T.C
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
YEDİNCİ HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İncelenen Kararın
Mahkemesi\t: Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
Davanın Türü: İtirazın İptali (Sebepsiz Zenginleşme)(Ant. Genel İcra ... E.)
Karar Yazım T: 27/12/2024
İlk derece mahkemesince verilen karar istinaf edilmekle dairemiz üyesi tarafından hazırlanan rapor okunduktan ve dosya kapsamı incelendikten sonra yapılan müzakere sonucu gereği düşünüldü;
I. DAVA ve BİRLEŞEN DAVA
Davacı vekili açtığı dava ile, davalı tarafın siparişi sonucu 16455 adet 250 ml bitkisel yağ kutusu, 168000 adet 20 ml bitkisel yağ kutusu ve 35350 adet 50 ml bitkisel yağ kutusu üreterek .... seri nolu fatura ile 32.322,44 TL'lik fatura düzenlediğini, davalı tarafın kutuları teslim almaya gelmediğini, faturadan kaynaklı bakiye 23.006,84 TL alacağı kaldığını, davalıya bu hususta noter aracılığıyla ihtarname çekildiğini ve Antalya 5. İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, itiraz üzerine takibin durduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen davada davacı vekili açtığı dava ile, taraflar arasında ticari ilişki bulunduğunu, düzenli olarak mal alım satım ilişkisi doğduğunu, dava dışı ..... İç Kutu ve Koli Üretim ... A.Ş. ile davalı şirketin temsilcilerinin aynı olduğunu, iki şirketin sahiplerinin de aynı olduğunu, yapılan ödemelerin hangi şirkete yapıldığını davacının dikkat etmediğini, 9.998,90 TL'lik ödemenin davalı tarafa yapıldığını, Antalya 5. İcra Müdürlüğünün .....Esas sayılı dosyasında dava dışı şirketin takip başlattığını, itiraz üzerine Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyasında itirazın iptali davası açıldığını, mahkeme kararı sonucu mükerrer ödeme yapıldığını, davalıya yapılan ödemenin fazla ödeme olduğunu, taraflarınca davalı hakkında başlatılan Antalya Genel İcra Müdürlüğünün ..... Esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, itiraz üzerine takibin durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAPLAR
Davalı vekili cevabında, fatura bedellerini kabul etmediklerini, üretilen ürünlerin ayıplı olduğunu, bu nedenle kabul etmediklerini, davacıya ayıp hususunda ihtarname çekilmesine rağmen üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmediği, ayıplı malların teslim alınmadığını ileri sürerek davanın reddi ile kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.
Birleşen davada davalı vekili cevabında, taraflar arasında ... ve ... tarihli sözleşmeler sebebiyle ticari ilişki doğduğunu, davacının edimlerini yerine getirdiği iddiasının doğru olmadığını, ... tarihli faturanın davacıya gönderildiğini, ancak ödeme yapılmadığını ve başlatılan icra takibine itiraz sebebiyle Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyası ile itirazın iptali davası açıldığını, davalı şirket ile dava dışı .... şirketinin aynı kişilere ait olmadığını, yetkililerinin farklı kişiler olduğunu, davacının yaptığı mükerrer ödeme bulunmadığını, dava dışı şirketin davacı hakkında başlattığı takip sebebiyle Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ....Esas sayılı dosyasında verilen itirazın iptali davasının onanarak kesinleştiğini ve dava dışı .....şirketinin 9.998,90 TL'lik alacağını tahsil ettiğini, mükerrer ödeme bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini ve kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk derece mahkemesi, dosya kapsamında bulunan raporlar arasındaki çelişkinin giderildiğini, Grafik Sanatları uzmanı bilirkişi ..... matbaacı-kutucu (dosyadaki belge gereği ..... Derneği Başkanı) bilirkişi .... Borçlar mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişi ..... tarafından hazırlanan bilirkişi raporlarındaki (ek rapordaki hesaplama) tespit ve hesaplama gereği, asıl davada davacının talebinin kısmen yerinde olduğu, kısmen kabul kararı verildiği, faiz tarihi başlangıcı olarak, dosyaya getirtilen ihtarnamenin ... tarihinde tebliğ edildiği, ihtarname içeriğinde üç iş günü süre verildiği, bu