T.C.
İSTANBUL
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t: 2023/226 Esas
KARAR NO\t: 2025/24
DAVA\t: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ\t: 23/11/2022
KARAR TARİHİ\t: 15/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; Müvekkili şirketin, ağustos ayı sonu, eylül ayı başlarında taşınmış ve adres değişikliği yaptığını, bu esnada tüm şirket evrakları toplandığını ve taşınma ve yerleşim tamamlanana kadar depoda tutulduğunu, bu hafta içinde müvekkili şirketin personeli tarafından evrak düzenleme işlemleri sırasında \"Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri\"nin kaybolduğunun fark edildiğini, anılan nedenle müvekkili şirkete ait genel kurul toplantı ve müzakere defteri zayi olduğunu beyan ederek müvekkili şirkete ait genel kurul toplantı ve müzakere defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
Davacının dava dilekçesinde ; Tanık, Suç duyurusu, Bilirkişi ,Ticaret Sicil Gazetesi ve her türlü yasal delil. Dayanmıştır.
Mahkememizce tanıklar dinlenilmiştir.
Tanık ... beyanında; ben şirketin ve davacının eski avukatıyım, şuan avukatlığını yapmıyorum, daha önce davacı şirket ...'te faaliyetini yürütmekteydi, sonradan ...'te taşındılar, taşınma esnasında karar defteri kaybolmuş olabilir, taşındıktan sonra adres değişimi yapmak istedikleri sırada karar defterinin kaybolduğunu fark etmişler, tam olarak kaybolduğu tarihi bilmiyorum, davacıların daha önceki çalıştıkları kardeşleri ile aralarında hukuk ve ceza davaları devam etmektedir, karar defteri onlar tarafından da alınmış olabilir, şuanda adres değişikliği için ilgili deftere ihtiyat duymaktadırlar, tanıklık ücreti talebim yoktur, dedi.
Tanık ... beyanında; ben davacı şirkete hasta getirip götürmem sebebi ile bilirim, şirket birkaç yıl önce yerini değiştirmiştir, yaklaşık 1-2 yıl önce de karar defterinin kaybolduğunu duydum, şirketin karar defteri bu taşınma sırasında kaybolduğunu duydum, şirket tek ortaklı olduğu için zaman zaman şirkete gittiğimde karar defterine çok ihtiyaçları olmadığını duydum, bu yüzden de defterin kaybolduğunun geç farkına vardığını duydum şirket yöneticisinin, benim olay ile ilgili tüm bilgim bundan ibarettir, tanıklık ücreti talebim yoktur, dedi.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava, 6102 sayılı TTK'nın 82/7 maddesine dayalı olarak açılmış zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.
TTK'nın 82/1. maddesi gereğince, \"Tacir, ticari defterlerini, envanterleri, finansal tablo, bilanço ve faaliyet raporlarını, aldığı mektupları (bir ticari işe ait yazışmaları), gönderdiği mektup suretlerini, kayıtlara esas olan belgeleri, sınıflandırılmış şekilde saklamakla yükümlüdür.\"
Saklama süresi on yıl olup sürenin başlangıcı da kanunda belirtilmiştir (TTK m.82/5-6). Defter ve belgelerin saklanması yükümü, gerçek kişi tacirlerde ticaretin terk edilmesinden sonra sürdüğü gibi, tacirin ölümü halinde mirasçılar bakımından da devam eder. Mirasın resmi tasfiyesi veya tüzel kişiliğin sona ermesi durumlarında, defter ve belgeler Sulh Hukuk Mahkemesince saklanır (TTK m.82/8).
Saklanması gereken defter ve belgeler, saklama süresi içinde, yangın, deprem, su baskını gibi bir afet veya hırsızlıktan dolayı zayi olursa, tacirin (ölmüşse mirasçılarının), durumu öğrendikten itibaren 30 gün içerisinde işletmenin olduğu yerdeki mahkemeye başvurarak zayi belgesi alması gerekir. Kanun’da “isteyebilirler” denmiş ise de bu bir zorunluluk niteliğindedir. Zayi belgesi için açılan dava, çekişmesiz yargı işidir (TTK m.82/7).
Tacirin yukarıda bahsedilen kanun maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir. Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur.
