T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ 2023/209 Esas - 2024/1529 Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO\t\t\t\t\t\t\t\t\t: 2023/209
KARAR NO\t\t\t\t\t\t\t\t\t: 2024/1529
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
BAŞKAN\t\t: ...\t ...
ÜYE\t\t: ... \t ...
ÜYE\t\t: ...\t ...
KATİP\t\t: ... ...
İNCELENEN DOSYANIN\t
MAHKEMESİ\t:ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 28/11/2019
NUMARASI\t\t: 2014/393 Esas 2019/1220 Karar
DAVACI \t
VEKİLLERİ\t
DAVALI \t:
DAVA\t: Alacak
DAVA TARİHİ\t: 18/04/2006
KARAR TARİHİ\t: 24/12/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH\t: 24/12/2024
\tTaraflar arasındaki alacak istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı davalı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
\tDAVA
\tDavacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ...'ın davalının uzun süre işçisi ve şube müdürü olarak çalıştıktan sonra şirketin acentesi olması teklifinde bulunulduğunu, teklifi kabul eden davacı ile davalı arasında 28/07/2003 tarihinde ... ve civarında davalının faaliyet konusu olan kargo işlerini yürütmesi için Acentelik sözleşmesi yapıldığını ve karşılıklı olarak haklar ve mükellefiyetler yüklendiğini, davacı acentenin üzerine düşen görevlerini eksik yaptığını ancak davalı şirketin mali mükellefiyetlerini yerine getirmekten imtina edip davacının üçüncü kişilere karşı borçlarını yerine getiremez hale gelmesine sebep olduğunu, bu sebeple davacının 29/08/2005 tarihinde sözleşmeyi fesih ettiğini, fesih ile beraber davacının tüm hak edişlerinin kendisine ödenmesini de istediğini, davalının ödemeleri yapmadığını, davacının bu nedenle SSK'ya olan borcunu yatıramadığını, daha sonra faizi ile birlikte yatırdığını, bu nedenle davacının SSK'ya ödemiş olduğu yasal faizi ve masrafların da davalıdan tahsili gerektiğini, yine davacının Vergi Dairesine hak edişlerini zamanında almaması nedeniyle borçlarını zamanında ödeyemediğini, davacıdan 30.000 USD'lik bir de teminat senedi alındığını , davacı ile davalı arasındaki acentelik ilişkisi sona ermesine rağmen teminat senedinin davacıya iade edilmediğini, davalı ile yapılan acentelik sözleşmesi gereği sadece davalının işlerini gereği gibi getiren davacıdan isim hakkı bedeli olarak haksızca tahsil edilen 2.670 USD'nin de iadesi gerektiğini, bunun karşılığı 1.100,00 TL'nin tarafına ödenmesi gerektiğini, davacı tarafından taksitler halinde ödenen eşyaların yada bedellerinin taraflarına ödenmediğini, şimdilik davacıya 1.100,00 TL eşya bedeli tazminatı ödenmesini, sözleşme sonu akçası gereği davacıya 1.100,00TL müşteri tazminatı ödenmesini, yine davacının ödemek zorunda kaldığı faiz ve masraflara ilişkin tarafına 1.100,00 TL ödenmesini ve davacı tarafından sözleşmenin feshinden sonra hak edişlerinin tahsili amacıyla Beykoz İcra Müd.'nün 2005/1657 E, 2005/1868 E ve 2005/1948 E sayılı dosyaları ile başlatılan ilamsız icra takiplerine davalı tarafından yapılan itirazların iptalini, haksız itiraz nedeniyle davalının her bir dosya alacağı için %40 icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
\tDavacı vekili 07/07/2011 tarihli açıklama dilekçesinde özetle; talebinin Beykoz İcra Müdürlüğü'nün 2005/1657 E sayılı dosyası için 350,00 TL , 2005/1868 E sayılı dosyası için 350,00 TL ve 2005/1948 E sayılı dosyası için 400,00 TL olduğunu beyan etmiştir.
