T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/777
KARAR NO: 2024/1975
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 03/06/2021
NUMARASI: 2016/971 Esas - 2021/572 Karar
DAVA: Alacak
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 30/12/2024
Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA: Davacı vekili; müvekkili şirkete ait forekazık makinası ve aksamının taşınması için davalı ... Lojistik A.Ş. ile 09.01.2016 tarihli sözleşme akdedildiğini, bu firmanın müvekkili şirkete ait iş makinalarını davalı ...Ltd Şti'ye ait ... ve ... plakalı araçlar ile 10.01.2016 tarihinde taşıdığı sırada meydana gelen trafik kazasında müvekkili şirkete ait iş makinasının 23.014-Euro tutarlı hasar gördüğünü, ...A.Ş. tarafından sigorta poliçesine istinaden 4.000-Euro muafiyet ve 1.834-Euro amortisman düşülerek 17.180-Euro ödeme yapıldığını, bakiye zararın 5.934-Euro olduğunu, 5.934-Euro zararın ödenmesi için davalı ...A.Ş.ye müracaat ettiklerinde, bu şirketin kendilerini davalı ...A.Ş.'ye yönelttiğini, taraflara 25/07/2016'da dilekçe tebliğ edildiğini ve zararın karşılanmasının istendiğini, müvekkili şirketin zararından davalı ... Ltd Şti'nin araç maliki olması nedeniyle sorumlu olduğu, ...A.Ş.'nin sözleşmeye aykırılık ve haksız fiil, İETT'nin haksız fiil, ... Sigorta A.Ş.'nin poliçe hükümlerine göre müvekkilinin zararından müteselsilen sorumlu olduklarını belirterek müvekkili şirketin 5.934-Euro tutarındaki zararının ...A.Ş. dışındaki davalılardan olay, ...A.Ş.için ise temerüt tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı ...Ltd. Şti. vekili; dava konusu emtianın taşıma esnasında hasar görmesinde müvekkili firmanın herhangi bir kusuru olmadığını, kazanın meydana gelmesinde diğer davalı İETT’nin tam ve ağır kusuru söz konusu olduğundan, sorumluluğun da İETT’de olduğunu, kaza ile ilgili olarak olay günü kolluk tarafından tutulan tutanağın eksik ve hatalı olduğunu, konuyla ilgili olarak ceza yargılaması dosyasına gerekli delillerin sunulduğunu, görevliler vasıtasıyla ve çeşitli ışıklandırmalar ile alınan tüm güvenlik önlemlerine rağmen kazanın İETT otobüs şoförünün sol şeritte çok hızlı bir şekilde seyretmesinden kaynaklandığını, müvekkilinin kusuru bulunmadığını, ayrıca davacı tarafından ileri sürülen zarar miktarının fahiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili; fore kazık çakma makinesinin davalı sigortalı ...A.Ş. ve alt taşeronu ...Ltd Şti tarafından ... plakalı araç ile 10.01.2016 tarihinde taşınırken trafik kazası sonucunda tasar gördüğünü, kazanın meydana gelmesine davalı İETT otobüs sürücüsünün 8/8 kusurlu olduğunu, amortisman bedelinin müvekkilinden talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ...A.Ş. vekili; söz konusu hasar dolayısıyla herhangi bir kusurları bulunmadığını, meydana gelen hasarın taşıyıcının kusurundan kaynaklanmadığını, meydana gelen hasara İETT'ye ait ... plakalı araç sürücüsünün sebebiyet verdiğini, fiili taşıyıcı ...Ltd Şti olup, taşınan emtiaların da ...A.Ş. tarafından sigortalandığını, meydana gelen hasar sebebiyle müvekkili şirkete rücu edilebilecek bir kusur ve hasar söz konusu olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı İETT Genel Müdürlüğü davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI: Mahkemece; 10/01/2016 tarihinde meydana gelen kaza sebebiyle davacının bakiye 5.934-Euro zarara uğradığı, dava dışı İETT otobüs sürücüsü ...'un % 25 oranında, davalılar ... A.Ş. ve ...Ltd Şti'nin % 75 oranında kusurlu olduğu, dava dışı ... plakalı sürücü ...'un, dava dışı ... plakalı çekiciye bağlı ... plakalı iş makinası sürücüsünün kusursuz olduğu, alınan bilirkişi raporları gereğince davalıların kusuru oranında oluşan zarardan sorumlu oldukları, davalılar tarafından ileri sürülen amortisman ve zamanaşımı itirazlarının CMR ve TTK hükümleri gereğince yerinde olmadığı, dava konusu alacağın döviz alacağı olmaması sebebiyle CMR 27. Md gereğince en fazla yıllık % 5 faiz oranının talep edilebileceği, davacının temerrüt faizi talebinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 1.780-Euro zararın CMR 27 md. göre dava tarihinden itibaren yıllık % 5 faizi ile birlikte davalı İETT'den tahsili ile davacıya verilmesine, 4.153,80-Euro'nun davalılar ... A.Ş. ve ...Ltd Şti yönünden dava tarihinden itibaren yıllık %5 faizi ile birlikte, davalı ... Sigorta Şirketi yönünden 25/07/2016 tarihinden itibaren yıllık %5 faizi ile birlikte (sigorta şirketi yönünden poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere)müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacının faizin başlangıç tarihine ilişkin sair taleplerinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ: 1) Davacı vekili; müvekkilinin zararına neden olan olayın haksız fiil olduğunu, davalıların aynı zarardan müteselsilen sorumlu olduğu halde kusur oranına göre hüküm kurulmasının doğru olmadığını, tüm zarardan davalıların müteselsilen sorumlu tutulması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. 2) Davalı ...Ltd Şti vekili; olayı birebir yaşayan tanıkların beyanlarının dikkate alınmadığını,taşıyıcı firmaların herhangi bir tedbir almadıklarının kabul edilmesinin doğru olmadğını, ...'in beyanlarının dikkate alınması gerektiğini, bilirkişi raporunda sunulu belgeler, eskort araca ait çekme fişi, fotoğraflar, özel yük taşıma izin belgesi, tanık beyanları vb delillerin hiçbirisinin dikkate alınmadığını, müvekkili firmaya ait eskort aracın yol güvenliğini sağladığını, görevlilere, ışıklandırmalara ve önlemlere rağmen İETT aracının müvekkiline ait araca çarptığını, İETT otobüsünün en son şeridi kullanarak hızlı bir şekilde geldiğini, müvekkiline ait aracın yolun diğer tarafında olmasına rağmen arkadan gelerek vuran aracın İETT aracı olduğunu, hasarın müvekkilinin en yüksek özeni göstermesine rağmen gerçekleşmesi nedeniyle müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, İstanbul 11. ATM'nin 2018/44 E. Sayılı dosyasında müvekkilinin kusursuz bulunduğunu, İETT aracının tam kusurlu olduğunun tespit edildiğini, davacının herhangi bir tamirat masrafı yaptığına ilişkin bir delil sunmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.3) Davalı ...A.Ş. vekili; İstanbul 11. ATM'nin 2018/44 E. Sayılı dosyasında İETT aracının asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, oysa dava dosyasında ATK'dan alınan raporun ne bir eksik ne bir fazla aynen kopyalandığını, aydınlatmanın yeterli olduğu bir yerde eskort eşliğinde hareket eden ve üzerinde iş makinesi bulunan bir aracın fark edilememesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, taşımayı yapan firmanın şoförün kusursuz olduğunun belirtilmesine rağmen taşıyıcı firmaların kusurlu kabul edilmesinin çelişkili olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. 4) Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili; hükmedilen tazminatın muafiyet altında kaldığını, poliçede 5.000-Euro muafiyet bulunduğunu, ayrıca amortismanın bir zarar olmadığını, amortisman eskime ile ilgili bir durum olup kaza ile ilgisinin bulunmadığını, davacının emtiasını taşıyan aracın kusurunun bulunmadığını, İETT'nin tam kusurlu olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. 5) Davalı İETT Genel Müdürlüğü vekili; eldeki davada keşif yapılmadğını, mahkemece kaza mahallinin görülmediğini, davacının sigortacısının tenzil ettiği muafiyeti davalılardan talep edebilir ise de amortismanı talep etmesinin mümkün olmadığını, amortismanın eskimeden kaynaklanması nedeniyle kaza ile bir ilgisi bulunmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, taşıma sırasında hasar gören emtia nedeniyle oluşan zararın tazmini istemine ilişkindir. Somut olayda, davacı şirkete ait forekazık makinesinin İstanbul içinde yapılacak taşımasının akdi taşıyıcı olarak davalı ...A.Ş. tarafından, fiili taşıyıcı olarak davalı ...Ltd Şti tarafından üstlenildiği, emtianın fiili taşıyıcının hakimiyetinde ...- ... plaka sayılı araçla taşındığı 10/01/2016 günü dönüş nedeniyle yolun ters tarafında dorse üzerinde bulunan emtianın bom uzantısına davalı İETT tarafından işletilen ... plaka sayılı otobüsün çarpması neticesinde araç üzerinde bulunan emtianın devrilerek hasar gördüğü, ekspertiz incelemesinde davacıya ait iş makinesindeki hasarın 23.014-Euro olarak tespit edildiği, 4.000-Euro muafiyet ve 1.834-Euro amortismanın düşülmesi ile 17.180-Euro hasar bedelinin dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından davacıya ödendiği, davacının eldeki dava ile muafiyet ve amortisman nedeniyle karşılanmayan zararının 5.934-Euro olarak davalı taşıyıcılar, davalı İETT ve davalı ... A.Ş.'nin sigortacısı ...A.Ş.'den müteselsilen tahsilini talep ettiği, davalı taşıyıcıların sorumluluğun taşıma sözleşmesinden, davalı ...'nın sorumluluğunun nakliyat sorumluluk sigorta poliçesinden, davalı İETT'nin ise haksız fiil hükümlerinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. 6102 sayılı TTK'nın 875. ve 879. maddeleri uyarınca taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan; kendi adamlarının, taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur. Yine TTK'nın 876. maddesi uyarınca zıya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulur. Anılan düzenlemeye göre hasarın en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden ileri geldiği hususunda ispat yükü davalı fiili taşıyıcı üzerindedir. Somut olayda fiili taşımayı yapan ...Ltd Şti vekili tarafından, olay esnasında bulunan ve tanık olarak ifade verenlerin beyanına dayalı olarak kaza sırasında müvekkili şirket sorumluluğunda gereken önlemlerin alındığı, eskort araç bulunduğu, gerekli işaretlemelerin yapıldığı, izinlerin alındığı belirtilerek kazanın meydana gelmesinde İETT'ye ait aracın tam kusurlu olduğu ileri sürülmüştür. Ancak gerek eldeki dava dosyasında alınan 07/01/2020 tarihli kök rapor ile 23/09/2020 tarihli ek raporda gerekse aynı olayla ilgili İstanbul 11. ATM'nin 2018/44 esas sayılı rücu davasında alınan Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nin 04/06/2021 tarihli raporunda olay hakkında bilgisi olan kişilerin verdiği ifadelerle, kaza anına ilişkin kamera görüntüleri ve fotoğraflar incelenerek yapılan değerlendirme sonucunda bom diye tabir edilen uzantının römorkun arkasından taşar bir şekilde olduğu, taşan kısmın görünürlüğünü artırıcı herhangi bir işaret bulunmadığı, ifadelerin aksine trafik akışının devam ettiği, kavşak dönüşü için trafiğin durdurulması gerekirken dönüşün trafik akışı devam ederken yapıldığı tespit edilmiş olup iş makinesi yüklü dorsenin kavşaktan emniyetli bir şekilde geçişini sağlayacak gerekli ve yeterli önlemlerin alınmadığı gerekçesiyle davalı fiili taşıyana % 75 oranında, davalı İETT sürücüne ise % 25 oranında kusur atfedilmiştir. Bu tespit kesinleşen ceza dava dosyasında hükme esas alınan bilirkişi raporu ile aynı istikamettedir. Dolayısıyla davalı fiili taşıyanın, nakliye aracının kavşaktan geçişi sırasında römorktan dışarı taşan iş makinesinin uzantısı ile ilgili yeterli uyarıcı önlem almayarak ve trafiğin akışını durdurmayarak kazanın meydana gelmesinde asli kusurlu olarak hareket ettiği açıktır. Bu nedenle kaza sırasında fiili taşıyıcı ...Ltd Şti firmasının kusurunun bulunmadığına dair istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir. Gerek eldeki dava dosyasında, gerekse İstanbul 11. ATM'nin 2018/44 E. Rücu davasında hükme esas alınan bilirkişi raporlarında hasar bedeli ekspertiz raporu ile uyumlu olacak şekilde 23.014-Euro olarak tespit edilmiştir. Dava dışı ... Sigorta A.Ş. tarafından davacıya 4.000-Euro muafiyet ile 1.834-Euro amortisman düşülerek ödeme yapılmıştır. Dava konusu iş makinesinin halatlarının kullanım ömrü dikkate alınarak ekspertiz tarafından amortisman indirimi yapılmıştır. Mahkemece sigorta şirketi tarafından muafiyet nedeniyle ödenmeyen 4000-Euro yanında 1.834-Euro amortisman bedeli de davacının zararı olarak kabul edilmiştir. Ancak, amortisman bir işletmeye ait varlığın yıpranma payı, eskimesi ve aşınması anlamına gelmekte olup, dava konusu kaza ile ilgisi bulunmamaktadır. Bu nedenle amortismanın kazaya bağlı bir zarar olarak kabul edilip davalılardan tazminine karar verilmesi doğru olmamış, davalıların istinaf başvurusu bu yönüyle haklı bulunmuştur. Bunun dışında, davalı sigorta şirketi tarafından, davacının talep ettiği zararın poliçedeki 5.000-Euro muafiyet altına kaldığı ileri sürülmüş ise de toplam zarar 23.014-Euro olup, davalı sigorta şirketinin poliçe teminatı kapsamında başkaca bir hasar ödemesi yaptığına ilişkin bir belge ibraz edilmemiştir. Dolayısıyla 5.000-Euro muafiyetin eldeki davada uygulanması mümkün görülmemiştir.Bu durumda davacının karşılanmamış zararı 4.000-Euro olup, davalıların zarardan sorumlu olduğu miktarın belirlenmesi gerekir. Diğer davalılardan farklı olarak haksız fiil hükümlerine göre sorumlu olan davalı İETT'nin ise davacıya karşı kusuru oranında sorumluluğu söz konusudur. Diğer davalılar ...Ltd Şti ile ...A.Ş.'nin sorumluluğu ise taşıma sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Öncelikle taşıyıcının sorumluluktan kurtulabilmesi için genel olarak gerekli dikkat ve özeni gösterdiğini kanıtlaması yeterli değildir. Esasen, ziya ve hasara neden olan olayın doğumunda kendisinin herhangi bir kusuru olmadığını kanıtlamak zorundadır. Bu nedenle, taşıyıcının sorumluluktan kurtulması daha zorlaştırılmış, TBK'nın 112. (818 S.lı BK m.96) maddesinde borçlu için düzenlenen ispat kuralından daha ileri noktaya taşınmıştır. Bu nedenle taşıyıcının zararın meydana gelmesinde kısmen kusurlu olması tazminatın, kusur oranına göre tahsilini gerektirmez. Taşıtana kusur izafesi mümkün olmadığı sürece, taşıyanın kısmen kusurlu olma durumundan yararlanması mümkün değildir. (Yarg. 11. HD. 13/09/2012 tarihli, 2011/6269 E. 2012/13240 K.). Kazanın meydana gelmesinde kısmi kusur bulunması, davalılar arasındaki rücu ilişkisi içerisinde değerlendirilebilecek bir husus olup, somut olayda davalı taşıyıcı % 75 kusurlu olsa da davacı taşıtana kusur izafesi söz konusu olmadığından davalı taşıyıcılar ...Ltd Şti ile ...A.Ş.'nin ve sigorta poliçesine bağlı olarak davalı sigorta şirketinin davacıya karşı zararın tamamından sorumludur. Bu nedenle davalı taşıyıcıların davacıya karşı zararın tamamından sorumlu tutulması gerekirken kusur oranına göre karar verilmesi doğru görülmemiştir. Yabancı para alacağına ilişkin davalarda, dava değeri dava tarihi itibariyle Türk parası karşılığı üzerinden belirlenir. Aksinin kabulü, dava değerinin yargılama sırasında değişmesi sonucunu doğurur. Bu nedenle yabancı para alacağına ilişkin davalarda vekalet ücreti hesabında hükmolunan alacağın dava tarihindeki kur karşılığı ve karar tarihindeki tarife hükümleri dikkate alınır. Harç da dava tarihindeki kur karşılığı üzerinden hesaplanır. Somut olayda mahkemece harç ve vekalet ücretinin dava tarihindeki kura göre belirlenmesi gerekirken karar tarihindeki kura göre hesaplama yapılması doğru değildir. Bunun dışında somut olayda uygulama yeri olmayan CMR'nin 27. maddesi uyarınca faiz oranı uygulanması doğru değil ise de aleyhe istinaf başvurusu olmadığından üzerinde durulmamıştır. Açıklanan nedenlerle; amortisman bedeline hükmedilmesi, davalı taşıyıcılar ...Ltd Şti ile ...A.Ş.'nin ve sigorta poliçesine bağlı olarak davalı sigorta şirketinin zarardan kusuru oranında sorumlu tutulması, harca ve vekalet ücretine karar tarihindeki kur üzerinden karar verilmesi doğru olmadığından taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı kabulüne; 4.000-Euro'nun (davalı İETT yönünden 1.000-Euro ile sınırlı olmak üzere) dava tarihinden itibaren işleyecek %5 faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, fazla talebin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle: Taraf vekillerinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı kabulüne; İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/06/2021 Tarih 2016/971 Esas - 2021/572 Karar sayılı kararın HMK.'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; \"Davanın kısmen kabulü ile, 4.000-Euro'nun (davalı İETT yönünden 1.000-Euro ile sınırlı olmak üzere) dava tarihinden (davalı ...A.Ş. yönünden 25/07/2016 tarihinden) itibaren işleyecek %5 faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, fazla talebin reddine,\" İlk derece yargılamasına ilişkin olarak; Alınması gereken 905,76-TL karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 323-TL harcın mahsubu ile kalan 582,76-TL'nin İETT dışındaki davalılardan müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına, Davacı tarafından yatırılan toplam 352,20-TL harcın davalılardan (davalı İETT 88,05-TL ile sınırlı olmak kaydıyla) müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Davacı tarafından yapılan 1.400-TL bilirkişi ücreti ve 467,10-TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.867,10-TL yargılama giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 1.253-TL'sinin davalılardan (davalı İETT 313,20-TL ile sınırlı olmak kaydıyla) müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına, Davalı ... tarafından yapılan 50-TL yargı giderinin davanın reddi oranında hesaplanan 13-TL'sinin davacıdan alınarak davalı ...'ya verilmesine, kalanın üzerinde bırakılmasına, Davalı ... tarafından yapılan 150-TL yargı giderinin davanın reddi oranında hesaplanan 49-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalanın üzerinde bırakılmasına, Davalı ... tarafından yapılan 22-TL yargı giderinin davanın reddi oranında hesaplanan 18-TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalanın üzerinde bırakılmasına, Davacı lehine takdir olunan 13.259,60-TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı ... 3.314,90-TL ile sınırlı olmak kaydıyla) müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Davanın reddedilen 1.934-Euro kısmı yönünden davalılar lehine takdir olunan 6.411,01-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak tüm davalılara verilmesine, davanın İETT yönünden ayrıca reddedilen kısmı yönünden 6.848,59-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı İETT'ye verilmesine, \"Taraflarca yatırılan (davacı 59,30-TL, davalı Neova 1.069,30-TL, davalı ... 1.069,30-TL, davalı ... 1.069,30-TL, davalı ... 1068,49-TL) peşin istinaf karar harçlarının istek halinde kendilerine iadesine, Davacı tarafından yapılan 181,50-TL istinaf yargılama giderinin davanın kabulü oranında hesaplanan 122-TL'sinin davalılardan (davalı İETT 30,58-TL ile sınırlı olmak kaydıyla)müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, kalanın davacı üzerinde bırakılmasına, Davalı ... tarafından yapılan 71,20-TL istinaf yargılama giderinin davanın reddi oranında hesaplanan 59-TL'sinin davacıdan alınarak davalı ...ye verilmesine, kalanın İETT üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 30/12/2024