T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
43. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1293
KARAR NO: 2024/1991
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 03/03/2021
NUMARASI: 2017/690 Esas - 2021/249 Karar
DAVA: Tazminat (Şirket Yöneticilerinin SorumluluğundanKaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 31/12/2024
Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davaya konu ... A.Ş.'nin 2004 yılında; ... A.Ş. Ve ... Ltd. Şirketlerinin ortakları tarafından, otomotiv ana sanayi müşterilerinin özel araç tasarım talebine cevap vermek üzere tasarlanarak tüm tedarik ve yönetim fonksiyonları grup şirketlerinde tamamlandıktan sonra, son aşama montajı ve teslimat işlemlerini müşteriye yakın adreslerde gerçekleştirmek üzere kurulduğunu, şirketin esas sermayesinin 1.822.000 TL olduğunu ve müvekkili ...'nun 896.400 pay sahibi olduğunu, bahse konu şirketin istikrarlı büyüme gösterdiğini ve müvekkilinin 2011 yılına kadar bu şirketin yönetim kurulu başkanı olarak görev yaptığını, ancak yönetim kurulu başkan yardımcısı ve genel müdürü ... ile şirketin üst kademe yöneticilerinin işbirliği gerçekleştirerek müvekkilinden gizleyerek haberi ve onayı olmadan münferit imzalarıyla bazı hukuka ve iş ahlakına aykırı işlemlerinin ortaya çıktığını, müvekkilinin şirketten uzaklaştırılmaya çalışıldığını, bilgi alma ve inceleme hakkının mahkeme vasıtası ile kullanılmasına ilişkin davanın devam ettiğini, tam denetimin sağlanamaması ile yıllık üretim maliyetleri ve girdi maliyetindeki değişim ve karlılık ortalaması üzerinden yapılan karşılaştırmalı hesaplarla beş yılda 40 milyon TL seviyesine ulaştığı tahmin edilen şirket varlığı kaynının denetlenemediğini, giderlere konu maliyet hesaplarının şişirildiğini, davaya konu şirketin gelir tablosu ile finansal tablolar arasında farklılık olduğunu, yöneticilerin basiretsiz ve tedbirsiz davranışları ile özen yükümlülüğüne aykırı hareketleri sonucunda şirkete zarar verdiklerini belirterek, HMK 107/2 uyarınca talep tutarını sonradan artırmak üzere belirsiz alacak davası kapsamında 10.000 TL'nin davalılardan zararın meydana geliş tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline ve tazminat tutarının ... Ticaret A.Ş.'ye ödenmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... vekilinin Mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davaya konu şirketin yönetim kurulu üyesi veya yönetim görevlisi olmadığını, temsil ve ilzamına ilişkin tescil ve ilan edilmiş olan imza sirkülerinde dahi adının geçmediğini, bu nedenle husumet yönünden reddini, ayrıca zararın ne olduğu hususunun dava dilekçesinde anlaşılmadığını, davanın açıldığı tarihten geriye dönük iki yıllık sürenin Mahkemenin incelemesi kapsamında olabileceğini ileri sürerek zamanaşımı def'inde bulunduklarını, esasa dair olarak ise usulsüz ve yolsuz işlemlerin neler olduğunun ve nasıl ve ne miktarda zarar görüldüğünün açıklandıktan sonra haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar ..., ..., ... vekilinin Mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkilleri hakkında haksız, mesnetsiz ve gerçek dışı iddialara dayanarak huzurdaki davayı açtığını, davacının her Genel Kurulda bulunmasına rağmen Genel Kurul iptallerine dair bir çok dava açtığını ve davaların redle sonuçlandığını, şirkete ait finansal raporların şeffaflıkla hazırlandığını, şirketin zarara uğradığı iddiasına yönelik 2016 yılı sonu itibariyle artış kat sayısından şirketin 13,16 kat büyüdüğünü belirterek, öncelikle zamanaşımı itirazlarının kabulünü, mümkün olmadığı takdirde davalı müvekkillerinin Yönetim kurulu üyeliğini teşekkül ettirdiği ve aynı zamanda hissedarı oldukları ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.'yi basiretli bir tacir safıyla yönettiklerini ve