haliyle temerrüdün ... tarihinde oluştuğunun kabul ile takip tarihine kadar 1.109,09 TL faiz miktarı bulunmuş, bu yönüyle ek rapor aldırılmasına gerek görülmediği, icra inkar tazminatının şartlarının; geçerli ilamsız icra takibi yapılmış olması, borçlu süresi içinde ödeme emrine itiraz etmiş olması, süresi içinde açılmış bir itirazın iptali davası olması, talep olması ve borçlunun itirazının haksızlığına karar verilmesi olduğu, söz konusu koşulların olduğu, alacağın likit olduğunun kabulü ile davacının inkar tazminatı talebinin kabulüne karar vermek gerektiği, birleşen dava bakımından yapılan incelemede; ticaret şirketlerin tacir olup ayrı tüzel kişiliğe sahip oldukları, tacirlerin ticari hayatlarında basiretli iş insanı gibi hareket etmek durumunda olduğu, birleşen dosya davacısının dilekçesinde belirttiği dikkate edilmeden ödeme hususu basiretli iş insanı gibi davranmak yükümlülüğüne uygun olmadığı, davacının birleşen dosyada iddiasını ispatlaması gerektiği, birleşen dosyada davacı vekilinin bahsettiği Antalya 1. Asliye Ticaret mahkemesi dosyasında, birleşen dosya davalısı taraf olmadığı ve şirket yapılan işlemi ve iddialarını kabul etmediği, birleşen dosya davacısının kendi defterinde yapılan virman işleminin doğru olduğu, ödemenin yapıldığı iddiasının ispat edilmesi gerektiği, tarafın ticari defterlerinin incelendiği bilirkişi raporunda özetle, asıl dosya davalısı/birleyen dosya davacısının ticari defterlerinde görünen mahsup kaydı, asıl dosya davacısı-birleşen dosya davalısının ticari defterlerinde olduğuna dair bir tespit mevcut olmadığı, ticari defter kayıtlarının, yani asıl dava davalısı/birleşen dava davacısının ticari defterlerindeki kaydına sahibi lehine delil olması için karşı tarafın ticari defter kayıtları ile uyum içinde olması gerektiği, tüm dosya kapsamı, yukarıdaki açıklamalar gereği, birleşen dosya davacısının iddiasını ispata yarar bir delil dosyaya sunmadığının anlaşıldığı, birleşen davada davacı taraf açıkça, \"yemin\" deliline dayandığı, davalı vekili, yemin teklifini kabul ettiklerini ifade ettiği, ... tarihli duruşmada, birleşen dosya davalı şirket temsilcisi duruşmaya iştirak etmiş ve yeminli olarak; \".... İç Kutu ve Koli Üretim İth. ve İhr. Tic. A.Ş şirketimizin kiracısıdır, organik bir bağımız yoktur, iki şirketin tüzel kişilikleri sözleşmeleri ayrıdır, mükerrer ödeme yoktur, karşı taraf bunu ayırt edebilmelidir, karşı tarafın iddiasını kabul etmiyorum\" şeklinde beyanda bulunduğu, tüm dosya kapsamı, yukarıdaki açıklamalar gereği davacının iddiasını ispat edemediğinden birleşen davanın reddine karar vermek gerektiği, davalı vekilinin, kötü niyet tazminatı talebinde bulunduğu, İİK nun 67/2. maddesi uyarınca itirazın iptali davasının kısmen veya tamamen reddi halinde, borçlu lehine hükmedilecek tazminat kötü niyet tazminatı olup, borçlu lehine kötü niyet tazminatına hükmedilebilmesi için icra takibinin haksız olmasının yanında takip alacaklısının kötü niyetli de olması gerektiği, davacının kötü niyetini gösterir bir bilgi ve belge bulunmadığı, birleşen davada davalının kötü niyet tazminatı talebi yerinde olmadığı gerekçesiyle, asıl dava dosyası ... Esas dosyası bakımından davanın kısmen kabulü ile; davalının, Antalya 5. İcra Müdürlüğünün ..... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile; takibin, 22.322,44 TL asıl alacak, 1.109,09 TL işlemiş faiz olmak üzere toplamda 23.431,53 TL üzerinden aynı şartlarda devamına, davacının inkar tazminatı talebinin kabulü ile, 4.686,30 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, (Birleşen dava bakımından) davanın reddine, davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar vermiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
B. İstinaf Nedenleri
Davacı vekili, .... seri numaralı fatura yönünden 23.006,84 TL alacağın kaldığı, ihtarnameye rağmen davalı tarafın malları teslim almaya gelmediği, bilirkişi raporunda bakiye alacağın hatalı hesaplandığı gibi nedenlerle asıl davada verilen kararı istinaf etmiştir.
