T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2021/2117 - 2024/2320
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2021/2117
KARAR NO\t: 2024/2320
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN\t:
ÜYE\t:
ÜYE\t:
KATİP\t:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 15/06/2021
NUMARASI\t\t: ... Esas ... Karar
DAVACI\t: ... MÜCEVHERAT DEKORASYON YAPI DAYANIKLI TÜKETİM MALLARI ORMAN ÜRÜNLERİ İNŞAAT OTOMOTİV TAŞIMACILIK MOB.İTH.İHR.SAN.VE TİC.LTD.ŞTİ.
VEKİLİ\t: Av.
DAVALILAR\t: 1 -... FAKTORİNG A.Ş.
VEKİLLERİ\t: Av.
\t: 2 -... PETROL ÜRN. KİMYA GIDA İNŞ. LOJİSTİK SAN. TİC. LTD. ŞTİ.
\t: 3 -... PETROL ÜRÜNLERİ KİMYA GIDA İNŞAAT LOJİSTİK SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ
DAVANIN KONUSU\t: Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 30/12/2024
YAZIM TARİHİ : 30/12/2024
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/06/2021 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ :
Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin davalı ... Petrol Ltd.Şti ile arasında hiçbir ticari alışveriş olmadığını, müvekkili şirketin davalıdan 200.000 TL lik bir akaryakıt almak gibi bir durumunun ve imkanın olmadığını, davaya konu çekin muhasebede kaybolduğunu, davalı ... firmasının eline geçirdiği çeki diğer davalı faktoring firmasına temlik ettiğinin öğrenildiği, davaya konu çek muhasebede kaybolan hiçbir bedel taşımayan çek olduğu, bedelsilik definin davalı ... Petrol Firmasına karşı ileri sürülebileceği gibi irsaliyeye dayanmayan ve sahte içerikli faturalara dayalı olarak temlik alan diğer davalı faktorin şirketine karşıda ileri sürülebileceği, açıklanan nedenlerle müvekkili şirketin lehtarı bulunduğu, iradesi dışında kaybolan ve şimdiye kadar hiçbir ticari ilişkide bulunmayan davalı ... Petrol Firması tarafından diğer davalı ... Faktoringe temlik edilen dava dışı keşidecisi ... Deri Gıda Tekstil İnş. Dış. Tic. Ltd. Şti.'nin ... bankası ... Şubesi'nin ... seri nolu 200.000,00 TL bedelli, 23.12.2015 keşide tarihli çekten dolayı müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Factoring A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile; davacı tarafın davaya konu edilen keşidecisi ... Deri Gıda Tekstil İnş. Dış. Tic. Ltd. Şti.'nin ... bankası ... Şubesi'nin ... seri nolu 200.000,00 TL bedelli, 23.12.2015 keşideli çekin kaybolduğunun iddia edilmesine rağmen çekin zayi olduğuna dair herhangi bir işlem yapıldığına rastlanmadığı, çekin kaybolduğu kabul edilse dahi davacının ihmali ile gerçekleşen bu durumun iyiniyetli faktoring şirketi olan müvekkiline karşı koruma sağlamayacağını, davaya konu edilen çekteki ciro zinciri incelendiğinde ortada hukuka aykırı bir durum olmadığının aşikar olduğunu, davaya konu edilen çekin diğer davalı 19.10.2015 tarihinde akdedilen genel faktoring sözleşmesi hükümleri çerçevesinde kambiyo senedi kurallarına uygun şekilde taraflarına devredildiğini, diğer davalı tarafından ilgili alacağa ilişkin irsaliye faturalarının sunulduğu, bahsi geçen alacağı devralmaya ve tahsil etmeye yetkili olduklarını müvekkili şirketin iyiniyetli olduğunun kabul edilmesi gerektiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/06/2021 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; uyuşmazlık konusu alacağı usulüne uygun olarak temlik aldığını ispat yükü altında bulunan davalı faktoring şirketine bu hususu ispat edemediği,bu sebeple davacının davalılara borçlu olmadığı ve fakat uyuşmazlık konusu çek bedelinin yargılama sırasında davalı faktoring şirketince dava dışı keşideciden tahsil edilmiş olduğu, davacının uyuşmazlık konusu çekte kendisinden sonra cirosu bulunan davalı ... Petrol Ltd. Şti'nden ve bu çeki diğer davalıdan usulüne uygun olmayacak şekilde temlik alan ve yargılama sırasında tahsil eden davalı ... Faktoring A.Ş'den çek bedelini istirdat talep hakkının bulunduğu gerekçesi ile davanın kabulüne, 200.000,00.TL alacağın 23/12/2015 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek avans aizi ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVALI ... FAKTORİNG A.Ş. TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ \t\t\t\t\t :
Davalı ... Faktoring A.Ş vekili istinaf talebi ile; mahkemece eksik inceleme yapılarak vergi dairesine yazılan müzekkere cevabı beklenmeden hüküm tesis edildiğini, vergi dairesinden inceleme sonucu gerekli bilgi ve belgelerin gönderileceğinin bildirildiği ancak yargılama sürecince nihai bir cevap gelmediğini, müvekkili şirket faktoring faaliyetlerine ilişkin yönetmeliğe uygun hareket etmiş olup çekte iyi niyetli meşru hamil olduğunu, davaya konu çekin müvekkili şirket ile diğer davalı ... Petrol arasında imzalanan 19.10.2015 tarihli faktoring sözleşmesine istinaden alacağı tevsik eden faturalara dayalı olarak müvekkili şirkete ciro edildiğini, davacı şirketten faturalara ve çeke ilişkin yazılı teyit alındığını, davaya bilirkişi raporlarının çelişkili olduğunu, bu çelişki giderilmeden dosyanın karara çıkarıldığını, davacı tarafın dava konusu çekte imzaya itirazının olmadığını, davacının takibe konu çekte lehtar olmakla dava konusu çekteki imzasını inkar etmediğini, davacı tarafın kendi imzasını reddetmediği sürece imzaların bağımsızlığı ilkesi gereğince ekten dolayı borçlu olmadığını iddia edemeyeceğini, davacının istirdat davacı açmasında hukuki yararın olmadığını, dava konusu çekin takastan tahsil edildiğini, çek bedeli ibraz ile keşideci hesabından ödendiğinden davacı cirantanın istirdat davası açma hakkının olmadığını, bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulü ile .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kararının kaldırılmasına, yargılama giderleri ve yasal vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER :
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı dosyası.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE :
Dava hukuki niteliği itibarıyla \"Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)\" davasıdır.
Davacı tarafından, keşideşici dava dışı ... Deri Gıda Tekstil İnş. Dış. Tic. Ltd. Şti.'nin ... Bankası ... Şubesi'nin ... seri nolu 200.000,00 TL bedelli, 23.12.2015 keşide tarihli çekin muhasebe de kaybolduğunu ve ticari ilişkide bulunmayan davalı ... Petrol şirketine, oradan da diğer davalı ... Factoring Şirketine geçtiğini, davalı ... Şirketinden akaryakıt almadığını, ticari ilişki bulunmadığını ileri sürerek dava konusu çekten dolayı davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi talep edilmiş, davalı ... Factoring A.Ş. davacı tarafın çekin zayi olduğuna ilişkin hiçbir işlem yapılmadığı, söz konusu çekin davalı ... Şirketi ile yapılan 19/10/2015 tarihli factoring sözleşmesine istinaden devredildiğini, ... Şirketi tarafından irsaliyeli faturaların sunulduğu, iyiniyetli olduğunu savunularak davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş ve iş bu karara karşı davalı ... Factoring A.Ş. vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunda özetle, inceleme konusu belgelerde bulunan ... adına atfen atılı imzalar ile ...'nin mevcut mukayese imzaları arasında kişisel alışkanlıklar, hız işleklik, baskı derecesi, istif, eğim doğrultu ve tersim biçimi açısından belirgin farklılıklar saptandığından söz konusu imzaların mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'nin eli ürünü olmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.
