T.C. SAKARYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/74 - 2025/143
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2025/74
KARAR NO\t: 2025/143
KARAR TARİHİ\t: 29/01/2025
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 30/01/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ...(...)
ÜYE\t\t: ...(...)
ÜYE\t\t: ...(...)
KATİP\t\t: ...(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA TARİHİ\t: 06/07/2023
KARAR TARİHİ\t: 08/07/2024
NUMARASI\t\t : 2023/541 Esas - 2024/554 Karar
DAVACI \t: CEREAN ENERJİ ANONİM ŞİRKETİ - ...
VEKİLLERİ\t: Av. ...
\t Av. ...
DAVALI \t: SİMURG MODÜLER MOBİLYA SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ -...
VEKİLİ\t: Av. ...
DAVA\t: İtirazın İptali (Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
HÜKÜM\t: İstinaf başvurusunun esastan reddi
İSTİNAF EDEN\t: Davacı vekili
Taraflar arasındaki İtirazın İptali (Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
İlk derece mahkemesinin kararı davacı tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ile müvekkil şirketi arasında imza altına alınan ...nolu elektrik abonelik sözleşmesinden kaynaklı cayma bedeline ilişkin 1 adet fatura bedelinin ödenmemesi nedeniyle merkezi takip sistemi 2023/120421 sayılı dosyası ile icra takibinin olduğunu, davalının Gebze İcra Müdürlüğü 2023/9824 Esas sayılı dosyadan gönderilen ödeme emrine itiraz ettiğini, davalının ödenmemiş fatura bedeli olması nedeniyle abonelik sözleşmesinin feshedildiğini ve sözleşme bitiş tarihi öncesi fesih nedeniyle de son faturaya yansıtıldığını, davalının ise tacir sıfatıyla sözleşme hükümlerindeki taahhüde uymayarak cayma bedeli faturasına itiraz ettiğini, bu nedenle de icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından haksız olarak borca itiraz edildiğini, icra takibinin durdurulduğunu, davanın kabulünü, itirazın iptalini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davada Tüketici Mahkemesi görevli olduğu, davacının mahkemeyi yanıltmaya çalıştığı, hiçbir şekilde sözleşmeden cayılmasına yönelik iradi beyanının olmamasına rağmen davacı tarafından müvekkilinin aboneliğinin sona erdirildiği halde sözleşmeden cayıldığı yönünde davacının takibe konu edilen 22/11/2022 tarihli 197.922,42.-TL tutarlı olan faturanın cezai şart (cayma bedeli) olduğunu iddia etseler de müvekkilinin elektrik kullanımı kaynaklı ödenmeyen bir faturasının olmadığını, sözleşme maddelerinin haksız olarak aylık 965 faiz cezai şart niteliğinde olması nedeniyle cezai şartı ödeyecek olan tarafın ekonomik mahvına neden olabilecek nitelikte olduğunu bu nedenle cezai şart bedelinin makul bir oranda indirim yapılmasını ve davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;...davacı tarafından ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; yerel mahkeme kararı haksız ve hukuka aykırı olup istinaf kanun yoluna başvurma zorunluluğu hasıl olduğu, davalı ile müvekkil şirket arasında imzalanan ...nolu Elektrik Abonelik Sözleşmesinden kaynaklanan cayma bedeline ilişkin olmak üzere 1 adet faturanın bedelinin ödenmemesi sebebiyle Merkezi Takip Sistemi 2023/120421Sayılı dosyası ile icra takibine geçildiği, yürürlükteki mevzuat çerçevesinde, davalının abonelik adresinin bulunduğu Kocaeli İli Gebze İlçesi sayaçlarının yerel dağıtım firması olan SEPAŞ tarafından okunduğu, bu okumalara dair verilerin EPİAŞ'a bildirildiğini ve EPİAŞ'tan müvekkili şirket tarafından alınan verilerin abonelik sözleşmesi ile belirlenen tarifeler uyarınca faturalandırıldığı, müvekkili şirket tarafından düzenlenen ve davalı-borçlu tarafından ödenmeyen takibe konu edilen ...
