T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R
ESAS NO:2024/77
KARAR NO:2024/2284
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ:25/10/2023
NUMARASI:2022/87 Esas - 2023/502 Karar
DAVA:Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
KARAR TARİHİ:26/12/2024
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesi ile; 06/02/2015 tarihinde ...'in sevk ve idare ettiği kendi adına kayıtlı ... plakalı aracın sebebiyet verdiği trafik kazası sonucu dava dışı ...'ın malul kaldığını, kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın kaza tarihini kapsar trafik sigortasının bulunmamasından bahisle, ...'ın maluliyet tazminatı talebi ile ilgili müvekkili nezdinde açılan ... sayılı hasar dosyasına iletilen evraklar çerçevesinde aktüeryal hesaplama yaptırıldığını, 04/03/2016 tarihinde ...'a 63.732,00 TL maluliyet tazminatının müvekkili kurum tarafından ödendiğini, müvekkili sigorta şirketi tarafından ...'a ödenmiş olan maluliyet tazminatının rücusu için sorumlu ... hakkında icra takibi başlatıldığını, başlatılan takibe ... tarafından itiraz edildiğini, itiraz üzerine dosyanın tramer kayıtları incelendiğinde ... A.Ş tarafından tanzim edilmiş olan ... numaralı poliçe ile ... - ... tarihleri kapsar şekilde trafik sigortasının olduğunun tespit edildiğini, tramer kayıtlarında da görüleceği üzere bahse konu poliçede yapılan satıştan ötürü 04/02/2015 tarihinde itibaren ek başlangıç tarihi öngörüldüğünü ve poliçenin 04/02/2015 tarihinde satıştan dolayı feshedildiğini, Karayolları Trafik Kanunu'nun 94. maddesi uyarınca dava dışı ... A.Ş. tarafından düzenlenen poliçenin geçerliliğinin 15 gün daha devam ettiğini ve 06/02/2015 tarihinde gerçekleşen kazada geçerli poliçenin olduğunu, bu nedenle müvekkili tarafından dava dışı ...'a yapılan ödeme ile davalının sebepsiz olarak zenginleştiğini, davalıya davadan önce yapılan başvurunun reddedildiğini beyanla 63.732,00 TL'nin sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesi ile; Dava dilekçesinde bahsi geçen 06/02/2015 tarihli kazaya karıştığı iddia edilen ... plakalı aracın müvekkili şirkete ... - ... tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, dosyada öncelikle kusur tespiti yapılması ve kusur tespitinin yapılabilmesi için dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesi, davacının trafik kazası sebebi ile meydana gelmiş bir maluliyetinin olup olmadığının ve varsa oranının belirlenmesi ve bu amaçla davacının Adli Tıp Kurumu ... İhtisas Dairesine veya üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı Bölümlerine sevkine karar verilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda,\"Davanın kabulü ile 63.732,00 TL'nin ödeme tarihi olan 04/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine \" karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kazanın satıştan 15 gün sonra, 17. günde meydana gelmiş olduğunu, müvekkili sigorta şirketinin poliçesinin koruması kapsamında olmayıp davacı Güvence Hesabı'nın sorumluluğunda olduğunu, huzurda görülmekte olan rücu davasında, raporun ödeme yapılan tarihteki verilerle hesaplanması gerekirken, günümüz verileri üzerinden hesaplama yapılması usule aykırı olduğunu, davacı tarafın hangi verilerle bu hesaplamayı ve ödemeyi yaptığı konusunda bilgileri paylaşması gerektiğini, davacı tarafından yapılan ödeme sadece sürekli iş göremezlik üzerineyken bilirkişi raporunda geçici iş göremezlik de hesaplamaya dahil edildiğini, TRH tablosu ve progresif rant üzerinden hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.Dava, yaralamalı trafik kazası nedeniyle Güvence Hesabı tarafından ödenen maddi tazminat bedelinin sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak davalıdan tahsili istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır. Mahkemece ilk verilen hükmün istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 2019/3393 Esas ve 2021/2240 Karar sayılı kararı ile kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.Dosya kapsamından 06.02.2015 tarihinde ...’in sevk ve idare ettiği kendi adına kayıtlı ... plakalı aracın sebebiyet verdiği trafik kazası sonucu, ...'ın malul kaldığı, kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın kaza tarihini kapsar trafik sigortası bulunmadığından, ...'