T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2022/2683
KARAR NO\t: 2024/2351
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 11/05/2022
NUMARASI\t\t: ... ESAS ... KARAR
DAVACI\t: ... -....
VEKİLLERİ\t: Av. ...
DAVALI\t: 1 -... -... ...
VEKİLİ\t: Av. ...
DAVALI\t: 2 -... -... ...
DAVANIN KONUSU\t: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ\t:30/12/2024
KARAR YAZIM TARİHİ\t:30/12/2024
... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/05/2022 tarihli ... Esas ... Karar sayılı kararına davacı vekili tarafından kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ\t :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının iş kurmak amacıyla taşınmazını ... isimli şahsa 100.000,00 TL karşılığında devir ettiğini, taşınmazın bu bedelinin tarafların aralarında anlaşmaları üzerine ... tarafından müvekkiline ödeneceğinin kararlaştırıldığını ancak müvekkili davacıya her hangi bir ödeme yapılmadığını, ... tarafından bu para ...'e ödendiğini, müvekkili davacının dolandırıldığını, Cemil, Cem ve ... kendilerinden şikayetçi olmamalarına yönelik müvekkilinin tehdit ettiklerini ve 8-9 adet boş senet imzalattırdıklarını, müvekkili davacının bu hususta ... Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunduğunu, Cumhuriyet Başsavcılığınca takipsizlik kararı verildiğini, senetlerden dolayı davalılar hakkında bedelsiz senedi işleme koyma suçundan dolayı da suç duyurusunda bulunduklarını, müvekkili davacıya zorla imzalattırılan senetler yönünden ... İcra Müdürlüğünde icra takibi başlatıldığını, ... Asliye Hukuk Mahkemelerinde tasarrufun iptali ve muvazaa nedeniyle kayıtların borçlu adına düzeltilmesine yönelik davalar açıldığını, senetlerin müvekkilini korkutma ve tehdit sonucunda imzalattırıldığını, davalarının kabulü ile, ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında takibe konu bonolar nedeniyle müvekkili davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine, icra takibinin iptaline, %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından ikame edilen iş bu menfi tespit davasının yasal dayanağı bulunmadığını, ispat yükü üzerinde bulunan davacının hukuki ilişki ve alacağını ispata yarar delil sunamadığı, davanın tamamen ütopik ve dayanağı olmayan beyanlar ile mesnetsiz iddialarda bulunduğunu, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca ... Soruşturma dosyasında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini, davacının ... Asliye Hukuk Mahkemesinde ikame etmiş oldukları ... E sayılı davayı akim bırakmak amacı ile ikame ettiklerini, davaya ve takibe konu senetlerin zaman müvekkilinin meşru ve iyi niyetli hamil olduğu ve takibe konu senetlerin kanunun aradığı tüm şartları ihtiva ettiğini, ispat yükünün davacıya ait olduğunu, müvekkilinin alacaklı olduğu 3 adet bono bulunduğunu, icra takibine konu söz konusu bonolar incelendiğinde bonoların keşidecisinin ..., lehdar ve ilk cirantanın ... olup müvekkilinin ise bonoyu elinde bulundurulan son hamil olduğunu beyan ederek davacının davasının reddine ve haksız itirazda bulunan borçlu aleyhine %20 aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılara dava dilekçesi ve ekleri usulüne uygun tebliğ edildiği, davalı ... vekil cevap dilekçesi sunmuş, diğer davalı ... ... cevap dilekçesi sunmamış, duruşmalara katılmamıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; 6100 sayılı HMK'nın 114/2 ve 115/2 maddesinde hak düşürücü süre açıkça dava şartları arasında sayıldığını, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 7/2 maddesi gereği konusu para veya parayla ölçülebilen birşey olan davanın dava şartlarından birinin bulunmaması nedeniyle usulden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemece eksik değerlendirme ile hüküm kurulduğunu, hak düşürücü sürenini geçip geçmediği noktasında araştırma yapılmadığını, davalıların işlediği suçlar nedeniyle 2018 yılında şikayet üzerine ... son sayılı soruştura açıldığını, bu nedenle ikrarın kalktığının kabul edilemez olduğunu iddia ederek mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLER\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t :
Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı
HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.