\tDavacı vekili 04/02/2016 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; Beykoz/İstanbul İcra Müdürlüğü'nün 2005/1657 E.numarası ile ilamsız icra takibindeki talebini 3.069,00 TL'ye, Beykoz/İstanbul İcra Müdürlüğü'nün 2005/1868 E.numarası ile ilamsız icra takibindeki talebini 6.844.50 TL, Beykoz/İstanbul İcra Müdürlüğü'nün 2005/1948 E.numarası ile ilamsız icra takibindeki talebini 4.762.92 TL lik kısmına yapılan haksız itirazlarının iptalini talep ettiğini beyan ederek , dava dilekçesinde belirtilen 5.500 TL'lik miktarı 14.677,00 TL'ye yükselterek ıslah edilen miktarın 9.177,00 TL olduğunu bildirmiştir.
\t\t\t CEVAP
\tDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının, davalı şirketi ile yaptığı sözleşme uyarınca yürütmekte olduğu acentelik faaliyetine 29/08/2005 tarihli fesih ihtarı ile son vermiş olduğu halde fazlaya ilişkin hakları saklı tutarak Vergi Dairesi, Bağkur ve SSK'ya olan borçları nedeniyle faiz ve masraftan kaynaklı 1.100,00 TL, acentelik sözleşmesinin davalının kusurundan kaynaklı feshi gerekçesiyle sözleşme sonu akçası adı altında 1.100,00 TL, taksitler halinde ödenen eşyaların ya da eşyaların bedeli 1.100,00 TL, acentelik sözleşmesi nedeniyle vermiş olduğu 30.000 USD tutarlı teminat senedinin iadesi ya da iptali, isim hakkı bedeli olarak ödenen 3.333 USD'nin yasal faizi ile şimdilik 1.100,00 TL'nin tahsili ile Beykoz İcra Müdürlüğü 2005/21657 esas, 2005/1868, 2005/1948 sayılı dosyasına itirazın iptali ile %40 inkar tazminatı istemiyle 1.100,00 TL ödenmesi istemi ile açmış olduğu davanın taraflarınca kabul edilemediğini, yasal düzenlemelere aykırı bir fesih bulunmadığından davacı taleplerinin yersiz olduğunu, davacının sözleşmeden kaynaklı alacağının bulunmadığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
\t
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
\tMahkemece; davanın kısmen kabulüne, davacının 1.100,00 TL faiz ve masraf gideri, 1.100,00 TL sözleşme sonu akçası, 1.100,00 TL eşya bedeli ile 1.100,00 TL isim hakkı bedeli istemleri yerinde bulunmadığından reddine, yargılama sırasında davacıya teslim edildiği anlaşılan talep konusu edilen 30.000 USD miktarlı senet yönünden esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, Beykoz İcra Müdürlüğünün 2005/1948 takip sayılı dosyası yönünden açılan itirazın iptali isteminin reddine, davacı aleyhine şartları oluşmadığından kötüniyet tazminatı talebinin reddine, Beykoz İcra Müdürlüğünün 2005/1657 takip sayılı dosyası yönünden davalının yapmış olduğu itirazın reddi ile 3.069,00 TL asıl alacak miktarı üzerinden icra takibinde belirtilen şartlar geçerli olmak üzere takibin devamına, asıl alacak likit olduğundan asıl alacak miktarı üzerinden yüzde 40 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, belirtilen takibe başlanılmasından sonra davalının ödediği anlaşılan 2.459,40-TL ödemenin takibin infazı aşamasında gözetilmesine, Beykoz İcra Müdürlüğünün 2005/1868 takip sayılı dosyası yönünden davalının yapmış olduğu itirazın kısmen kabulü ile 1.935,00 TL asıl alacak miktarı üzerinden icra takibinde belirtilen şartlar geçerli olmak üzere takibin devamına, asıl alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı ile sair fazlaya ilişkin istemlerin reddine karar verilmiştir.