ın maluliyet tazminatı talebi ile Güvence Hesabı’na başvuruda bulunması üzerine Güvence Hesabı nezdinde açılan ... sayılı hasar dosyasına iletilen evraklar çerçevesinde aktüeryal hesaplama yaptırılmak suretiyle 04.03.2016 tarihinde ... için 63.732,00 TL maluliyet tazminatının başvuru sahibine ödendiği, maluliyet tazminatının rücusu için sorumlu ... hakkında icra takibi başlatıldığı, takibe, ... tarafından itiraz edildiği, itiraz üzerine, dosyanın tramer kayıtları incelenmesinde ... A.Ş. tarafından tanzim edilmiş olan ... numaralı poliçe ile 16.12.2014 / 2015 tarihlerini kapsar şekilde trafik sigortasının olduğunun tespit edildiği, poliçede yapılan satıştan ötürü 04.02.2015 tarihinden itibaren ek başlangıç tarihi öngörüldüğü, poliçenin 04.02.2015 tarihinde satıştan dolayı feshedildiğinin belirlendiği, bu durumda Karayolları Trafik Kanunu'nun 94. maddesine göre, ... A.Ş. tarafından düzenlenen ... numaralı poliçenin 06.02.2015 tarihinde gerçekleşen kazada geçerliliğini korumakta olduğu, sigorta poliçesi fesih tarihinden 15 gün sonrasına kadar geçerli olduğundan ... plakalı aracın 06.02.2015 olan kaza tarihinde ... A.Ş. nezdinde sigortalı olduğu belirtilerek ödenen tazminatın sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre davalıdan tahsili talep edilmiştir.Somut olayda kazaya karışan ... plakalı aracın satışı nedeniyle ZMMS poliçesi 04/02/2015 tarihinde feshedilmiş, kaza ise 06/02/2015 tarihinde meydana gelmiştir.Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası işleteni değil, aracı takip eder. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 94. maddesinde, sigortalı aracı işletenlerin değişmesi halinde, devreden kişinin 15 gün içinde sigortacıya durumu bildirmek zorunda olduğu, sigortacının sigorta sözleşmesini durumun kendisine tebliği tarihi itibariyle 15 gün içinde feshedebileceği, sigortanın fesih tarihinden 15 gün sonrasına kadar geçerli olacağı düzenlemesine yer verilmiştir. Aynı Kanun'un 95. maddesinde ise, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurulabileceği hükümlerine yer verilmiştir. Bu bakımdan olay tarihini kapsayan ... poliçesinin varlığı halinde KTK'nun 95/2. maddesi gereğince sigortacının tazminat yükümlülüğünün azaltılması ve kaldırılmasına ilişkin poliçenin iptal edildiği, geçersiz olduğu bu nedenle sorumluluğunun bulunmadığı gibi haller sigortacı tarafından3. kişilere karşı ileri sürülemeyeceğinden, sigortacı zarar görene ödeme yapmak zorunda olacaktır.Karayolları Motorlu Araçlar ZMSS Genel Şartları C.4 maddesinde ise; \"sigorta sözleşmesi, sözleşmeye taraf olan araç işletenini takip eder. İşleten, sahip olduğu yeni araca ilişkin bilgileri sigortacıya bildirir. Araç grubunda herhangi bir değişiklik meydana gelmesi halinde, C.3 maddesi hükümleri kıyasen uygulanır. Ancak, sözleşme süresi içinde işletenin değişmesi halinde sigorta sözleşmesi, işletenin değiştiği tarihten itibaren 10 gün süresince herhangi bir işleme gerek kalmaksızın ve prim ödenmeksizin yeni işleten içinde geçerli olur. Araç değişikliği nedeniyle yeni bir sigorta yaptırılması durumunda, sigortacının işletenin değiştiği tarihe kadar hak kazandığı prim gün esasına göre tespit edilir ve fazlası sigorta ettirene geri verilir\" hükmü düzenlenmiştir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 94. maddesinin 3. fıkrasındaki \"Sigortacı, sigorta sözleşmesini durumun kendisine tebliğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde feshedebilir” düzenlemesi ile 4. fıkrasındaki “Sigorta, fesih tarihinden onbeş gün sonrasına kadar geçerlidir” düzenlemesi, Anayasa Mahkemesinin 23.01.2024 tarih, 2023/130 Esas ve 2024/17 Karar sayılı kararıyla Anayasaya aykırı olduğundan iptallerine ve iptal hükümlerinin kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından (05.03.2024) başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine (05.12.2024) karar verilmiştir.Anayasa Mahkemesi’nin somut norm denetimi neticesinde verdiği iptal kararlarının Resmi Gazete’de yayımlanması ile sonuç doğuracağı ve bu durumun da bozma kararına uyulmakla meydana gelen usuli müktesep hakkın istisnası olduğu ve uyuşmazlığa dair iptal kararının diğer mahkemelerde derdest olan davalar bakımından da uygulanması gerektiği anlaşıldığından Anayasa Mahkemesinin 23.01.2024 tarih, 2023/130 Esas ve 2024/17 Karar sayılı iptal kararının Dairemiz içinde bağlayıcı olduğunun, somut norm denetimi