T.C.Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21.Hukuk Dairesi 2024/1239 Esas 2024/1494 Karar
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
21.HUKUK DAİRESİ
ESAS NO\t\t\t\t\t\t\t\t\t: 2024/1239
KARAR NO\t\t\t\t\t\t\t\t\t: 2024/1494
TÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
İNCELENEN DOSYANIN\t
MAHKEMESİ\t: ANKARA 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 28/06/2024
NUMARASI\t\t: 2024/33 Esas 2024/474 Karar
DAVACI \t:
VEKİLİ\t:
DAVALI \t
DAVA\t: İtirazın İptali (Kasko Sigorta Poliçesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: 15/01/2024
KARAR TARİHİ\t: 19/12/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH\t: 17/01/2025
\tTaraflar arasındaki itirazın iptali istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
\tDAVA
\tDavacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının aracı ile davacının kasko sigorta poliçesi ile teminat altına aldığı sigortalı aracın otoyolda seyir halinde iken önüne aniden çıkan yabani hayvana çarpması sonucu hasara uğradığını, sigortalı araçta meydana gelen hasarın müvekkili tarafından ödendiğini, ödenen hasar bedelinden davalının sorumlu olduğunu, rücuen alacağın tahsili için başlatılan icra takibine davalının haksız olarak itiraz ettiğini belirterek davalının icra takibine itirazının iptaline, %20 oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
\t\t\t CEVAP
\tDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kazanın meydana geldiği otoyolun ... A.Ş.'nin yapım, işletiminden sorumlu olduğunu, müvekkilinin ... A.Ş. ile 24/06/2013 tarihinde imzaladığı bir işletme ve bakım sözleşmesi kapsamında otoyolun işletilmesi, hafif onarım ve bakımı işlerinin ifasını üstlendiğini, müvekkilinin davalı sıfatı olmadığını, tüm önlemler alındığı için olayda müvekkilinin kusurunun bulunmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
\tMahkemece, Karayolları Genel Müdürlüğü Kamu Özel Sektör Ortaklığı Bölge Müdürlüğünün 13/05/2024 tarihli yazılarında da belirtildiği gibi Gebze-Orhangazi-İzmir (İzmit Körfez Geçişi ve bağlantı Yolları da dahil) otoyolu, 3465 sayılı yasa uyarınca 27/09/2010 tarihli sözleşme ile Yapım-Bakımı ve İşletilme işinin ... A.Ş.'nin sorumluluğunda olduğu, davalı şirketin otoyolun yapım, bakım ve işletilmesinden dolayı sorumluluğu bulunmadığı, davalı şirketin davalı sıfatının bulunmadığı gerekçesiyle HMK'nun 114/1-(d), 115/2 maddeleri uyarınca davalı sıfatı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.
\tİSTİNAF SEBEPLERİ
\tDavacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hakimin önündeki uyuşmazlığı aydınlatmayla görevli olup, uyuşmazlığın tarafı olmayan üçüncü kişilerin verdiği ve dosyayla doğrudan ilgisi olmayan bilgilerle davayı aydınlatma ödevini yerine getirmekten de kaçınamayacağını, somut olayda müvekkili tarafından sigortalanan aracın davalı şirketin bakım, onarım ve işletmesinden sorumlu olduğu otoyolda uğradığı zararlar nedeniyle açılan işbu davada tarafların sorumluluklarının dosyaya uygun şekilde çözümlenmesi gerektiğini, davalının cevap dilekçesi ve 21/05/2024 tarihli beyan dilekçesinde ... İşletme Ve Bakım A.Ş. ile ... A.