T.C.
KAYSERİ
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2024/2619
KARAR NO: 2025/51
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 05/11/2024
ESAS NO: 2023/160
KARAR NO: 2024/968
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 09/01/2025
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ: 10/01/2025
KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 05/11/2024 tarih ve 2023/160 E - 2024/968 K kararına karşı süresi içinde davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinden özetle; Müvekkili şirkete ... numaralı poliçe ile kasko sigortalısı olan ... San. Ve Tic. Ltd. Şti'ye ait, sürücüsü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile davalı ...'a ait sürücüsü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın çarpışması sonucu trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonucu müvekkili şirkete sigortalı ... plaka sayılı araçta yapılan ekspertiz çalışmaları sonucu tespit edilen hasar bedeli olan 148.335,00-TL'nin müvekkili şirket tarafından 01/11/2021 tarihinde sigortalısına ödendiğini, kaza tespit tutanağına göre ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın tam kusurlu olduğunun tespit edildiğini, söz konusu kazaya ilişkin davalı tarafa ait aracın ZMM sigortacısı olan ... Sigorta A.Ş'den 43.000,00-TL tahsil edildiğini, ... Sigorta A.Ş'den yapılan tahsilat düşüldükten sonra bakiye 105.335,00-TL'nin rücuen tahsili amacıyla davalı tarafa Kayseri Genel İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalı tarafça haksız ve hukuka aykırı itiraz sonucu durdurulduğunu, bunun üzerine arabulucuya başvuru yapıldığını ancak sonuç alınamadığını belirterek Kayseri Genel İcra Dairesi'nin ...esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali il takibin devamına, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinden özetle; Kazaya sebebiyet veren araç sürücüsü ... ile müvekkili arasında söz konusu ... plakalı aracın devri için anlaşma yapıldığını ancak araç üzerinde ihtiyati tedbir olmasından dolayı aracın resmi devrinin yapılamadığını, bu tedbirin Gaziantep 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/366 Esas 2015/361 Karar sayılı ilamı araç üzerindeki şerhin karar kesinleştiğinde kaldırılmasına, aracın yediemin olarak derhal sahibine iadesine şeklinde karar verilmek suretiyle kaldırıldığını, bahsi geçen mahkeme dosyasının temyiz edilmesi ile dosyanın kesinleşmesinin uzun yıllar alması sebebiyle araç devri yapılamayınca müvekkil ... ile aracın işleteni ve sürücüsü ... arasında uzun süreli araç kiralama sözleşmesi yapıldığını, kazaya sebebiyet veren aracın maliki, işleteni, fiili hakimiyeti ve ekonomik yönden yararı bulunan taraf ... olduğunu ve husumet direkt olarak bu kişiye yöneltilmesi gerekirken müvekkiline yöneltilmiş olmasının hakkaniyete uygun olmadığını, itiraza rağmen davanın açılmış olmasının kötü niyetli olduğunu, taşıt kira sözleşmesinden de anlaşılacağı üzere söz konusu kazaya sebebiyet veren aracın ...'a uzun süreli olarak kiralandığını ve aracın fiili kullanımı ve hakimiyetinin ...'a devredildiğini belirterek taşıt kira sözleşmesi, yargıtay kararları ve hukuk genel kurulu kararı davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: Tekmil dosya mündericatı birlikte değerlendirildiğinde; \"...kayıt maliki olan davalının araç üzerindeki fiili hakimiyeti ve ekonomik faydayı başkasına devrettiğini ispatlasa dahi bu durumu üçüncü kişileri karşı ileri sürülebilmesi için tescille aynı kuvvette bir belge ile ispatlanması gerekmektedir. Somut olayda üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte bir belge olmadığına göre davalı ...'un işleten sıfatı nedeniyle sorumlu tutulması gerekmektedir. Makine mühendisi bilirkişi tarafından yapılan incelemede; dava konusu trafik kazasında ... plaka sayılı araç sürücüsü ... sevk ve idaresindeki aracı ile günün gündüz vakti (saat 08.05) kontrolsüz kavşağın diğer kollarında bulunan araçları dikkate almaksızın gerekli dikkat ve özeni aracın teknik özelliklerine göre yola vermesi gerekirken davacı yan tarafından sigortalı araca çarptığı olayda tam ve asli kusurlu olduğu, ... plakalı sayılı araç sürücüsünün ise gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde etkenliği bulunmadığından kusursuz olduğu tespit edilmiş olup, yapılan tespit kaza tespit tutanağı ve olayın oluş şekli ile uyumlu bulunmuştur. ... plakalı sayılı aracın tamiri/onarımı Eylül 2021 itibariyle ekonomik olmadığı (yedek parça ve işçilik bedeli toplamı olan 223.856,76-TL hasar bedeli ile aracın hasarsız ikinci el değeri kıyaslandığında ) ve