T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\tEsas-Karar No:
\tT.C.
\tKAYSERİ
\t2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tTÜRK MİLLİTE ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t:
KARAR NO\t:
BAŞKAN\t:
ÜYE\t:
ÜYE\t:
KATİP\t:
DAVACI \t:
VEKİLİ\t: Av.
DAVALI \t:
VEKİLİ\t: Av.
DAVA\t: Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)
DAVA TARİHİ\t: 14/06/2023
KARAR TARİHİ\t: 21/01/2025
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 23/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi özetle; Müvekkilinin üyesi olduğu Sınırlı Sorumlu ... Yenilenebilir Enerji Üretim Kooperatifinin 27.05.2023 tarihli Olağan Genel Kurul Toplantısı yapıldığını, 11 nolu genel kurul kararında \"Mevcut diğer imalat kısmındaki... KSS üyelerinin de kooperatifimize yeni üye kaydı yapılabilmesi için yönetim kuruluna yetki verilmesi maddesi gereğince; Kooperatifimizin üyelik sınırlarının Mobilyakent imalatçı işerleri sınırları içinde kalmak şartı ile bu sınırlar içerisinde bulunan anasözleşmemize ve ilgili maddelerine uyan, aynı tarifeyi kullanan diğer Mobilyakent imalatçı işyerlerinin de üye yapılabilmesi için yönetim kuruluna yetki verilmesi teklif edildi. Üye... madde hakkında önergesi vardır. Maddeye şerh koymuştur. Vermiş olduğu önerge tutanağa eklenmiştir. Teklif oylamaya sunuldu. Yapılan oylama sonucu Yönetim Kurulunun teklifi oy çokluğu ile kabul edildi.\" şeklinde karar alındığını, bu kararla kooperatife yeni üye alınacak kişilerin Mobilyakent imalatçı işyerleri ile sınırlandığını, bu durumun kanuna, mevzuata ve anasözleşmeye aykırı olduğunu, ayrıca anasözleşmeye göre \"Kooperatife ortak olabilmek için aynı dağıtım bölgesi içindeki aynı tarife grubunda yer alan elektrik tüketim abonesi gerçek ve/veya tüzel kişi olmak gerekir\" yani Kayseri ilinde elektrik dağıtımı bir elektrik şirketi tarafından yapılmaktadır, bu şirket tüm şehir merkezi ve ilçelere dağıtım yapmaktadır, dolayısıyla Kayseri içindeki tüm yerler aynı dağıtım bölgesi içinde olduğunu, bunların içinde aynı tarife grubunda yer alan yani sanayi elektiriği olarak tabir edilen abone grubunda olanların mevzuat ve anasözleşmeye göre kooperatife üye olma hakları varken anasözleşme değişikliği yapmadan anasözleşmeyi ve mevzuatla getirilmek istenen faydayı ortadan kaldırır şekilde alınan genel kurul kararının iptali gerektiğini, müvekkilinin davalı kooperatifin mezkur genel kurulunda \"Üyesi bulunduğum kooperatifimizin bugün yapılan genel kurulunda gündemin 11. Maddesi ile mevcut imalat kısmındaki... KSS üyelerinin de kooperatife yeni üye kaydı yapılabilmesi için yönetim kuruluna yetki verilmesi hususu görüşüldüğünü, Üretime ilişkin binalar... KSS tarafından tüm üyelerin yatırdığı paralarla yaptırılmış olup ana kooperatifin tüm üyelerinin üye kaydı yapılmasının görüşülmesi gerekmektedir. Ana kooperatifin 13.06.2015 tarihli genel kurul tutanağının 17 maddesinde lisanssız olarak veya EPDK'dan lisans alarak elektrik enerjisi üretmek ve üretilen elektriğin öncelikle üyelere kullandırılması, artan elektriği elektrik şirketine satması için yönetim kuruluna yetki verilmiştir, bu doğrultuda ana kooperatifin 07.05.2016 tarihli genel kurul tutanağının 18. Maddesinde Güneş Enerji Sistemi (GES) kurulması için ana kooperatifin üyesi olacağı bir şirket kurulması kararlaştırılmış, bunun için kredi kullanılması için yönetim kuruluna yetki verildiğini, Ana kooperatifin 13.05.2017 tarihli genel kurulunun 18. Maddesinde bu amaçla ... Mobilyasarayı Enerji Üretim AŞ.'nin kurulduğu, bu şirketin tesisi kurması ve kurulacak tesisi ana kooperatif ve/veya ana kooperatifin yaptığı AVM'nin işleticisi ve ana kooperatifin iştiraki olan... AŞ'ye devretmesine karar verildiğini, ancak işin içine giren yönetim kurulan şirket üzerinden GES kurulmasındaki zorlukları ve bir kooperatif olarak tesisin kurulmasının daha avantajlı olduğunu, fakat yapı kooperatifinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığına bağlı olması, elektrik üretimi ile ilgili kurulacak kooperatifin