T.C.
ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: ANTALYA 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA: Maddi ve Manevi Tazminat)
KARAR TARİHİ: 16/01/2025
KARAR YAZIM TARİHİ: 17/01/2025
Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonucunda ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı davacılar vekili, davalılar .... Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. ve .... vekili ile davalı .... A.Ş. vekili tarafından ayrı ayrı istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVACI İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; .... tarihinde davalı sürücü ... ın sevk ve idaresindeki .... plakalı davalı sigorta şirketi adına ZMMS bulunan aracın sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sebebiyle ağaca çarparak meydana gelen kazada araçta yolcu olarak bulunan davacı .... ve ... in oğlu, .... ’in ağabeyi olan ... in vefat ettiğini, kazaya neden olan davalı ... ın %100 kusurlu olduğunu, olayla ilgili Antalya 6. Ağır Ceza Mahkemesinin .... esas sayılı dosyasında yargılamanın halen devam ettiğini, kaza sonucunda ... in hayatını kaybetmesiyle ailesinin telafi edilemez bir acı yaşadığını beyanla, anne .... için 10.000,00 TL, baba .... için 10.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline, anne .... için 75.000,00 TL, baba .... için 75.000,00 TL, kardeşi .... için 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı .... ve .... Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti.'nden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DAVALI CEVABININ ÖZETİ:
Davalı .... A.Ş. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; davacıların başvuru dava şartını yerine getirmeksizin dava açtıkları gerekçesiyle öncelikle davanın usulen reddini, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte kusur oranının tespiti bakımından dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesi gerektiğini, davalı sigorta şirketinin söz konusu zarardan poliçe teminat limitleri dahilinde sorumlu bulunduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla faizin dava tarihinden itibaren yasal faiz olması gerektiğini belirterek davanın usul ve esastan reddini istemiştir.
Davalı .... Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; kazada davalı sürücü ... ın hiçbir kusuru bulunmadığını, ceza davasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, müteveffanın davalı sürücü ... ın yakın arkadaşı olduğunu, olayda hatır taşımasına ilişkin yasal koşulların bulunduğunu, hükmedilecek tazminattan buna göre indirim yapılması gerektiğini, manevi tazminat tutarının fahiş olduğunu, davanın sigorta şirketine ihbar edilmesini istediklerini beyanla davanın reddini istemiştir.
DELİLLER :
Antalya 6. Ağır Ceza Mahkemesinin .... esas ve .... esas sayılı dosyaları, bilirkişi raporu, aktüerya bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı.
İDM KARARININ ÖZETİ :
İlk Derece Mahkemesince verilen kararda özetle; trafik kazasının meydana gelmesinde dava dışı sürücü ... ın %60, davalı sürücünün ise %60 oranında kusurlu olduğu, müteveffanın sürücüsünün alkollü olduğunu bildiği bir araca binmek suretiyle meydana gelen sonuçta müterafik kusurun bulunduğu, yine müteveffanın araçta hatır için taşındığı, mahkemece bilirkişi raporu ile belirlenen maddi ve manevi tazminat tutarından TBK 51. ve 52. maddeleri gereği hatır taşıması ve müterafik kusura ilişkin takdiri indirim sebepleri uygulanmış olmakla; davalılar lehine maddi ve manevi tazminat kalemlerinde bu yönüyle yapılan indirim (aynı oranda) nedeniyle vekalet ücretinin takdir edilemediği, hükmedilen tazminat tutarına müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapıldıktan sonra kalan tutar üzerinden davalılar vekilleri lehine vekalet ücreti takdir edildiği, açıklanan gerekçelerle davacının davasının kısmen kabul; kısmen reddi ile davacı .... yönünden 83.189,07 TL, davacı .... yönünden 94.826,22 TL. destekten yoksun kalma tazminatının davalılar .... Alüminyum Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. ile ....yönünden kaza tarihi olan .... tarihinden itibaren, davalı sigorta şirketi yönünden ise poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla 26/01/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, davacı .... ve .... yönünden 30.000'er TL, .... yönünden 20.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan .... 'dan itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar .... Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. ile ..... müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ :
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemenin destekten yoksun kalma tazminatında hatır taşıması ve müterafik kusura ilişkin %20+%20=%40 oranında indirim yapılması gerektiğini kabul ettiğini, kararın bu yönüyle usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava konusu olayda haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren davacıların uğradıkları zararın, desteğin ücret vermeksizin bir araca binmesi sebebiyle hafifletilmemesi gerektiğini, tazminat hesaplamasında müterafik kusur indiriminin yapılabilmesi için, zarar görenin kusura bir katılımının olmasının zorunlu olduğunu, alınan rapora göre davalı ... ın kazada %40 oranında kusurlu olduğu sonucuna varıldığını, müteveffanın davalı ... ın alkol alması ile kazanın meydana gelmesindeki kusura katkı sağladığının düşünülemeyeceğini, mevcut hal ve koşullar göz önünde bulundurulduğunda dava konusu olayda müterafik kusur uygulama alanı bulunamayacağını beyanla ilk derece mahkemesi kararının hatır taşımacılığı ve müterafik kusur yönünden kaldırılarak davanın kabulünü istemiştir.