\tİSTİNAF SEBEPLERİ
\tDavalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece hükmolunan red kararlarına iştirak etmekle birlikte, kabule yönelik mahkemece verilen hükmün istinaf kanun yolu ile incelenerek ortadan kaldırılmasına, davanın tümden reddine karar verilmesini talep ettiğini, davacının acentelik sözleşmesinden doğan tüm taleplerinin zamanaşımına uğramış olduğundan reddine karar verilmesi gerektiğini,
\tBilirkişi ek raporundaki; Beykoz İcra Müdürlüğü 2005/1657 E. dosyası ile ilgili olarak, ... Şubesinden gelen ekstrelerde davalı tarafın 2005 yılı 6. taksitin ödendiğine dair kayıt bulunamadığını, değerlendirme yapılmasına rağmen ... Ankara şubesinden gelen müzekkere cevabına göre 12/08/2005 tarihinde Av. ... tarafından davacıya ... A.Ş. hak edişi açıklamasıyla 12.200,00 TL yatırıldığını, banka dekontundaki açıklamanın açık bir şekilde gösterdiği gibi 2005 yılı şubat ayı hakedişi 6. taksit ödemesinin yapıldığını, Beykoz İcra Müdürlüğü 2005/1657 E sayılı dosyası için davacının herhangi bir alacağı bulunmadığından varsa fazla ödemenin diğer alacaklardan mahsubuna karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde kurulan hükmün usul ve yasaya aykırı olduğunu,
\tBeykoz İcra Müdürlüğü 2005/1868 E. dosyası ile 6.844,50 TL talep ile ilgili olarak bu tutarın davacı çalışanlarına ödendiğinin sübut bulduğunu ve bu alacak kalemi ile ilgili alacağı olmayacağı değerlendirmesinin dosya kapsamına uygunluk arz etmekle birlikte mahkemece davalı şirket tarafından muhasebeciye yapılan ödemenin davacıya ödeme olarak kabul edilmemesi haline göre 350,00 TL için itirazın iptalinin gerektiği şeklindeki beyan yönünden ise acentelik sözleşmesinin feshi nedeniyle işyerinin davalı tarafından devir alınmış olmasının, anılan ödemeler nedeniyle davalının da sorumluluğu bulunduğundan bu ödemelerin davacı nam ve hesabına yapılması, ödemenin yapıldığı kesin delillerle kanıtlanmış olması nedeniyle bu yönden talebin reddi gerekirken kısmen kabul yönünde hüküm kurulmasının hatalı olduğunu bildirerek hükmün kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
\tHUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
\tDava; acentelik sözleşmesinin haksız feshine dayalı olarak açılmış bulunan bir kısım alacak ve sözleşmeden kaynaklı hakediş alacaklarının ödenmediğinden bahisle davalı aleyhine başlatılan icra takiplerine karşı yapılan itirazların iptali ve acentelik sözleşmesi gereği verilen 30.000,00 USD bedelli senet nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.
\t6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;
\tDosyamız arasına alınan Beykoz İcra Dairesinin 2005/1657 takip sayılı icra dosyası incelendiğinde; alacaklının ..., borçlunun ... ... A.Ş. Genel Müdürlüğü olduğu, 2005 yılı Şubat, Mart, Nisan, Mayıs aylarına ait hakediş alacağından kaynaklı olarak davalı aleyhine 28/07/2005 tarihinde ilamsız icra takibine başlanıldığı, takip çıkışının asıl alacak ve işlemiş faiz olmak üzere toplam 46.425,25 TL olduğu, davalının icra takibine süresinde itiraz ederek 3.069 TL asıl alacak ve 3.843-TL işlemiş faize itirazda bulundukları, iş bu davanın süresinde açıldığı,
\tDosyamız arasına alınan Beykoz İcra Dairesinin 2005/1948 takip sayılı icra dosyası incelendiğinde ; alacaklının ..., borçlunun ... ... A.Ş. Genel Müdürlüğü olduğu, 2005 yılı Haziran ve Temmuz aylarına ait hakediş alacağından kaynaklı olarak davalı aleyhine 02/09/2005 tarihinde ilamsız icra takibine başlanıldığı, takip çıkışının asıl alacak olmak üzere toplam 8.658,82 TL olduğu, davalının icra takibine süresinde itiraz ederek 4.762,92 TL asıl alacağa itirazda bulundukları, iş bu davanın süresinde açıldığı,
\tDosyamız arasına alınan Beykoz İcra Dairesinin 2005/1868 takip sayılı icra dosyası incelendiğinde; alacaklının ..., borçlunun ... ... A.Ş. Genel Müdürlüğü olduğu, 2005 yılı Haziran ayına ait hakediş alacağından kaynaklı olarak davalı aleyhine 12/08/2005 tarihinde ilamsız icra takibine başlanıldığı, takip çıkışının asıl alacak olmak üzere toplam 9.468,00 TL olduğu, davalının icra takibine süresinde itiraz ederek 6.844,50 TL asıl alacağa itirazda bulundukları, iş bu davanın süresinde açıldığı anlaşılmıştır.