ise Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına bağlı olması sebebiyle mevzuat engeli nedeniyle farklı bir kooperatif kurulması gerektiğini, bunun üzerine ana kooperatifin 03.02.2018 tarihli genel kurul tutanağının 13. Maddesinde GES kurulması için bir enerji kooperatifi kurulması yönünde yönetim kuruluna yetki verildiğini, bu yetkiyle iş bu mevcut kooperatifin kurulduğunu, davalı kooperatifin, ana kooperatif üyeleri sayesinde kurulmuş bir kooperatif olup özellikle ve öncelikle AVM'de bulunan ana kooperatif üyelerinin ve mevzuatın hedeflediği amaç gereği aynı dağıtım bölgesi içindeki aynı tarife grubunda yer alan elektrik tüketim abonesi gerçek ve/veya tüzel kişilerin davalı kooperatife üye yapılarak kooperatifin üye yelpazesinin genişletilmesi gerekirken amaçtan sapılarak üyeliğin kısıtlı bir alan içine sığdırılmaya çalışılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, halihazırda elektrik şirketi kullanılan elektrik için faturayı ana kooperatif olan... KSS'ye kesmektiğini, ... KSS'de bu faturayı üyelere taksim ettiğini, davalı kooperatifin ürettiği elektrik ise ana kooperatifin %100 iştiraki olan Kayseri ................. Sarayı Enerji Üretim AŞ (KUMSS Enerji AŞ) ile dolayısıyla ana kooperatif ile mahsuplaşıldığını, bu işlemler de davalı kooperatifin yaptığı işlemlerin hatalı olduğunu, alınan genel kurul kararının hatalı olduğunu belirterek, davalı Sınırlı Sorumlu ... Yenilenebilir Enerji Üretim Kooperatifinin 27.05.2023 Tarihli Genel Kurulunda alınan 11 nolu kararlarının Yokluk ve/veya Mutlak Butlanla Sakıt olduğunun Tespitine, aksi halde iptaline, Genel Kurulda alınan bu kararların uygulanması halinde üyelik hakkı bulunanların üyeliğe kabul edilmemeleri sonucu doğurmasıyla telafisi güç ve imkansız zararlara neden olabileceğinden kararın uygulamasının durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi özetle; Müvekkil kooperatif ana sözleşmesinin ortaklık şartları başlıklı 10. Maddesi: \"Kooperatife ortak olabilmek için aynı dağıtım bölgesi içindeki aynı tarife grubunda yer alan elektrik tüketim abonesi gerçek ve/veya tüzel kişi olmak gerekir\" şeklinde olduğunu, üye olmak isteyen tüzel veya gerçek kişinin aynı dağıtım bölgesinde olmak ve aynı tarife grubunda yer alması gerektiğini, davacının... KSS'nin üretiği bir iş yerine sahip olmadığını, hatta aynı dağıtım bölgesinde ve aynı tarife grubunda dahi iş yeri bulunmadığını, dolayısıyla davacının işbu davayı ikame etmesinde hukuki bir yarar olmadığını, müvekkili kooperatifin herhangi bir kooperatifin iştiraki olmadığı gibi iptali talep edilen genel kurulda ana sözleşmeye aykırı veya ana sözleşmeyi değiştirmeye yönelik herhangi bir karar alınmadığını, müvekkili kooperatifin ana sözleşmesinin 6. Maddesi olan \"Amaç ve Faaliyet Konuları\" başlıklı maddesinde açıkça ifade olunduğu üzere \"kooperatifin amacı, ortaklarının elektrik enerjisi ihtiyaçlarını karşılamak üzere, elektrik piyasasına ilişkin ilgili mevzuata uygun olarak yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik enerjisi üretmektir.\" şeklinde sadece kendi ortaklarının elektrik ihtiyacını karşılamak için kurulduğunu, bu hususun kooperatif ana sözleşmesinde de açıkça belirtildiğinden kooperatifin amacı bu yönde olduğunu, söz konusu genel kurulda ana sözleşmenin değiştirilmesinin söz konusu olmadığını, aynı dağıtım bölgesinde olan ancak aynı tarife grubunda yer almayan veya aynı tarife grubunda yer alan ama aynı dağıtım bölgesinde yer almayan gerçek ve tüzel kişilerin üyeliklerinin kabulünün ana sözleşmeye ve kanuna aykırı olacağı genel kurulda bu madde ile açıklığa kavuşturulduğunu, davacının iddia ettiği gibi müvekkili kooperatifin ana sözleşmesinin değiştirilmesi veya ana sözleşmeye ve kanuna aykırı bir karar alınması söz konusu olmadığını, müvekkili kooperatifin, SS. ... Küçük Sanayi Sitesi Yapı Kooperatifinden ayrı ve bağımsız bir kooperatif olduğunu, ... Mobilya Sarayı Enerji Üretim A.Ş. ile müvekkili kooperatif Solar Enerji Üretim Sistemi Kurulum ve İşletme Sözleşmesi ile müvekkili kooperatifin hizmet alan, ... Mobilya Sarayı Enerji Üretim A.