fatura numaralı 197.922,42- TL tutarlı olan faturanın cezai şarttan (cayma bedeli) kaynaklandığı, borca ve takibe dayanak fatura, elektrik abonelik sözleşmesinin hükümlerine göre öngörülen cezai bedele ilişkin düzenlendiği, ancak mahkemece hükme hiçbir şekilde elverişli olmayan rapor nazara alınarak karar verildiğini, bu nedenle yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etme zorunluluğu hasıl olduğunu, ayrıca davalı yanın basiretli bir tacir olarak akdetmiş olduğu sözleşme maddelerine riayet etmekle mükellef olduğunu, iş bu sebepten dolayı cayma faturasına ve ferilerine ilişkin ödeme yapmak zorunda olduğunu beyanla; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının istinaf taleplerinin tümünün reddine, takibinde haksız ve kötüniyetli olan alacaklı için reddolunan miktarın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık,İtirazın İptali (Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 Sayılı HMK, 6102 sayılı TTK, 6098 sayılı TBK,
3. Değerlendirme
Dava, abonelik sözleşmesinden kaynaklanan cezai şart için düzenlenen faturanın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.
Davanın dayanağı olan İstanbul Abonelik Sözleşmeleri İcra Dairesinin 2023/120421 MTS sayılı dosyasında, davacı/alacaklı tarafından 02/12/2022 son ödeme tarihli 197.922,42 TL cezai-şart faturası bedeli olmak üzere toplam 224.312,08 TL'nin tahsili bakımından ilamsız icra takibi başlatılmış, davalının Gebze İcra Dairesinin 2023/9824 esas sayılı takip dosyası ile süresi içerisinde, borcun tamamına, faize ve tüm fer’ilerine itirazı nedeniyle takip durmuştur.
Taraf şirketler arasında, davalının adresine ait elektrik tesisatına ilişkin “Cerean Enerji Elektrik Abonelik Sözleşmesi”nin imzalanmış olduğu, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren yürürlüğe girdiği, sözleşmesinin Abone'ye Özel Sözleşme Koşulları üst başlığının, 1.Sözleşmenin Yürürlüğü, Süresi ve Fesih Koşulları alt başlığında, \"Sözleşmenin, yürürlüğe girmesinden sonraki ilk 24 (yirmi dört) ay içerisinde Abone tarafından herhangi bir sebep ile fesih edilmesi halinde; Abone, sözleşme başlangıç ve bitiş tarihleri arasında Tedarikçi tarafından düzenlenmiş faturaların ortalama tutarının 2 (iki) katı kadar bedeli fesih cezası olarak Tedarikçi'ye derhal ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder.\" düzenlemesi mevcuttur.
Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 179 ila 182 nci maddelerinde düzenlenen ceza koşulu, borçlunun, asıl borcunu ilerde hiç veya gereği gibi ifa etmediği takdirde alacaklıya karşı ifa etmeyi önceden taahhüt ettiği edime denir. Bu nedenle ceza koşulu, asıl borca bağlı olarak ve ancak bu borcun ihlâli ile doğabilecek olan fer'î bir edimdir. Borçlu ceza koşulu ödemeyi taahhüt etmişse, artık alacaklı herhangi bir zarara uğradığını iddia etmek veya zararının miktarını ispat etmek zorunda kalmadan, tazminat elde etme imkânını bulacaktır. Ceza koşulunun kararlaştırılabilmesi için asıl borcun mahiyeti önemli değildir; bir verme borcu kadar, yapma veya yapmama borçlarında da cezai şart kararlaştırılabilir.
Sözleşmede kararlaştırılmamış olsa dahi temerrüt hâlinde TBK’nın 125 inci maddesinin birinci fıkrası hükmünce alacaklı gecikme tazminatı talep edebilir ise de, ceza koşulunun istenebilmesi için sözleşmede bununla ilgili açık hüküm bulunması şarttır.