Ş. ile 24 haziran 2013 tarihinde imzaladığı bir işletme ve bakım sözleşmesi kapsamında otoyolun işletilmesi, hafif onarım ve bakımı işlerinin ifasını üstlendiğinin belirtildiğini, hiçbir araştırma yapılmaksızın yalnızca davalının bu beyanı üzerine kazanın meydana geldiği otoyolun işletilmesi ve bakımı işlerini üstlenmesi nedeniyle ortaya çıkan zararlardan davalının sorumlu olduğunu, davalı şirketin kuruluş amacının \"Gebze-Orhangazi-İzmir otoyolunun (izmit körfez geçişi ve bağlantı yolları da dahil olmak üzere) işletim öncesi faaliyetleri, işletilmesi, onarımı ve bakımı ve 3996 sayılı bazı yatırım ve hizmetlerin yap - işıet - devret modeli çerçevesinde yaptırılması hakkında kanun uyarınca Karayolları Genel Müdürlüğü ile ... A.Ş. (görevli şirket) arasında 27 eylül 2010 tarihinde imzalanan Gebze- Orhangazi- İzmir (ızmit körfez geçiii ve bağlantı yolları dahil) otoyolu'nun yap- işlet - devret modeli ile yapılması, işletilmesi ve devri işi'ne ilişkin uygulama sözleşmesine istinaden gebze- orhangazi- ızmir otoyolunun (izmit körfez geçisi ve bağlantı yollan da dahil olmak üzere) işletimi, onarımı ve bakımıyla ilgili olarak ... A.Ş. ve ... arasında 24 haziran 2013 tarihinde imzalanan işletme ve bakım sözleşmesi (İ&B sözleşmesi)'nde yer alan diğer işlerin ifa edilmesidir şeklinde açıklandığını, davalı şirketin dava konusu kazanın meydana geldiği gebze - orhangazi - ızmir otoyolunun bakımı, onarımı ve işletilmesi için kurulduğunu, davalı şirketin %50 paya denk gelen hissedarının (karayolları genel müdürlüğü yazısında belirtildiği üzere otoyolun yapım, bakım ve işletilmesinden sorumlu olan) ... A.Ş. olduğunun görüldüğünü, dolayısıyla ekstra çabaya dahi gerek olmaksızın davalının beyanı ve aleni ticaret sicili gazetesi kayıtlarına bakıldığında davalının otoyolda meydana gelen zararlar nedeniyle sorumlu olduğunu, mahkemenin gerekçe olarak dikkate aldığı Karayolları Genel Müdürlüğü Kamu Özel Sektör Ortaklığı Bölge Müdürlüğünün 13/05/2024 tarihli yazısında yap-işlet-devret modeline göre idareyle sözleşme imzalayan ... A.Ş'nin sorumlu olduğunun belirtildiğini, davalı şirket bu sözleşmenin tarafı olmadığına göre idarenin davalı şirketi sorumlu olarak göstermesinin zaten beklenemeyeceğini, idarenin yaptığı sözleşmeye istinaden bu işin ... A.Ş. tarafından yürütüldüğünü ve sorumluluğun bu şirkette olduğunu ifade edeceğini, idarenin bundan başka bir cevap vermesinin mümkün olmadığını, öte yandan idarenin yazısında davalı şirketin otoyolu işletmediği, bakımını üstlenmediği veya sorumluluğunun bulunmadığı gibi bir anlam da çıkmadığını, davalı şirketin adının ... İşletme Ve Bakım A.Ş. olup davalının otoyolun işletilmesi ve bakımından sorumlu olmadığını düşünmenin hatalı bulunduğunu, idare nezdinde yap-işlet-devret modeline göre sözleşme imzalayan ... a.ş.nin sorumluluğunun bulunması davalı şirketin sorumluluğunu ortadan kaldırmadığını, ... a.ş.nin %50 hissedar olduğu davalı şirketin adı, kuruluş amacı ve yaptığı sözleşmeler otoyolun bakımı, onarımı ve işletilmesi üzerine olduğunu, dolayısıyla somut olayda davalı şirket sorumlu olduğu gibi ... A.Ş.'de meydana gelen zararlardan müteselsilen sorumlu olacağını, mahkemenin dosya kapsamında uymayan, dosyadaki delillere dayanmayan, makul ve mantıklı bir açıklaması da bulunmayan gerekçelerle davalı şirketin sorumlu olmadığını kabul etmesinin hatalı bulunduğunu, dava konusu kazanın davalı şirketin sorumluluklarını yerine getirmemesi üzerine yaşandığını, otoyola başıboş hayvanın girmesinin başlı başına davalı şirketin kusurlu ve sorumlu olduğunu ortaya koyduğunu, başıboş yabani hayvanın ancak tel ve çitlerdeki yırtık/kopuk veya benzeri sebeplerle hasarlı olan bir yerden otoyola girdiğini ve kazanın yaşanmasına sebebiyet verdiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
\tHUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ
\tDava; kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan rücuen alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
\t6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;
\tKasko ekspertiz raporu, Ankara 30. İcra Müdürlüğü'nün 2022/19950 sayılı icra takip dosyası sureti, kasko sigorta poliçesi, davacı tarafından sigortalıya yapılan ödemeye ilişkin banka dekontu, sigortalı araç hasar faturası, kaza tespit tutanağı, davacı tarafından davalıya yapılan rücu başvurusu, yargılama aşamasında adli trafik uzmanı bilirkişiden alınan 15/05/2024 tarihli rapor, Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyolunun yap-işlet-devret modeli ile yapılması, işletilmesi ve devri işine ait sözleşme, Karayolları Genel Müdürlüğünün 13/05/2024 tarihli müzekkere cevabı dosya içerisinde yer almaktadır.\t
\tDava konusu Ankara 30. İcra Müdürlüğü'nün 2022/19950 sayılı icra takip dosyası ile; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine toplam 83.258,34 TL'nin tahsili talebiyle icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçluya 19/12/2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 14/12/2022 tarihinde takibe konu borca itiraz ettiği, itiraz dilekçesinin alacaklı vekiline tebliğ edilmediği, işbu itirazın iptali davasının itirazın davacı alacaklı vekiline tebliğ tarihinden itibaren başlayacak olan 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı dosya içeriğiyle sabittir.
\tYargılama aşamasında alınan bilirkişi raporunda, sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olduğu, kazanın meydana geldiği otoyolun bakımından ve yapımından sorumlu olan davalının hizmet kusurlarına ilişkin resmi bir tespitin olmaması ve kazaya başıboş hayvanın neden olması nedeniyle kusursuz olduğu yönünde kanaat bildirilmiştir.
\tKaza tespit tutanağında sigortalı araç sürücüsünün herhangi bir kusurunun olmadığı, kazanın meydana gelmesinde ... A.Ş.'nin yapımı, bakımı, işletilmesiyle ilgili görevli ve sorumlu oldukları karayollarında karayolu yapısını trafik işaretlerini, trafik güvenliğini sağlayacak şekilde yapmak ve bulundurmakla yükümlü olduğu kuralını ihlal ettiği belirtilmiştir.
\tKarayolları Genel Müdürlüğü ile ... A.Ş. arasında 27/09/2010 tarihinde Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyolunun yap-işlet-devret modeli ile yapılması, işletilmesi ve devri işine ait sözleşme imzalanmıştır.
\tKarayolları Genel Müdürlüğü 13/05/2024 tarihli müzekkere cevabında, kazanın meydana geldiği bahse konu yol kesiminin ... A.Ş.'nin sorumluluğunda yer aldığı bildirilmiştir.
\tDavacı yan kasko sigortalı aracın otoyolda seyri sırasında yola aniden çıkan yabani hayvana çarpmak suretiyle hasara uğradığını, sigortalıya hasar bedelinin ödendiğini, sigortalıya ödenen hasar bedelinden davalının sorumlu olduğunu iddia etmiş, davalı yan ise davanın reddini savunmuştur. Mahkemece yapılan yargılama sonunda davalıya husumet yöneltilemeyeceği gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.
\tTaraflar arasında davacının kasko sigortacısı olduğu aracın otoyolda hasara uğradığı, hasar bedelinin davacı tarafından sigortalıya ödendiği, sigortalıya ödenen bedelin rücuen tahsili için davalı aleyhine icra takibi başlatıldığı, davalının icra takibine itiraz etmesi üzerine işbu itirazın iptali davasının açıldığı hususlarında herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır.