Ş. ise yüklenici sıfatı ile sözleşmenin tarafı olduğunu, Kooperatif ana sözleşmesinin 10. Maddesinde kooperatif ortaklığı için gerekli şartlar belirtildiğini, iş bu maddede de belirtildiği üzere aynı dağıtım bölgesi içerisindeki aynı tarife grubunda yer alan elektrik tüketim abonesi gerçek veya tüzel kişi olması gerektiğini, müvekkili kooperatifin kendi kurulma amacına uygun olacak şekilde, kendisinin ve üyelerinin çıkarlarını gözetmek birinci öncelik olduğundan davanın konusunu teşkil eden 27.05.2023 tarihli genel kurulunda alınmış olan 11 No'lu kararın haksız ve hukuka aykırı bir yönünün bulunmadığını, anılan maddenin ana sözleşmeye aykırı olmadığı gibi ana sözleşmenin değişikliği niteliğinde olmadığını belirterek, haksız davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
Kayseri Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne, Kayseri Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'ne, Kepsaş ve Kcetaş, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'na, Ticaret Bakanlığı Esnaf Sanatkarlar ve Kooperatifçilik Genel Müdürlüğü'ne yazılan müzekkerelere cevap olduğu, ilgili kayıt ve belgelerin dosyamız arasına celp edildiği görülmüştür.
Mahkememizce, dosya kapsamı, davalı kooperatifin kayıtları, davaya konu genel kurul kararları, hazirun cetvelleri ve tüm belge ve kayıtlar incelenmek suretiyle, davalı kooperatifin 27/05/2023 tarihli genel kurul toplantısına alınan 11 nolu kararının; kooperatif ana sözleşmesine ve yasaya uygun olup olmadığı, iptalinin gerekip gerekmediği hususlarında denetime ve hüküm kurmaya elverişli açıklamalı rapor tanzimi hususunda bir elektrik mühendisi bilirkişi, bir kooperatif konusunda uzman mali müşavir bilirkişi ve bir kooperatif konusunda nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişiden oluşturulacak heyete tevdi edilmiştir.
Mahkememizce alınan 15/12/2024 tarihli bilirkişi heyeti raporundan özetle; Mali Müşavir Bilirkişi incelemesi; Davacı taraf dava dilekçesinde davalı kooperatifin 27.05.2023 tarihli olağan genel kurul toplantısının 11. maddesinde alınan kararın yoklukla ve/veya mutlak butlanla sakıt olduğunun tespitine, aksi halde iptaline karar verilmesini talep etmektedir. Davalı kooperatifin bahse konu genel kurul kararının 11. gündem maddesinde “Mevcut diğer imalat kısmındaki... KSS üyelerinin de kooperatifimize yeni üye kaydı yapılabilmesi için yönetim kuruluna yetki verilmesi maddesi gereğince; Kooperatifimizin üyelik sınırlarının Mobilyakent imalatçı işyerleri sınırları içinde kalmak şartı ile bu sınırlar içerisinde bulunan ana sözleşmemize ve ilgili maddelerine uyan, aynı tarifeyi kullanan diğer Mobilyakent imalatçı üyelerinin de üye yapılması için yönetim kuruluna yetki verilmesi teklif edildi. Üye... madde hakkında önergesi vardır. Maddeye şerh koymuştur. Vermiş olduğu önerge tutanağa eklenmiştir. Teklif oylamaya sunuldu. Yapılan oylama sonucu Yönetim kurulunun teklifi oy çokluğu ile kabul edildi” şeklindedir. Davacı talebi ve iddiaları dikkate alındığında mali müşavir bilirkişi olarak tarafımca yapılacak bir tespit gözükmemektedir. Bu bakımdan mali müşavir bilirkişi olarak herhangi bir tespit yapılamadığı yönünde rapor edilmiştir.
Nitelikli Hesaplama uzmanı bilirkişi incelemesi; Davacının 27/05/2023 tarihli genel kurula katılmış olduğu KK.53/1 maddesi gereği alınan karara muhalefet ettiği ve bunu tutanağa geçirtmiş olduğu, tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra ana sözleşmede aynı dağıtım bölgesi içerisinde yer almak ve aynı tarifeyi kullanmak yeterli iken genel kurulda kooperatif ortağı olabilmenin kapsamı daraltılmış ve sadece Mobilyakent imalatçı işyeri sınırları içerisinde olmak şart olarak belirlenmiştir. Bu değişikli neticesinde kooperatife ortak olabilecek kişi sayısının kapsamı daraltılacaktır. Hal böyleyken ana sözleşme değişikliğinin söz konusu olduğu, değişikliğin de KK 46/1 maddesine uygun olarak yapılmamış olduğu düşünülmektedir, şeklinde rapor edilmiştir.
