemece davacılar vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine dair verilen karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf talebinde bulunulmuştur.Davacı vekili; davacı şirket ile davalılardan ... A.Ş. ile; davacının taahhüdü altında bulunan \"... İnşaatı ile ...\"'nin ... A.Ş.'ye devri konusunda 05/08/2019 tarihli sözleşme imzalandığını, sözleşme ile sözleşmenin imzalanmasını takiben davacı şirketin idare ile yaptığı sözleşmenin ve KİK payı karşılığı yaptığı her türlü masraf ve ödemelere karşılık olarak devir alan ... A.Ş. tarafından davacı şirkete 488.000,00 TL ödeyeceğinin ve bu ödemelerin de 31/12/2019 vade tarihli çek şeklinde yapılacağının belirtildiğini, ancak davalı ... A.Ş tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, icra takibine davalılarca borcun tamamına, faizlerine itiraz edildiğini, takibin itiraz üzerine durdurulduğunu, borçlular tarafından yapılan itirazın haksız olduğunu belirterek; icra inkâr tazminatına hükmedilmesini ve itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ... Şti vekili cevap dilekçesinde; İİK Md 50/1.maddesine atıf yaparak HMK’nın yetkiye ilişkin hükümlerinin, yetkili icra müdürlüğününün belirlemede esas alınacağını ve genel yetkili icra müdürlüğünün HMK Md.6.maddesi gereğince davalı ... şirketinin yerleşim yeri icra müdürlükleri olan Kocaeli İcra Müdürlüklüğü olduğunu, ... şirketin adresinin ‘... İzmit/Kocaeli’ olduğunu, Kocaeli İcra Müdürlüklerinin yetkili olduğunu, davaya konu olayda ... şirketi ile davacı arasında para borcu doğuran bir sözleşme veya hukuki bir ilişki bulunmadığını, davacının HMK 10 ve TBK 89/1’e dayanarak kendi yerleşim yerinde takipte bulunamayacağını ve dava açamayacağını, ancak para borcu olduğu düşünülse daha yetki itirazıyla birlikte borca da itiraz edildiğinden dolayı söz konusu takibin alacaklının ikametgahında başlatılamayacağını, davacı ile diğer davalı şirket arasında imzalanan sözleşme gereği hem İstanbul hem de Giresun Mahkemelerinin yetkili kılındığını, bu nedenle yetki itirazlarının da bulunduğunu, aynı alacağa ilişkin olarak ... Sayılı dosyasının mevcut olduğunu ve derdestlik itirazlarının bulunduğunu, davacı ..., 31/12/2019 tarihli çeke ilişkin alacağını İstanbul Anadolu İcra Müdürlüklerinde ilamsız takip olarak başlattığını ve söz konusu borca ilişkin takibin derdest olduğunu, davacı ile ... şirketinin herhangi bir ticari sözleşmesi bulunmadığını,Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 16/04/2014 tarihli, E:2013/19-1520 ve K:2014/524 sayılı kararlarında borcun esasına ilişkin bir itiraz bulunduğu için TBK’da Md. 89 göre yetki tayini yapılamayacağını, borcun esasına ilişkin itirazlarda sadece genel yetki uyarınca borçlunun ikametgahı icra dairelerinde takip yapılabileceğinin belirtildiğini, borcun esasının çekişmeli olması halinde, yetki artık HMK 10. maddesi ve TBK 89 madde hükmüne göre belirlenemeyeceğini, yetki itirazıyla birlikte borcun esasına ilişkin bir itiraz da söz konusu olduğu için takip alacaklının ikametgahı icra müdürlüğünde yapılamayacağını, Yargıtay kararında ki gibi icra takibinde yetkinin yanında borcun esasına da itiraz etmiş olduklarından ve davacının alacağının konusunu teşkil eden temel bir hukuki ilişkiyi kabul etmemiş olduklarını ve bundan dolayı bu farazi hukuki ilişkinin varlığına dayanarak kendi ikametgahında icra takibi yapılmasında yasal olanak bulunmadığını, taraflarınca kabul edilen bir borç olmadığını bu sebeple müvekkilinden icra inkar tazminatının talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... AŞ vekili; Davacı Şti ile davalılardan... A.