Somut olayda, davacı tarafından davaya konu çekin kaybolduğu, davalı ... Şirketi ile arasında ticari ilişki bulunmadığını, davalı ... Şirketi tarafından da diğer davalı ... Factoring A.Ş şirketine verildiği, davaya konu çek nedeniyle borçlu olunmadığının ileri sürüldüğü, ilk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporu ile davacı ile davalı ... petrol şirketi arasında ticari alışverişin olmadığını, ... Şirketi tarafından düzenlenen 03/07/2015 tarih ve ... sayılı 100.023,97 TL ile 24/07/2015 tarih ve ... sayılı 100.134,99 TL'lik faturaların davacı şirket kayıtlarında yer almadığının tespit edildiği, ayrıca davalı ... Factoring A.Ş. 'nin dayandığı fatura ve çek teyit yazılarındaki imzaların davacı şirket yetkilisi ...'nin eli ürünü olup olmadığı hususunda Grafoloji Uzmanı bilirkişiden alınan rapor ile de söz konusu imzaların mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'nin eli ürünü olmadığın tespit edildiği faktoring şirketleri ancak sahih ve fatura ile tevsik olunan mal veya hizmet satışına dayalı olup alacakları devralabilecekleri, faktoring şirketinin kambiyo senetlerine dayalı olsa bile bir mal veya hizmet satımından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacakları devralamayacağı, davaya konu fatura ve çek teyit yazılarındaki imzaların davacı şirket yetkilisine ait olmadığı, bu durumda davalı ... Faktoring A.Ş.nin alacağı usulüne uygun olarak temlik aldığını ispat edemediği, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporlarının dosya kapsamına uygun gerekçeli ve denetime elverişli olduğu, her iki bilirkişi raporundaki teknik değerlendirmelerin farklı konulara ilişkin olup, bu anlamda rapor arasında çelişki bulunmadığı, ancak her ne kadar mahkemece davanın kabulü ile 200.000,00 TL nin davalılardan tahsiline karar verilmiş ise de istirdada karar verilebilmesi için çek bedelinin davacı tarafından ödenmesi gerektiği, çek bedelinin davacı dışında dava dışı bir kişi tarafından ödenmiş olması halinde davacının istirdat isteminde bulunamayacağı, somut olayda yargılama sırasında muhatap banka tarafından verilen cevapta çek karşılığının çek hesap sahibi ... ... Deri Gıda Tekstil İnş. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti hesabından ödendiği, bu nedenle davacı lehine istirdat kararı verilmesinin yerinde olmadığı, davalı ... Faktorin A.Ş. 'nin istinaf sebeplerinin bu nedenle yerinde olduğu anlaşılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı ... Faktoring A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 Sayılı HMK.'nın 355. maddesi gereğince .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/06/2021 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararının kaldırılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere \t\t\t\t\t :
1-Davalı ... Faktoring A.Ş. vekilinin .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/06/2021 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararına ilişkin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2-6100 sayılı HMK.nun 353/1-b/2. maddesi uyarınca .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/06/2021 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,
3-HMK'nın 353/1-b-3 maddesi gereğince YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,
4-A-)Davalı ... Petrol Ürn. Kimya Gıda İnş. Lojistik San Tic. Ltd. Şti yönünden ;
1-Davanın Kabulüne, 200.000,00 TL alacağın 23/12/2015 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... Petrol Ürn. Kimya Gıda İnş. Lojistik San Tic. Ltd. Şti'den alınarak davacıya verilmesine,
B-) Davalı ... Faktoring A.Ş. yönünden;
1-Davanın kabulüne, davacının ... bankası ... Şubesi'nin keşidecisi ... Deri Gıda Tekstil İnş. Dış. Tic. Ltd. Şti. Olan ... seri nolu 200.000,00 TL bedelli, 23.12.2015 keşideli çekten dolayı davalı ... Faktorin A.Ş.'ye borçlu olmadığının tespitine,
5-Alınması gerekli 13.662,00 TL nisbi karar ve ilam harcından peşin alınan 3.415,50 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 10.246,50 TL nisbi karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
6-Davacı tarafından yapılan 27,70 TL başvurma harcı ile 3.415,50 TL peşin harç ve 2.303,45 TL tebligat, posta, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.746,65 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 22.450,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8-Peşin alınan ve harcanmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
İstinaf incelemesi yönünden;
1-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince davalı ... Faktoring A.Ş. peşin alınan 3.356,20.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davalı ... Faktoring A.Ş.'ya İADESİNE,
2-6100 sayılı HMK'nun 326/1 maddesi gereğince davalı tarafından yapılan 162,10.TL istinaf başvuru harcı, 22,60.TL posta gideri olmak üzere toplam 184,70.TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ... Faktoring A.Ş.'ya VERİLMESİNE,
3-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
4)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İADESİNE,
5)-6100 sayılı HMK'nın 359/3 maddesince karar tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince YAPILMASINA,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince karar tarihindeki dava değerinin 378.290,00.TL'nin altında olması nedeniyle kesin olmak üzere 30/12/2024 tarihinde karar verildi.
\t\t\t\t
Başkan
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Üye
e-imzalıdır
Katip
e-imzalıdır