T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2022/1055 Esas
KARAR NO: 2025/93
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 26/04/2021
NUMARASI: 2018/1045 E. - 2021/341 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 16/01/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin iş yerine hırsız girdiğini, muhtelif bankalardan alınan çek karnelerinden 79 adet boş çekin çalındığını şirketlerine ait çalınan boş çeklerden ... Bankası Mercan Şubesi ... numaralı hesabına ait ... numaralı çekin kimliği bilinmeyen şahıslar tarafından sahte imza atılmak sureti ile tedavüle konulduğunu, hususunu banka hesaplarına ihtiyati haciz konulması ile öğrendiklerini şirketlerine ait iş yerinden çalınan sahte keşideci imzası atılarak kullanılan 2 adet çeke dayanılarak şirketleri aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takibe başlandığını, dosyanın icra veznesine ihtirazı kayıtla yatırılan paranın dava sonuçlanıncaya kadar icra takibi başlatan tarafa ödenmemesine yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesini, sunacakları deliller ve mahkemece yaptırılacak imza incelemesi ile sabit olacağı üzere dava konusu ... Bankasına ait ... nolu hesaba ait ... numaralı keşide yeri İstanbul Keşide tarihi 24/09/2018 olan çek müvekkili şirketi tarafından keşide edilmediğinden çek üzerindeki keşideci imzası davacı şirketlerine ait olmadığını haklı davalarının kabulünü davalılara borçlu olmadığının tespitini, icra veznesine yapmış oldukları ödemenin taraflarına avans faizi ile birlikte iadesini, şirketinin menfi tespit davası açmaya mecbur bırakılmış olup kötüniyetli davalıların müşterek ve müteselsil olarak %20 aşağı olmamak üzere tazminat ödenmesini, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. müvekkili şirket arasında 18/05/2015 tarihinde faktoring sözleşmesi akdedildiğini, yapılan sözleşme gereği davalı borçluya ön ödeme yoluyla finansman sağlandığını, bu finansman karşılığında dava konusu ... Bank. Aş. Mercan Şubesin ait ... seri numaralı 20.000 TL bedelli çek ekte sunmuş oldukları 10/05/2018 tarihli 26.550,00 TL bedelli faturaya istinaden teslim tutanağı ile ciro ve teslim alındığını, müvekkili şirketin 6361 sayılı yasanın belirtmiş olduğu tüm yükümlülükleri yerine getirmek suretiyle dava konusu çekleri iktisap ettiğini, bu nedenle müvekkiline herhangi bir kusur isnadının mümkün olmadığını, davacı vekilince öne sürülmüş olan kişisel nedenler ve defiler müvekkili şirkete karşı ileri sürülemeyeceğini, davacı keşideci faktoring ilişkisi dışında olduğundan 6361 sayılı yasanın 9/3 maddesi gereğince çeke dayanan kişisel defilerini faktoring şirketine karşı ileri süremeyeceğini, davacı her ne kadar kendisine ait çeklerin çalındığını ve buna ilişkin yetkili mercilere şikayette bulunduğu belirtmiş ise de çekin çalıntı olduğuna dair henüz kesinleşmiş bir hüküm bulunmadığını, bu nedenle davacı iddialarının haksız olup müvekkili şirketin iyi niyetli hamil olduğunu, davacının çekte yer alan imzanın kendisine ait olmadığı iddiasının araştırılması amacıyla çekin imzaladığı tarihteki şirket yetkililerinin Ticaret Odasından sorulmasını ve çekin vekaleten keşide edilmiş olma ihtimaline binaen bankalardan ve noterlikten temsil yetkisi verilen kişilerin sorulmasını bu kurumlardaki vekaletname - talimat evrakı-yetki belgesi-imza sürkülerinin örneklerinin celb edilmesini, ayrıca ... bankası ve çek karinesi aldığı diğer bankalardan, davacının ödenen, karşılıksız çıkmayan çeklerinin görüntülerinin istenmesini toplanan deliller üzerinde Adli Tıp Kurumu ve ayrıca bilirkişi incelemesinin yapılmasını müvekkilinin tamamen hukuk sınırları içerisinde dava