Somut olayda, davacı vekili tarafından, müvekkili şirkete ait karar defterinin zayi olduğu iddia edilmiştir. Mahkememizce yapılan yargılama sonucu ... E. ... K sayılı 03.01.2023 tarihli kararı ile davanın reddine dair karar verildiği, dosyanın davacı tarafça istinafı sonucu İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. HD sinin... E. ... K sayılı 23.03.2023 tarihli kararı ile ; \"duruşma açılarak, defterin zayi oluş şekli ile ilgili açıklama ve delillerinin sorulması, yasa maddesinde zayi hallerinin sınırlı olarak sayılmadığı gözetilerek dosyaya sunulan tüm deliller değerlendirilmek ve re'sen araştırma ilkesi doğrultusunda gerekli eksik belge ve deliller toplandıktan sonra davacı talebinin esası hakkında \" karar verilmesi gerektiğinden bahisle mahkememiz kararı kaldırılmıştır.
Kaldırma kararı sonrası mahkememizce yapılan yargılama sırasında davacı dava dilekçesinde karar defterinin bir örneğinin ... 16. Noterliğinde olduğu belirtildiğinden ilgili noterliğe müzekkere yazıldığı, noterlikçe verilen 07.07.2023 ve 14.11.2023 tarihli müzekkere cevaplarında ; davacı şirkete ait karar defterinin bulunmadığının belirtildiği, davacı vekilince 21.07.2023 tarihli dilekçe ile taşınma işlemlerine ilişkin evrakların sunulduğu, evrakların ticaret sicil kaydı, ... Vergi Dairesi Başkanlığı ... Uygulama grup Müdürlüğü elektronik yoklama sistemi e yoklama fişinin sunulduğu, e yoklama fişindeki bilgilerle şirketin taşınmasının ilişkilendirilemediği, ekinde masa üstünde bir takım evrakların yer aldığı fotoğrafın yer aldığı, resimlerin 01.02.2017 tarihine ilişkin olduğu, davacı vekilinin 16.11.2023 tarihli beyan dilekçesine istinaden ... 16 noterliğine şirket karar defterinin bulunup bulunmadığının sorulduğu, ilgili noterlikçe verilen 27.11.2023 tarihli müzekkere cevabında noterlik arşivinin yanması sebebiyle mahkememiz müzekkere cevabının yerine getirilmediğinin belirtildiği, davacı vekilinin ... 4. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye numaralı belge ile şirkette pay sahibi ...'ın şirketteki hissesini ...'a devrettiğine ilişkin ,... tarihli ... yevmiye numarası ile şirketin adresinin değiştiğinin tescil ve ilan edildiği, ... 4 noterliğine ve ... 16 Noterliği'ne ve ... 16 Noterliği'ne mahkememizce müzekkere yazıldığı ve müzekkere cevaplarının yerine getirilemediği, davacı vekilinin 08.11.2023 tarihli celsede taşınma işlemlerine 2022 mart ayı itibari ile başlandığı, taşınma işleminin sürece yayıldığı, 2022 yılı kasım ayında da şirketin karar defterinin kaybolduğunun fark edildiğini beyan ettiği, 13.03.2024 tarihli celsede dinlenen tanık ...'ın şirketin taşınma tarihi hatırlamadığı, 18.09.2024 tarihli celsede dinlenen tanık ...'ın şirketin bir kaç yıl önce taşındığını ve karar defterinin yaklaşık 1-2 yıl önce kaybolduğunu duyduğunu beyan ettiği görülmüştür. Dosyaya sunulu delillerin bir bütün olarak değerlendirilmesi ile davacı vekilinin şirketin karar defterinin kaybının ne zaman fark edildiğine dair somut delil sunamadığı, tanık beyanlarınca da bu husususun saptanamadığı, ... 4. Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye numaralı tescil ve ilan belgesi uyarınca şirketin adresinin değiştiğinin belgelendiği, şirketin adresinin 2022 - 2023 yıllarında değiştiği ve taşınma sırasında karar defterinin kaybına ilişkin herhangi bir delil bulunmadığı, dava dilekçesinde deliller kısmında suç duyurusuna değinilmesine karşın davacının yargılama süresince buna ilişkin herhangi bir beyanda bulunmadığı, neticeten zayi olayının nasıl meydana geldiğine dair somut bir açıklamanın ve tarihin bulunmadığı iddianın muhafaza kusuru niteliğinde bir davranış olduğundan tacir davacının defterlerinin muhafazası konusunda gerekli özeni gösterme yükümlülüğünü yerine getirmediğinden davanın reddine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM\t/ Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;
1-Davanın Reddine
2-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan delil avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleşmesinden sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nın 341/1. maddesi uyarınca 2 haftalık yasal süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.15/01/2025
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır