T.C.
GAZİANTEP
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: ...
KARAR NO\t\t: ...
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: GAZİANTEP 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: .
NUMARASI\t\t: ...
DAVACI\t\t: ... -
VEKİLLER\tİ\t: Av. ... &Av. ...
DAVALI\t\t: ... -
VEKİLLERİ\t\t: Av. ... & Av. ...
DAVANIN KONUSU\t: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ\t
KARAR TARİHİ\t: ...
YAZIM TARİHİ\t: ...
Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davacı vekilince istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
DAVA: Davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle, davalı tarafından müvekkilli davacı hakkında......Esas sayılı takip dosyası ile kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlattığını, takip konusu . adet bononun müvekkiline tehdit ve baskı altında imzalatıldığı, buna ilişkin tanıklarının mevcut olduğunu, senette tahrifat yapıldığını bu nedenle senette çift vade ortaya çıktığını, bilirkişi incelemesi ile bu hususunun aydınlanacağını, bonoların bu haliyle kambiyo vasfı taşımadığını iddia ederek öncelikle ihtiyati tedbir yoluyla icra takibinin durdurulmasını, yapılacak yargılama neticesinde müvekkilinin davalıya...... Esas sayılı dosyasına konu bono nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, davalı hakkında alacak miktarının ..'den az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkili ile davacı arasında......ortaklığı nedeniyle adi ortaklık şeklinde yürüyen ticari ilişki bulunduğunu, her ne kadar resmiyette kafenin tek sahibi davacı gibi görünse de müvekkili ile davacı arasında kâr zarar ortaklığına ilişkin sözleşme bulunduğunu, ancak davacının müvekkiline sormadan iş yeri kira sözleşmesini feshettiğini, cafe içerisinde yer alan eşyaları sattığını ve müvekkiline herhangi bir ödeme yapmadığını, müvekkilini zarara uğrattığını, müvekkilinin kârdan pay almadığı gibi davacıya borç olarak verdiği paraları ve sermaye payını alamadığını, icra takibine konu ettikleri senetleri davacının borcuna karşılık verdiğini, davacı tarafın senetleri zorla imzalatıldığına dair iddiasının kötü niyetli olduğunu, senetlerde tahrifat varsa bu hususun bizzat davacı tarafça borçtan kurtulmak amacıyla yapıldığını, davacının tek amacının borcu ödemekten kaçınmak olduğunu, anlatımlarının doğruluğuna ilişkin müvekkilinin de tanıklarının bulunduğunu savunarak, davacının haksız ve kötüniyetli davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.
YEREL MAHKEME KARARI: İlk derece mahkemesince; \"Cevap dilekçesinin ekinde dosyaya sunulan ..... tarihli sözleşmeye göre davanın tarafları arasında adi ortaklık ilişkisi kurulduğu görülmüştür. (...) Dava dosyası senetlerdeki vade tarihlerinde tahrifat olup olmadığı hususuyla ilgili .. gönderilmiştir. . . . .. tarafından düzenlenen raporda; İnceleme konusu senetlerde ......yazısı altındaki vade tarihi yıllar hanesi birler ve onlar basamağı, aylar hanesi birler basamağı ve metin yazısı içindeki vade tarihi aylar hanesi birler ve onlar basamaklarının farklı bir kalem kullanılarak mevcut hallerine dönüştürüldüğü,... düzenleme tarihli senette...... yazısı altındaki vade tarihi yıllar hanesi birler ve onlar basamaklarının daha önce .., diğer senetteki '.....' yazısı altındaki vade tarihi yıllar hanesi birler basamağının daha önce ''.'' olduğu ancak söz konusu diğer basamaklarda önceki mevcut olan rakamın okunamadığı hususunda kanaat bildirilmiştir. (...) Davaya konu.....sayılı soruşturma dosyası fiziken getirtilerek incelenmiş, bir sureti Uyap sisteminden alınarak dava dosyasına eklenmiştir. (...) Davacı taraf menfi tespit istemini.. temele dayandırmıştır; 1- Bonolarda vade kısımlarında tahrifat yapıldığı, bonoların kambiyo vasfı taşımadığı, 2- Bonoların davacının iradesi tehdit yoluyla fesada uğratılmak suretiyle imzalatıldığı, (...) somut olay değerlendirildiğinde . .. raporunda dava konusu 2 adet senedin vade kısımlarında üzerinden başka kalemle geçilerek farklı rakamlara dönüştürüldüğü, altta yazılı olan tarihin tam olarak okunamadığı tespit edilmiş olup gelinen aşamada bonolarda tahrifat yapıldığı sabittir. Bilindiği üzere .. yerleşik uygulamasına göre eğer