T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/1302 - 2024/1810
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t\t: 2023/1302
KARAR NO\t\t: 2024/1810
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t:...\t(...)
ÜYE\t:...\t(...)
ÜYE\t:...\t(...)
KATİP\t:...\t(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t\t: KOCAELİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 11/05/2023
NUMARASI\t\t: 2022/5 Esas - 2023/303 Karar
DAVACI\t\t: SELMA SALMAN SAĞLIK HİZMETLERİ LİMİTED ŞİRKETİ - Ataköy 7-8-9 Kısım Bahar Sitesi A 33 A Bakırköy/İSTANBUL
VEKİLİ\t\t: Av. ...
DAVALILAR\t\t: 1- MERCEDES BENZ OTOMOTİV TİCARET VE HİZMETLER ANONİM ŞİRKETİ - Akçaburgaz Mah. Süleyman Şah Cad. No:6/1 Esenyurt/İSTANBUL
VEKİLİ\t\t: Av. ...
\t\t\t2- MENGERLER TİCARET TÜRK ANONİM ŞİRKETİ - Emek Mah D-100 Karayolu Cad No:108 Kartepe/KOCAELİ
VEKİLİ\t\t: Av. ...
DAVA TÜRÜ\t\t: Tazminat (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan Ayıp İddiası Nedeniyle)
DAVA TARİHİ \t\t: 03/01/2022
KARAR TARİHİ\t\t: 12/12/2024
KR. YAZIM TARİHİ\t\t: 13/01/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacı tarafından davalılardan Mengerler A.Ş. firmasından Kartepe Noterliği'nin 16/02/2017 tarih, ... yevmiye numaralı sözleşmesi ile 2016 model Mercedes Benz marka, 05/09/2016 trafiğe çıkış tarihli, 176 A sınıfı araç satın alındığını, iş bu aracın sağlayıcısının diğer davalı Mercedes Benz Otomotiv firması olduğunu, aracın alındığı günden itibaren defaatle arıza verdiğini ve sürekli olarak sağlayıcı firmaların yetkili servislerinde tamir görmek zorunda kaldığını, davalı tarafça aracın hata vermesinin ne sebeple olduğunun anlaşılmadığını ve aracın sürekli farklı nevilerden tamir gördüğünü, bu durumun davalı firmanın servis kayıtlarından da anlaşılacağını, 2021 yılı Haziran ayında aracın trafik muayenesi sebebiyle sağlayıcı firmanın yetkili servisinde yapılan bakımın üzerinden 1 ay bile geçmeden 10/07/2021 tarihinde davacı şirket yetkilisi ... tarafından kullanılan aracın seyir halinde iken arızalandığını, aracın ayıbının neyden kaynaklandığının yetkili servis tarafından tespit edilemediğini, aracın kazaya sebebiyet verme riskinin olmasına rağmen müvekkiline teslim edildiğini, arcın arızasının kullanım yolu ile çıkabilecek bir arıza olmadığını, bu tarz bir hata vermesinin kullanımla mümkün olmadığını, araçta üretim hatasının olduğunu, aracın sürekli yolda kalması ve ancak son tamirde elektronik aksamda hata olduğunun tespit edilmesi neticesinde davacının sürekli olarak tamir bedelini ödediğini, tüm bu nedenlerle; aracın üretim hatasından kaynaklanan arızalara ilişkin faturalar tutarı olan şimdilik 4.000,00 TL'nin ihtar tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, araçta yapılan elektronik aksamdan kaynaklanan tamir sebebiyle oluşan değer kaybı tutarı olan şimdilik 1.000,00-TL'nin ihtar tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, aracın yolda kalmasının davacının kaza tehlikesi oluşması nedeniyle 5.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Mercedes Benz A.Ş. vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; dava konusu aracın 2016 model olduğunu, dava konusu talepler bakımından davanın ikame edildiği tarih itibariyle mevzuatta ön görülen 2 yıllık zaman aşımı süresinin fazlasıyla geçirilmiş olduğunu, davacının sonuç ve istem kısmında aracın atın alındığı günden bu zamana kadar aracın yetkili serviste gördüğü işlemlere ilişkin talepte bulunduğunu, tüm bu taleplerin açıklanması halinde ayrı ayrı zaman aşımı ve hak düşürücü süre itirazına ilişkin hakları ilişkin haklarını saklı tuttuklarını, dava konusu araçta imalattan kaynaklı bir sorun bulunmadığını, aracın 2016 model olduğunu, satın alındığı günden bu zamana sorunsuz olarak kullanıldığını, aracın bu süreçte ve dahi davacı tarafından satın alındığı tarih akabinde bakımlarının düzenli olarak yaptırıldığını, yine aracın ticari faaliyet kapsamında kullanılan bir araç olduğunu, araca dışarıdan ve yetkili olmayan servislerde herhangi bir müdahale yapılıp yapılmadığının tespitinin gerektiğini, aracın elektronik aksamındaki şikayet aksamın tamamen değiştirilmesi ile giderildiğini, müşteriye sorunsuz olarak teslim edildiğini, davacının iş bu işlemlerden doğan onarım bedelini talep etme imkanının bulunmadığını, davacının manevi tazminat talebinin kabulünün mümkün olmadığını, kanunun aradığı şartların oluşmadığını, davacı şirketin tüzel kişi tacir olduğunu bu nevi bir talebi ileri sürme imkanının bulunmadığını, tüm bu nedenlerle; davanın hak düşürücü süre ve zaman aşımı itirazları dikkate alınarak hiçbir araştırma yapılmaksızın usulden reddine, zaman aşımı itirazları nedeniyle reddine, neticeden tüm itirazları doğrultusunda davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; \" ... 1-Maddi tazminat davasının KISMEN KABUL VE KISMEN REDDİNE,
-Toplam 17.827,00 TL onarım bedelinin 4.000,00 TL'si yönünden 03/01/2022 tarihinden itibaren, 13.827,00 TL'si yönünden 27/03/2023 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya verilmesine,
-Değer kaybına yönelik tazminat talebinin REDDİNE,
2-Manevi tazminat davasının KABULÜNE, Toplam 5.000,00 TL manevi tazminat talebinin davalılardan 03/01/2022 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiz ile birlikte tahsil edilerek davacıya verilmesine ... \" karar verilmiştir.
Bu karara karşı davalılar tarafından ayrı ayrı istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı Mengerler Ticaret Türk Anonim Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme dayanak alınan 01/03/2023 tarihli bilirkişi raporunun bilimsel dayanak ve gerekçelere yer verilmeden tanzim edildiğini, bilirkişi raporuna yönelik itirazlarının gerekçesiz olarak reddedildiğini, tazminat hukukuna hakim olan ilkelere aykırı şekilde manevi tazminata hükmedildiğini, delillerin yanlış değerlendirildiğini beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı Mercedes Benz Otomotiv Ticaret ve Hizmetler A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece dosya kapsamında alınan raporların içeriklerine yer verilerek sözde bir gerekçe belirtilmiş ancak karara esas teşkil eden ret ve üstün tutulma sebepleri belirtilmediğini, yerel mahkemece husumet, zamanaşımı, hak düşürücü süre itirazlarının dikkate alınmadığını, bilimsel dayanak ve gerekçelere yer verilmeden hazırlanmış olan ve bilirkişilerin mücerret kanaatini, varsayımlarını ve hatalı değerlendirmelerini ihtiva eden, denetime elverişsiz bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulmuş olması usul ve yasaya aykırı olduğunu, yerel mahkemece manevi tazminat koşulları oluşmadan talebin kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davacı vekili istinafa cevap dilekçlerinde özetle; somut olayda dava konusu aracın defalarca yolda kalması, davacı yetkili temsilcisinin defalarca trafiğin yoğun olduğu yollarda saatlerce çekici beklemesi, davacının mesleğinin doktorluk olmasından ötürü kısıtlı bir serbest zamanı olduğu göz önüne alındığında defalarca trafikte beklemesi, ticari faaliyet yürüttüğü iş saatlerinde aracı servise götürmek zorunda kalması vb sebeplerle zaman kaybı, iş gücü kaybı, ekonomik değer kaybı ve bu doğrultuda ticari itibar kaybı oluştuğunu, yine davacı yetkili temsilcisinin trafiğin yoğun olduğu yollarda aracının stop etmesi ve saatlerce çekici beklemesinden kaynaklı kaza ve can tehlikesinin oluşması ve işbu kazanın gerçekleşmesi halinde davacı şirketin doğrudan varlığının tehlikeye girmesi rizikosu oluştuğunu, hal böyleyken davacıya hakkaniyete uygun bir şekilde 5.000,00 TL manevi tazminat talep edilmiş olup; işbu tazminat talebinin sayın yerel mahkemece de kabul edildiğini, işbu karar usul ve yasaya uygun olduğunu beyan ile; davalıların istinaf istemlerinin reddine, karar verilmesini, talep ederiz.