Elektrik Mühendisi bilirkişi incelemesi; ... KSS tarafından üyelerine kesilen faturalar incelendiğinde üyelerin tüketici grubunun “Sanayi /Alçak gerilim “ olduğu anlaşılmaktadır. SS ... Yenilenebilir Enerji Üretim Kooperatifi üyelerinin ve davacının aynı dağıtım bölgesinde (KCETAŞ'ın dağıtım bölgesinde) ve aynı tarife grubunda yer aldıkları anlaşılmaktadır. S.S. ... Yenilenebilir Enerji Üretim Kooperatifi üyelerinin ve Hacı davacının aynı dağıtım bölgesinde (KCETAŞ’ın dağıtım bölgesinde) ve aynı tarife grubunda yer aldıkları tespit edilmiş, şeklinde rapor edilmiştir.
Davalı tanığı ... beyanında : Ben hem... Küçük Sanayi Sitesi Yapı kooperatifinin ve davalı kooperatifin üyesiyim, davalı kooperatif kurulduğunda yapı kooperatifine üye olup, imalat yeri olmayan üyeler davalı kooperatife üye olabilmişti, ancak yaklaşık 1,5 sene önce davalı kooperatif bize bu uygulamanın hatalı olduğunu, Kumsmal AVM'de dükkanı olup imalat yeri olmayanların davalı kooperatifin ürettiği enerjiden faydalanamayacağını açıkladı, yaklaşık 8 ay kadar öncede bu yönde genel kurul kararı alındı, daha önce ortağı olduğum Erkekler Petrol Ltd. Şti'de imalat yeri bulunmadığından davalı kooperatif üyeliğinden çıkarılmıştır, AVM de dükkanı olan üyelerin aboneliği ticari nitelikte idi, enerji üretimi için sanayi tipi aboneliği olan imalatçılar yönünden davalı kooperatif kurulmuştur, dolayısı ile üretilen enerjiden imalat yeri olmayan dükkan sahiplerinin yararlanması mümkün değildir, davalı kooperatif ihraç kararı vermeden önce tüm üyeleri davet ederek imalat yeri olmamasına rağmen kooperatife üye olanlar bulunduğunu, bu kargaşanın giderilmesi için üyelere bilgi verildi ve her iki tarafta yeri olan üyelerin kooperatife bilgi vermesi istendi, hakkaniyet noktasında da imalat yeri olmayan üyelerin davalı kooperatife üye olması uygun olmadığından daha önce ortağı olduğum şirketin davalı kooperatiften çıkarılmasına da herhangi bir itirazımız olmadı, EPDK kanununda da belirtildiği üzere zaten aynı dağıtım bölgesinde ve aynı tip abonelik sahibi olanlar kastedilmektedir, aynı dağıtım bölgesi mobilya kentte yer alan bölge ile sınırlı alandır, tanıklık ücreti talebim yoktur, şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.
Davalı tanığı ... beyanında : Ben hem yapı kooperatifi hemde enerji kooperatifinde üyeyim, bir adet işyerim var o da imalatların içinde bulunmaktadır, davalı kooperatifin kuruluşundan itibaren tamamen imalatçılara yönelik süreç yürütülmüştür, nitekim imalatçılara ait olan fabrikalara ipotek bırakılmış olup enerji sistemi imalatçıların çatısına kurulmuştur, mahsuplaşmada yine imalatçılarla yapıldığından ticari dükkanların davalı kooperatif ile bir ilgisi bulunmamaktadır, davalı kooperatif kurulduğunda trafo gücüne göre bir liste oluşturuldu, bu listede yer alan kişiler davalı kooperatife üye olabildi, davaya konu edilen genel kurul kararı ana sözleşmeyi değiştirici nitelikte değildir, yapılacak olan yeni enerji sistemi yine imalatçı yerlerin üzerine yapılacaktır, alınan karar ana sözleşmeyi değiştirmemektedir, tanıklık ücreti talebim yoktur, şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.
Davacı tanığı ... beyanında : Ben Yapı Kooperatifinin başkan yardımcısı iken yapı kooperatifi Güneş enerjisi sistemi kurmak istedi, ancak mevzuat gereği yetkisi olmaması nedeni ile şeklen davalı kooperatif kurulmuştur, bende davalı kooperatifin 28 şubat 2020 - Mayıs 2022 dönemi arasında başkanlığımı yaptım, GES kooperatifi şekli bir varlıktır, nitekim temlikleri veren ve finansal desteği sağlayan yapı kooperatifidir, hatta davalı kooperatifin kredi işlemlerinde de davacının bizzat imzaları bulunmaktadır, davalı kooperatifin ana sözleşmesinde sanayi tipi aboneliği olanların üye olabileceği belirtilmişti, bu nedenle yapı kooperatifindeki üyelerin bir kısmı ges kooperatifine de üye olmuştur, ''aynı dağıtım bölgesi'' Kayseri ilini kapsamaktadır, '' aynı tarife gurubu '' ifadesi ise sanayi tipi aboneliği kastetmektedir, ben 27 mayıs 2023 tarihindeki toplantıya katılıp katılmadığımı hatırlamıyorum, ancak davalı kooperatifin üyelik şartları ana sözleşmede belirtilmiş olup ana sözleşme aynen hükmünü devam ettirmektedir, bir değişiklik olmamıştır, bildiğim kadarı ile davacı sanayi tipi aboneliğe sahiptir, bu nedenle davalı kooperatif üyeliği şartlarını taşımaktadır, davacının üyelik şartlarını sağlamasına rağmen davalı kooperatiften çıkarılmaya çalışılmasının sebebi davacı ve benzer durumda olan üyeler davalı kooperatife doğruları söyleyen, eleştiride bulunan güzel fikirleri olan insanlardır, kooperatif bu kişileri susturmak için çıkarmak istemektedir, ben başkanlık yaptığım süreçte sanayi tipi aboneliği olanları ges kooperatifine üye yaptım, sanayi tipi aboneliği olmayanları davalı kooperatife üye yapmadım, üretilen elektrik enerjisi doğrudan sistemin altında bulunan firma tarafından kullanılmamakta, üretilen enerji merkeze gönderilerek bu havuzda birikmektedir ve buradan satın almak isteyenlere satılmaktadır, üretilen elektrik üye sayısı arttıkça tabiki doğru olarak paylaştırılacaktır, ancak davalı kooperatifin kuruluşusun sağlayan yapı kooperatifi üyelerinin bu üretimde hakkı olduğunu düşünüyorum, tanıklık ücreti talebim yoktur, şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.
Davacı tanığı... beyanında : Ben 2020-2022 döneminde ges kooperatifinin yönetiminde yer aldım, davalı kooperatifin üyelik şartları ana sözleşmede belirlenmiş olup bir değişiklik sözkonusu olmamıştır, yönetim olduğum zaman zarfında yapı kooperatifine üye olan Kayseri ili sınırı içerisinde bulunan ve sanayi tipi aboneliği olanları davalı kooperatife üye yaptık, davacının hangi tip aboneliği olduğunu bilmiyorum, yönetim yer aldığım süreçte yapı kooperatifinde üye olmayıp, Kayseri ilinde sanayi tipi aboneliğine sahip olan herhangi bir üyelik talebi gelmedi, buna ilişkin bir değerlendirme yapılmadı, davalı kooperatifin kuruluş sürecinde yapı kooperatifi finansal destek sağlamıştır, davalı kooperatif için çekilen krediye ana kooperatif kefil olmuştur, bu şekli ile bir garantörlük olduğu için aslında yapı kooperatifindeki tüm üyelerin ges kooperatifine üye olma hakkı bulunmaktadır, ancak bu hususta üyelere bilgi verildimi bilemiyorum, davacı ... davalı kooperatifin kuruluşunda kredilerde imzası olan bir şahıstır, neden çıkartıldığını bilmiyorum, ancak davalı kooperatifin borcu bitmiş ve gelir elde etmeye başlamıştır, davalı kooperatifin işine gelmeyenleri çıkartmak istediğini tahmin ediyorum, şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davalı kooperatifçe yapılmış 27.05.2023 tarihli genel kurul toplantısında alınan 11 nolu kararın yoklukla malul olduğunun tespiti, olmazsa genel kurulda alınmış kararların iptali istemine ilişkindir.
Davacının davalı kooperatifin ortağı olduğu tarafların kabulündedir.
Davacının dava açma hakkı olup olmadığı, davalı kooperatifin 27.05.2023 tarihinde yaptığı genel kurul toplantısında alınan 11 nolu kararın yok hükmünde olup olmadığı, genel kurul toplantısında alınan ve davaya konu edilen kararın iptali koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.
1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 53. maddesi uyarınca, genel kurulda alınan kararların, oyunu kullanmasına haksız yere izin verilmemesi, çağrılmama, çağrının usulsüzlüğü, gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmemesi veya toplantıya ve karara yetkili olmayan kimselerin iştirak etmesi iddiaları dışında, yasa, anasözleşme ve afaki iyiniyet kurallarına aykırılık halleri ileri sürülerek iptalleri isteminde bulunabilmek için, toplantıya katılan üyenin red oyu vermesi ve karara muhalif kalarak keyfiyeti zapta geçirmesi ve davanın bu iddiaların tümü bakımından toplantıyı izleyen bir ayın içinde açılması gerekmektedir. Emredici nitelikte olan bu yasal düzenlemenin, davalı kooperatif anasözleşmesinin 36. maddesinde de de aynen tekrarlandığı görülmektedir.
Dava açma koşulu olarak aranan muhalefetin, oylama öncesinde gündem ve görüşmelere yönelik düşünce açıklamak ve eleştiriyi getirmek suretiyle değil, oylama sonrasında ve oylama sonucuna yönelik olarak yapılması gereklidir. Ret oyu kullanılmasına rağmen, üyenin muhalefet şerhini oylama sonrasında yazdırmaması halinde, HMK.'nun 114/2. madde hükmü yollaması ile 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 53. ve anasözleşmenin 36. madde hükmünde aranan dava şartlarının gerçekleşmediği gözetilerek, HMK.'nun 114/2. ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerekeceği de tartışmasızdır (Yargıtay 23. H.D. 2014/2404 Esas, 2014/5673 Karar).
Yine Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 29/09/2014 T., E:2014/1847, K:2014/6026 sayılı kararında da da belirtildiği üzere; oylama öncesi yapılan görüşme sırasında sonradan alınacak karara esas olması muhtemel bir öneriye karşı olunduğunun belirtilmesi, alınan karara muhalif olunduğu anlamını taşımamaktadır. Muhalefetin, görüşülen öneriye değil, alınan karara karşı yapılması gerekmektedir. Diğer anlatımla, dava açma koşulu olarak aranan muhalefetin, oylama öncesinde gündem ve görüşmelere yönelik düşünce açıklamak ve eleştiri getirmek suretiyle değil, oylama sonrasında ve oylama sonucuna yönelik olarak yapılması gerekmektedir.
1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 53. maddesi hükmü uyarınca, genel kurulda alınan kararların, yasaya, anasözleşmeye ve iyiniyet kurallarına aykırı olduğu iddiasıyla, toplantıda bulunan ortaklar red oyu kullanıp, alınan kararlara muhalif kalarak, keyfiyeti tutanağa geçirdikten sonra kararın iptali için toplantıyı kovalıyan günden başlamak üzere bir ay içinde dava açabilir. Bir üyenin iptal davasının bir aylık hak düşürücü süre geçtikten sonra açılması, katılıp da genel kurulda yapılan oylamada red oyu vermemesi, muhalefet şerhini yazdırmaması halinde, HMK'nun 114/2. madde hükmü yollaması ile 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 53. ve davalı kooperatifin anasözleşmesinin 68. madde hükmünde aranan dava şartlarının gerçekleşmediği gözetilerek, HMK'nun 114/2. ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerekir. Kooperatiflerde genel kurul toplantısına çağrının usulsüz yapılması veya yapılmaması halinin müeyyidesinin bu toplantıda alınan kararların yokluğu mu, yoksa iptal edilebilirliği mi olduğu hususu Türk ve yabancı doktrinde tartışmalı olup, çoğunluk düşüncesi, hukuki işlemlere güvenlik getirme amacı da dikkate alınarak bu nevi sakatlıkların müeyyidesinin iptal edilebilirlik olduğu yönündedir.
Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasına göre, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 45/2. ve davalı kooperatif anasözleşmesinin 59. maddesi emredici nitelikte ise de, aynı Yasa'nın 53. maddesinde çağrıda usulsüzlük halinin genel kurula bu nedenle katılamayan ortaklara bu toplantıda alınan kararların iptali davası açma hakkı verildiğine göre, kanun koyucunun çağrıda usulsüzlük halinde bunun müeyyidesini butlan olarak kabul etmediği anlaşılmaktadır.
Çağrının usulsüzlüğünü iddia eden taraf, genel kurul toplantısında alınan kararların yasaya, anasözleşmeye veya iyiniyet kurallarına aykırılık iddialarından birine ya da hepsine dayanması ve iddiasını ispat etmesi zorunludur. Çağrıdaki usulsüzlük, alınan kararların salt bu nedenle iptali ya da butlanı sonucunu doğurmamaktadır.
Diğer yandan, genel kurul toplantısına çağrılması gereken ortakların çağrılmaması ve gelmemeleri halinde, toplantı ve karar nisabını etkiliyorsa bu durum, kararın batıl sayılmasını gerektirir. Bu nitelikteki kararların batıl olduğunun tespiti davası açabilmek için kararlara muhalif olmak gerekmediği gibi, açılacak dava da herhangi bir süreye tabi değildir.