pert total işlemi uygulanmasının doğru olduğu, ... plakalı sayılı aracın kaza tarihinde hasar kaydı (bir adet), kullanılmışlık düzeyine (140.000 km) göre hasarsız haldeki araç rayiç bedelinin 365.000,00-TL olduğu, ... plakalı aracın hava yastıkları ve kontrol üniteleri, sol ön emniyet kemeri, ön şase kolu, sol ön çamurluk, amortisör, ön tampon, motor aksamı, radyatör, motor kaputu, klima aksamı vb. hasar aldığı, davacının sunduğu tedarik firması tarafından yazılı yedek parçaların meydana gelen kaza sonrası hasar gören parçalarla uyumlu olduğu ve ancak ... plakalı aracın tamirinde kullanılmadığı, pert işlemi uygulandığı, pert işleminde hasarlı araç sovtaj bedelinin 275.000 TL olduğu, davalı yanın sigorta şirketi tarafından hasar bedeli olarak 2021 yılı ZMMS araç başına maddi hasar üst limiti karşılığı olarak davacı sigorta firmasına 43.000 TL ödeme yapıldığı, dava dışı ... Sigorta Şirketi'nin davacı kasko şirketine yaptığı ödemenin mahsubu neticesinde davacının talep edebileceği bakiye hasar bedelinin; (Bakiye Hasar Bedeli = Hasarsız Araç Rayiç Bedeli - (... Sigorta Şirketi'nce Yapılan Ödeme + Sovtaj Bedeli)) 47.000 TL olduğu tespit edilmiş olup, bilirkişi raporu denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğundan davacı tarafça aracın ikinci el değerinin tespitine yönelik soyut itirazları kabul edilmemiştir. Davacı taraf takip talebinde 105.335,00-TL asıl alacak ve 2.545,36-TL işlemiş faiz yönünden takip başlatmış olup işlemiş faiz yönünden yapılan değerlendirmede; Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin E:2018/4265, K:2019/9714 sayılı kararında da belirtildiği üzere, olayda kazaya sebep olan aracın kullanım amacı hususi oluğundan davacı şirketin sigortalısına ödeme yaptığı 01/11/2021 tarihinden takip tarihi olan 07/02/2022 tarihine kadar işleyecek yasal faiz (47.000-TL ana paraya ilişkin) 1.135,73-TL'dir. Bu bilgiler dikkate alınarak davanın kısmen kabulü ile davalının Kayseri Genel İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyasına yaptığı itirazın 47.000,00-TL ana para, 1.135,73-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 48.135,73-TL yönünden iptali ile takibin 48.135,73-TL yönünden devamına, fazlaya yönelik talebin reddine, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. 1-DAVANIN KISMEN KABULÜ ile davalının Kayseri Genel İcra Dairesinin ...E. Sayılı dosyasına yaptığı itirazın 47.000,00-TL ana para, 1.135,73-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 48.135,73-TL yönünden iptali ile takibin 48.135,73-TL yönünden devamına, fazlaya yönelik talebin reddine, 2-Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,...\" şeklinde karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacı vekilince yasal süresinde istinafa başvurulmuştur.
İSTİNAF SEBEPLERİ : Davacı vekili tarafından ilk derece mahkemesine sunulan istinaf başvuru dilekçesinde özetle; 17/05/2024 tebliğ tarihli bilirkişi raporunda; ... plaka sayılı aracın hasarsız haldeki araç rayiç bedelinin 365.000 TL olduğu, hasarlı araç sovtaj bedelinin 275.000 TL olduğu, davalı yan sigortacısı tarafından 43.000 TL ödeme yapıldığı ve sonuç olarak bakiye 47.000 TL hasar bedeli olduğu tespit edilmiş olduğundan Kayseri 2.Asliye Ticaret Mahkemesince söz konusu tespit esas alınarak karar verildiğini, bilirkişi tarafından aracın satış tarihi itibariyle güncel piyasa değeri hesaplanmışsa da işbu hesaplama hukuka ve yasalara aykırı olması sebebiyle kabulü mümkün olmadığını, zira Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları B.3. Rizikonun Gerçekleşmesi Halinde Sigortacının Yükümlülükleri başlıklı 3.3.1.1 maddesi: \"Sigorta şirketi aracı hasar tarihi itibariyle rayiç değerine kadar teminat altına almıştır. Sigorta tazminatının hesabında sigortalı menfaatlerin rizikonun gerçekleşmesi anındaki rayiç değerleri esas tutulur.\" uyarınca davacının aracına yapılacak olan değer tespitinin hasar tarihinde geçerli olan rayiç değer üzerinden hesaplanması gerektiğini, kaldı ki dosya kapsamında sunmuş olduğu hasar dosyasından da görüleceği üzere aracın hasar tarihi itibariyle hasarsız haldeki rayicinin 400.000 TL olduğunu, bilirkişi ise aracın hasarsız rayicinin 365.000 TL olduğu tespitinde bulunmuş olup işbu tespitin kabulü mümkün olmadığını, bilirkişi tarafından aracın sovtaj bedeli olarak 275.000 TL belirlenmişse de işbu tespitin neye göre yapıldığı meçhul olduğunu, zira pert total işlemi uygulamasında ihaleye çıkan araca, ihalede en yüksek 251.665,00 TL teklif yapıldığını, bu bedel üzerinden sovtaj yapıldığını, bilirkişinin sovtaj bedeli olarak