T.C. SAKARYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/338 - 2025/138
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t: 2024/338
KARAR NO\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t: 2025/138
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ...(...)
ÜYE\t\t: ...(...)
ÜYE\t\t: ...(...)
KATİP\t\t: ...(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: KOCAELİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 05/12/2023
NUMARASI\t\t: 2020/381 Esas - 2023/677 Karar
İSTİNAF YOLUNA
BAŞVURAN DAVALILAR\t: 1...
\t\t2...
VEKİLİ\t: ...
DAVACI\t: GÜVENCE HESABI \t
VEKİLİ\t: Av. ...
İHBAR OLUNAN\t:...
DAVANIN KONUSU\t: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
BAŞVURU TARİHİ\t: 12.01.2024
İSTİNAFA GELİŞ TARİHİ: 01.03.2024
KARAR TARİHİ\t: 22.01.2025
YAZIM TARİHİ\t: 23.01.2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyadaki tüm belgeler ve dairemiz üyesi tarafından hazırlanan raporlar incelendi. Davanın dairemizin görev alanına girdiği, ilk derece mahkemesi kararının kesin olmadığı, istinaf başvurusunun süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirildiği anlaşılmakla;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ\t:
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıların sürücü ve maliki olduğu ... plakalı aracın 22.08.2012 tarihinde yaptıkları kaza nedeniyle ...'nın malul kaldığını, davacı aleyhine Kocaeli 1. Ticaret Mahkemesinin 2014/1072 esas sayılı dosyasından verilen karar üzerine başlatılan Kocaeli 8. İcra Müdürlüğünün 2019/94376 esas sayılı icra dosyasına 393.570,48 TL ve bakiye karar harcı olarak 14.852,89 TL ödeme yaptıklarını, yapılan ödemelerin rücuen tahsili amacıyla Kandıra İcra Müdürlüğünün 2019/589 esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe, davalıların davanın kendilerine ihbar edilmediğini beyan ederek itiraz ettiklerini, kazaya ...'in kusuru ile sebep olduğunu beyan ederek; itirazın iptaline, takibin devamına, hak sahibinin gerçek zararının tespit ettirilerek tespit edilen gerçek zarar tutarından kusur indirimi ve her türlü indirim yapıldıktan sonra 393.570,48 TL asıl alacak, 14.852,89 TL bakiye karar harcının ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile 420.012,27 TL takip miktarı ve diğer ferileriyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar vekili cevap dilekçesinde; kazada yaralanan şahıslardan ... tarafından yine davacı taraf olan Güvence Hesabına karşı Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2014/1324 esas sayılı dosyası ile maddi tazminat davası açıldığını, işbu davanın davalılara ihbar edildiğini ve taraflarınca işbu dava takip edilerek davanın reddine karar verildiğini, çünkü davacı ...'nın, 18.09.2012 tarihli ibraname ile davalılara ibra ettiğini, ibra nedeniyle davanın reddine karar verildiğini, ...'nın iş bu ibranamede sadece kendi yönünden değil, ... ve ... yönünden de velayeten davalıları ibra ettiğini, işbu davanın esasına gelindiğinde, davanın Güvence Hesabı tarafından takip edilmediğini, davalılara ... tarafından açılan ve rücuya konu olan Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/1072 esas sayılı dosyasının ihbar edilmediğini, eğer işbu rücu davasına konu olan esas davanın davalılara ihbar edilmiş olsaydı, davanın taraflarınca takip edilerek davaya katılım sağlanacağını ve 2014/1324 esas sayılı dosyası gibi ibranameden dolayı davanın reddine karar verilmesinin kaçınılmaz olacağını, Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/1324 esas sayılı dosyasının da kendilerince takip edildiğini, ancak Güvence Hesabı tarafından hiçbir yargılama aşamasına katılım sağlanmadığını beyan ederek; davanın reddine ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesi tarafından davanın kısmen kabulü ile; Kandıra İcra Müdürlüğünün 2019/589 esas sayılı dosyasına borçlunun yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden devamına, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
Yerel mahkemenin bu kararına karşı davalılar vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
Davalılar vekili istinaf dilekçesinde; davalı ...’ya ait olan, davalı ...’in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın devrilmesi sonucu meydana gelen kaza sonucu rücu davasına konu olan Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2014/1072 Esas, 2015/863 Esas sayılı dosyasında davacı olan ... ( ...) ,Kardeşi ..., annesi ..., aynı araçta bulunan ...'ın yaralandığını, sadece ...'nın basit tıbbi müdahale ile giderilemeyecek derecede yaralandığını, aynı araçta olan ... ve diğer kızı yaralanmadığını, davacı tarafından rücuya dayalı icra takibine itiraz edilmesi sonucu iş bu davanın açıldığını, rücuya dayanak olan Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2012/1072 Esas sayılı dosyasında davanın Güvence hesabı tarafından takip edilmediğini, ... tarafından açılan ve rucuya konu olan Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/1072 Esas sayılı dosyasının, davacı Güvence Hesabı tarafından ihbar edilmediğinin açık ve net olduğunu, davada incelenmesi gerekenin davanın ihbar edilmiş mi, ihbar edilmiş olsa feri müdahil olarak Güvence Hesabının yanında yer alacak ve ona yardım edecek olan davalıların sunacağı delillerin davanın sonucunu değiştirmeye etkili olup olmayacağı ile ihbarın etkisinin tartışılması gerektiğini, Güvence Hesabının ihbar talebinde bulunduğunu, Mahkemenin bu yönde bir karar vermediği gibi işlem de tesis etmediğini, Güvence Hesabının alınan tüm raporlara itiraz ettiğini, hatta dosyayı Yargıtaya taşıdığını, kesin hüküm nedeni ile Güvence Hesabının sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanması imkansız iken davalılar