İlk Derece Mahkemesi'nce davanın hak düşürücü süre yönünden reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Menfi tespit davası, 2004 sayılı İİK’nın 72.maddesinde düzenlenmiş olup, bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu dava maddi hukuk ve usul hukuku bakımından genel hükümlere dayalıdır. Davacı menfi tespit davasını birbiriyle çelişmemek üzere birden fazla nedene dayandırabilir. Eş söyleyişle, davacı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda (HMK) terditli dava olarak yerini alıp Kanun’un 111. maddesinde düzenlenen biçimde de terditli dava açılabilir. Terditli davalarda aynı dava içerisinde, aynı davalıya karşı birden fazla talep arasında bir aslilik-ferilik ilişkisi kurmak suretiyle aynı dava dilekçesinde ileri sürülmektedir. Kademeli olarak ileri sürülen taleplerde (davada) hâkim öncelikle asli talebi inceleyecek ve asli talep bakımından bir karar verecektir. Ferî talep asıl talebe bağlı olarak ileri sürüldüğünden asıl talebin esastan reddine karar verilmedikçe ferî talep hüküm altına alınamayacaktır (Yargıtay HGK'nın 02.02.2021 Tarih ve 2017/(19)11-1660 Esas-2021/2 Karar sayılı, 16.04.2019 Tarih ve 2017/19-832 Esas- 2019/459 Karar sayılı ilamları).
Somut olayda, davacı vekili tarafından, davaya konu bonolar da dahil olmak üzere 8-9 adet bononun korku ve tehdit sonucu düzenlendiği iddia edilmiş, ayrıca taraflar arasında gerçek bir borç ilişkisi bulunmadığı, zorla imzalatılan senetlerden bir kısımın davalılardan ... tarafından ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas (yenileme ile ... Esas) sayılı dosyasında takibe konulduğu ve fakat davacının ödemesi nedeniyle alacaklı vekilince ibra makbuzu verildiği ve takibin işlemden kaldırıldığı, davacının borçlu olduğu kabul edilse dahi senetler aynı borç ilişkisi için verildiğinden ibranamenin varlığı ile davalı ... ve vekilinin anılan takipteki haricen tahsil talebinde fazlaya ilişkin hak ve alacakları saklı tutulmadan konulan hacizlerin kaldırılmasını talep etmeleri karşısında ödeme sebebiyle eldeki davaya konu bonoların bedelsiz kaldığı, davalılar arasında muvazaalı ciro işlemi yapıldığından davalılardan ...'nin takip yetkisi bulunsa da davacının temel borç ilişkisi bulunmadığına ve sona erdiğine ilişkin olarak davalı ...'ye karşı sahip olduğu def'ileri diğer davalı ...'ye karşı da ileri sürebileceği belirtilerek menfi tespit isteminde bulunulduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, mahkemece, öncelikte ''tehdit'' iddiasının incelenmesi, davacının bu iddiası yönünden hak düşürücü sürenin dolduğu ya da davaya konu bonoların davacı borçlunun iradesi sakatlanarak elinden alınıp alınmadığının anlaşılması hâlinde, bu kez bedelsizlik ve ibra makbuzu ile makbuzuna dayanan iddialarının incelenmesi gerekmektedir.
İlk derece mahkemesince, dava konusu bonoların tanzim tarihlerinin 2007 yılı olduğu ve bu senetlerle ilgili olarak ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Soruşturma sayılı dosyasında davacının 27.04.2010 tarihinde şikayetçi olduğu, sözkonusu soruşturmada 08.11.2012 tarihinde takipsizlik kararı verildiği, davacının eldeki menfi davasını şikayet tarihinden yaklaşık dokuz yıl sonra açtığı, tehdit hukuksal nedenine dayalı davanın TBK'nın 39.maddesi gereğince 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılması gerektiğinden davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığı kabul edilerek usulden reddine karar verilmiş ise de, mahkemece davacının birden fazla hukuksal nedene dayandığı gözetilmeden ve bedelsizlik ve ibra makbuzu ile makbuzuna dayanan iddialar üzerinde durulmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, davacı vekilinin istinaf başvurusu bu sebeple yerinde görülmüştür.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden yargılama yapılması için dosyanın İlk Derece Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1)-Davacı vekili tarafından ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,
2)-... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar kararının HMK.'nin 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3)-Dava dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,
4-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak alınan 80,70.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE,
5)-Davacı tarafından istinaf için yapılan yargılama giderlerinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesince karara BAĞLANMASINA,
6)-6100 Sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE,
7)-İnceleme dosya üzerinden yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8)-6100 sayılı HMK'nin 7035 sayılı yasanın 30. maddesiyle değişik 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesi'nce taraf vekillerine TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nin 353/1-a/6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle kesin olmak üzere 30/12/2024 tarihinde karar verildi.
\t\t\t\t
...
Başkan
...
¸e-imzalıdır\t
...
Üye
...
¸e-imzalıdır\t
...
Üye
...
¸e-imzalıdır\t
...
Katip
...
¸e-imzalıdır\t