1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 45/2. maddesi, \"Genel kurul sözleşmede gösterilen şekil ve surette toplantıya çağrılır. Toplantı nisabı sözleşmede gösterilir. Ancak yapı kooperatiflerinin genel kurul toplantısında ortakların en az 1/4' ünün şahsen veya temsilen hazır bulunmaları şarttır.\" hükmünü; aynı Kanun'un 51/1. maddesi ise \"Kanun veya anasözleşmede aykırı hüküm bulunmadıkça, genel kurul kararlarında ve seçimlerde oyların yarıdan bir fazlasına itibar olunur\" hükmünü; anasözleşmenin 60. maddesinin 1. fıkrasının 2. cümlesi ''Toplantının gerçekleştirildiği tarihten 3 ay evvel kooperatife kaydolmuş olan ortakların 1/4'ü, ortak sayısı 5.000’in üzerinde olan kooperatiflerde ortakların 1/50’sinin bulunduğu anlaşılınca başkanlık divanı seçimine geçilir.'' hükmünü; 62. maddenin ilk fıkrası ''Kararlar hazır bulunan ortakların çoğunluğu ile alınır. Oyların eşitliği halinde tekrar oylama yapılır. Vekaleten oy kullanılmaz. Ancak birliklere girme veya birlikten ayrılma, anasözleşme değişikliği, dağılma, birleşme ve ayrılma hakkındaki kararlarda hazirun listesini imzalayan ortakların 2/3 nisabı aranır.'' hükmünü; 2. fıkrasının ilk cümlesi ''Ortakların şahsi sorumluklarının ağırlaştırılması veya ek ödeme yükümlükleri hakkında alınacak kararlar için bütün ortakların 3/4’ünün rızası gereklidir.'' hükmünü içermektedir. Anılan hükümler emredici nitelikte olup, bu hükümlere aykırılık teşkil eden genel kurul kararları, batıl olup, bu kararlar baştan beri hüküm ifade etmezler ve bunların batıl olduğunun tespiti için açılacak davalarda genel kurulda muhalefette bulunmuş olma şartı aranmayacağı gibi, bir aylık hak düşürücü süre içinde açılmış olmaları da dinlenmeleri yönünden zorunlu değildir.
Bu ilke ve olgular doğrultusunda dosyanın değerlendirilmesi sonucunda; somut olayda davaya konu edilen genel kurul kararının 27.05.2023 tarihinde alındığı, eldeki davanın ise 14/06/2023 tarihinde açıldığı ,“Yönetim Kurulu tarafından 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 26. maddesindeki niteliklere ve ortak kayıt defterindeki kayıtlara uygunluğu beyan ve tasdik edilerek hazırlanan ve ortakların tetkikine sunulan Hazirun Cetvelinde kayıtlı toplam 215 (iklyüzonbeş) ortaktan 44 ortağın da asaleten, 23 ortağın da vekâleten olmak üzere toplam 67 ortağın toplantıda hazır bulunduğu, böylece toplantı için gerekli çoğunluğun mevcut olduğu, toplantı gününe, saatine, adresine, gündem maddelerine, hazirun cetveline herhangi bir itirazın olmadığı görülmektedir.
Davaya konu edilen davalı kooperatifin bahse konu genel kurul kararının 11. gündem maddesinde “Mevcut diğer imalat kısmındaki... KSS üyelerinin de kooperatifimize yeni üye kaydı yapılabilmesi için yönetim kuruluna yetki verilmesi maddesi gereğince; Kooperatifimizin üyelik sınırlarının Mobilyakent imalatçı işyerleri sınırları içinde kalmak şartı ile bu sınırlar içerisinde bulunan ana sözleşmemize ve ilgili maddelerine uyan, aynı tarifeyi kullanan diğer Mobilyakent imalatçı üyelerinin de üye yapılması için yönetim kuruluna yetki verilmesi teklif edildi. Üye... madde hakkında önergesi vardır. Maddeye şerh koymuştur. Vermiş olduğu önerge tutanağa eklenmiştir. Teklif oylamaya sunuldu. Yapılan oylama sonucu Yönetim kurulunun teklifi oy çokluğu ile kabul edildi” şeklindedir.
Ana sözleşmenin Ortaklık Şartları başlıklı 10. Maddesi ise \"Kooperatife ortak olabilmek için aynı dağıtım bölgesi içindeki aynı tarife grubunda yer alan elektrik tüketim abonesi gerçek ve/veya tüzel kişi olmak gerekir\" şeklindedir.