belirttiği tutar fahiş derecede yüksek ve gerçeklikten uzak olduğunu, hal böyleyken yapılan tespitlerin kabulü mümkün olmadığını, aracın hasarsız rayiç bedeli 400.000,00 TL olup sovtaj bedeli olan 251.665,00 TL ve davalı yan sigortacısı tarafından ödenen 43.000,00 TL'nin mahsubundan sonra bakiye hasar bedeli 105.335,00 TL olduğunu, bilirkişi tarafından yapılan tespitler ile tarafımızca sunulan rayiç bedel arasında açık bir çelişki olduğu ortada olup bilirkişi tarafından yapılan hesaplamanın kabulü mümkün olmadığından İlk Derece Mahkemesince işbu raporun hükme esas alınması yasaya ve hukuka aykırı olduğunu, ödeme 29/09/2021 tarihli ekspertiz raporu esas alınarak yapıldığını, ödemeye esas alınan ekspertiz raporunda hasar bedeli detaylı olduğunu, sigorta eksperleri yönetmeliği, eksperlerin görevlerini belirlediğini, buna göre eksperlerin asıl görevi, bir risk doğduğu anda, meydana gelen hasarın nedenlerini incelemek, niteliğini belirlemek ve zararın miktarını araştırıp bulduğunu, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 22'nci maddesinin onyedinci fıkrasında; sigorta eksperleri tarafından düzenlenen raporların delil niteliğinde olduğu hükmü yer aldığını, kaldı ki sigortacının üstlendiği rizikonun meydana gelmesi halinde ortaya çıkan gerçek zararı ödeme borcu bulunması sebebiyle gerçek zararın tespiti ancak ekspertiz faaliyeti ile mümkün olduğunu, zira zararın ortaya çıkmasından sonra dava yolu ile bir zarar tespiti yapılması, hasara ilişkin delillerin ortadan kalkması veya gerçek zararın tespitinin zaman ilerledikçe zorlaşması veya imkansız hale gelebilmesi sebebiyle eksper faaliyetleri sigorta hukukunun vazgeçilmez bir parçası olduğunu, ilk derece mahkemesinin ekspertiz raporunda tespit edilenin aksine hüküm kurması hukuka aykırı olduğunu, 17/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda tespit edilen rayiç bedel ve sovtaj bedeli ile 29/09/2021 tarihli ekspertiz raporunda tespit edilen rayiç bedel ve sovtaj bedeli arasında çelişki bulunduğunu, ilk derece mahkemesince iki rapor arasında bulunan çelişkiyi dikkate almaksızın karar verildiğini, söz konusu çelişki giderilmeden verilen karar usule yasa ve hukuka aykırı olduğunu, istinaf başvurusunun kabulü ile, usule ve yasaya aykırı Kayseri 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/11/2024 tarihli ve 2023/160 E - 2024/958 K sayılı ilamının kaldırılarak ve yeniden yargılama yapılarak taleplerimiz doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücreti ve arabuluculuk ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:HMK'nın 355. maddesine göre \"İnceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak Bölge Adliye Mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir\" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.
Dava, TTK'nın 1472.maddesi kapsamında alacak istemiyle başlatılan ilamsız icra takibinde borca itirazın iptali talebine ilişkindir.
Dosya kapsamında toplanan deliller, somut olayın özelliklerine uygun bilirkişi raporu, ilk derece mahkemesinin olay nitelendirilmesi ve gerekçesi nazara alındığında, ispatlanan alacak üzerinden davanın kısmen kabulüne kısmen reddine ilişkin kararda yazılı açıklamalara, yasal sebep ve gerekçelere binaen istinaf edilen kararda usul, yasa ve dosya kapsamı yönlerinden bir aykırılık bulunmadığı, bu nedenlerle davacının istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacının istinaf başvurusunun HMK nun 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-KAYSERİ 2.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin istinafa konu edilen 05/11/2024 tarih ve 2023/160 E - 2024/968 K sayılı nihai kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gerekli olan 615,40 TL istinaf karar ve ilam harcından istinaf eden davacı tarafından peşin yatırılmış 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL istinaf karar ve ilam harcının istinaf eden davacıdan alınarak Hazineye Gelir kaydına,
3- İstinaf başvurusunda bulunan davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ve istinaf kanun yoluna başvurma harcının kendi üzerinde bırakılmasına,
4-HMK'nın 302/5.maddesi gereğince kesinleşme kaydı ve kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin; harç tahsil işlemlerinin, HMK'nın 359.maddesi gereğince işbu kararın taraflara tebliği işlemlerinin yapılması ve varsa artan gider avansının ilgili tarafa iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılmasına,
5-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme ile HMK 362/1-a bendi uyarınca KESİN olarak oy birliği ile karar verildi. 09/01/2025