... yönelik sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanabilir demek suretiyle davanın esasına ve yasaya dayanmayan soyut bir gerekçe ile hüküm kurulduğunu, davaya cevap dilekçelerinin 6. Maddesinde belirttikleri her hususun açık bir şekilde 06.09.2022 tarihli Adli Tıp Raporu ve 02.10.2023 tarihli Adli Tıp İkinci Üst Kurulu raporlarında dava Dışı ... ( ...)'nın maluliyeti ile kaza arasında illiyet bağı olmadığı, maluliyet oranının ise %0 olduğunun açık bir şekilde belirlendiğini, mahkemenin gerekçesinde 6100 sayılı yasanın 69/2 maddesi kapsamında Güvence Hesabının sorumluluğuna gidilemeyeceğini belirtmesinin yasaya açık bir şekilde aykırı olduğunu, davacı tarafın, ilk davada taraflarına ihbar yükümlülüğünü yerine getirmeyerek , dava dışı ...( ...)' ün dava dayanağı maluliyet sebebinin kazadan önce var olduğununa ilişkin gerek tanık gerekse hastane kayıtlarını dosyaya sunamamalarına, kaza ile maluliyet arasında illiyet bağı olmadığını ispat edememelerine sebep olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine, davalılar lehine %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, Güvence Hesabı Yönetmeliği gereği, trafik kazasında zarar gören 3. kişiye tazminat ödeyen davacı Güvence Hesabının ödediği bedelin, davalılardan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
HMK'nın 114/1-c maddesi gereğince görev hususu dava şartı olup, HMK'nın 115/1 maddesi gereğince yargılamanın her aşamasında mahkemece re’sen gözetilmesi gerekir.
Dava tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1-a maddesi gereği her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlar ticari davalardır. TTK 5/1 maddesi gereği ticari davalara bakmakla görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden itibaren yasanın 5/3 maddesi gereği Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişki işbölümü olmaktan çıkmış görev ilişkisi haline gelmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi gereği göreve ilişkin kurallar kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir.
Somut olayda, davacı Güvence Hesabı zorunlu trafik sigortası bulunmayan traktörün neden olduğu tek taraflı trafik kazasında zarar gören üçüncü kişiye başvuru üzerine ve mahkeme kararı gereğince ödediği tazminatı Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan hallerde zarardan sorumlu olan gerçek kişi sürücü ve işletene rücu etmektedir. TTK'nın 4/1 maddesinde belirtilen her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili nispi dava söz konusu değildir. Davalılar gerçek kişi olup, uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır.
Bu durumda uyuşmazlığın genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. (Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi’nin 21.12.2020 tarih, 2020/466-2020/8778 sayılı kararı ile 16.10.2019 tarih, 2017/1132-2019/9502 sayılı kararı, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin Bölge Adliye Mahkemesi Kesin Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderilmesi İstemine Dair 16/09/2021 tarih ve 2021/17896- 2021/4942 Karar sayılı ilamı)
Açıklanan nedenlerle davanın niteliği itibarı ile haksız fiilden kaynaklanmış TTK 4/1. maddesinde belirtilen her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili nispi ticari dava kapsamında bulunmayan davada Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli bulunması karşısında uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekirken Asliye Ticaret Mahkemesince görülmesi doğru olmamıştır.
Açıklanan nedenlerle; davalılar vekilinin istinaf başvurusunun resen belirlenen nedinlerle HMK’nın 353/1-a-3 maddesi gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, görev konusunda karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
\t
H Ü K Ü M\t\t: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalar vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE, Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05.12.2023 tarih ve 2020/381 Esas, 2023/677 Karar sayılı kararının HMK'nun 353/1-a-3 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-Peşin olarak alınan istinaf karar harcının talep halinde yatırana iadesine,
4-Davalıların istinaf başvurusu için yaptığı giderlerin esas hakkında verilecek kararda değerlendirilmesine,
5-Harcanmayan istinaf gider avansının yatırana iadesine,
6-Karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.362/1-g maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 22.01.2025
Başkan ...
e-imzalıdır
*Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır
*İşbu evrak 5070 sayılı Kanunun 5. Maddesi gereğince Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır*