T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO:2022/1167
KARAR NO:2025/104
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:19/04/2022
NUMARASI:2020/546 E. - 2022/300 K.
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ:16/01/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Tarafların İddia ve Savunmaları:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkil şirketin keşidecisi olduğu 10.10.2020 tarihli, 17.286,07-TL değerinde ... Bankası A.Ş.'nin ... no'lu ... şubesine ait çekin müvekkil tarafından lehtar -ihbar olunan ...A.Ş. -ne gönderilmek üzere ... Şirketi ... Şubesine 28.08.2020 tarihinde teslim edildiğini, müvekkil şirketçe teslim edilen çekin de içinde bulunduğu 12 adet paketin kargonun taşıma esnasında çalındığını, çek hakkında ödeme yasağı kararı sonrasında davalı tarafından bu çalınan çekin arkasının cirolanarak ... Sayılı dosya ile kambiyo senetlerine özgü icra takibine konu edildiğini , müvekkil şirketin çekin çalınması akabinde de çek bedelini lehdar ....A.Ş. ye ayrıca ödediğini belirterek davanın kabulüne, .... sayılı dosyasında takip alacaklısına borçlu olmadığının tespitine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekilinin 15/12/2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin çeki, ticaret ürünü olarak yaptığı işlere karşılık iktisap etmiş olduğunu, iyi niyetli gerçek hamil olduğunu, çeki cirantasından aldığını, kusurunun olmadığını, davacının dava dilekçesinde beyan ettiği olaylardan müvekkilin haberinin olma ihtimalinin bulunmadığını, dava konusu çekin TTK md 780 e göre unsurlarının tam olduğunu, davacının kendi imzasına bir itirazının bulunmadığını belirterek davanın reddine, davacının dava konusu asıl alacağın % 20’ ından aşağı olmamak üzere tazminat ve dava konusu alacağın % 10’ u oranında para cezasına mahkum edilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.İlk Derece Mahkemesi Kararı:Mahkemece; \"Davanın REDDİNE, Çek bedelinin %20 si oranında tazminatın davacıdan alınarak davalıya verilmesine,\" karar verilmiştir.
İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:Davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu çeklerin kargoda çalındığını, müvekkilinin hırsızlık suçu mağduru olduğundan savcılığa suç duyurusunda bulunduklarını, çekin lehdarı ihbar olunan ... A.Ş. tarafından Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi 2020/476 E. sayılı dosyası ile zayi nedeniyle çekin iptali için dava açıldığını, 15/09/2020 tarihli mahkeme kararı ile davaya konu çek hakkında ödeme yasağı kararı verildiğini, ticaret sicil gazetesinde de ilan olunduğunu, bu ilan tacir olan davalı için de bağlayıcı olmasına rağmen bu husus göz ardı edilerek davanın reddine karar verildiğini, ciro silsilesinde kopukluk olmaması için ilk cironun lehtar tarafından yapılması gerektiğini, senedin lehtarı tarafından yapılmayan ciro ve ondan sonraki cirolar geçersiz olacağını, basiretli tacir çeki ciro alırken en azından çekteki ciro silsilesini kontrol etmesi gerektiğini, ciro silsilesinde mevcut olmayan bir şirketin bulunması hususu İcra Müdürlüğün'ce de gözetilmesi gerektiğini, takibe konu çekin bankaya ibrazı ile çek hakkında ödeme yasağı kararı bulunduğu da davalı şirket/icra takibi alacaklısı tarafından öğrenilmesine rağmen bu konuda da hiçbir şey yapılmadan ciro silsilesi kopuk çek takibe konu edildiğini, mahkemece tüm bu hususlar göz ardı edilerek davanın reddine karar verildiğini, çekin lehtarının \"....A.Ş. olmasına rağmen ilk cirantanın bambaşka bir şirket olmasının çeki kambiyo vasfından çıkardığını, çalınan çekin arkası çalan kişilerce doldurularak ve sahte imzalar atıldığını, takip başlarken ciro silsilesinde ilk olarak yer alan ....ŞTİ.'NE karşı takip başlatılmadığını, böyle bir firma bulunmadığını, davalı lehine tazminata hükmedilmesini usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili basiretli bir tacir olarak üstüne düşün yükümlülükleri yerine getirdiğini, tüm yasal yollara başvurduğunu beyanla mahkemece verilen kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. \t