Görüldüğü üzere ana sözleşmede davalı kooperatife ortak olmak için aynı dağıtım bölgesinde ve aynı tarife grubunda bulunma şartı aranırken 11 nolu kararda ise davalı kooperatife ortak olmak için yine aynı tarife grubunda bulunma şartı ile birlikte aynı mobilyakent imalatçı işyerleri sınırları içerisinde kalma şartı aranmaktadır. Bu şekilde ortak olmak isteyenler için daha kısıtlayıcı bir kural getirilmiş ve ana sözleşmeye aykırı bir karar alınmıştır. Alınan kararın ana sözleşmeyi değiştirme niteliğinde ise de için gereken şartları sağlamadığı da açıktır. Nitekim ana sözleşme değişikliği için yönetim kurulu gerekçeli bir karar almalı, eski madde ile karşılaştırılmalı değişiklik metni notere onaylatılmalıdır. Daha sonra değişiklik izni alınması için gerekli belgeler de eklenerek ilgili makama müracaat edilir. İlgili makamdan gerekli izin alındıktan sonra, ana sözleşmede gösterilen usul ve surette genel kurul toplantıya çağırılır. Toplantı için yapılacak ilana sadece değiştirilecek maddelerin numaralarının yazılması yeterlidir(KK.m.46/1). Burada dikkat edilecek husus, ana sözleşmenin değiştirilmesi için alınacak kararlarda fiilen oylamaya katılan ve kullanılan oyların 2/3 çoğunluğunun aranmasıdır (KK.m.51/2). Genel kurulda değiştirilecek maddeler toplu halde değil, ayrı ayrı görüşülüp oylanır ve karara bağlanır. Kabul edilen metinler tutanağa aynen yazılır. Değiştirilerek kabul edilen madde yeniden notere tasdik ettirilir ve ilgili izin makamının onayına sunulur. İzin alındıktan sonra ana sözleşmede uygulanan yöntemle tescil ve ilan edilir. Yapılan ana sözleşme değişiklikleri ancak tescilden sonra hüküm doğurur.
Genel kurul kararları aleyhine dava açılması; 53/1 gereği; toplantıda hazır bulunupta kararlara aykırı kalarak keyfiyeti tutanağa geçirten veya oyunu kullanmasına haksız olarak müsaade edilmeyen yahut toplantıya çağrının usulü dairesinde yapılmadığını veyahut gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmediğini yahut da Genel Kurul toplantısına katılamaya yetkili olmayan kimselerin karara katılmış bulunduklarını iddia eden pay sahipleri; dava hakkını haizdir.
Eldeki davada yukarıda anlatılan usul işletilmeden alınan 11 nolu kararın ana sözleşmeye aykırı olduğu sabit olup, her ne kadar davalı tarafça bilirkişi raporuna itiraz edilerek alınan kararın ana sözleşmeyi değiştirme mahiyetinde olmadığı ileri sürülmüş ve yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınması talep edilmiş ise de ana sözleşme maddesi ile iptali istenen maddenin hukuki yorumunun mahkememize ait olduğu bu hususta yeni bir heyetten rapor alınmasının sonuca etkisi olmayacağı nitekim bilirkişi heyetinin görüşünün mahkememizi bağlamayacağı, yukarıda yapılan açıklama doğrultusunda 11 nolu kararın açıkca ana sözleşmeye aykırı olduğu görülmektedir. Her ne kadar davalı tarafça keşif icra edilerek davacının işlettiği dükkanının mülkiyet ve abone tipinin belirlenmesi istenilmiş ise de eldeki dava, genel kurul kararının iptali istemine ilişkin olup yerleşik içtihatlarda belirtildiği üzere genel kurul kararının iptalini isteyen ortağın bu sıfatının iptal davasının kesinleşmesine kadar devam etmesi yeterlidir, davacının davalı kooperatif ortağı olduğu hususunda ihtilaf bulunmadığından keşif icrasının dosyaya katkı sağlamayacağı da açıktır. Netice itibariyle ana sözleşmede yer alacak zorunlu hükümler ile isteğe bağlı hükümlere aykırı olan Genel Kurul kararları aleyhine iptal davası nisbi butlan) açılabileceği (Kooperatifler Hukuku, Coşkun,Mahmut, sf.792) gözetilerek davacının davasının kabulü ile, davalı kooperatifin 27.05.2023 tarihli genel kurulunda alınan 11 nolu kararının iptaline karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davacının davasının KABULÜ ile, davalı kooperatifin 27.05.2023 tarihli genel kurulunda alınan 11 nolu kararının İPTALİNE,
2-Alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcından davacı tarafından dava açılırken yatırılan 179,90-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 435,50-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 179,90-TL başvurma harcı ile 179,90-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan; 710,00-TL posta - tebligat - müzekkere gideri, 9.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 9.710,00-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden davacı lehine A.A.Ü.T. 13/1. Maddesi uyarınca 30.000,00-TL maktu vekalet ücreti takdirine, takdir edilen vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-HMK'nun 333/1. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştikten sonra yatıran ilgili tarafa iadesine,
Dair davacı vekili ve davalı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 21/01/2025
Başkan
¸E-imzalıdır
Üye
¸E-imzalıdır
Üye
¸E-imzalıdır
Katip
¸E-imzalıdır