konusu çeki iktisap ettiğini çek bedelini tahsil edemeyen müvekkili çeke ilişkin icra takibi başlattığını, müvekkilinin çeki ciro ve tesliminin kanuna uygun şekilde gerçekleştirerek iyi niyetli yetkili hamili olmakla yasal haklarını kullanarak davacı aleyhinde icra takibi başlatılmasında hukuki bir engel olmadığını, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir. Diğer Davalı yanlara usulüne uygun olarak dava dilekçesi ve tensip tutanağının tebliğ edildiği, ancak süresinde herhangi bir cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk Derece Mahkemesince; \"Mahkememizce görülüp karara bağlanan davanın, icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkin olduğu, bu bağlamda tüm delillerin toplandığı, iddia ve savunmaların değerlendirilmesi amacıyla Grafoloji konusunda uzman bilirkişi heyetinden imza incelemesine yönelik rapor alındığı, alınan raporda, inceleme konusu yapılan belgeler ve karşılaştırma yapılan belgeler üzerinde yapılan teknik inceleme sonucu, ... Bankası Mercan/İstanbul şubesine ait \"İst. 24/09/218 \" keşide yer ve tarihli, keşidcesi \"...\" olan, \"... San. Tic. Ltd. Şti\" emrine yazılı, \"20.000,00- Yirmibin\"TL meblağlı \"...\" çek numaralı çek aslının ön yüz, sağ alt bölümünde, mavi mürekkepli kalemle atılı bulunan bir adet keşideci imzanın, mevcut mukayeseye esas imza örneklerine kıyasla, ..., ... ve ... isimli şahıslardan herhangi birisinin eli mahsulü olmadığının net bir şekilde tespit edildiği, raporun, dosya kapsamına uygun ve ayrıntılı olduğu ve hükme esas alınmasına karar verildiği ve bu haliyle de, dava ve takibe konu çekteki davacı şirket adına atılan keşideci imzasının davacı şirket yetkililerinin hiçbirisine ait olmadığının anlaşıldığı ve sahtecilik iddiasının mutlak def'ilerden olduğu ve herkese karşı ileri sürülebileceği ve davacının da menfi tespit isteminde haklı olduğu ve dava açmakta da hukuki yararının bulunduğu anlaşıldığından, davanın kabulüne, ayrıca davacı tarafça her ne kadar tüm davalılar yönünden kötü niyet tazminatı talep edilmiş ise de, dava ve takip konusu çekte davacının keşide olarak gözüküyor olması ve davacıdan sonra lehtar ciranta olarak ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin olması ve iş bu davalı tarafından da çekin diğer davalı ... San. Tic. Ltd. Şti.ciro edilerek devredilmiş olması ve iş bu davalı tarafından da çekin son olarak diğer davalı ... Şirketine faktoring sözleşmesi kapsamında devredilmiş olması karşısında, davalılardan ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti. dışında kalan diğer davalıların, çekteki keşideci imzasının davacı keşideciye ait olduğunu bilmesinin beklenemeyeceği ve ayrıca davacı yanca davalılar ... Faktoring A.Ş. ve ... San. Tic. Ltd. Şti.'nin kötü niyetli olduğunun mevcut delillerle de ispat edilemediği anlaşıldığından, davacının kötüniyet tazminatına ilişkin isteminin, davalılardan ... San. Tic. Ltd. Şti. Yönünden kabulüne, diğer davalılar yönünden ise koşulları oluşmayan kötü niyet tazminatı isteminin reddine\" şeklindeki gerekçeleri ile; Davanın KABULÜ ile; Davacının ... Bankası A.Ş. Mercan Şubesine ait; ... nolu, 24/09/2018 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 20.000,00-TL bedelli çekten dolayı davalılara borçlu olmadığının TESPİTİNE, 20.000,00-TL'nin %20'si olan 4.000.-TL kötü niyet tazminatının davalılardan ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti 'den alınarak davacıya VERİLMESİNE, diğer davalılar yönünden koşulları oluşmayan kötü niyet tazminatı isteminin REDDİNE, Mahkememizce verilen tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar DEVAMINA, şeklinde hüküm kurulmuştur.