Davalılar .... ve .... Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkeme kararının hukuka hakkaniyete aykırı olduğunu, ceza yargılaması hükme esas edilebilecek nitelikte olduğundan bekletici mesele yapılması gerektiğini, davalı ... ın olayda kusurunun bulunmadığını, kazaya karışan diğer araç sürücüsünün davalının aracını sıkıştırması sonucu kazanın meydana geldiğini, davalının yargılama aşamasında dinlenen tanıklarının beyanlarına hiçbir şekilde itibar edilmediğini, ceza yargılamasında Ankara Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi raporunda da diğer araç şoförü ... ın %80 kusurlu olduğunun belirtildiği, olayın aydınlatılmasındaki temel unsurun Honda marka aracın sürücüsü ... ın davalının aracına temas ederek ve onu sıkıştırarak kazaya neden olup olmadığı hususunun tespiti olduğunu, dosyanın kusur oranları belirlenmeden aktüerya bilirkişisine tevdi edilerek hesaplama yapılmasının hukuka aykırı olduğunu, bilirkişi raporunun hatalı ve denetime elverişli olmadığını, hesaplanan tazminat miktarının fahiş olduğunu, manevi tazminatın zenginleşme amacıyla kullanılamayacağını, davalı tarafından hatır taşıması yapılmakla birlikte müteveffanın da müterafik kusurlu olduğunu beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.
Davalı ....A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacıların lehine hükmedilen tazminatın reddi gerekmekte iken kabul kararı verilmiş olması nedeniyle itirazda bulunduklarını, kusur oranının tespiti bakımından dosyanın Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesi gerektiğini, vefat edenin araçta hatır yolcusu olmaları sebebiyle ve kaza sırasında davacının zararının artmasında ya da ortaya çıkmasında kusuru bulunup bulunmadığının resen tespit edilerek tespite göre hatır ve müterafik kusur nedeniyle tazminattan indirim yapılması gerektiğini, sigortalı araç sürücüsü ... ın alkollü olduğunun kaza tespit tutanağı ile sabit olduğunu, alkollü kişinin aracına binerek zararın artmasına sebebiyet verildiğini, iş bu hususların zararın oluşmasında etkisi bulunması nedeniyle Yargıtay kararları gereğince hesaplanacak tazminattan müterafik kusurun tenzili gerektiğini, müteveffanın gelirinin resmi belgelerle kanıtlanması aksi takdirde asgari ücret olarak alınması gerektiğini, davacıların kaza sebebiyle SGK tarafından yapılan ödemelerin dikkate alınmadan hesaplama yapıldığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte faizin dava tarihinden itibaren yasal faiz olması gerektiğini beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddini istemiştir.
G E R E K Ç E
Uyuşmazlık, trafik kazasına bağlı ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat isteğine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. Ölüm halinde ölenin desteğinden yoksun kalanların aynı kanunun 53/3 maddesi gereğince maddi tazminat isteme hakları bulunmaktadır. Yine aynı kanunun 56/2 maddesi gereğince ölüm halinde ölenin yakınları manevi tazminat isteyebilirler. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Davacılar .... ve ... in oğlu, ... in ise ağabeyi olan .... davalı .....ın sevk ve idaresindeki .... plakalı araçta iken geçirdiği trafik kazası sonucu vefat etmiştir. Davalı sigorta şirketi bu aracın zorunlu mali mesuliyet sigortacısıdır. Davacılar müteveffanın ölümünden dolayı destekten yoksun kalma zararları ile manevi zararlarının tahsilini talep etmiş, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulü ile davacı... yönünden 83.189,07 TL, davacı .... yönünden 94.826,22 TL. destekten yoksun kalma tazminatının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, davacı .... ve ... yönünden 30.000'er TL, .... yönünden 20.000 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 05/11/2016'dan itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar .... Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti ile .... müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine karar verilmiş, bu karara karşı davacılar vekili, davalılar .... ve .... Alüminyum Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. ve davalı .... A.Ş. vekili tarafından ayrı ayrı istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.