Ş arasında, kamu idaresince ihale edilen ve inşasını davacı şirket ve yetkilileri tarafından yapılacağı kararlaştırılan, Trabzon ili, Araklı İlçesi, ... işinin davalılardan pozitif şirketine devri konusunda, 07/08/2019 tarihli devir sözleşmesi imzalandığını, işin yapımının davalılardan pozitif şirketine bırakıldığını, işin yapılmaya başlandığı sırada diğer davalı şirket ...Şti. yetkililerince telefonla arandıklarını ve kendilerine ait bir çek yaprağı ile ilgili icra takibi yapıldığını ve yine diğer bir çek yapraklarının piyasada sorulduğunu ve arkasında ... şirketinin cirosunun bulunduğunu ve yine... şirketinin bu işlemden haberi olup olmadığının sorulduğunu, pozitif şirketi ise; bu konuda bir tasarruflarının bulunmadığını bildirildikten sonra söz konusu çekin görüntüsünün gönderilmesini istediklerini, çek görüntüsünün incelendiğini, ... şirketi adına sahte imza ve kaşe kullanılarak ciro işleminin yapıldığının tespit edildiğini, icra dosyasına konu çek incelendiğinde ise bilirkişi incelemesi neticesinde davacı şirketin kendi unvanını çizerek müvekkili şirket ... Yapı'nın unvanının yazıldığını ve devamında ... şirketinin kaşesinin sahte olarak tatbik edildiğini ve şirket yetkilisine ait olmayan bir imzanın tatbik edildiğini, davacı tarafça asılsız iddialarla var olmayan bir borç ilişkisi ihdas edilmeye çalışıldığını, müvekkilinin böyle bir borcu bulunmadığını, davacının davasını ispat etmesi gerektiğini belirterek; davanın reddine, davacı aleyhine, alacağın %20'sinden az olmamak koşuluyla kötüniyet tazminatına ve %10'u oranında para cezasına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davaya bakan İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi davaya İstanbul Ticaret Mahkemesince bakılması gerektiğinden bahisle yetkisizlik kararı vermiştir. Dosyanın yetkisizlik ile gönderildiği İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesince 11/07/2024 tarihli karar ile;Davalı ... Şti.'nin icra dairesinin yetkisine yönelik yapmış olduğu itirazın incelemesinde; borca itiraz ile birlikte icra dairesinin yetkisine de itiraz edilmiş olduğu görülmekle esasa girilmeden önce icra dairesinin yetkisine yönelik yapılmış olan itiraz öncelikli olarak değerlendirildiği, İcra takiplerinde yetki hususu, 2004 sayılı İİK’nın 50. maddesi yollaması ile usul Kanunu hükümlerine göre yapıldığı, HMK' nun 6. maddesine göre genel yetkili icra dairesi, davalı gerçek veya tüzel kişinin takibin yapıldığı tarihteki yerleşim yeri icra dairesi olduğu, aynı Kanunun 10.maddesine göre ise sözleşmeden doğan takiplerde, sözleşmenin ifa edileceği yer icra dairesinin de yetkili olduğu, takibin davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabileceği, İİK'nun 50. maddesinin göndermesi ile uygulanması gereken HMK'nun 7/1. maddesinin birinci cümlesine göre, borçlu birden fazla ise, bunlardan birinin yerleşim yerinde bulunan icra dairesinde takip yapılabildiği, bu durumda, diğer borçluların yetki itirazında bulunamayacakları, ancak, anılan hükmün uygulanabilmesi için, borçlulardan birinin yerleşim yeri icra dairesinde takip yapılması ve onun hakkındaki yetkinin kesinleşmiş olmasının gerektiği, (Yargıtay 12. HD'nin 01.06.2017 tarihli, 2016/16563 E, 2017/8619 K. sayılı içtihadı). davacı alacaklının icra dairesinin yetkisine yönelik seçimlik hakkını borçlu ... A.Ş.'nin sicile kayıtlı olduğu adres uyarınca İstanbul Anadolu İcra Daireleri yönünde kullanmış olduğu, sözleşmenin tarafı olan diğer borçlu... A.