Davalı vekili, teslimi gerçekleşmeyen siparişlerin davalının isteklerine göre düzenlenmediği, ayıplı ürün söz konusu olduğu, ürünlerin sözleşmeye uygun olmaması sebebiyle teslim alınmadığı, ürünlerdeki ayıbın bilirkişi raporuyla tespit edildiği, bu ürünlerin şirketin imajını zedeleyeceği, mahkemece üretimi yapılmayan ürünlerin hesaplamadan düşülmediği, ayıplı ürün ve eksik ifanın açıkça belirlendiği, tarafların mail yazışmalarının incelenmediği, birleşen dosyada bilirkişi incelemesi talebinin kabul edilmediği, davalıya yapılan virmanın görmezden gelindiği gibi nedenlerle asıl ve birleşen dosyada verilen kararı istinaf etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava ve birleşen dava, İcra İflas Kanununun 67. maddesine göre açılmış itirazın iptali davasıdır. Davalar bir yıllık hak düşüm süresi içerisinde açılmıştır. Asıl davada taraflar arasındaki uyuşmazlık, TBK 470 vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı yüklenici, davalı ise iş sahibidir. Birleşen dava sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanmakta olup, davacı takip alacaklısı, davalı ise takip borçlusudur.
2. Ön İnceleme ve İncelemenin Kapsamı
İlk derece mahkemesi kararının; kesinlik, süre, istinaf başvuru şartları ve diğer usul konuları yönünden HMK 352. maddesine göre ön incelemesi yapılmış ve eksiklik bulunmadığı anlaşılan dosyanın incelenmesine geçilmiştir. İstinaf incelemesi de, HMK 355. maddesi göz önünde bulundurularak, kamu düzeninden olan hususlar re'sen gözetilmek suretiyle istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.
3. Değerlendirme
3.1.HMK 341. maddesine göre, HMK ek-1 maddesi uyarınca her yıl yeniden değerleme oranında artışa tabi tutulan ve karar tarihi itibariyle, miktar veya değeri 8.000,00 Türk Lirasını geçmeyen davalara ilişkin kararlar kesindir.
Alacak davalarında istinaf (kesinlik) sınırı belirlenirken, yalnız alacağın aslı (asıl talep) nazara alınır: faiz, icra tazminatı (İİK m. 67, m. 69., m. 72) ve (ihtarname, delil tespiti ve yargılama giderleri gibi) giderler hesaba katılmaz. Bu hususta dikkate alındığında, somut olayda, asıl dava yönünden davacı vekilince istinafa konu yapılan kısmın, 8.000,00 TL'lik yasal istinaf sınırının altında kaldığı anlaşılmaktadır.
01/06/1990 gün ve 1989/3 Esas 1990/4 Karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararı da dikkate alınarak, kesin nitelikte bulunan kararın istinaf kabiliyetinin bulunmaması hususu dikkate alınarak, yerel mahkemece asıl davada verilen karar yönünden davacı vekilinin istinaf isteminin reddine karar vermek yerine, dosyanın İstinaf Mahkemesine gönderilmesi nedeniyle HMK'nun 346. maddesine göre doğrudan istinaf dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.
3.2. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, mahkemenin istinaf incelemesine konu kararında, dosyadaki mevcut delillere göre yaptığı değerlendirmeye, takdire ve ortaya koyduğu gerekçeye göre, mahkemenin vardığı sonuçta istinaf sebepleri yönünden, birleşen davada birleşen dosya davacısı vekilinin istinaflarının tümden; asıl dosyada davalı vekilinin istinaflarının ise, aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan hususlarda usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla, aşağıdaki bentlerin dışında kalan istinaf başvurularının reddine,
3.3. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, alınan bilirkişi raporlarına göre, asıl davada davanın konusunu teşkil eden takibin dayanağı olan 32.322,44 TL fatura bedelinden 10.00,00 TL çekle yapılan ödeme mahsup edilerek sonuca gidilmiş ise de, mahkemece yapılan değerlendirme ve hesaplama dosya kapsamındaki delillerle uyumlu bulunmamaktadır.
3.4. Davacı yüklenici tarafından, davalı iş sahibine karşı başlatılan Antalya 5. İcra Dairesinin .... Esas sayılı takip dosyasının dayanağı olan faturadaki alacak miktarı 32.322,44 TL'dir. Davacı bakiye 23.006,84 TL alacağın kaldığını dava dilekçesinde belirtmiş ve bu miktarı takibe konu etmiştir. Dolayısıyla davacının faturadan kaynaklı bakiye alacağı 23.006,84 TL kaldığını iddia ettiğine göre, 9.315,60 TL'nin davacıya ödendiğinin kabulü gerekmektedir. Kaldı ki, bu miktar ödemenin davacı şirketin ticari defterlerinde de yer aldığı bilirkişi raporundan anlaşılmaktadır. Bu sebeple fatura bedelinden mahkemece kabul edilen 10.000,00 TL'lik çek ödemesi dışında bu miktarın da hak edişten düşülmesi gerektiğinin gözetilmemesi doğru olmamıştır.