6100 Sayılı HMK.'nun 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde gösterilen istinaf sebepleri ile sınırlı yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
05.11.2016 tarihinde 2,245 promil alkollü olan davalı .... yönetimindeki .... plaka sayılı otomobil ile Antalya İli ... İlçesi ... Mahallesi .... Caddesi üzerinde .... Kavşağı istikametine doğru seyretmekte iken olay mahalline geldiğinde, sevk ve idaresindeki aracın direksiyon hakimiyetini kaybedip yaya kaldırımı üzerinde bulunan ağaca çarpması sonucunda araç içinde yolcu olarak bulunan .... ile .... ’in ölümü ile neticelenen kazaya neden olduğu, davalı ... ın savunması, tanık .... ve tanık ... ın beyanlarına göre kaza anından dava dışı ... ın sürücüsü olduğu beyaz renkli Honda marka aracın, davalı .... ın idaresindeki Citroen marka araca sağ tarafından temas ettiği ve bu nedenle Citroen marka araç sürücüsü davalı ... ın hakimiyetini kaybettiğinin ileri sürüldüğü anlaşılmaktadır.
Dava konusu trafik kazası nedeniyle davalı ..... hakkında Antalya 6. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... esas, ....karar sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde, davalı ... ın kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğu ve savunmasında bahsetmiş olduğu aracın ....a ait .... plaka sayılı araç olabileceği tespit edilmiş, kazadan 3 gün sonra 08/11/2016 tarihinde yapılan söz konusu araç ve sistem üzerinde yapılan incelemede olay tarihinden aylar öncesinde 14/07/2016 tarihinde hasar bulunması nedeniyle değişikliklerin yapıldığı, bu hasarlar haricinde herhangi bir yerinde kaporta boya tamir işleminin tespit edilemediğinin bildirildiğinin kabulü ile davalı ... ın birden fazla kişinin bilinçli taksirle ölümüne neden olma suçundan cezalandırılmasına karar verilmiştir. Antalya 6.Ağır Ceza Mahkemesi'nin .... esas, .... karar sayılı ilamının istinaf incelemesi sonucu Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin .... esas, .... karar sayılı ilamı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verildiği, hükmün halen Yargıtay temyiz incelemesinde olduğu ve kesinleşmediği anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan kazada hayatını kaybeden ... in kardeşi olan katılan ... in Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde açmış olduğu tazminat davasının ... esas sayılı dosyasında yargılaması sırasında Adli Tıp Kurumu Ankara Adli Tıp Grup Başkanlığından alınan ....tarihli raporda kazanın oluşumunda ... ın %80, ...ın %20 oranında kusurlu olduğunun bildirildiği, aynı dosyadan alınan 03/02/2020 tarihli bilirkişi raporunda ise ...ın aracını hatalı sevk ve idaresi nedeni ile birinci derecede %60 oranında, ...ın aracını hatalı sevk ve idaresi nedeni ile ikinci derecede %40 oranında hatalarının kazanın meydana gelmesinde etkili olduğunun bildirildiği, bu raporlara dayanarak katılanın .... hakkında yeniden şikayetçi olması üzerine savunmasına başvurulan sanık ...ın kazada kusurunun bulunmadığını, hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini beyan ettiği, Antalya 3. Sulh Ceza Hakimliğinin 07/11/2020 tarih ve .... D.iş sayılı kararı ile Antalya 4. Ticaret Mahkemesinden alınan Adli Tıp ve bilirkişi raporları yeni kanıt kabul edilerek Antalya Cumhuriyet Başsavcılığının 19/04/2017 tarih ve .... soruşturma sayılı ek kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin kararının kaldırılmasına karar verildiği, bunun üzerine Antalya 6. Ağır Ceza Mahkemesinin .... esas ve .... karar sayılı dosyasında .... hakkında birden fazla kişinin taksirle ölümüne neden olma suçundan açılan kamu davasında mahkumiyetine karar verildiği, hükme karşı istinaf başvurusu üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin .... esas, .... karar sayılı ilamı ile özetle, Antalya 6. Ağır Ceza Mahkemesinin 06/12/2019 tarih ve .... esas, ... karar sayılı dosyasında, ... ın aracının hasarı bulunmaması nedeni ile sanık ... ın aracına temas olmadığını kabul ederek sanık ... ın asli kusurlu kabul edilerek cezalandırılmasına karar verdiği, Antalya 6. Ağır Ceza Mahkemesinin 09/04/2021 tarih ve .... esas, .... karar sayılı kararında ise; sanık ... ın aracının sanık ... ın aracına temas ettiğinin kabul edildiği, bu hali ile