DELİLLER: Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/05/2023 Tarih - 2022/5 Esas - 2023/303 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
DAVA; tazminat istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş karara karşı davalılar tarafından ayrı ayrı istinaf yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.
Dosyanın incelenmesinde; davacının, davalıdan 2016 model Mercedes Benz marka, 05/09/2016 trafiğe çıkış tarihli, 176 A sınıfı aracı Kartepe Noterliği'nin 16/02/2017 tarih, ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi ile satın aldığı, aracın alındığı günden itibaren arıza verdiği ve sürekli olarak sağlayıcı firmaların yetkili servislerinde tamir görmek zorunda kaldığı,2021 yılı Haziran ayında aracın trafik muayenesi sebebiyle sağlayıcı firmanın yetkili servisinde yapılan bakımın üzerinden 1 ay bile geçmeden 10/07/2021 tarihinde davacı şirket yetkilisi ... tarafından kullanılan aracın seyir halinde iken arızalandığı, aracın ayıbının neyden kaynaklandığının yetkili servis tarafından tespit edilemediği, aracın kazaya sebebiyet verme riskinin olmasına rağmen davacıya teslim edildiği, aracın arızasının kullanım yolu ile çıkabilecek bir arıza olmadığı, bu tarz bir hata vermesinin kullanımla mümkün olmadığı, araçta üretim hatasının olduğu, aracın sürekli yolda kalması ve ancak son tamirde elektronik aksamda hata olduğunun tespit edilmesi neticesinde davacının sürekli olarak tamir bedelini ödediğini beyan ederek davacı tarafından, arızalara ilişkin fatura tutarı, değer kaybı ve manevi tazminatın davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili için eldeki davanın açıldığı, davalıların davanın reddini istediği, ilk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verildiği verilen karara karşı davalılar vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; satış sözleşmesine konu aracın satış sırasında gizli ayıplı olup olmadığı, davacı lehine seçimlik haklarını kullanma şartlarının oluşup oluşmadığı, noktalarında toplanmaktadır.
Satış sözleşmesinde ayıba ilişkin hükümler 6098 sayılı TBK'nın 219. vd. maddelerinde düzenlenmiştir.
6098 sayılı TBK'nın 219. maddesine göre; satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile, onlardan sorumludur. Aynı Kanun'un 222. maddesine göre; satıcı, satış sözleşmesinin kurulduğu sırada alıcı tarafından bilinen ayıplardan sorumlu olmayıp, alıcının satılanı yeterince gözden geçirmekle görebileceği ayıplardan da, ancak böyle bir ayıbın bulunmadığını ayrıca üstlenmişse sorumlu olacağı hüküm altına alınmıştır.
Ayıp halinde alıcının hakları 6098 sayılı TBK'nın 227-(1) maddesinde; \"Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme, Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, İmkan varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme\" olarak sayılmıştır. Alıcının genel hükümlere göre tazminat hakkının saklı olduğu da hüküm altına alınmıştır (m.227/1).
Dosya arasına alınan 21/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava konusu aracın tüm periyodik bakım onarım işlemlerinin ve araçta vuku bulunan arızanın tümünün yetkili servislerde yapıldığının görüldüğü, araçta meydana gelen elektronik bir arızanın kullanıcı hatası ve kullanıcı müdahalesi olamayacağı kanaatine varıldığı, dava konusu araçta tekrarlayan arızanın gizli ayıp olduğu, markanın sadık müşterisine bu arızadan dolayı değişen kumanda ünitesinin aracın garantisinin bitmiş dahi olsa iyi niyet çerçevesinde fatura tamamını karşılaması gerektiği, dava konusu araçta değişen elektronik kumanda ünitesinin aracın satışı esnasında değer kaybı oluşturamayacağı kanaatine varıldığı şeklinde görüş bildirildiği görülmüştür.
Dosya arasına alınan 01/03/2023 bilirkişi heyet raporunda özetle; aracın elektronik kontrol modüllerinin gizli ayıplı nitelikte olduğunu, ilgili olayda davalıların ağır kusuru olmadığı ve hileli işlemin söz konusu olmadığı, araç yönünden yapılan ve talep edilebilir masraf ve zarar kalemlerinin şekil 1 de belirtilen faturaya istinaden 17.827,00 TL olduğu, araçta yapılan kontrol modüllerindeki değişimin ikinci el otomobil piyasasında değer kaybı oluşturmayacağı, ayıba konu elektronik kontrol modüllerinden davalı Mercedes Benz Otomotiv Ticaret Hizmetler A.Ş.'nin sorumlu olduğu yönünde görüş bildirildiği görülmüştür.
Eldeki davada; davalı Mengerler Ticaret Türk A.Ş.'den davacı şirket tarafından satın alınan, davaya konu aracın gizli ayıplı olduğu iddiasıyla onarım giderlerinin, değer kaybı bedelinin ve bir miktar manevi tazminatın talep edilmesinin taraflar arasındaki ana uyuşmazlık noktası olduğu anlaşılmaktadır.
Eldeki davada; dosya arasına alınan 01/03/2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda da belirtildiği gibi dava konusu aracın 2016 model Mercedes A-176 marka model araç olduğu, araçta ayıplı olduğu belirlenen parçanın kumanda ünitesi olduğu, bu arızanın motoru dahi durdurma durumunun olduğu, bu bakımdan kullanıcı hatası yahut bakım periyotlarının aksatılması ile ortaya çıkacak bir arıza olmadığı bu nedenle aracın elektronik kontrol modüllerinin gizli ayıplı nitelikte olduğu anlaşılmaktadır.
Ayıp ihbarı niteliği itibariyle satın alınan maldaki ayıbın varlığını satıcıya bildirmeye yönelik bir tasavvur açıklaması olduğundan, bildirim yükümlülüğüne uyulmadığını davalı satıcı ileri sürmelidir. Satıcı tarafından, alıcının yasal süresinde ayıp ihbarında bulunulmadığına yönelik bir savunma ileri sürülmedikçe bu husus, mahkemece re’sen dikkate alınıp değerlendirilemez (YHGK’nın 2014/13-1125 E, 2016/587 K sayılı ilamı).
Ayıp ihbarı hukuki işlem olmayıp bir hukuki işlem benzeridir. Bu niteliğinden dolayı da ayıp bildiriminin, yazılı olarak yapılması zorunlu olmayıp süresinde ayıp ihbarının yapıldığı her türlü delille ve tanık beyanıyla dahi kanıtlanabilir. Ayıp ihbarının süresinde davalı tarafından ileri sürülmesi gerekir. Davalı vekilinin cevap dilekçesinde, gizli ayıbın derhal bildirilmediği, ihbarın süresinde yapılmadığı yönünde bir savunmasının bulunduğu görülmektedir.
Eldeki davada; davacı tarafından aracın defaten servise götürülmüş olduğu tüm dosya kapsamı ile sabittir. Bu durum davacı tarafından ayıp ihbarının yerine getirildiği anlamına geleceğinden davalı Mercedes Benz Otomotiv Ticaret ve Hizmetler A.Ş. Vekilinin bu yöne ilişkin istinaf isteminin yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.
Eldeki davada; yapılan tüm yargılama faaliyetleri neticesinde davaya konu edilen aracın elektronik kontrol modüllerinin gizli ayıplı nitelikte olduğu, gizli ayıbın oluşumunda davalıların ağır kusurunun ve hileli işlemlerinin söz konusu olmadığı, buna rağmen davalılar tarafından bir çözüm üretilememiş olmasının davalıların sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı, araçtaki kumanda ünitesinin gizli ayıplı olması ve ayıba karşı tekeffül hükümlerinden davacının yararlanması gerektiği anlaşılmış, bu kapsamda seçimlik hakkın davacı tarafından kullanılarak onarım bedelinin talep edildiği görüldüğünden onarım bedeli olan 17.827,00 TL'nin değişen tarihlerden itibaren işletilecek yasal faiz ile birlikte davalılardan tahsili cihetine gidilmişse de, verilen karar davalı Mercedes Benz Otomotiv Ticaret ve Hizmetler A.Ş. yönünden doğru olmamıştır.
Taraf sıfatı, bir başka deyişle husumet ehliyeti; dava konusu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade eder. Sıfat, bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi anlamına gelir. Davacı sıfatı, dava konusu hakkın sahibini, davalı sıfatı ise dava konusu hakkın yükümlüsünü belirler. Uygulamada davacı sıfatı aktif husumeti, davalı sıfatı ise pasif husumeti karşılayacak şekilde kabul edilmektedir. Dava konusu şey üzerinde kim ya da kimler hak sahibi ise, davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukuki koruma isteniyor ise o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir. Taraf sıfatı bu anlamda, defi değil itiraz niteliğinde olup; taraflarca süreye ve davanın açılmasına bakılmaksızın her zaman ileri sürülebileceği gibi taraflar ileri sürmemiş olsa bile mahkemece resen nazara alınmalıdır.
6098 sayılı TBK'nın 219. maddesinde; ''Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur.'' denmektedir. Yine aynı kanunun 227. maddesinde satılanın ayıplı olması halinde alıcının seçimlik haklarının neler olduğu belirtilmiş ve bu seçimlik haklar; satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme, aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, imkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme olarak sıralanmış, bu sırada alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkının saklı olduğu belirtilmiştir.
Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; dava, satıma konu araçta ortaya çıkan ayıplardan kaynaklı zararın tazminine yönelik olup, davacı söz konusu satış işleminde tüketici konumunda olmaması, davanın ticari nitelikteki satış sözleşmesinden kaynaklanması nedeniyle eldeki davada 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ''ayıptan sorumluluğa'' ilişkin hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Davalı Mercedes Benz Otomotiv Ticaret ve Hizmetler A.Ş.'nin dava konusu aracın ithalatçısı olduğu, aracın diğer davalı Mengerler Ticaret Türk Anonim Şirketi tarafından davacıya ikinci el olarak satıldığı anlaşılmaktadır. Dava konusu aracın satıcısı olmayan ithalatçı konumundaki davalı Mercedes Benz Otomotiv Ticaret ve Hizmetler A.Ş. ancak garanti vermesi halinde ayıp nedeni ile sorumlu tutulabilecektir. Davacı, bu yönde bir garanti verildiğine dair garanti belgelerini sunmadığından bu davalıya husumet yöneltilemeyeceği gözetilerek(Yargıtay 19. HD., 28/09/2006 tarih, 2006/3358 E., 2006/8948 K.;), davanın bu davalı yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur (Yargıtay 3. HD., 23/12/2020 tarih, 2020/4268 E., 2020/8225 K.).
Öte yandan;
Eldeki davada, yukarıda da açıklandığı üzere, davacı, satış sözleşmesine konu aracın satış sırasında gizli ayıplı olduğu düşüncesiyle davalılardan maddi (yapılan masraflar ile araçta meydana gelen değer kaybı) ve manevi tazminat talebinde bulunmaktadır.
Manevi tazminata ilişkin olarak yürürlükte bulunan mevzuata değinmekte fayda bulunmaktadır.
TBK'nın 56-(1) maddesi \"Hakim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir.\" hükmünü içermektedir.
TBK'nın 58-(1) maddesi \"Kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören uğradığını manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesini isteyebilir.\" hükmünü içermektedir.
4721 sayılı TMK'nın 24 maddesi \"Hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kimse, Hakimden, saldırıda bulunanlara karşı korunmasını isteyebilir.
Kişilik hakkı zedelenen kimsenin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden biriyle haklı kılınmadıkça, kişilik haklarına yapılan her saldırı hukuka aykırıdır.\"
Manevi tazminata ilişkin düzenlemelere değindikten sonra davacının manevi tazminat istemine ilişkin gerekçesi ele alındığında, davacı aracındaki ayıp/arıza nedeniyle manevi zarara uğradığından bahisle tazminat isteminde bulunmuştur.
Manevi zarar kişilik haklarına vaki tecavüz nedeniyle bir kimsenin duyduğu cismani ve manevi acı ve ızdırabı, elemi ifade etmekte olup 6098 sayılı TBK'nın 56. ve 58. maddeleri malvarlığına ilişkin zararı kapsamamaktadır. Davacının satın almış olduğu aracın arızalı olması hususu mal varlığına ilişkin zarar kapsamında olabilecektir.
Davacının ticari bir şirket olmuş olması ve TMK'nın 24. maddesi kapsamında kişilik hakkına yönelik bir saldırının bulunduğu yönünde de bir iddia olmaması karşısında davacı şirket tarafından satın alınıp şirket yetkilisi tarafından kullanılan araçtaki ayıp nedeniyle şirket yetkilisinin manevi bir üzüntüye kapılabileceği düşünülebilse de 6098 sayılı TBK'nın 56. ve 58. maddeleri ile 4721 sayılı Medeni Kanun'un 24. maddesinde korunan kişisel hakların ihlalinden doğan bir eylem olduğunu söylemek mümkün değildir. Kaldı ki, sözleşmenin tarafı şirket tüzel kişiliği olduğu için şirket yönünden manevi tazminat koşullarının oluşup oluşmadığının değerlendirilmesi gerekir. Somut olayda söz konusu hususlar kanıtlanamadığı gibi mevzuatta manevi tazminatı düzenleyen hükümler gereğince manevi tazminatın koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla, mahkemece manevi tazminat isteminin reddine karar verilmesi gerekirken aksi kanaatle yazılı olduğu şekilde manevi tazminatın kabulüne karar verilmiş olması da doğru olmamıştır.