\tDosya kapsamında Bilirkişi ... ve ...'dan alınan kök ve ek bilirkişi raporlarında özetle; Beykoz İcra Müdürlüğünün 2005/1868 esas sayılı dosyası ile ilgili olarak davalı taraf 6.844,50 TL ödemenin her ne kadar kendi elemanına ödendiğini ancak bu para ile davacının çalışanlarının maaş, kıdem tazminatları, maaş farkı ve vergi iadesinin ödendiğini bunu da davacının şube olarak çalışmasından dolayı yaptıklarını beyan ederek bu ödemelerin dikkate alınmasını talep etmişse de , 6.844,50 TL personel ödemesi adı altında yapılan ödemede, davacının adı ve imzası olmadığından ve gelen müzekkereler uyarınca ve davalı tarafın beyanları gereğince parayı alanın davacının çalışanı veya yetkilisi olmadığı aksine davalı şirketin Bölge Müdürlüğünde görevli muhasebeci olduğundan bu ödemenin dikkate alınamayacağı, davalı tarafından üçüncü ek rapor sonrasında sunulan ödeme belgelerinde davacı çalışanları ... imzalarını havi makbuzlar dikkate alınarak dördüncü ek raporda 4.909,50 TL davacı adına ödeme yapıldığı belli olduğundan , bunların kabul edilmesi halinde 1.935,00 TL üzerinden takibin devam edebileceği,
\tBeykoz İcra Müdürlüğünün 2005/1657 esas sayılı dosyası ile ilgili olarak ... Şubesinin davacıya ait 6326743 nolu hesabına açılış tarihinden 2005 yılı sonuna kadar celp edilen hesap ekstrelerinde davalı tarafın 2005 yılı şubat ayının 6. Taksitin ödendiğine dair bir kayıt bulunamadığı, davalı tarafından teklif edilen yeminin davacı asil tarafından da 21/11/2013 tarihinde ifa edildiği tespit edilmiştir.
\tTüm dosya kapsamı, toplanan deliller ve istinaf nedenleri birlikte değerlendirildiğinde; davacının Ankara 16. Noterliği'nin 29/07/2005 tarih, 19418 yevmiye numaralı fesih ihbarnamesi ile acentelik sözleşmesini tek taraflı feshettiği, 1.100,00 TL hak edişlerin zamanında ödenmemesinden kaynaklanan faiz ve masraf,1.100,00 TL sözleşme sonu akçesi,1.100,00 TL eşya bedeli tazminatı, 1.100,00 TL isim hakkı bedelinin tarafına ödenmesini ve Beykoz İcra Müdürlüğü 2005/21657 esas, 2005/1868, 2005/1948 sayılı dosyasına itirazın iptali ile istemiyle eldeki davanın açıldığı, mahkemece, davacının 1.100,00 TL faiz ve masraf gideri, 1.100,00 TL sözleşme sonu akçası, 1.100,00 TL eşya bedeli ile 1.100,00 TL isim hakkı bedeli istemleri yerinde bulunmadığından reddine, yargılama sırasında davacıya teslim edildiği anlaşılan talep konusu edilen 30.000 USD miktarlı senet yönünden esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, Beykoz İcra Müdürlüğünün 2005/1948 takip sayılı dosyası yönünden açılan itirazın iptali isteminin reddine, Beykoz İcra Müdürlüğünün 2005/1657 takip sayılı dosyası yönünden davalının yapmış olduğu itirazın reddi ile 3.069,00 TL asıl alacak miktarı üzerinden icra takibinde belirtilen şartlar geçerli olmak üzere takibin devamına, belirtilen takibe başlanılmasından sonra davalının ödediği anlaşılan 2.459,40 TL ödemenin takibin infazı aşamasında gözetilmesine, Beykoz İcra Müdürlüğünün 2005/1868 takip sayılı dosyası yönünden davalının yapmış olduğu itirazın kısmen kabulü ile 1.935,00 TL asıl alacak miktarı üzerinden icra takibinde belirtilen şartlar geçerli olmak üzere takibin devamına karar verildiği görülmüştür.