içerdiğinden istinaf aşamasında bulunan ve henüz kesinleşmeyen eldeki uyuşmazlık bakımından da uygulanması gerektiğinin kabulü gerekir. (Yargıtay HGK'nun 16.05.2018 tarih, 2017/20-1121 E. ve 2018/1104 K. sayılı kararı, Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 24.06.2020 tarih, 2020/1029 E. ve 2020/6255 K. sayılı kararı). Anayasa Mahkemesinin 23.01.2024 tarih, 2023/130 Esas ve 2024/17 Karar sayılı iptal kararı gerekçesinde \"iptal edilen fıkraların, sigortalının, aracı devrettiğini sigorta şirketine bildirmesi durumunda sigortacıya takdir yetkisi tanınmasının belirsizlik oluşturması ve belirli bir süre aralarındaki sözleşmenin hüküm ve sonuç doğuracağının kabul edilmesinin Anayasa’nın 48. maddesinde güvence altına alınan sözleşme özgürlüğünü sınırlandırdığı\" belirtilmiştir.Öte yandan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 94. maddesinin 2. fıkrasında yer alan \"Sigortalı aracı işletenlerin değişmesi halinde, devreden kişi 15 gün içinde sigortacıya durumu bildirmek zorundadır\" hükmü iptal kararı dışında tutulduğundan halen yürürlükte olup taraflar için bağlayıcıdır. Bu nedenle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 94/2. maddesi gereğince aracını devreden sigortalının, aracı devrettiğini sigortacıya bildirme yükümlülüğü devam etmektedir. TTK'nın 1484/2.maddesinde sigortacının zarar görenle ilişkide ifa yükümlülüğünün belirlenmesi bakımından \"Sigorta ilişkisinin sona ermesi, zarar görene karşı ancak, sigortacının sözleşmenin sona erdiğini veya ereceğini yetkili mercilere bildirmesinden bir ay sonra hüküm doğurur.\" düzenlemesine yer verilmiştir. Anayasa Mahkemesi kararı ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 94. maddesinin 3. ve 4. fıkraları iptal edilmiş ise de sigorta şirketinin TTK'nın 1484/2.maddesinden doğan ifa sorumluluğu devam etmektedir.Somut olayda, satış nedeniyle kazaya karışan ... plakalı aracın ... poliçesinin 04/02/2015 tarihinde feshedildiği, kazanın 06/02/2015 tarihinde meydana gelmiş olması nedeniyle TTK 1484/2 maddesinde öngörülen fesihten sonraki sorumluluk süresi henüz dolmadan tazminata konu trafik kazası gerçekleştiği anlaşıldığından davalı sigorta şirketinin sorumluluğu devam edeceğinden istinaf talebi yerinde değildir.Rücu davaları; gerçek zararının giderilmesi amacına yönelik olup, zenginleşmeye bir vesile teşkil etmemelidir. Dolayısıyla zarar sorumlusundan halefiyet ilkelerine dayalı olarak talepte bulunan davacı da, ödediği meblağın tamamını değil, ancak zarar görenin uğradığı gerçek zararı, zarar sorumlusu bulunanlardan isteyebilir.Trafik sigortacısı tarafından sigorta sözleşmesi uyarınca sigortalıya karşı açılan rücuen tazminat davalarında, sigortalının sorumlu olduğu miktar yapılan ödeme miktarı olmayıp gerçek zarar miktarı kadardır. Bu nedenle mahkemece, zarar görenlere yapılması gereken gerçek ödeme miktarı tespit edilerek davacı tarafça yapılan ödeme miktarı daha fazla olsa da davalının gerçek zarar miktarıyla sorumluluğuna karar verilmesi gerekir.Bu bakımdan sigorta şirketinin zarar görenlere ödemiş olduğu tazminat tutarının tamamı rücu için yeterli değildir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2019/5002 E. - 2020/6299 K. sayılı kararı).Somut olayda davacının müracaat üzerine ödeme yapılmış olup, ödenmesi gereken gerçek zararın belirlenmesi yönünden mahkemece dava dışı yaralanan ...'ın maluliyet raporu, kusur ve akyüerya raporu alınarak karar verilmiştir. Mahkemece hükme esas alınan aktüerya bilirkişi raporunda dava dışı 3. kişiye yapılması gereken gerçek zarar miktarının ödeme tarihindeki verilere göre belirlendiğinden bilirkişi raporunun hükme alınmasında isabetsizlik bulunmamaktadır.Bu nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
KARAR:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:1-Davalı vekilinin yukarıda esas ve karar numarası yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yapmış olduğu istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 4.353,53 TL harçtan peşin alınan 1.089,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.264,53 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 3-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına,4-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına, 5-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.26/12/2024