şirketin menfaatleri doğrultusunda adil, şeffaf ve şirkete değer ve kazanç sağlayacak şekilde yönettikleri hususları karşısında davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, \"Dosya içerisine bilirkişi raporu alınmış ve denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeterli olduğu tespit edilmiştir. Dava dışı şirketin 2015 yılına ait ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tasdik edildiği ve berat onaylarının alındığı görülmekle dava dışı şirketin ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu tespit edilmiştir. Davacının talebi %49.4 hissedarı bulunduğu şirketin davalılar tarafından zarara uğratıldığı gerekçesi ile şirketin uğradığı zararın sorumluluk çerçevesinde tazmini talep edildiğinden ispat yükü de davacı üzerindedir. Davacı taraf zarara uğratıldığına ilişkin mahkemeye somut veriler ve belgeler sunamamış, soyut ifadeler ile hissedar olduğu şirketin davalıların davranışları ile zarara uğratıldığı şeklinde soyut ifadeler kullanmıştır. Bilirkişi tarafından yapılan inceleme ile davalılar arasında yer alan hissedar ...'a ödenen danışmanlık ücreti araştırılmış, davacının iddia ettiği gibi şirket kayıtları incelenmesi üzerine \"danışmanlık ücreti\" adı altında 618.609,00 TL ödemenin davalıya yapılmadığı, tüm ödemelerin teknik, hukuki, finansal ve mali konularda hizmet karşılığı 3. şahıslara yapıldığı tespit edilmiştir. Davalı ...'a 03/05/2012 tarihli yönetim kurulu kararı ile kendisinin yaptığı işlerin tanımı yapılarak şirkete verdiği hizmet karşılığı kendisine aylık ücret ödenmesi kararı alınmış olup, kendisi 28/06/2010 tarihinden itibaren yönetim kurulunda yer almayarak 03/05/2012 tarihli yönetim kurulu kararı ile aylık ücret ödemesi yapılmaktadır. TTK 395-396. Maddeleri uyarınca şirketi yönetme ve temsil ile görevli yönetim kurulu üyelerinin dahi genel kuruldan izin alarak şirketle işlem yapabilmeleri yanında 28/06/2010 tarihinden itibaren yönetim kurulu üyesi dahi olmayan davalı ...'ın şirketle sözleşme ilişkisi kurmasında ve işlem yapmasında herhangi bir hukuka aykırılık tespit edilememiştir. %49,4 hissedar olan davacının şirkete giriş çıkışların kapıların şifreli olması nedeni ile engellendiği belirtilmiş ve şirketten gerekli bilgileri alamadığını beyan etmiş ise de şirket hissedarlarının bilgilendirilmesi TTK 437/2. Maddesi uyarınca genel kuruldan bilgi alabilecekleri bunun dışında yönetim kurulunun ayrıca pay sahiplerine bilgi verme yükümlülüğü bulunmadığından davacının bu beyanına da itibar edilmemiştir. Davacının diğer bir iddiasının ise ... Raporlama Standartlarına göre tanımlanmış değerler ile bilançolarda farklılık olduğu belirtilmiş, şirketin TFRS tablolarının bağımsız denetçi raporunda ve bilançolarının ... tarafından denetlendiği ve tasdik edildiği tespit edilmiş olup, ikisi arasındaki farklılıklar bilgi saklandığı ve hatalı işlem olduğu anlamını taşımadığı, aynı zamanda raporların genel kurul tarafından onaylandığı ve ibra edildiği tespit edilmiş olduğundan davacının bu beyanına da itibar edilememiştir. Yöneticinin ortaklığın mal varlığının azaltan veya kötüleştiren yasa ve ana sözleşme hükümlerine aykırı davranışları, ortaklar ve alacaklıların dolaylı zarar görmesine yol açar. Yani, şirketin kötü yönetilmesi nedeniyle şirketin zarara uğratılması nedenine dayalı tazminat davasında, şirket yöneticisinin eylemleri nedeniyle uğranılan zarar, şirket açısından doğrudan, davacı pay sahibi açısından ise dolaylı zarardır. Davacı her ne kadar zarar iddiasında bulunmuş ise de iddialarını somut olarak ispatlayamamış, yapılan inceleme sonucu soyut olarak belirttiği iddiaların incelenmesi ile de davalıların sorumluluğunun olduğu tespit edilemediğinden ve davacının üzerine düşen ispat yükümlülüğünü yerine getiremediğinden 1-İspat edilemeyen davanın reddine, ...\" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davalıların özen yükümüne aykırı hareket ederek şirketin zararına neden olduğu kredi borcu konusu hem Bilirkişi Raporları’nda hem de Mahkeme kararında değerlendirilmediğini, incelemede dikkate alınmadığını, Davalı şirkete ait 2015 yılı genel yönetim giderleri fahiş olduğundan şirket zarara uğratılmasına rağmen Mahkemenin, Bilirkişilerin hatalı ve eksik değerlendirmesine istinaden hukuka aykırı bir karar verdiğini, “Danışmanlık Ücreti” başlığı altında yapılan ödemelerin Bilirkişiler ve Mahkemece incelenmediğini, davaya konu şirketin hakim şirket pozisyonunda bulunan ... Güç Sistemleri A.Ş.’nin sermaye artırım kararına katılınmadığını, şirketin zarara uğratıldığını, Davalı şirket ile davalılardan ...’ın sahibi olduğu ... İnşaat ve Tekstil Ürünleri A.Ş. arasındaki ticari ilişki hakkında bilirkişilerin inceleme yapmaması neticesinde Mahkemece hukuka aykırı karar verildiğini, tanıklarının dinlenmediğini, mahkemenin karara ilişkin gerekçesinin hukuka aykırı olduğunu, ayrıca sorumluluk bakımından açık bir hüküm olmaması nedeniyle TTK m.126 hükmünün yaptığı atıfla TBK m. 630 hükmünün esas alınması gerektiğini, TTK 553 maddesinin, 6335 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikle kusur karinesinin çıkarılmış olması, sözleşmesel sorumlulukta davalı yönetim kurulu üyelerinin kusursuzluklarını ispat etmeleri gerektiği gerçeğini değiştirmeyeceğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.
GEREKÇE: Dava, anonim şirket yöneticisinin sorumluluğuna dayalı tazminat davasıdır. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, davacının taleplerinin gereğince incelenip incelenmediği noktasındadır.Davacının dava dışı ... A.Ş.'nin %49,4 oranında ortağı olduğu ihtilaf konusu değildir. Davalılar ..., ..., ... davacının iddialarını dayandırdığı 2014-2017 tarihleri arasında dava dışı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin yönetim kurulu üyesidir. Davacı tarafça, davalıların TTK'nın 369/1. Maddesinde düzenlenen özen ve bağlılık yükümlülüğüne aykırı davranışları ile dava dışı şirketi zarara uğrattıkları iddiasıyla söz konusu zararın tahsiline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır. Davalılar diğer savunmalarının yanı sıra zamanaşımı definde bulunmuştur. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 553/1. maddesi uyarınca, kurucular, yönetim kurulu üyeleri, yöneticiler ve tasfiye memurları, kanundan ve esas sözleşmeden doğan yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal ettikleri takdirde, hem şirkete hem pay sahiplerine hem de şirket alacaklılarına karşı verdikleri zarardan sorumludurlar.Yönetim kurulu üyeleri ve yönetimle görevli üçüncü kişiler, görevlerini tedbirli bir yöneticinin özeniyle yerine getirmek ve şirketin menfaatlerini dürüstlük kurallarına uyarak gözetmek yükümlülüğü altındadırlar(TTK m. 369/1). Yönetim kurulu üyelerinin özen ve dikkat yükümlülüğünün kapsamı, şirket ana sözleşmesi, kanun, iç yönerge ve yönetim kurulu tarafından verilen tüm yetki ve görevleri kapsar. Ancak, yönetim kurulu üyesinin özen yükümlülüğünün, kurulda kendisine tanınan yetki ile sınırlı olduğuna şüphe yoktur. Bunun yanı sıra yönetim kurulunun sorumluluğu kusura dayanan bir sorumluluktur. Ayrıca, yönetim kurulu üyesinin sorumlu tutulabilmesi için kusurlu hareketin o üyeye izafe edilmesi de gereklidir. Yönetim kurulu üyelerinin şirket nam ve hesabına yapmış oldukları işlem ve sözleşmeler nedeniyle sorumlu tutulabilmeleri, ancak kendilerine kusurlu bir eylemin yüklenmesi durumunda mümkündür. Ancak, “yönetim kusuru” açık bir sorumluluk hâli olarak düzenlenmemiştir. Bunun gibi, mahkemenin yerindelik incelemesi yapıp bu yaklaşımla sorumluluğa varması, hükmümüzde yer alan “kanun ve