\tDavacı vekilinin istinaf itirazı kapsamında uyuşmazlık, davacı tarafından açılan işbu itirazın iptali davasında davalıya husumet yöneltilip yöneltilemeyeceği, dava konusu kazanın meydana geldiği otoyolun davalının bakım ve işletmesinde bulunup bulunmadığı davalının takibe itirazının haksız olup olmadığı hususlarından kaynaklanmaktadır.\t
\tDavacı vekilinin istinaf itirazları incelendiğinde, yukarıda açıklandığı üzere yargılama aşamasında mahkemece Karayolları Genel Müdürlüğüne yazılan müzekkereye verilen cevapta kazanın meydana geldiği otoyolun dava dışı ... A.Ş'nin sorumluluğu alanında bulunduğunun bildirilmesi üzerine mahkemece davalıya husumet yöneltilemeyeceği gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.
\tOysa, davalı vekilince dava dilekçesinin tebliği üzerine yasal süre içerisinde verilen cevap dilekçesinde kazanın meydana geldiği otoyolun ... A.Ş. tarafından yapıldığı ve işletildiği bildirildikten sonra müvekkilinin ... A.Ş. ile 24/06/2013 tarihinde imzaladığı bir işletme ve bakım sözleşmesi kapsamında otoyolun işletilmesi, hafif onarım ve bakımı işlerinin ifasını üstlendiğini bildirmiştir.
\tDavacı vekilinin istinaf dilekçesinin davalı vekiline tebliği üzerine davalı vekilince dosyaya ibraz edilen 16/08/2024 tarihli istinaf dilekçesinde de cevap dilekçesiyle benzer anlatımda bulunduktan sonra müvekkili tarafından sorumluluğundaki otoyola hayvan girişin engellemek için üzerine düşen tüm yükümlülükleri KGM standartlarına uygun olarak yerine getirdiği, müvekkilinin gerekli bakım ve onarımlar yapılarak evcil ya da sokak hayvanlarının da otoyolda zarar görmesinin önüne geçilmeye çalışıldığını, evcil ya da sokak hayvanlarının bakım ve sahiplenme takiplerinin müvekkili tarafından gerçekleştirilmesinin beklenmesinin mümkün olmadığı, müvekkili tarafından otoyol üzerinde herhangi bir evcil hayvanın başıboş bırakıldığı, terk edildiği vb. gibi durumlar tespit edildiği takdirde gerekli önlemlerin alınabilmesi adına yetkili mercilere bildirim yapıldığı, ilgili hususlara ilişkin gerekli tedbirlerin gereği gibi yerine getirildiği bildirilmiştir.
\tDavalı vekilinin açıklanan dilekçelerinden açıkça anlaşılacağı üzere, dava dışı ... A.Ş.ile davalı arasında işletme ve bakım sözleşmesi imzalanmış olup, otoyolun işletilmesi, hafif onarım ve bakımı işleri davalı tarafından üstlenilmiş olup, davalının bakımını üstlendiği otoyolda meydana gelen dava konusu trafik kazasında husumet ehliyeti bulunduğunun kabulü gerekecektir.
\tHal böyle olunca, mahkemece davalının ... A.Ş.ile akdettiği sözleşme uyarınca kazanın meydana geldiği otoyolun işletilmesi, hafif onarım ve bakımı işlerini üstlendiği, bu kapsamda davalıya husumet yöneltilebileceği gözetilerek husumet dışında işin esasına girilerek esas hakkında bir karar verilmesi gerekirken davalı vekilinin cevap dilekçesindeki açık beyanı gözetilmeden salt KGM'nin müzekkere cevabı gözetilerek yazılı şekilde hüküm kurulmasında isabet görülmemiştir.
\tTüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın usulden reddi yönündeki kararında isabet görülmediğinden davacı vekilinin istinaf itirazının kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, husumet dışında işin esasına girilerek esas hakkında bir karar verilmek üzere davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
\tHÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
\t1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/(1)-a.6 maddesi gereğince KABULÜNE,
\t2-Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/06/2024 tarih ve 2024/33 Esas 2024/474 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
\t3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın karar veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
\t4-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL istinaf karar harcının talep halinde davacıya iadesine,
\t5-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
\t6-İstinaf aşamasında duruşma yapılmadığından davacı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
\tDosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/(1)-a.6 ve 362/(1)-g. maddeleri uyarıca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 19/12/2024
Başkan - Üye - Üye - Zabıt Katibi -
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.