T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2022/809
KARAR NO\t\t: 2024/2120
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: İZMİR 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 15.09.2021
NUMARASI\t\t: 2017/255 E. - 2021/709 K.
BİRLEŞEN İZMİR 4.ATM'NİN 2017/233 E.SAYILI DOSYASINDA;
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat
KARAR TARİHİ\t: 12.12.2024
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 12.12.2024\t
\tİzmir 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 15.09.2021 tarih 2017/255 E. - 2021/709 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi asıl ve birleşen davada davacılar vekili ile asıl ve birleşen davada davalı ... vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
\tGEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
\tASIL VE BİRLEŞEN DAVA : Davacı vekili, davalıların, işleteni ve ZMM sigortacısı olduğu iş makinesini karıştığı trafik kazası neticesinde asıl ve birleşen davda davacılara ait araçlarda maddi hasar meydana geldiğini, kusurun karşı tarafta olduğunu, davalıların oluşan zararı karşılaması gerektiğini, belirterek; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla hasar bedeli, değer kaybı ve araç mahrumiyet zararın davalılardan tahsiline, karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılama sırasında tazminat talebini asıl davda 11.340,00-TL hasar 1.125,00-TL araç mahrumiyet, birleşen davada 1.335,00-TL hasar, 1.000,00-TL değer kaybı, 500,00-TL araç mahrumiyet zararı olarak artırmıştır.
\tCEVAP : Davalı ... Sigorta vekili, kazaya karışan iş makinesinin davalı nezdine ZMMS poliçesi ile sigortalandığını, ancak poliçe başlangıç tarihinin 25/10/2016 saat 12:05 olduğunu, tutanakta ve araştırma raporunda kaza saatinin 11:20 olarak belirtildiği, kazanın poliçe düzenlenmesinden önce gerçekleştiğini, kaza saatini kapsayan bir poliçenin de bulunmadığını, belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
\tDavalı ... A.Ş vekili, davalının finansal kiralama hizmeti sunduğunu, meydana gelen kazada aracın kiracının işleteninde bulunduğunu, bu nedenle sorumluluklarının olmadığını, belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
\tİLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, benimsen bilirkişi raproru ve tüm dosya kapsamına göre, 25/10/2016 tarihinde davalı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı iş makinasının kayması neticesinde park halinde olan asıl dosyada davacıların murisi adına kayıtlı olan araç ile birleşen dosya davacısına ait araç ve dava dışı diğer araçların maddi olarak hasarlanmasına sebebiyet verdiği, asıl dosya ve birleşen dosya davacılarının işbu dava ile araçlarında meydana gelen hasara ilişkin olarak hasar bedeli, değer kaybı ve ikame araç bedeli talebinde bulunduğu, asıl dosya davacılarına ait aracın tamirinin ekonomik olmadığı, aracın pert total olarak kabul edilmesi gerektiği, asıl davada talep edilebilecek hasar bedelinin 11.340,00-TL olduğu, değer kaybının söz konusu olmayacağı, yeni bir araç almak için geçecek sürenin ise 15 günlük süre üzerinden ikame araç bedelinin 1.125,00-TL olacağı, birleşen dosya yönünden ise talep edilebilecek hasar bedelinin 1.335,00-TL, değer kaybının serbest piyasa koşullarına göre 1.000,00-TL, makul tamir süresi olan 5 gün üzerinden ikame araç bedelinin 500,00-TL, olacağı böylece toplam zararın asıl davda 12.465-TL, birleşen davada ise 2.835,00-TL olduğu, asıl ve birleşen dosyada davalı ...'in sürücü ve haksız fiil faili olarak sorumlu olduğu ve kaza tarihinde temerrüde düştüğü, dava konusu araçların niteliğine göre somut uyuşmazlıkta uygulanması gereken faizin yasal faiz olduğu, davalı ... A.Ş tarafından kazaya sebebiyet veren aracın kiralama sözleşmesi ile ihbar olunan ... Şti'ye 49 aylığına kiralandığı, söz konusu kazanın kira müddeti içerisinde meydana geldiği, uzun süreli kiralamada işleten sıfatının ihbar olunan kiracıya geçtiği, davalı ... A.Ş nin işleten sıfatının bulunmadığı, ayrıca sigorta poliçesinin 25/10/2016 tarihinde saat 12:05'de düzenlendiği, kaza tespit tutanağında söz konusu trafik kazasının 25/10/2016 tarihinde saat 12:10'da meydana geldiği belirtilmiş ise de birleşen dosya davacısının davalı sigortaya yapmış olduğu başvuruda aynı gün saat 11:20'de meydana geldiğini beyan ettiği, yine İzmir İl Emniyet Müdürlüğünün 02/05/2018 tarihli cevabı yazısına göre dava konusu trafik kazasının kolluk birimine 25/10/2016 günü saat 11:29 da ihbar edildiği, hal böyle iken kazanın meydana gelmesinden sonra düzenlenen poliçe nedeniyle davalı sigortanın sorumluluğundan bahsedilemeyeceği, asıl ve birleşen dosyada davalı sigorta şirketi ile diğer davalı ... A.Ş'ye kaza nedeniyle husumet yöneltilemeyeceği, ayrıca davacı ...'ın dava tarihinden sonra vefat ettiği, bu davacı yönünden davanın usulden reddi gerektiği, mirasçı ...'ın davaya muvafakat ettiği, belirtilerek; asıl davada davacı ... yönünden davanın davanın usulden reddine, davalılar ... A.Ş ile ... Sigorta A.Ş yönünden davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddine, davalı ... yönünden davanın kısmen kabulü ile fazlaya ilişkin talebin reddine, birleşen davda davalılar ... Finansal Kiralama A.Ş ile ... Sigorta A.Ş yönünden davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddine, davalı ... yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.
