T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO:2022/1142
KARAR NO:2025/89
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:08/02/2022
NUMARASI:2017/838 E. - 2022/53 K.
DAVANIN KONUSU:İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ:16/01/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Tarafların İddia ve Savunmaları:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: yetkili son hamilin müvekkili şirket olduğu davaya konu ... Şubesine ait 08/08/2017 keşide tarihli ... çek nolu 80.515,95Tl bedelli keşideci ... A.Ş olan çekin keşideci tarafından müvekkili şirkete ödeme amaçlı verildiğini, söz konusu çekle birlikte keşidecisi ... A.Ş olan ... Şubesine ait keşide tarihleri farklı 3 çek ve yine grup şirketlerinden ... Şti'ye ait 2 adet çekin kargo şirketi tarafından çaldırıldığını, çeklerin çalınmasından sonra Sakarya 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/36 Esas sayılı dosyası ile zayi sebebiyle iptal talepli dava açıldığını, iptale konu 4 adet çek için Sakarya 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin çek bedellerini n%15'i oranında teminatla ihtiyati tedbir kararının uygulanmasına karar verdiğini , İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı'na 2017/16553 Soruşturma numarası ile şikayette bulunulduğunu, diğer grup şirketi olan ... Şti adına da yine İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2017/124375 Soruşturma nolu dosyası ile şikayet başvurusu yapıldığını, her iki soruşturma dosyasının da açık olduğunu, davalılardan ...Mühendislik 'in Sakarya 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/36 Esas sayılı çek iptali davasına müdahil olduğunu ve ... sayılı takip dosyası ile kambiyo takibi başlattığını, iş bu icra takibine müvekkili şirket tarafından İstanbul 1.İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2017/695 Esas sayılı dosyası ile hem borca hem de imzaya itiraz edildiğini, Sakarya 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... Şubesine ait 08/08/2017 keşide tarihli ... çek nolu 80.515,95TL bedelli çekin arkasında yer alan müvekkili ... A.Ş'ye ait olduğunu söyleyen kaşe, kaşe üzerindeki imzanın sahte olduğunu, kaşede yer alan vergi numarasının da müvekkili şirkete ait olmadığını, müvekkili şirketin kendisinden sonra yer alan ... A.Ş, ...-... İnş. Aralarında ticari bir münasebet olmadığını, alacaklı davalı tarafın gerekli özeni göstermiş olsa idi çekin çalındığını öğrenebileceğini, davaya konu çekin kasıtlı olarak takibe konulduğunu takip alacaklısı davalı ...'a ve diğer cirantalara müvekkili şirketin herhangi bir borcu olmadığını, davaya konu çekte muntazam ciro silsilesi olmadığını, sahte kaşe yapılarak sahte imza atılmak suretiyle ciro silsilesinin bozulduğunu, bu nedenlerle müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespiti ile çekin istirdatına karar verilmesini, talep etmiştir.Davalı... -... Mühendislik vekili cevap dilekçesinde özetle; keşide yeri Antakya keşide tarihi 08.08.2017 olan ... nolu çekin müvekkiline diğer davalı ... Şti ile arasından gerçekleşmiş olan ticari ilişki sonucu verildiğini, müvekkilinin davaya konu kambiyo senedinde iyi niyetli 3.kişi konumunda olup davacı şirket ile diğer borçluların aralarındaki ticari ilişkiyi bilmemekle birlikte bilebilme durumunun da söz konusu olmadığını, davacı şirketin diğer borçlular ile aralarındaki borç ilişkisinden doğan itiraz ve defilerinin davalı müvekkiline karşı ileri süremeyeceğini, davanın husumet itirazları üzerine müvekkili açısından reddini, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddini, kötü niyetli davacı borçlunun takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata ve alacağın %20'si oranında para cezasına mahkum edilmesini, talep etmiştir.İlk Derece Mahkemesi Kararı:Mahkemece; \"Davanın KISMEN KABULÜ ile;1-Davacının ... sayılı takip dosyasına konu ... Şubesine ait ... çek nolu 08/08/2017 keşide tarihli 80.515,95TL bedelli keşidecisi ... A.Ş olan çekten dolayı borçlu olmadığının tespitine,2-Davacının çekin istirdatı talebinin REDDİNE;3-Davacının kötüniyet tazminatı talebinin REDDİNE;\" karar verilmiştir.
İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:Davalı ... - ... Mühendislik vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davalı ... - ... Mühendislik vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının davaya konu çekte borçlu olmadığından davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalının çek istirdat talebinin reddine, menfi tespit davasının kabulüne karar verildiğini, davalılardan müştereken alınmak suretiyle davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine rağmen davanın reddedilen kısmı yönünden lehlerine vekalet ücretine hükmedilmediğini, yargılama giderlerinin her iki tarafın haklılık oranına göre paylaştırılması gerektiğini, her iki hususunda hatalı olduğunu, mahkemece eksik inceleme ile karar verildiğini, dava konusu çekin ciro silsilesinde şeklen yetkili hamili müvekkili olduğunu, bir imzanın sahte olması veya yetkisiz bir kimse tarafından atılmasının, ciro zincirini bozmayacağını, ciro silsilesi incelendiğinde; davacı taraftan sonra diğer davalı ..A.Ş. yer aldığını, konuyla ilgili savcılık daimi arama kararında ... A.Ş. yetkililerin şüpheli olmadığı ve suça konu fiil icra etmediği anlaşıldığını, mahkemece davaya konu çekin davacı tarafından ciro edilmeden önce çalınıp çalınmadığının tespitinin yapılmasının zorunlu olduğunu, ATK ve bilirkişi raporlarının eksik inceleme ile oluşturulduğunu, hükme esas alınamayacağını, mahkemece raporlara itirazlarının reddedildiğini, davacının ticaret sicil kayıtlarının tümü celp edilerek ve ticari temsilcileri ile yetkili ticari vekilleri tespit edilerek gerekirse şirketçe keşide edilen ve ödenen çeklerdeki imza örneklerinin de celbi sağlanarak kapsamlı bir araştırma ve inceleme yapılması gerektiğini, çekin davacının ticari defterlerinde bulunup bulunmadığını, davacının dava dışı ... A.Ş. İle ticari ilişkisinin bulunup bulunmadığının tespit edilmesi gerektiğini, çek ön yüzüne ilişkin olduğundan ön yüzüne ilişkin herhangi bir uyuşmazlık bulunmadığını, çekin ön yüzüne ilişkin alınan bilirkişi raporu uyuşmazlığın konusunu teşkil etmediğini, bilirkişi raporunda davacı firma ile dava dışı ... A.Ş. arasında ticari ilişkinin varlığı saptanmış ise de dava konusu olan ... Şubesine Ait 08.08.2017 keşide tarihli ... numaralı 80.515,95 TL bedelli çek ile çalındığı iddia edilen 3 adet çeke dair davacının ticari defterlerinde herhangi bir kayda rastlanmadığını, davacının basiretli bir tacir gibi davranması gerektiğini, tacirin çek yapraklarının muhafazasının sağlamakla yükümlü olduğunu, büyük meblağları havi çeklerin alelade kargo firması ile gönderilmeye çalışması davacı tacirin özensizliğine delalet ettiğini ve bunun olumsuz sonuçlarına katlanmakla yükümlü olduğunu, mahkemece verilen hükmün iyi niyetli olan müvekkilinin yasal haklarını ihlal ettiğini, çekte yasal hamil olmasına rağmen müvekkilinin zarara uğramasına sebebiyet verdiğini beyanla mahkemece verilen kısmen kabul kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece verilen kararın hüküm kısmı 2. ve 3.maddelerinde açıklanan usul ve yasaya aykırı kararlarının kaldırılması ve davanın bu yönlerden de kabul edilmesi gerektiğini, çekin istirdatına karar verilmesi talep ettiklerini, dosyada yapılan incelemede takip alacaklısının yasal hamil olmadığının açık olduğunu, söz konusu takibin iptal edilmemesi keşideciyi de bu borcu ödemek zorunda bırakacağını, takibin iptal edilmesi gerektiğini, müvekkilinin yasal hamil olarak çekten kaynaklanan bu alacağını keşideciden tahsil edeceğini, keşideci bu çeki kendisinden alacaklı bile olmayan kişilere ödemek zorunda kalacağını, keşideci müvekkiline çek tutarı kadar olan gerçek borcunu ödeyemeyeceğini, mahkemenin kötü niyet tazminatı istemlerinin reddine karar vermesinin de usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkiline ait defter kayıtlarında da ticari bir ilişki olmadığının sabit olduğunu davalı ve yasal hamil olduğu iddiasındaki ...-... Mühendislik isimli şahsın çalıntı çeklerle ilgili olarak başkaca icra takiplerinin bulunup bulunmadığı mahkemece araştırılması gerektiğini, müvekkili şirket hırsızlık olayıyla ilgili olarak İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı 2017/124735 Soruşturma No'lu dosya ile şikayetçi olduğunu, emsal kararlar ışığında davalıların açıkça kötü niyetli oldukları ve çekin istirdatının gerektiğini, hem yasal son hamil olduğunu iddia eden ...-... Mühendislik isimli davalının kötü niyetinden dolayı tazminat sorumluluğunun bulunduğunu, müvekkili mağdur olmamak adına elinden gelen tüm iyi niyeti göstererek bütün dava ve şikayet haklarını kullandığını,Sakarya 4.Asliye Hukuk Mahkemesi 2017/36 E.sayılı dosya ile çek iptali davası, İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı 2017/16553 Soruşturma No'lu dosya ile savcılık şikayeti, İstanbul 1.İcra Hukuk Mahkemesi 2017/695 E.sayılı dosya ile imza ve borca itiraz davalarını açtığını ve kazandığını, davalın ...'un istinaf isteminin haksız, dayanaksız olduğundan reddi gerektiğini, çekle ilgili icra takip dosyası ve yerel mahkeme'nin dosyasında da, müvekkil şirketten sonra gelen ve davalı ...'a dek uzanan davalıların hiçbiri gerçek olmayıp, çekin istirdatının bu yönden de şart olduğunu, davalının istinaf isteminin reddi ile mahkeme kararının reddedilen kısımlar yönünden kaldırılarak davalarının tümden kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
İstinafa Cevap:Davalı ... -... Mühendislik vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; müvekkili çeki iyi niyetli olarak iktisap ettiği için kötü niyet tazminatına hükmedilmemesi kararı hukuka uygun olduğunu, müvekkili iyi niyetli 3.kişi konumunda olduğunu, çekin ödenmemesinden dolayı yasal yollara başvurduğunu, mahkeme tarafından davacının çekin istirdatı talebinin reddi kararı hukuka uygun olduğunu, kötü niyetli davacının ispat yükümlülüğünün bulunduğunu, davacının dava konusu çekin çalınmasında basiretli bir tacir gibi davranmadığını iyi niyet iddiasında bulunamayacağını, mahkemece davanın reddedilen kısmına ilişkin lehlerine vekalet ücretine hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğunu, yargılama giderlerinin de sadece davalı üzerinde bırakılmasının hakkaniyete ve usule aykırı olduğunu, davacının müvekkilinin istinaf taleplerinin reddine yönelik talebinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, istinaf isteminin kabulü ile, davanın kısmen reddedilmesi yönünden lehlerine vekalet ücretine hükmedilmesini, davacının istinaf taleplerinin reddine, kararın kaldırılarak davanın tümden reddine karar verilmesini talep etmiştir. \t\t
GEREKÇE:HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede; Dava , icra takibinden sonra açılan menfi tespit ve zayi nedeniyle çek istirdadı talebine ilişkindir.Davacı vekili, dava konusu ... Şubesine ait 08/03/2017 tarihli ... çek nolu 80.515,95TL bedelli çekteki ciranta imzasının davacıya ait olmadığını ileri sürmüştür. ... sayılı dosyasında, alacaklının davalı ..., borçluların davacı ...şirketi ve diğer davalılar ... A.ş, ..., ....şti, ile keşideci ... A.Ş olduğu, takibin 08/08/2017 keşide tarihli 80.515,95 TL bedelli, keşidecisi dava dışı ... A.Ş, lehdarı ve ilk ciro edeni davacı, sonraki ciro edenleri sırası ile davalılar ... A.Ş, ..., ....şti, ve ... olan çeke dayalı olmak üzere toplam 89.174,72 TL alacağa ilişkin olduğu , çekin ibrazında ödeme yasağı kararı nedeniyle işlem yapılmadığı anlaşılmıştır. Sakarya 4. Asliye Hukuk Mahkemesinde 2017/36 Esas sayılı dosyası ile davacı tarafından çek iptali davası açıldığı, çekin davalı ...'un elinde olması nedeni ile çekin istirdatı davası açması için davacıya süre verildiği anlaşılmıştır.04/02/2021 tarihli ATK raporunda özetle; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından yapılan incelemede inceleme konusu çekin arka yüzünden 1.ciroda bulunan ... A.Ş'nin kaşe izi üzerinde bulunan imza ile şirket yetkilileri ..., ... ve ...'ün mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği bildirilmiştir. 05/10/2021 tarihli talimat bilirkişi raporunda özetle; dava dosyası ile ticari defterlerin tetkiki sonucunda rapor içerisinde açıklanan nedenlerle her türlü hukuki değerlendirme ve nihai kararın Mahkemeye ait olduğu işaret edilerek; davacının ticari defterlerinde davalılar ile ticari münasebete rastlanılmadığı, dava konusu çekin keşidecisi ile münasebetin 2016 yılından itibaren devam ettiği, çekin ticari kayıtlarında yer almadığı fakat borç tutarıyla uyumlu olan bedelin çek keşide tarihinde ödenmiş olduğu bildirilmiştir.6102 sayılı TTK'nın 818. maddesi yollaması ile çeklerde de uygulanması gereken aynı yasanın 677. maddesi uyarınca ''bir poliçe, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasını sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya imzalayan ya da adlarına imzalanmış olan kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzaları içerirse, diğer imzaların geçerliliği bundan etkilenmez'' İmzaların bağımsızlığı (istiklali) şeklinde tanımlanan bu ilke, poliçeye atılan her geçerli imzanın (keşidecinin, cirantanın, avalistin, kabul eden muhatabın imzası gibi) sahibini bağladığını, geçersiz imzanın sahiplerini sorumlu kılmamalarına rağmen poliçenin geçerliliğini ortadan kaldırmadığını ifade eder.Geçerli imzaların sahipleri, başkasının imzasının geçersiz olduğunu ileri sürerek kambiyo sorumluluğundan kurtulamazlar. Geçersiz bir imza sahibini bağlamaz, ancak ciro zincirini de koparmaz. Lehdarın imzasının sahteliği, lehdar tarafından kendisine başvurulduğunda herkese karşı ileri sürebileceği mutlak def'idir.Zayi iptal davası nedeniyle ödeme yasağı kararı verilmiş olması, davalının elindeki çekin kambiyo senedi niteliğini ortadan kaldırmadığı gibi üçüncü şahıslar tarafından iyi niyetle iktisabına engel değildir.Takibe konu çekteki ciranta imzasının davacı şirket yetkililerinin eli ürünü olmadığı tespit edildiğinden davacının çekten sorumlu olmadığı menfi tespit talebinin kabulü ile takibin haksız ve kötüniyeli olduğu kanıtlanamadığından kötüniyet tazminatı talebinin reddi kararının yerinde olduğu anlaşılmıştır.Buna karşın , davalının çeke ciro yoluyla hamil olduğu , görünüşe göre ciro silsilesinde şeklen bir kopukluk bulunmadığı, her ne kadar davacı lehtarın imzasının sahte olduğu ve çekin kargo şirketinde iken çalınmak suretiyle sahte ciro ile tedavüle sürüldüğünü iddia edilmiş ve imzanın lehtara ait olmadığı tespit edilmiş ise de , davalı hamilin çekteki lehtar imzasının sahte olduğunu bilecek durumda olmadığı, ara cirolardan sonra çeki iktisap ettiği, meşru hamil olduğu , lehtarın ara cirolarla ticari ilişkisi bulunmadığına dayalı şahsi definin hamile karşı ileri sürülemeyeceği, hamilin çeki iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket ettiği, başka bir anlatımla kötüniyetli hamil olduğunun kanıtlanamadığı ,TTK 792. maddesindeki çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür, hükmü gereği kambiyo vasfı taşıyan çeke ciro yolu ile hamil olan ve çeki iktisabında kötüniyet, ve ağır kusuru bulunduğu ispat olunmayan davalıya karşı çek metninden anlaşılmayan lehtarın cirosunun sahte olduğu yönündeki iddiaya dayalı olarak çekin istirdadı talebinin imzaların istiklali ilkesi gereğince dinlenemeyeceği çekin istirdatı talebinin reddi kararının yerinde olduğu anlaşılmıştır.Mahkemece çek istirdat talebinin reddedildiği, bu talebin aynı çek için açılan menfi tespit davasında ayrıca harçlandırılmayan feri talep olduğu, bu nedenlerle davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmemesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, yine menfi tespit talebi kabul edilmiş olup, yargılama giderlerinin takip alacaklısı davalıdan tahsili kararında bir isabetsizlik bulunmadığı, sonuç olarak taraf vekillerinin, istinaf başvuru sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.Taraf vekillerinin İstinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Usûl ve yasaya uygun İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/02/2022 tarih ve 2017/838 E., 2022/53 K. sayılı kararına karşı davacı ve davalı ... - ... Mühendislik vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,2- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 1.375,02 TL harçtan mahsuben fazla alınan 759,62 TL'nin talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, 3- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 5.500,05 TL nispi istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 1375,01 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.125,04 TL harcın davalı ... - ... Mühendislikten tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 4- Taraflarca istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,5- İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6- Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,7- Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 16/01/2025