Ş. Tarafından 16/07/2020 tarihinde borca itiraz edildiği ancak yetki itirazında bulunulmadığı, zira işbu borçlunun şirket merkezinin Ümraniye / İSTANBUL olması sebebiyle icra dairesinin yetkili olduğu, HMK m.17 hükmü uyarınca icra dairesinin yetkisine yönelik olarak yetki itirazı ileri sürülmeyerek icra dairesinin yetkili kabul edilmiş olduğu, davalı borçlu... Ltd. Şti. tarafından ise borca ve yetkiye itiraz edilmiş olduğu 17.07.2020 tarihi itibari ile artık diğer borçlu bakımından kesinleşen bir yetkinin bulunması sebebiyle HMK m.7 hükmü uyarınca yetki itirazında bulunamayacağından davalı ...'un yetki itirazının reddine karar verildiği, davalı ... Şti.'nin mahkemenin yetkisine yönelik yapmış olduğu itirazın incelemesinde; cevap dilekçesi içeriği incelendiğinde öncelikle icra dairelerinin yetkisine itiraz edildiği, müvekkili ile davacı arasında herhangi bir sözleşme ilişkisi bulunmadığının, sözleşmenin diğer davalı ... ile davacı arasında yapıldığının ve ilgili sözleşmede yetki hükmü bulunduğundan bahsedildiği, davacı ile davalı ...A.Ş. arasında akdedilmiş olan sözleşmede her ne kadar İstanbul ve Giresun Mahkemeleri yetkili kılınmış ise de HMK m.17 hükmü uyarınca belirlenen yetki anlaşması kesin yetki olmayıp taraflarca cevap dilekçesi ile birlikte usulüne uygun olarak yasal süresi içerisinde itiraz sunulması gerekmekte olup davalı ... A.Ş. Vekili tarafından icra dairesinin ve mahkemenin yetkisine itiraz edilmediği, bu kapsamda İstanbul Anadolu İcra Dairesinin ve İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkisinin kabul edildiği ve mahkemenin yetkili hale geldiği, cevap dilekçesi içeriğince öncelikle genel bir tabirle davalı müvekkilinin yerleşim yerinin İzmit Kocaeli olduğundan bahsedilmiş olduğu aynı zamanda davacı ile diğer davalı şirket arasında imzalana sözleşme gereği hem İstanbul hem de Giresun Mahkemeleri yetkili kılındığından bahisle yetki itirazlarının olduğu belirtilmiş ise de cevap dilekçesinde usulüne uygun olarak hangi yetkili mahkemenin seçildiğinin belirtilmemiş olduğu, İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/66 Esas sayılı dosyasının 30/03/2022 tarihli celsesinde; Davalı... Şti. Vekilinin \" sözleşmedeki tespite bir diyeceğimiz yoktur, yetki itirazımız zaten buna dayalıdır, yetkisizlik kararı verilerek dosyanın İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini istiyoruz, tercihimizi bu şekilde yapıyoruz\" şeklinde beyanları alınmış ise de cevap dilekçesi ile birlikte usulüne uygun olarak ileri sürülmeyen, davalı tarafça mahkeme tercihi yapılmayan yetki itirazının mahkemesince duruşmada sorularak tercihinin alınmış olduğu ve davacı tarafça bu hususun kabul edilmeyerek yetki itirazının reddine karar verilmesinin talep edilmiş olduğu anlaşılmakla eldeki davada usulüne uygun yapılmış mahkemenin yetkisine yönelik itirazdan bahsedilemeyeceği gerekçesi ile Davanın HMK madde 116/1-a , 19/2 , 19/4.hükümleri uyarınca davaya bakmaya mahkememizin yetkili olmaması nedeniyle usulden reddine, Davaya bakmaya İstanbul Anadolu 13 Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olması nedeniyle, mahkememizin yetkisizliğine karar verilmiştir. Davalı ... Şti vekili istinaf dilekçesi ile; yetkili icra müdürlüğünde yapılmış bir takip mevcut olmadığından; davanın dava şartı eksikliğinden reddi gerektiğini, yetkili icra müdürlüğünde takip yapılmasının itirazın iptali için dava şartı olduğunu, icra dosyasına süresinde yapmış oldukları yetki itirazının bulunduğunu, yetki itirazının icra müdürlüğünce dikkate alınmamış olsa da İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/03/2022 tarihli 2021/66 Esas 2022/335 Karar numaralı gerekçeli kararı ile icra takibinin yetkisiz icra müdürlüğünde yapılmış olduğunun tespit edildiğini, belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılması için istinaf kanun yoluna başvurmuştur.Uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 470. ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.Davacı şirket ile davalılardan ... A.Ş. arasında, 05/08/2019 tarihli, davacının taahhüdü altında bulunan \"...\"'nin ... A.Ş.'ye devri konusunda sözleşme akdedilmiştir. Davacı yan takibi ve davayı önce İstanbul Anadolu Adliyesinde açmış, İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesince HMK nun 17. Maddesine göre yetki sözleşmesi bulunduğu gerekçesi ile yetkisizlik kararı verilmiş ve dosya İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesine gelmiş, bu mahkeme tarafından da; İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğundan bahisle karşı yetkisizlik kararı verilmiştir.HMK'nın 6. Maddesine göre genel yetkili mahkeme, davalı gerçek ya da tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. HMK'nın 10. Maddesine göre sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir. HMK'nın 17. Maddesine göre tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır. HMK'nun 7/1. maddesinin birinci cümlesine göre, borçlu birden fazla ise, bunlardan birinin yerleşim yerinde bulunan icra dairesinde takip yapılabilir, bu durumda, diğer borçlular yetki itirazında bulunamazlar, ancak, anılan hükmün uygulanabilmesi için, borçlulardan birinin yerleşim yeri icra dairesinde takip yapılması ve onun hakkındaki yetkinin kesinleşmiş olması gerekir. 6098 sayılı TBK'nın 89. maddesine göre, borcun ifa yeri konusunda aksine bir anlaşma yoksa, para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde; parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde; bunların dışındaki bütün borçlar, doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde ifa edilir. Para borçlarının alacaklının yerleşim yerinde ifa edileceğine dair TBK'nın 89. maddesindeki kural salt para alacakları ile ilgili olup, eser bedeline ilişkin alacak istemleri yönünden uygulanamayacağı Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin yerleşik kararlarıyla da kabul edilmektedir. (bkz. Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 02/10/2015 tarih ve 2015/3705 esas, 2015/4747 karar) Somut olayda; davacı alacaklının icra dairesinin yetkisine yönelik seçimlik hakkını borçlu ... A.Ş.'nin adresi olan İstanbul Anadolu İcra Daireleri yönünde kullanmış olduğu, icra takibinde davalılardan ... Şirketi yetki itirazında bulunduğu, davacı yan ile davalılardan ... İnşa Şti arasında imzalanan sözleşmede yetki sözleşmesi yapılarak İstanbul ve Giresun İcra Daireleri ve mahkemelerinin yetkili olduğu kararlaştırılmış olsa da davalı/borçlu ... Şirketi tarafından icra müdürlüğünde ve davada yetki itirazında bulunulmadığı ve icra müdürlüğünün yetkisinin bu nedenle her iki borçlu açısından da kesinleştiği anlaşıldığından; Mahkemece yazılı şekilde karşı yetkisizlik kararı verilmesi yerinde olmuştur.Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı ... Şti vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 11/07/2024 tarih ve 2024/30 Esas, 2024/488 Karar sayılı kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davalı ... Şti vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan REDDİNE, 2-Alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından davalı tarafça peşin olarak yatırılan 427,606 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın bu davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,3-Davalı ... Şti tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,4- İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince KESİN olmak üzere 29/01/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.