esas sözleşmeden doğan yükümler” somutlaşması karşısında güçtür; meğerki her iki hâl de özen yükümüne aykırılık olarak kabul edilsin(TTK m. 553 gerekçesinden). İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi heyeti kök raporunda, davacının iddiasına konu 618.609,00 TL danışmanlık ücretleri içinde, davalı ... dahil herhangi bir şirket hissedarına yapılmadığı, tüm ödemelerin 3. Kişilerden alınan teknik-hukuk-finans-mali konulardaki hizmetlere karşılık yapıldığı; yüksek ve şişirilmiş olduğu iddia edilen genel yönetim giderlerinin, birkaç şirketten teklif alınarak yapıldığı, 2016 yılına ait satın alma yönetmeliği bulunulduğu, 2018 ve 2019 yıllarına ait Yemek ve Yol Servis ücretleri için yapılan alım ile ilgili süreç te en az 3 firmadan teklif alındığı ve uygun alım yapıldığı, Satın alma yönetmeliğine uyum gösterildiği rapor edilmiştir. Bilirkişi heyeti ek raporunda ise, ... kayıtlarından ... ve İntekmar şirketlerine ilişkin fatura, teknik çalışma ve mühendislik detay belge ve dosyalarına bakılması hususlarının söz konusu şirketlerin karşılıklı muamele tetkiki gerektirdiği ve dava ile ilişkilendirilmesi ve detay muamele tetkiki gerektirdiği, ancak kök raporda yapılan değerlendirmenin yeterli olduğu ifade edilmiştir. Ancak, davacı genel yönetim giderlerine ilişkin iddiasını 2014-2015 yılı mukayeseli gelir tablosuna dayandırmış olup, 2015 yılında davalı şirketin genel yönetim giderlerinin 7.836.511,86 TL olduğunu ve bunun benzer faaliyette bulunan şirketlerden çok yüksek olduğunu ileri sürmüş olmasına rağmen bilirkişi kök ve ek raporunda açık bir şekilde 2015 yılı genel yönetim giderlerine ilişkin bir değerlendirme yapılmamıştır. Bunun gibi 2015 yılı finansal tablolarına dayandırılan 618.609,00 TL danışmanlık giderlerinin fatura karşılığı yapıldığı tespit edilmiş ise de gerçekte söz konusu danışmanlık hizmetlerinin alınıp alınmadığı denetlenmemiştir. Yine 2014-2015 yılı mukayeseli gelir tablosuna dayandırılan şirketin yeterli kaynağı bulunmasına rağmen kredi kullanılmak suretiyle faiz zararına neden olunduğu iddiası ise bilirkişi raporlarında hiç değerlendirilmemiştir. Davalı şirketin daha önce uygun fiyatlardan hizmet aldığı ... Firması yerine piyasa koşullarına göre daha yüksek koşullarda hizmet sunan İntekmar firmasından alım yapılmaya başlandığı iddiası ile dava dışı ... şirketinin hissedarı olduğu ... firmasındaki sermaye arttırımına katılınmaması iddiası ve davalıların sermaye arttırımına katılınmamasının genel kurul kararına dayandığı savunması da değerlendirilmemiştir. Dolayısıyla bilirkişi kök ve ek raporları hüküm vermeye elverişli değildir. Açıklanan bu hususlarda ilk derece mahkemesince de kararda bir değerlendirme yapılmamıştır. Davalıların zamanaşımı def'i ile davalı ...'ın yönetici sıfatı bulunup bulunmadığı değerlendirilerek, dava dışı ... şirketinin 28/02/2017 tarihli genel kurul kararı da göz önünde tutularak, yukarıda açıklanan hususlarda üç kişiden oluşan yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yargılamanın sonuçlandırılması doğru görülmemiştir. HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda, Mahkemece eksik inceleme ile davanın sonuçlandırılması isabetli görülmemiş ve bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
KARAR: Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE, istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)a-6 maddesi uyarınca USULDEN KALDIRILMASINA, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, 2-Davacı tarafça yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine,3-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince yapılacak yargılama sırasında değerlendirilmesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362(1)g maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 31/12/2024