\tDavalı tarafça, kararın mahkemece kabul ile hüküm altına alınan kısmına yönelik istinaf talebinde bulunulduğu, bu bağlamda somut uyuşmazlıktaki ihtilafın Beykoz İcra Dairesi'nin 2005/1657 Esas ve 2005/1868 Esas sayılı takip dosyaları yönünden takip tarihi itibariyle davacının alacağının zaman aşımına uğrayıp uğramadığının ve alacak zaman aşımına uğramamış ise hüküm altına alınması gereken miktarın belirlenmesi noktasında toplandığı görülmüştür.
\tBu doğrultuda öncelikle davalı vekilinin zaman aşımına yönelik istinaf itirazı irdelendiğinde; TBK'nun 147/5 maddesi uyarınca acentelik sözleşmelerinden doğan alacaklar için 5 yıllık zaman aşımı süresinin ön görüldüğü, taraflar arasındaki acentelik ilişkisinin 29/08/2005 yılında sona erip, istinaf incelemesine konu Beykoz İcra Dairesi'nin 2005/1657 Esas ve 2005/1868 Esas sayılı takiplerinin 28/07/2005 ve 12/08/2005 tarihlerinde, 5 yıllık zaman aşımı süresi içerisinde başlatıldığı dikkate alındığında, davalı vekilinin zaman aşımı itirazlarının dinlenme olanağı olmadığı anlaşılmıştır. \t
\tDavalı vekilinin, Beykoz İcra Dairesi'nin 2005/1657 takip sayılı dosyasında bilirkişilerce 2005 yılı 6. taksitin ödendiğine ilişkin kayıt bulunmadığı iddia edilmiş ise de, ... Şubesinin cevabi yazısına göre 12/08/2005'te Avukat ... tarafından davacıya 12.200,00 TL ödeme yapıldığı, bu nedenle davalının borcu bulunmadığına yönelik istinaf itirazı değerlendirildiğinde; dosya kapsamında yer alan ... Ankara Şubesi'nce tanzim edilen müşteri hesap hareketleri incelendiğinde, 12/08/2005 tarihinde Avukat ...'e 12.152,75 TL bedelli bir ödemenin mevcut olduğu ancak bu ödemenin bahsi geçen 6. taksit ödemesi olduğuna ilişkin kayıtlarda bir şerh bulunmadığı gibi davalı tarafça bahsi geçen 6. taksit ödemesi için davacıya yemin teklif edildiği , davacının da 21/11/2013 tarihli celsede, 2005 yılı şubat ayı hakedişi 6.taksit tutarının davacıya ödenmediğine ilişkin yemini eda ettiği, bu durumda davalının davacıya 2005 yılı şubat ayı hakedişi 6.taksit tutarını ödediğini usulüne uygun delillerle ispat edemediği anlaşılmakla , davalı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
\tDavalı vekilinin Beykoz İcra Müdürlüğü'nün 2005/1868 Esas sayılı dosyasına ilişkin istinaf sebepleri irdelendiğinde; davalı tarafından acentelik sözleşmesine istinaden yapıldığı anlaşılan davacı çalışanlarının imzalarını içerir davalının yaptığı ödemelerin makbuzları dikkate alınarak 4.909,50 TL ödemenin bahse konu icra takibinin başlatılmasından önce yapıldığı, bu tutar yönünden davalı tarafın icra takibine karşı yapmış olduğu itirazın yerinde olduğu, bakiye kalan tutar olan 1.935,00 TL yönünden takibin devam gerektiği, mahkemece bu yöndeki tespitin de dosya kapsamı, usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazlarının da reddine karar vermek gerekmiştir.
\tTüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın kısmen kabulü yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
\tHÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
\t1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
\t2-Davalıdan alınması gerekli olan nispi karar ve ilam harcının maktu harçtan az olamayacağı dikkate alındığında , alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 85,46 TL harcın mahsubu ile bakiye 342,14 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
\t3-Davalı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
\t4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,
\tDosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda uyuşmazlık konusu miktar dikkate alındığında HMK'nın 362. maddesi gereğince kesin olmak üzere, tarafların yokluğunda oy birliği ile karar verildi.24/12/2024
Başkan- ... Üye - ... Üye - ... Zabıt Katibi -...
... ... ... ...