T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2024/1789 Esas
KARAR NO: 2025/134
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/11/2023
NUMARASI: 2021/520 Esas, 2023/884 Karar
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 30/01/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkilinin işyerinde 25.01.2021 tarihinde meydana gelen hırsızlık olayı nedeniyle işyerinde bulunan çelik kasanın patlatılarak açıldığı ve kasadaki nakit para ile müşteri çeki ile boş çek koçanlarının kasa ile birlikte çalındığını, Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı 2021/4196 soruşturma dosyasının açıldığını, çeklerin iptali için İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesine 2021/66 E sayılı dosyası ile dava açıldığını, dava konusu çekin iktisap edildiğinde çek üzerinde cironun bulunmadığı, müvekkilinin davaya konu çeki üzerinde ciro bulunmadan ... San. Ve Tic. A.Ş.’den aldığını, çekin müvekkilinden çalındıktan sonra sahte ve haksız ciro silsilesinin oluştuğunu, ayrıca çek keşidecisinin müvekkilinden önce gelen cirantaların defterlerinin incelenmesi müvekkili ile herhangi bir ilgisinin olmadığının görüleceğini, 02.02.2021 tarihinde davaya konu çek hakkında ödeme yasağı kararı verildiğini, davalının kötü niyetli hamil olması veya ağır kusurlu olması nedeniyle, ... Bankası ... seri numaralı, 30.06.2021 keşide tarihli, 10.000 TL bedelli, ... tarafından keşide edilen çekin istirdadına, müvekkilinin İstanbul ... İcra müdürlüğü ... esas sayılı dosya yönünden borçlu olmadığının tespitine, davalı taraf aleyhine %20 oranında kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ve şirketin müşterisi ... arasında 03.12.2020 tarihinde imzalanan faktoring sözleşmesi uyarınca çeki 28.01.2021 tarihinde müvekkili şirkete devrettiğini, müvekkilinin çeklerin meşru hamili olduğunu, sözleşme gereği temlik edilen fatura alacağının müvekkili şirket tarafından temlik alındığını, çeklerin dayanağı faturanın ticari ilişkinin varlığını teyit ettiğini, müvekkilinin çekin iktisabında kötü niyet ve ağır kusurunun bulunmadığını, çekin kıymetli evrak vasfına haiz kambiyo senedi olduğunu, müvekkilinin çekin meşru hamili olduğunu, müvekkilinin çekin keşidecisini ve davacı şirket ile aradaki cirantaları tanımadığını, müvekkilinin muhatabının son cirantası olan sözleşmeli müşterisi ... olduğundan aradaki şahıslar ile ilişki ve çekin ne şekilde el değiştirdiğini bilecek durumda olmadığını, müvekkilinin faturaya istinaden satın alınan bir alacağa yönelik gerçekleştirilen işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu, davacı iddialarının müvekkili şirket açısından yok hükmünde olduğunu, TTK hükümleri değerlendirildiğinde müvekkilinin faktoring işlemlerinde herhangi bir usulsüzlük bulunmadığını, davacı anlatımlarından dava konusu çekin çalınarak piyasaya kullanılmış olduğu temeline dayandığını ve bu noktada müvekkilinin davacı ile birlikte mağdur olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Diğer davalılarca davaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI: \"-Davacının menfi tespit davasının hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine, -Davacının çek istirdatı davasının aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine,\" şeklinde karar vermiştir.
İSTİNAF İSTEMİ: Davacı vekili istinaf isteminde; Dava konusu çekin ciro edilmemiş halde kasada muhafaza edilmekteyken çekin imzasız olarak çalındığını, hırsızlık olayının somut deliller ile desteklendiğini, çek için de muhafaza kararı verilmiş olup bu el koyma kararı muhatap bankaya 28.04.2021 tarihinde gönderildiğini, Muhatap bankanın ise bu çek hakkında ödeme yasağı olduğu bilgisini yazarak çek aslını işbu davanın davalısı olan alacaklıya teslim ettiğini, ödeme yasağına rağmen çekin kötüniyetli takibe konulduğunu, ... tekstil ile müvekkili arasındaki ticari ilişki, bilirkişiye sunulan ve raporun 3. sayfasında değerlendirilen cari hesap ile sabit olduğunu, çekin ... Tekstil'den aldığına dair cari hesapta çek kaydına rastlanmadığı ifade edilse de, tarafların ticari geçmişi cari hesap özeti ile sabit olduğunu, davalı faktoring şirketinin yükümlülüklerini yerine getirmediğini, gerçek alacak olup olmadığı hususunda araştırma yapması gerektiğini, istihbarat yapıldığına dair bir belge sunulmadığını, başkaca mahkeme kararıyla da, çekin müvekkiline aidiyetine ve iptaline hükmedildiğini kararın kaldırılmasını ve davanın kabulünü talep etmiştir.
GEREKÇE Dava, menfi tespit ve çek istirdadı istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Somut uyuşmazlıkta; davaya konu çek bedeli 10.000TL olup dava değeri de 10.000TL üzerinden harçlandırılmıştır. HMK 341/2 maddesinde göre; İlk derece mahkemesinin karar tarihi olan 13.11.2023 itibarı ile dava değeri 17.830TL'yi geçmeyen davalara ilişkin karar kesin niteliktedir. Açıklanan nedenle davacı vekilinin istinaf isteminin usulden reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere; 1-6100 sayılı HMK'nın 346, 341 maddesi gereğince, davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin USULDEN REDDİNE, 2-Alınması gereken 615,40TL harçtan, peşin alınan 427,60TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 5-Artan gider avanslarının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.30/01/2025