tahrifattan önceki metin okunabiliyorsa senet ilk haliyle geçerli olur, tahrif edilen kısımlar yazılmamış sayılır. Huzurdaki davada alttaki metin okunamadığına göre metnin ilk halini bilmek mümkün değildir. Kaldı ki 2 senette de tahrif edilerek dönüştürülmüş vade tarihi yazıyla senet metnine ayrıca yazılmış olup ilk metin okunsa dahi çift vade durumu ortaya çıkacaktır. Yapılan tahrifatlar imza ve paraf içermediğine göre davacının tahrifata yönelik iddiasının kabulü gerekmiştir. Davaya konu senetlerin bu haliyle kambiyo vasfı yoktur, adi yazılı senet hükmündedir ve kambiyo senetlerine özgü takip yoluyla işleme konulamaz ancak bu husus takip hukukuna ilişkin olup icra mahkemesi nezdinde şikayet yoluyla ileri sürülmesi gerekmektedir. Menfi tespit davasında hakkın özüne ilişkin inceleme yapılacak olması sebebiyle bonoların kambiyo vasfı taşımıyor oluşu tek başına davacının davalıya borçlu olmadığı anlamına gelmez. Davalının elinde imzası davacı tarafça inkar edilmemiş 2 adet adi yazılı senet bulunmaktadır. Dolayısıyla davacının tahrifat nedeniyle borçlu olunmadığına dair iddiasına itibar edilemez. Başka bir deyişle davaya konu senetlerin kambiyo vasfı taşımıyor oluşu tek başına menfi tespit davasını ispat etmeye yetmez. İrade fesadına ilişkin iddianın incelenmesine gelince, davalı tarafça dava dilekçesinin ekinde dosyaya sunulan sözleşmedeki imzaya yönelik olarak itiraz gelmemiştir. Dolayısıyla taraflar arasında kafe işletmeciliğine dayalı ticari ilişkinin var olduğunun kabulü gerekir. Davalı taraf gerek davaya konu senetlerle ilgili yürütülen soruşturma dosyasında, gerek huzurdaki davadaki tüm beyanlarında istikrarlı şekilde senetleri aralarındaki ticari ilişkiden doğan alacaklarına karşılık aldığını, tehdit, tahrifat iddialarının gerçeği yansıtmadığını beyan etmiştir. Davalının anlatımı taraflar arasndaki sözleşme içeriğiyle örtüşmektedir. .. dosyasında tanık olarak dinlenen .. . ifadesinde tarafların masada konuştuğunu, masa üzerinde silah olduğunu gördüğünü bildirmiş ise de konuşmanın içeriğini bilmediği/duymadığı ifadesinden anlaşılmaktadır. Davalı tarafça silah çekildiğine ve tehditle senet imzalatıldığına dair dosya kapsamında ve savcılık dosyasında herhangi bir delil bulunmamaktadır. Anılan gerekçe ile davacının irade fesadına dair iddiaları ......maddesi hükmüne göre ispata muhtaç kalmıştır. Dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde davanın davacının menfi tespit davasını ispat edemediği kanaatine varılmış, davanın reddine dair aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.\" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ: Davacı taraf istinaf dilekçesinde; davaya konu senetlerin düzenleme tarihlerinin sözleşme tarihinden sonra olduğunu, bu nedenle senetlerin sözleşme ilişkisi içinde alınmış olduğu iddiasının doğru olmadığını, senet bedelleri ile sözleşme bedeli arasında fark bulunduğunu, senetlerin kambiyo niteliği taşımadığı kabul edilmesine karşın müvekkilinin borçlu olduğuna karar verildiğini, delil listesinde sunulan tanıklarının dinlenilmediğini belirterek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE: Dava, kambiyo senetlerine özgü icra takibi nedeniyle 2004 sayılı İİK m. 72'ye göre açılmış menfi tespit davasıdır.
Dairemizce inceleme, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf nedenleri ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık icra takibine konu iki adet bono nedeniyle davacının borçlu olup olmadığı konusundadır.
Davacı taraf menfi tespit davasını iki maddi vakıaya dayandırmıştır. Bunlardan birincisi davaya konu bonoların vade kısımlarında tahrifat yapılmış olması nedeniyle TTK m. 776'ya göre kambiyo niteliğini kaybetmiş olması, ikincisi ise bonoların davacıdan TBK m. 37'ye göre korkutma yoluyla imzalatıldığı maddi vakıasıdır.
Davacının bonolarda tahrifat yapıldığı maddi vakıasına ilişkin olarak mahkemece aldırılan......raporunda davaya konu bonoların \"tediye tarihi\" (vade tarihi) kısmı altında yazılı olan tarihlerinde tahrifat yapıldığı ve önceki tarihlerin belirlenemediği tespit edilmiştir. Mahkemece rapordaki bu tespite dayanılarak bonoların kambiyo senedi niteliğini kaybettiği kabul edilmiştir.