Davada uygulanması gereken TBK’nın 179. Maddesi, “Bir sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi durumu için bir ceza kararlaştırılmışsa, aksi sözleşmeden anlaşılmadıkça alacaklı, ya borcun ya da cezanın ifasını isteyebilir. Ceza, borcun belirlenen zaman veya yerde ifa edilmemesi durumu için kararlaştırılmışsa alacaklı, hakkından açıkça feragat etmiş veya ifayı çekincesiz olarak kabul etmiş olmadıkça, asıl borçla birlikte cezanın ifasını da isteyebilir.Borçlunun, kararlaştırılan cezayı ifa ederek sözleşmeyi, dönme veya fesih suretiyle sona erdirmeye yetkili olduğunu ispat etme hakkı saklıdır.” hükmünü içermektedir.
Borcun belirlenen zaman veya yerde ifa edilmemesi dışında kalan diğer borca aykırılık hâlleri için ifaya eklenen ceza koşulu kararlaştırabilecekleri gibi; bu iki ihlâl durumu için seçimlik ceza koşulu da kararlaştırabilirler. Ayrıca tarafların, ceza koşulu anlaşmasında, seçimlik ceza koşulu ile ifaya ekli ceza koşuluna birlikte yer vermeleri de mümkündür.
Somut olayda; davacı tarafından ibraz edilen bilgi ve belgelerden yargılamada alınan bilirkişi raporu ile de tesbit edildiği üzere, davalının sözleşme kapsamında ödemesi gereken 2022/09 ve 2022/10 dönem faturalarını ödememiş olduğu, davalı tarafından ödemeye ilişkin herhangi bir belge sunulmadığı, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 4.11, 5.7 ve 6.2 maddeleri kapsamında davalının herhangi bir borcunu kısmen veya tamamen ödememesi halinde davacının tek taraflı olarak sözleşmeyi feshetme hakkına sahip olduğu, sözleşmenin 6.2 maddesi uyarınca davacının davalıdan fesih tazminatını talep edebileceği, Aboneye Özel Sözleşme Koşulları, Sözleşmenin Yürürlüğü, Süresi ve Fesih koşulları başlığı altındaki hükümlerden, fesih tazminatının, Abonenin sözleşme başlangıç ve bitiş tarihleri arasında davacı tedarikçi tarafından davalı abone adına düzenlenmiş faturaların ortalama tutarının 2(iki) katı olduğunun düzenlendiği, takibe konu 2022/09 ve 2022/10. Dönem elektrik faturalarını ödemiş olduğuna ilişkin herhangi bir belge dosya münderecatında tespit edilemediği, bununla birlikte, sözleşme hükümlerinde aboneye (davalı firmaya) ait herhangi bir fesih durumunu belirten bir durumun ortaya konulmadığı, sadece gecikmiş olan 2 aylık elektrik kullanımı faturasının ödenmediği, bunun gereği olabilecek abonelik sözleşmesi uyarınca günlük gecikme faiz oranlarına göre cezai şart uygulaması yapılarak faturaya yansıtılabileceği için davacı tedarikçi firmanın oluşturmuş olduğu cayma bedelinin uygun olmadığı, taraflar arasındaki yapılmış olan abonelik özleşmesine göre davalı şirketin SKTT %15,00 tarife paketi kapsamında ödenmemiş borçları nedeniyle taahhüde uyulmadığı iddiasıyla sözleşme bitiş süresinden önce sözleşmenin fesih edilmediğinden davacının takibinde haksız olduğundan davanın reddinde bir isabetsizlik bulunmamıştır.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle; ilk derece mahkemesi dosyasında davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, bu nedenle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 08/07/2024 tarih, 2023/541 E - 2024/554 K sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan davacının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gereken 615,40 TL harçtan, peşin yatırılan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına, (harç tahsil müzekkeresinin temyize tabi dosyalarda Dairemizce, temyize tabi olmayan (kesin karar) dosyalarda ilk derece mahkemesince ilgili vergi dairesine yazı yazılmak sureti ile yerine getirilmesine,)
3-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Duruşma açılmadığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
5-İstinaf kararının İlk Derece Mahkemesince taraflara tebliğine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca 29/01/2025 tarihinde oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.
\t\t *\t
...
Başkan
...
¸e-imzalı
...
Üye
...
¸e-imzalı
...
Üye
...
¸e-imzalı
...
Katip
...
¸e-imzalı