Bu nedenlerle; davalıların istinaf başvurularının açıklanan nedenlerle ayrı ayrı kabulüne, yerel mahkemenin kararının kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus da bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353-(1)-b)-2) madde gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davalı Mercedes Benz Otomotiv Ticaret ve Hizmetler A.Ş.'nin İSTİNAF BAŞVURUSUNUN TÜMDEN, diğer davalının istinaf isteminin KISMEN KABULÜNE; Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/05/2023 Tarih - 2022/5 Esas - 2023/303 Karar Sayılı kararının KALDIRILMASINA, HMK'nın 353-(1)-b)-2) maddesi gereğince YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA,
a-Davanın KISMEN KABULÜ ile toplam 17.827,00 TL onarım bedelinin 4.000,00 TL'si yönünden 03/01/2022 tarihinden itibaren, 13.827,00 TL'si yönünden 27/03/2023 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiz ile birlikte davalı Mengerler Ticaret Türk Anonim Şirketi'nden tahsil edilerek davacıya verilmesine,
-1.000,00 TL'lik değer kaybına yönelik tazminat talebinin REDDİNE,
b-Manevi tazminat talebinin REDDİNE,
c-Mercedes Benz Otomotiv Ticaret ve Hizmetler A.Ş. yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
ç-Alınması gerekli 1.217,76 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 170,78 TL harç ve 242,00-TL ıslah harcının mahsubu ile kalan 804,98 TL harcın davalı Mengerler Ticaret Türk Anonim Şirketi'nden alınarak hazineye irat kaydına,
d-Davacı tarafından sarf edilen davetiye ve müzekkere gideri, bilirkişi ücretleri olmak üzere toplam 4.550,25-TL yargılama giderinden kabul ve ret oranına göre hesaplanan (%74,82 Kabul) 3.404,43-TL'lik kısmının peşin yatırılan 170,78 TL harç ve 242,00 TL ıslah harcı ile birlikte davalı Mengerler Ticaret Türk Anonim Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmının davacı üzerinde bırakılmasına,
e-Davalı Mengerler Ticaret Türk Anonim Şirketi tarafından yapılan 1.691,00 TL yargılama giderlerinin kabul ret oranına (%25,18 ret) göre belirlenen 425,82 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
f-Davalı Mercedes Benz Otomotiv Ticaret ve Hizmetler A.Ş. tarafından yapılan 1.791,00 TL yargılama giderlerinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
g-Maddi tazminat talebi yönünden davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan 17.827,00 TL maktu vekalet ücretinin davalı Mengerler Ticaret Türk Anonim Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,
ğ-Manevi tazminat talebi yönünden davalı Mengerler Ticaret Türk Anonim Şirketi kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan 5.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalı verilmesine,
h- Maddi tazminat talebi yönünden davalı Mercedes Benz Otomotiv Ticaret ve Hizmetler A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 17.827,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
ı-Manevi tazminat talebi yönünden davalı Mercedes Benz Otomotiv Ticaret ve Hizmetler A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 5.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya verilmesine,
i-Dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecine yönelik, 1.360,00-TL arabuluculuk ücretinin 6183 sayılı Kanuna göre ve davalı Mengerler Ticaret Türk Anonim Şirketi aleyhine açılan davanın kısmen kabul edilmesi nedeniyle kabul ret oranına göre hesaplanan (%74,82 Kabul - %25,18 ret) 1.017,53-TL'nin davalıdan, bakiye kalan 342,47 TL'nin davacıdan tahsili için harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
j-Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
2-)İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;
a-İstinaf Kanun Yoluna Başvuru harçlarının hazineye irad kaydına,
b-İstinaf Karar harçlarının talep halinde ilk derece mahkemesince istinaf edenlere iadesine,
c-Davalı Mengerler Ticaret Türk Anonim Şirketi tarafından yapılan 492,00-TL İstinaf Kanun yolu masrafı ile 116,45 TL posta masrafı olmak üzere toplam 608,45 TL'nin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
ç-Davalı Mercedes Benz Otomotiv Ticaret ve Hizmetler A.Ş. tarafından yapılan 492,00-TL İstinaf Kanun yolu masrafının davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
d-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
e-İstinaf edenlerin yatırdığı istinaf gider avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince istinaf edenlere iadesine,
f-İİK'nın 36-(5) maddesi gereğince Gölcük İcra Dairesi'nin 2023/1231 Esas sayılı dosyasına sunulan teminatın (nakit/teminat mektubu) yatırana iadesine,
g-Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359-(4) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,
İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.12/12/2024
\t\t\t
...
Başkan ...
¸e-imzalıdır.
...
Üye ...
¸e-imzalıdır.
...
Üye ...
¸e-imzalıdır.
...
Katip ...
¸e-imzalıdır.
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*