..... maddesine göre; \"Bono veya emre yazılı senet; a) Senet metninde “bono” veya “emre yazılı senet” kelimesini ve senet ..’den başka bir dille yazılmışsa, o dilde bono veya emre yazılı senet karşılığı olarak kullanılan kelimeyi, b) Kayıtsız ve şartsız belirli bir bedeli ödemek vaadini, c) Vadeyi, d) Ödeme yerini, e) Kime veya kimin emrine ödenecek ise onun adını, f) Düzenlenme tarihini ve yerini, g) Düzenleyenin imzasını, içerir.\" düzenlemesi yapılmış; \"Unsurların bulunmaması\" başlıklı.. maddesinde de; \"İkinci ilâ dördüncü fıkralarda yazılı hâller saklı kalmak üzere, 776 ncı maddede gösterilen unsurlardan birini içermeyen bir senet bono sayılmaz. Vadesi gösterilmemiş olan bono, görüldüğünde ödenmesi şart olan bir bono sayılır. Açıklık bulunmadığı takdirde senedin düzenlendiği yer, ödeme yeri ve aynı zamanda düzenleyenin yerleşim yeri sayılır. Düzenlendiği yer gösterilmeyen bir bono, düzenleyenin adının yanında yazılı olan yerde düzenlenmiş sayılır.\" düzenlemesi yapılmıştır. Her iki maddeye göre vade tarihi bononun zorunlu unsuru olmayıp, vade tarihinin bulunmaması durumunda bono görüldüğünde ödenecek senet hükmündedir. Eğer bononun vade tarihinde tahrifat varsa tahrifattan önceki tarih vade tarihi olarak kabul edilir. Tahrifattan önceki tarih tespit edilmiyorsa bu durumda vade tarihinin keşide tarihinden önce olduğuna ilişkin borçlu lehine karine teşkil eder. Bunun aksini ispat yükü alacaklı üzerindedir. Bu durumdaki senet kambiyo niteliğini kaybetmiştir. .... Dava konusu senet artık kambiyo senedi özelliğini taşımaması nedeniyle borç ikrarını içerdiğinden .. sayılı HMK m. ..'e göre adi senet niteliğindedir. Bu durumda adi senedin doğrudan davacı borçlu tarafından davalı alacaklıya verilmesi nedeniyle davacının borçlu olmadığının yazılı delille kanıtlanması gerekmektedir. Davacı bu konuda yazılı belge sunamamıştır.
Davacının her iki bononun da korkutma ile imzalatıldığı iddiasına ilişkin olarak .....Soruşturma sayılı dosyasından suç duyurusunda bulundukları, .. iddianame düzenlediği,.... tarafından davaya konu bonolarda tahrifat olup olmadığı konusunda bilirkişi raporu alınmadığı gerekçesiyle iddianamenin iade edildiği, sonrasında .... dosyanın kesinleşmesinin beklenildiği ancak bundan vazgeçilerek dosya kapsamındaki mevcut delillere göre karar verildiği anlaşılmaktadır.
.... \"Taraflardan biri, diğerinin veya üçüncü bir kişinin korkutması sonucu bir sözleşme yapmışsa, sözleşmeyle bağlı değildir. Korkutan bir üçüncü kişi olup da diğer taraf korkutmayı bilmiyorsa veya bilecek durumda değilse, sözleşmeyle bağlı kalmak istemeyen korkutulan, hakkaniyet gerektiriyorsa, diğer tarafa tazminat ödemekle yükümlüdür.\" Bu maddeye göre korkutma halinin varlığı durumunda taraf sözleşme ile bağlı olmayacaktır.
... göre hukuk hakimi ceza mahkemesinin beraat kararı ile bağlı olmamakla birlikte ceza yargılamasında tespit edilecek maddi vakıalarla bağlıdır. Savcılık dosyasında tanık olarak dinlenen . .. ifadesinde tarafların masada konuştuğunu ve masa üzerinde silah olduğunu gördüğünü belirtmiştir. Bu durumda korkutma maddi vakıasının doğru olup olmadığının tespiti için savcılık soruşturmasının sonucunun beklenilmesi gerekirken savcılık soruşturmasının sonucu beklenilmeden ve korkutma halinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.
Davacı dava dilekçesinde davaya konu bonoların korkutma yoluyla alındığını ileri sürmüştür. Davacı buna dair delilleri arasında tanık listesini de dava dosyasına sunmuştur. Tehdit ve hile, tanık dahil her tür delil ile ispatlanabilir. Bu nedenle mahkemece tarafların gösterdiği tanıklar dinlenip, tanık beyanlarının içeriği de değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi de doğru olmamıştır. .... Bu gerekçelerle davacının istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davacı tarafın istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca KABULÜNE,
2-...... Karar sayılı istinafa konu kararının KALDIRILMASINA,
3-Dosyanın yukarıda işaret edilen eksikliklerin ikmali ile oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere yeniden görülmesi için kararı veren mahal mahkemesine iadesine,
4-İstinaf başvurma harcı dışında istinaf peşin karar harcı olarak alınan harcın isteği halinde yatıran taraflara iadesine,
5-İstinaf yargılama giderlerinin mahkemesince yeniden verilecek kararda nazara alınmasına,
6-HMK'nın 359/4 maddesi gereğince işbu kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353. maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verilmiştir. ..
\t\t\t\t
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Üye
...
¸e-imzalıdır
...
Katip
...
¸e-imzalıdır
NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. \"5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur.\"