3.5. Davacı yüklenicinin alacağının belirlenebilmesi için öncelikle davacının faturadan kaynaklı alacak miktarının belirlenmesi gerekmektedir. Mahkemece dayanılan bilirkişi raporlarından .... tarafından düzenlenen raporda, ürünlerdeki bir kısım sözleşmeye aykırılıkların ayıplı ürün ya da yanlış üretim olarak kabulünün mümkün olmadığı görüşüne yer verilmiş ise de, dosya kapsamından alınan bilirkişi raporlarında bir kısım kutu üretimlerinde gofre uygulaması yerine UV kısmı LAK uygulaması yapıldığı, yine bir kısım kutularda ise, mat selefon uygulaması yerine parlak selefon uygulaması yapıldığı, yine bir kısım kutuların ambalajında katlama yerlerinde yaklaşık 3 mm kayma bulunduğunun belirlendiği anlaşılmaktadır. Bu hatalı uygulamalar ayıplı olarak değerlendirilmeyecek ise de, üründeki bu üretim farklılıklarının nefaset indirimi gerektireceği de açıktır. Bu nedenle toplam fatura bedelinden % 5 nefaset indirimi yapılmak suretiyle davacının faturadan kaynaklanan alacağının 30.706,31 TL olduğu, bundan tahsil edilen ve yüklenicinin defterlerinde kayıtlı olan 9.315,60 TL ile mahkemece çekle tahsil edildiği kabul edilen 10.000,00 TL düşüldüğünde, davacının bakiye alacağının 11.390,71 TL olduğu, bunun 03/10/2017 - 07/03/2018 dönemi için işlemiş avans faizinin de 471,62 TL olduğu anlaşılmakla, bu miktarın hüküm altına alınması gerekirken, yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır. Bu sebeplerle, asıl dosyaya yönelik davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, HMK 353/1-b/2 maddesi gereğince asıl dosya yönünden verilen kararın düzeltilmesi amacıyla kaldırılarak, asıl dosya yönünden yeniden esas hakkında aşağıdaki gibi karar vermek gerekmiştir.
V. KARAR
A)Asıl davaya yönelik davacı vekilinin istinaf başvurusunun miktar itibariyle kesinlik sınırının altında kaldığı anlaşıldığından istinaf başvuru dilekçesinin HMK'nun 352. maddesi gereğince REDDİNE,
B)Birleşen davaya yönelik davacı vekilinin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
C) Davalı vekilinin asıl dosyaya yönelik istinaf talebinin kabulü ile yerel mahkemenin asıl dosya yönünden verdiği kararın (Birleşen dosya yönünden verilen karar aynı kalmak kaydıyla) ORTADAN KALDIRILMASINA,
D)Asıl dava yönünden;
1)Davanın KISMEN KABULÜ ile, Antalya 5. İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı takip dosyasında davalının yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 11.390,71 TL asıl alacak ve 471,62 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 11.862,33 TL üzerinden aynı şartlarla devamına,
2)Davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile, 2.278,14 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
3)Alınması gereken 810,31 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 398,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 411,71 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, harç tahsil işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
4)Davacı tarafından başvuru harcı ile birlikte peşin olarak yatırılan toplam 493,60 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5)Davacı tarafından harç dışında yapılan 6.035,90 TL yargılama giderinin 11862/24340 oranında davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacının kendi üzerinde bırakılmasına,
6)Davalı tarafından yapılan 178,70 TL yargılama giderinin 12478/24340 oranında davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, kalan kısmın davalının kendi üzerinde bırakılmasına,
7)Davacı kendini vekille temsil ettirmiş olmakla AAÜT'nin 13/2. maddesine göre hesaplanan 11.862,33 TL ücreti vekaletin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
8)Davalı kendini vekille temsil ettirmiş olmakla AAÜT 13/2. maddesine göre 12.478,12 TL ücreti vekaletin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
9)Taraflarca yatırılan gider avanslarının kullanılmayan kısımlarının HMK'nun 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince yatıran taraflara iadesine,
D)Asıl dava yönünden peşin alınan istinaf karar harçlarının talep halinde ilk derece mahkemesince istinaf yoluna başvuran taraflara iadesine,
E)Birleşen dava yönünden alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcından, peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 534,70 TL harcın istinaf eden birleşen dosya davacısı ...'dan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
F)Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde 27/12/2024 tarihinde HMK'nun 362. maddesi uyarınca kesin olarak oybirliği ile karar verildi.
\t\t\t
...