Antalya 6. Ağır Ceza Mahkemesinin iki kararındaki kabulleri arasında çelişki bulunduğu, yargılamanın birliği ve adaletin tesisi için her iki dosya arasında bağlantı bulunması ve ayrıca iki karardaki olayın kabulü arasında çelişki olması nazara alındığında, her iki dava dosyasının birleştirilmesi ve her iki sanığın hukuki durumunun birlikte değerlendirilmesinin zorunluluk bulunduğu, gerekçesi ile Antalya 6. Ağır Ceza Mahkemesinin 09/04/2021 tarih ve ... esas, .... karar sayılı kararının bozulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Kural olarak Türk Borçlar Kanunu'nun 74. maddesi gereğince ceza mahkemesince verilen kararlar hukuk hakimi bakımından bağlayıcı değildir. Ancak, hukuk hakiminin bu bağımsızlığı sınırsız değildir, ceza mahkemesince fiilin hukuka aykırılığına yönelik kesinleşen maddi olgular hukuk hakimi bakımından da bağlayıcı olup, taraflar yönünden de kesin delil niteliği taşımaktadır (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 17/09/2008 tarih ve 2008/4/564 esas, 2008/536 kararı)
Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan Antalya 6. Ağır Ceza Mahkemesinin ve Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin kararlarından da anlaşılacağı üzere somut olayda kazanın ne şekilde meydana geldiğine ilişkin maddi olgulara ilişkin iki farklı ceza mahkemesi kararı bulunduğu ve ceza yargılamasının henüz sonuçlanmadığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla mahkemece sürücü .... ve sürücü .... hakkındaki ceza dosyalarının sonucu beklenerek kusur oranının tespiti ile sonucuna göre karar verilmesi gerekir.
Hal böyle olunca açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davalılar .... ve .... Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. vekilinin ceza mahkemesi kararının sonucunun bekletici mesele yapılması istemine yönelen istinaf isteminin kabulü ile 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1 inci fıkrasının (a-6) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının esası incelenmeden kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, davacılar vekilinin, davalı .... A.Ş vekilinin ve davalılar .... ve ... Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. vekilinin diğer istinaf istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalılar .... ve ... Alüminyum Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. vekilinin ceza mahkemesi kararının sonucunun bekletici mesele yapılması istemine yönelen istinaf isteminin KABULÜNE,
2-Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas - .... karar sayılı, 26/03/2021 tarihli kararının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1 fıkra (a-6) bendi gereğince ESASI İNCELENMEDEN KALDIRILMASINA,
3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
4-Davacılar vekilinin, davalı .... A.Ş vekilinin ve davalılar .... ve ... Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. vekilinin diğer istinaf istemlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
5-Davacılar tarafından peşin yatırılan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının Hazineye gelir kaydına, 59,30 TL istinaf karar harcının istekleri halinde iadesine,
6-Davalılar ... ve ... Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. vekili tarafından peşin yatırılan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının Hazineye gelir kaydına, 4.406,25 TL istinaf karar harcının istekleri halinde iadesine,
7-Davalı ....A.Ş. tarafından peşin yatırılan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının Hazineye gelir kaydına, 2.867,73 TL istinaf karar harcının isteği halinde iadesine,
8-Davalılar ... ve ... Alüminyum Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti. ile davalı .... Sigorta A.Ş. tarafından ilamın icrasının geri bırakılması için Antalya Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasına yatırılan teminatın İİK. 36 madde uyarınca bu davalılara iadesine,
9-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği, harç tahsil/ iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
İlişkin dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 16/01/2025 tarihinde, 6100 sayılı HMK'nun 353. maddesi (1-a) bendi gereğince KESİN olarak oy birliğiyle karar verildi.
...