T.C.
ERZURUM
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2023/379
KARAR NO\t: 2025/41
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t: 28/11/2022 (Karar)
NUMARASI\t: 2021/459 Esas, 2022/713 Karar
DAVA\t: Menfi Tespit (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan)
Taraflar arasında görülen davaya ilişkin olarak yapılan açık yargılama sonucunda verilen karara karşı, yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK 353. madde uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkilin ... Tarım Kredi Kooperatifine ortak olduğunu, üyeliğe ilişkin ödemeleri düzenli olarak yapan müvekkilinin davalı kooperatife karşı herhangi bir borcunun bulunmadığını, müvekkilinin 2016 yılında 10.000 TL hayvan kredisi almak için Tarım Kredi Kooperatifine başvurduğunu, davalı kurum tarafından, müvekkiline 10.000 TL kredi verilmesine rağmen yine davalı kurum müdürü ...tarafından bu hayvan kredisi miktarının sisteme 15.000 TL olarak girildiğini, müvekkili tarafından kullanılan 10.000 TL'lik kredi; 15.000TL olarak kullanılmış gösterilerek müvekkilinin kötü niyetli ve haksız bir şekilde borçlandırıldığını, müvekkilinin 2009 yılında hayvan kredisi düşük faizli 50.000 TL kredi aldığını, bu krediyi ise yıllık olarak 9.500 TL olarak ödediğini ve 2014 yılında bu kredi borcunu kapattığını, bu ödemelere istinaden davalı kurum tarafından makbuz sistemi yok denilerek herhangi bir makbuz verilmediğini, bu ödenen paraların şirket yetkilisi olan şüphelinin zimmetine geçtiğini, müvekkilinin ise bu kredi borcu için bir ödeme yapmamış gözüktüğünü ve hakkında icra takibine girişildiğini beyanla müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitine Erzurum... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... - 2020/... esas sayılı icra takibinin iptaline, davalı tarafın dava değerinin %20'sinden az olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dava dilekçesinde bahsetmiş olduğu olayların tamamen asılsız ve mesnetsiz iddialardan ibaret olduğunu, takibe konu senetlerin 1581 sayılı kanuna göre düzenlendiğini, davalı tarım kredi kooperatifinin kamu yararı için kurulduğunu, davacının elden ödeme yapmasının imkansız olduğunu, bu haliyle davacının dava dilekçesinde yolda yetkiliye para verdiği ve 20 bin ödeme yaptığı iddialarının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, borçlunun tüm hayvanlarını, hayvanlarının yemini, nakit ihtiyacını kooperatiften vadeli olarak almakta olduğunu, ödemelerini geciktirip her defasında erteleme talep ettiğini beyanla davanın reddiyle davacının kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; \"Somut olayda davacı, davalı tarafından Erzurum ... İcra Müdürlüğünün 2020/... ve 2020/... esas sayılı dosyaları üzerinden başlatılan takipte borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. Bu haliyle açılan dava 2004 Sayılı İİK'nın 72. Maddesinde düzenlene icra takibinden sonra açılan menfi tespit talebine ilişkindir. Yargılamanın devamı sırasında Erzurum... İcra Hukuk Mahkemesinin 2022...Esas sayılı dosyası üzerinden işbu davaya konu edilen Erzurum ....İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı dosyasına ve 2022/... Esas sayılı dosyası üzerinden yine işbu davaya konu edilen Erzurum .... İcra Müdürlüğünün 2020/... Esas sayılı dosyasına yönelik şikayet yoluyla davalar açılmış ve yapılan yargılamalar neticesinde takiplerin davacı ... yönünden iptaline karar verildiği anlaşılmıştır. Erzurum ... İcra Hukuk Mahkemesinin 2022...Esas sayılı dosyası üzerinden açılan davada dava konusu edilen 2020/... esas sayılı takibin iptaline karar verilmiş olup; verilen karar kesinleşmiştir.açılan davada dava konusu edilen 2020/... esas sayılı takibin iptaline karar verilmiş olup; verilen karar kesinleşmiştir. Buna karşılık Erzurum .... İcra Hukuk Mahkemesinin 2022/... Esas sayılı dosyası üzerinden açılan davada dava konusu edilen 2020/... esas sayılı takibin iptaline karar verilmiş ancak verilen karar henüz kesinleşmemiştir. Davalı vekili duruşma esnasındaki beyanında takiplerin bu şekilde icra hukuk mahkemesince iptal edilmesi sonrasında takip konusu borçların davacı tarafından ödendiğini beyan etmiştir. Davacı vekili takiplerin iptal edilmesi nedeniyle davanın konusuz kaldığını, bu nedenle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini talep etmiş ise de, menfi tespit davasının açılabilmesi için mutlaka icra takibinin varlığına gerek yoktur. Borçlunun icra takibinden önce de menfi tespit talepli dava açma hakkı bulunmaktadır. Davacı dava konusu edilen takipler nedeniyle borçlu olmadığının tespitini talep etmiş olup, takiplerin icra hukuk mahkemesince iptal edilmesinden sonra, takiplere dayanak teşkil eden senetten kaynaklanan borcu ödediğini beyan etmiştir. Bu haliyle takip konusu edilen senetten dolayı borçlu olmadığını ileri süren davacı, aynı zamanda bu senetten kaynaklanan borcu ödemekle, borcun varlığını kabul etmiş sayılmaktadır. Takip konusu senetten kaynaklı borcun ödenmesi nedeniyle dava konusuz kalmış olup bu nedenle karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmektedir. Ancak davacı borçlu olmadığını ileri sürdüğü senetten doğan borcu ödediği için dava konusuz kalmış olup bu nedenle yapılan yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumluluğu doğacaktır. ..\" gerekçesiyle davanın konusunun kalmamış olması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece dava dilekçesinde sunulan deliller üzerinde dosyanın incelendiği ancak vakıaların göz ardı ettiğini, dava dilekçesinde ceza yargılamasına ilişkin dosyanın sunulmasına rağmen yerel mahkeme yargılama aşamasında bu delillin varlığını göz ardı ettiği ve vakıalara ilişkin sunulan tanıkları dinlemediğini ve taleplerin reddedildiğini, yerel mahkeme takipler iptal olduktan sonra dahi dosyayı sürüncemede bıraktığını, mahkemece ne delil araştırması yapıldığı ne de dosyaya sunulan kararları dikkate aldığını belirterek kararın kaldırılarak davanın kabulü, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı kuruma yükletilmesine karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE:
Dava; menfi tespit istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince yazılı gerekçeyle davanın konusuz kalması nedeniyle esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiş, davacı vekilince yargılama giderleri yönünden kararın kaldırılarak yeniden hüküm tesis edilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme sonucunda;
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi uyarınca kamu düzeni ve istinaf sebepleri ile sınırlı olmak üzere yapılan inceleme sonunda; dosyadaki belgeler, kararın dayandığı deliller, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilk derece mahkemesi kararında, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kararın usul ve yasaya uygun bulunduğu anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/(1)-b-1.madde ve bendi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İlk derece mahkemesinin hükmü usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,\t
2-Başvuru sırasında peşin alınan harcın mahsubu ile bakiye 435,50-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-İstinaf kanun yolu başvurusunda bulunan tarafça bu aşamada yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
5-Karar tebliği, kesinleştirme, harç ve gider avansı iadesi/ikmaline ilişkin işlemlerin mahal mahkemesince yerine getirilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362/(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere .... tarihinde oy birliğiyle karar verildi.