GEREKÇE:HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;Dava İİK'nın 72/1. maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir.Davacı vekili, dava konusu çekin lehtar -ihbar olunan ....A.Ş.ne gönderilmek üzere kargo firmasına teslim edildiğini, ancak çekin taşıma esnasında çalındığını, çek bedelinin lehdara ödediğini belirterek , ... sayılı dosyasında takip alacaklısına borçlu olmadığının tespitine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir. ... sayılı dosyasında; davalı şirket tarafından davacı şirket ile dava dışı ... A.Ş ile dava dışı ... A.Ş ve ... Ltd. Şti aleyhine dava konusu 17.286,07 TL bedelli çek yönünden icra takibi başlatıldığı, çekin... Bankası A.Ş ... Şubesine ait, 10/10/2020 tarihli 17.286,07 TL bedelli, keşideci davacı .... Şti, lehtarı.... A.Ş olduğu, çekin sırası ile, ... Şti', ... Şirketi, ... Şti ve ... Şti tarafından ciro edildiği ve davalı hamil tarafından çekin 12/10/2020 tarihinde bankaya ibraz edildiği, Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/476 esas sayılı dosyasında15/09/2020 tarihli ödeme yasağı kararı verildiği Ticaret Sicili Gazetesinde 18/09/2020 , 28/09/2020 ve 06/11/2020 tarihlerinde ilan edildiği görülmektedir.İstanbul Anadolu 24. İcra Hukuk Mahkemesinin 02/02/2021 tarih ,2020/335 Esas - 2021/72 Karar sayılı karar ile , \"çek incelendiğinde; lehdarın ... Şirketi olduğu, ilk ciroda yazılı şirketin ise... Şirketi yazılı olduğu, adres kısmında ise ... Ankara adresinin yazılı olduğu, Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde yapılan sorgulamada lehdar olan ... Şirketi'nin kuruluşundaki ünvanının ... Şirketi olduğu, ancak sonradan ünvanının ... Şirketi olarak değiştirildiği, güncel adresinin ise...-... Ankara olduğu, böylece ilk ciroda sehven ...Limited Şirketi'nin yazılı olduğu, ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı anlaşıldığından; davanın reddine\" karar verildiği, istinaf başvurusunun , İstanbul BAM 21. H.D'nin 2021/749 Esas- 2021/3402 Karar sayılı kararı ile \"ticari sicil gazetesi ilanları incelendiğinde ... şirketinin tür değişikliği yaparak anonim şirket olduğu, adreslerinin aynı olduğu, ciro üzerindeki kaşede de aynı adresin gösterildiği, farklı şirketler olmadıkları, dolayısıyla ciroda senetteki lehtarın önceki unvanının yazılması, takibe dayanak bonoların, kambiyo senedi vasıflarını ortadan kaldırmadığı gibi; alacaklının, kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip yapmasını da engellemediği, Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/476 Esas sayılı çek iptali davasında ödeme yasağı konulmasına karar verilmesinin iş bu davanın hasımsız açılması nedeniyle şahsi defilerin taraf olmayan hamile karşı ileri süremeyeceği, ... şirketi ile ...şirketinin aynı şirketler olduğu ve ... şirketi hakkında takip başlatıldığı, davacı ...şirketinin taraflarınca cirolanmadığına ilişkin itirazının ve ciroya ilişkin sahtelik itirazının bulunduğu, açıkça imzaya itirazının bulunmadığı, bu nedenle imzaya itiraz açıkça ileri sürülmediğinden bu hususta inceleme yapılamayacağı\" gerekçesi ile HMK.353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine kesin olarak karar verildiği görülmektedir.TTK'nın 790. maddesinde \"cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır\" hükmü düzenlenmiştir. Lehtar olan ... A.Ş'nin ilk ünvanının .... Şti olduğu , lehtar cirosundaki adres ile lehtar adresinin aynı olduğu, ciro silsilesinde görünürde şeklen kopukluk bulunmadığı , davalının çekin yetkili hamili olduğu anlaşılmıştır.Somut olayda, dava konusu çekin ihbar olunan ... firması lehine düzenlendiği, keşidecisinin davacı olduğu, çekin kargo taşıması sırasında çalındığı, soruşturma ve çek iptal davalarının açıldığı, TTK 818.maddesindeki atıfla çeklerde de uygulanması gereken aynı kanunun 677. maddesinde düzenlemeye göre senet kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzalar içerirse, diğer imzaların geçerliliği bundan etkilenmez. İmzaların bağımsızlığı olarak ifade edilen bu ilkeye göre, poliçeye atılan her geçerli imzanın sahibini bağladığını, geçersiz imzanın sahiplerini sorumlu kılmamalarına rağmen poliçenin geçerliliğini ortadan kaldırmadığını ifade eder. Dolayısıyla senet lehtarının veya diğer cirantaların ciro imzasının sahte olması hâli, diğer imza sahiplerinin ve özellikle senedin asıl borçlusu olan keşidecinin senetten kaynaklanan sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.Davacı keşideci olup çekteki imzasının kendisine ait olmadığı yönünde bir iddiasının bulunmadığı, ciranta ... firmasının imzasının geçersiz, sahte olduğunun ileri sürülmesi keşideci yönünden ciro zincirini koparmaz, zira imzaların bağımsızlığı ilkesi ciro zincirinde bulunan imzalardan birinin veya bazılarının sahteliğine dayanılarak keşidecinin menfi tespit davası açmasına olanak sağlamaz. Bu durumda davacının dava konusu çekten kaynaklanan sorumluluğundan kurtulabilmesi için çalınan çekin davalı tarafından kötü niyetli ya da ağır kusurlu olarak elde edildiği ve icraya konduğunu kanıtlaması gerektiği , ancak davacı tarafından davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiğinin aynı kuvvette bir delille kanıtlanamadığı, davacının bu çekten sorumlu olduğu, yine çek zayi sebebiyle ödeme yasağı ve iptal kararının tek başına çekin icra takibine konmasına bir engel teşkil etmeyeceği, ve çek hamilinin bu takibi başlatmasında kötü niyetli olduğunu göstermeyeceği, sonuç olarak davacının bu çekten sorumlu olduğu davanın esastan reddi gerektiği, davacı keşidecinin çek bedelini lehtara ödemesinin davacı keşidecinin sorumluluğu karşısında sonuca etkili olmadığı , davacı keşidecinin imzası inkar olunmayan çeke dayalı açtığı menfi tespit davasının reddi kararının dosya kapsamına ve hukuka uygun olduğu gibi İİK 72/3 maddesi uyarınca tedbir kararı uygulandığı bu durumda İİK 72/4 maddesi uyarınca tazminata hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmıştır.Sonuç olarak, dosya kapsamında iddia ve savunmaya, saptanan dava niteliğine ve toplanıp değerlendirilen delillere göre kararda gösterilen yasal ve yeterli gerekçeye dayalı kurulan hükümde bir isabetsizlik bulunmadığı, davacı vekilinin istinaf başvuru sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Davacı vekilinin İstinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1- Usûl ve yasaya uygun İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/04/2022 tarih ve 2020/546 E., 2022/300 K. sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70 TL harcın davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3- Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5- Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,6- Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.16/01/2025