İSTİNAF: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. ile müvekkili şirket arasında 18.05.2018 tarihinde faktoring sözleşmesi akdedildiğini, yapılan sözleşme gereği davalı-borçluya ön ödeme yoluyla finansman sağlandığını, finansman karşılığında, dava konusu ... Bankası A.ş. ye ait ... seri no'lu 20.000,00 TL'lik çek'i 10.05.2018 tarihli 26.550,00 TL bedelli faturaya istinaden teslim tutanağı ile ciro ve teslim alındığını, şirket, 6361 sayılı yasanın belirtmiş olduğu tüm yükümlülükleri yerine getirmek suretiyle dava konusu çekleri iktisap ettiğini, şirket kendisine finansman sağlanması talebi ile başvuran müşterisinin taleplerini gerekli yasal prosedürleri ve yükümlülüklerini yerine getirerek karşıladığını, şirketçe de sözleşme yapılırken Baskılı İş Yeleği ve Kep satışına ilişkin düzenlenen faturanın ibrazı üzerine söz konusu sözleşme akdedildiğini, bu çerçevede yasal yükümlülükler müvekkilinin yerine getirildiği ve her iki faktoring müşterisine ayrı ayrı finansman temin edildiğini, ... numaralı çekin iktisabını konu edinen faktoring ilişkisinin tarafları ise faktoring şirketi, müşteri dava konusu olayda ... San. Tic. Ltd. Şti. ve fatura borçlusu (dava konusu olayda ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti) olduğunu, şirket, fatura konusu alacağın ödeme vasıtası olarak çeki iktisap etmiş olduğunu, çekin rıza dışı elden çıkması halinde ispat yükü bunu ileri süren davacıya ait olup davacının çekin yetkili hamili olduğunu ve rızası hilafına elden çıktığını, hükme esas alınan bilirkişi raporu eksik inceleme ile hazırlandığını, bilirkişi raporunda, mukayeseye esas alınan belgeler üzerindeki imzaların asılları üzerinden inceleme yapılması gerekirken, fotokopileri üzerinden inceleme yapıldığını, yapılan imza incelemesinde de, davacının hep resmi kurumlar nezdinde atmış olduğu imzalar toplandığından %99 oranında imza davacıya ait çıkmadığını, bu çerçevede söz konusu mağduriyetlerin giderilebilmesi için ve imza itirazı ile ilgili uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için delil olarak bildirilen davacının ödeme yapmış olduğu çek koçanlarının celbi ve üzerindeki imzanın, mukayeseye esas imza olarak incelenmesi gerektiğini, ... Bankası A.ş. Mercan/İstanbul Şubesi'nden ve varsa davacının çek karnesi aldığı diğer banka ve bankalardan davacının ödenen-karşılıksız çıkmayan çeklerinin görüntülerinin istenmesini talep ettiklerini, E-devlet sisteminde, kişilerin vekalet verdiği kişilerin belli olduğunu, İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/1045 E. 2021/341 K. sayılı kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini, mahkeme aksi kanatte ise bilirkişi raporuna karşı itirazlarının kabulü ile eksik hususların tamamlanarak yeniden inceleme yapılmasını talep etmiştir.
İSTİNAFA CEVAP: Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacı müvekkili şirket muhtelif plastik emtia üretim ve pazarlaması ile ilgilendiklerini, Fatih/İstanbul adresinde bulunan işyerine 13.05.2018 tarihinde hırsız girdiğini, şirket yetkilisi ... sabah işyerine geldiğinde işyeri kepenk kilitlerinin kırık olarak bulduğunu, polise haber verdiği ve yapılan kontrollerde kasa kilidinin patlatılarak açıldığını, kasanın içinden bir kısım para ve değerli eşya ile birlikte muhtelif bankalardan alınan çek karnelerinden 79 adet boş çekin çalınmış olduğunun anlaşıldığını, müvekkili şirkete ait işyerinden çalınan boş çeklerden ... Bankası Mercan Şubesi ... Nolu hesabına ait ... numaralı çek'i kimliği bilinmeyen şahıslar tarafından sahte keşideci imzası atılmak sureti ile tedavüle konulduğunu, çalıntı boş çek üzerinde ... İnşaat San Tic Ltd Şti Lehdar olarak gösterildiği ve çek bu şirket tarafından ... San. Tic. Ltd. Şti'ye ciro edildiğini, bu şirkette çeki ... Faktoring A.ş. ye ciro ettiğini, çalıntı çekin Keşide tarihi 24.09.2018, keşide yerinin İstanbul, Bedeli 20.000 TL olarak gösterildiğini, dava konusu çek üzerindeki keşideci imzasının banka sistemindeki keşideci imzası ile uyuşmaması nedeni ile dava konuşu çek banka tarafından işleme alınmadığını, davalı ... kendisine getirilen çalıntı muhtelif çek karşılığı finansman sağladığını, bu çeklere dayanarak şirket aleyhine icra takipleri başlattığını, şirket ihtirazı kayıtla icra dosyalarına ödemeler yaptığını, yaptığı ödemelerin dava sonuna kadar icra takibi başlatan ... A.ş ye ödenmemesi yönünde İhtiyati Tedbir kararı verilmesini talep ederek dava açtığını, dava konusu çek müvekkili şirkete ait işyerinden 13.05.2018 tarihinde çalınan 79 adet boş çek yaprağından birinin doldurulması ve üzerine sahte keşideci imzası atılmak sureti ile kullanılan geçersiz çeklerden biri olduğunu, dava konusu sahte keşideci imzası içeren çek aslı getirtildiği ve müvekkili şirket yetkililerinin huzurda ayakta, oturarak, sağ el ve sol el ile atılmış imzaları alındığını, üzerinde sahte keşideci imzası atılmış olan çek aslı getirtildiğini, mahkeme tarafından davanın kabulüne yönelik kararın usul ve yasaya uygun olduğunu, davalı ...'nin dayanaktan yoksun istinaf gerekçelerinin reddine, İstanbul 8.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/1045 E, 2021/341 K. Sayılı 26.04.2021 tarihli usul ve yasaya uygun kararının onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davanın konusu İİK 72 maddeye göre acılan menfi tespit davasıdır. Davaya konu ... Bankası A.Ş. Mercan Şubesine ait; ... nolu, 24/09/2018 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 20.000,00-TL bedelli çekten davalının söz konusu çeki düzgün ciro silsilesiyle son hamil olarak devraldığı, çekin şeklen geçerlilik unsurlarının taşıdığı ve ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmadığı görülmüştür. İlk Derece Mahkemesince grafoloji ve sahtecilik uzmanı bilirkişi heyetinden alınan , 09/07/2020 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; \"incelemeye konu ... Bankası Mercan/İstanbul şubesine ait \"İst. 24/09/218 \" keşide yer ve tarihli, keşidcesi \"...\" olan, \"... San. Tic. Ltd. Şti\" emrine yazılı, \"20.000,00- Yirmibin\"TL meblağlı \"...\" çek numaralı çek aslının ön yüz, sağ alt bölümünde, mavi mürekkepli kalemle atılı bulunan bir adet keşideci imzanın, mevcut mukayeseye esas imza örneklerine kıyasla, ..., ... ve ... isimli şahıslardan herhangi birisinin eli mahsulü olmadığı\" tespit edilmiştir. Somut olayda Grafoloji Ve Sahtecilik Uzmanı bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen raporda mukayese imzaların fotokopi olduğu asılları getirtilmeden bilirkişi heyeti tarafından inceleme yapıldığı, raporun hüküm kurmaya ve denetlemeye elverişli olmadığı, incelemenin yerleşmiş yargıtay içtihatlarına göre yapılmadığı anlaşılmakla mahkemece belge asılları getirtilerek bilirkişi heyetinden rapor alınarak sonucuna göre hüküm kurulması gerekir iken anılan gerekçe ile karar verilmesi yerinde görülmemiştir. Tüm bu nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın esastan incelenmesi için ait olduğu mahkemeye iadesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davalı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile; 2-İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/04/2021 tarih, 2018/1045 E. 2021/341 K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3-Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-İstinaf yasa yoluna başvuran davalı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine, 5-Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, 6- İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 16/01/2025