\tKarara karşı asıl ve birleşen davada davacılar ve asıl ve birleşen davada davalı ... tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
\tİSTİNAF NEDENLERİ : Davacılar vekili, davaya konu trafik kazası üzerine resmi trafik ekiplerince tanzim edilen trafik kazası tespit tutanağına göre ...'ın sürücüsü, ... Finansal Kiralama A.Ş.'nin maliki ve ... Sigorta A.Ş.'nin ZMM Sigortacısı olduğu aracın neden olduğu kaza nedeniyle asıl davda davacılar murisi ... birleşen davda ise davacı ... adına kayıtlı araçta hasar meydana geldiğini, davacıların zararın giderilmesi için her hangi bir ödeme yapılmaması üzerine resmi trafik ekiplerince tanzim edilen trafik kazası tespit tutanağına göre kusurlu aracın sürücüsü, işleteni ve trafik sigortacısı aleyhine ayrı ayrı dava açıldığını, kaza tespit tutanağına göre kusurlu araç zorunlu trafik sigortacısı olan davalı ... Sigorta A.Ş. kazanın kendilerince poliçenin düzenlenmesinden önce meydana geldiğinden sorumluluklarının olmadığını, kusurlu araç maliki olan ... A.Ş. ise kazaya sebep olan aracı uzun süreli kiralama sözleşmesi ile kiraya verdiğini ve kaza tarihinde işleteni kiracı olduğundan sorumluluklarının olmadığını iddia ettiğini, mahkemece davalı sigorta şirketi ve araç malikinin savunmaları doğrultusunda kaza tarihi itibariyle sorumluluklarının bulunmadığından bahisle kendilerine husumet yöneltilemeyeceğine karar verilerek bu davalılar yönünden davanın reddine ve lehlerine asıl dosya yönünden 4.080,00-TL birleşen dosya yönünden 2.835,00-TL vekalet ücretine hükmedildiğini, trafik ekiplerince tanzim edilen resmi belge niteliğindeki trafik kazası tespit tutanağında yer alan bilgiler doğrultusunda hareket ederek davalar açıldığınfan tutanakta yer alan bilgi nedeniyle davacılar aleyhine vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini, belirterek; kararın kaldırlmasını talep etmiştir.
\tDavalı ... vekili, davalının sevk ve idaresinde olan iş makinasının davalının sigortalı olarak çalıştığı ... Ltd. Şti. Tarafından kendisine işin görülmesi amacıyla verildiğini, davalının kaza tarihinde işverene bağımlı olarak çalıştığını, onun nam ve hesabına iş görme edimini yerine getirdiği esnada söz konusu kaza meydana geldiğini, iş görme ediminin ifası sırasında meydana gelen kazanın mali sonuçlarından davalının doğrudan sorumlu tutulamayacağını, davalının davalı sıfatı bulunmamakla işverene açılması gereken davanın doğrudan işçi olan davalıya açılması ve işverenin dava dışı bırakıldığını, müşterek ve müteselsil sorumluluk hükümlerinin gözetilmesi gerektiğini, belirterek; kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
\tGEREKÇE : Asıl ve birleşen dava, trafik kazası nedeni ile araçta oluşan hasar, değer kaybı ve ikame araç bedelinin işletenin hukuki sorumluluğu ile ZMMS kapsamında tahsili istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle asıl davada davacı ... yönünden davanın davanın usulden reddine, asıl ve birleşen davada davalılar ... Finansal Kiralama A.Ş ile ... A.Ş yönünden davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddine, asıl davanın davalı ... yönünden davanın kısmen kabulü ile fazlaya ilişkin talebin reddine, birleşen davda davalı ... yönünden davanın kabulüne, karar verilmiştir.
\t1.\tDairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
\t2.\t6100 Sayılı Hukuk Muhakameleri Kanunu'nun 341. maddesi uyarınca 2021 yılı için ilk derece mahkemeleri tarafından verilen miktar veya değeri 5.880,00-TL'yi geçmeyen malvarlığına ilişkin kararlar kesin olup, istinaf yoluna başvurulamaz. Kesinlik sınırı kamu düzenine ilişkin olup sınırın belirlenmesinde dava konusu alacağın değeri dikkate alınır. Eş söyleyişle alacak davalarında istinaf kesinlik sınırı belirlenirken, yalnız alacağın aslı yani asıl talep nazara alınır; faiz, icra tazminatı, ihtarname, delil tespiti ve yargılama gideri gibi giderler hesaba katılmaz. Eldeki birleşen dava dosyasında maddi tazminat istemi yönünden kabul edilen dava değeri anılan Kanun hükmü uyarınca istinaf sınırının altında kaldığından kararın istinafı kabil değildir. Bu nedenle, birleşen davada tarafların kabul maddi tazminat ve ferilerine yönelik istinaf başvurusunun ayrı ayrı reddi gerekir.
\t3. Toplanan tüm deliller ile hukuki ve maddi vakıalar karşısında; asıl davda, ilk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmasına, kusurun olayın oluş şeklline ve dosya kapsamına uygun olarak belirlenmesine, araçtaki hasarın kaza ile uyumlu ve zararın gerçekçi olmasına, araçta oluşan zarar dolayısıyla hasar ve aracın kaza nedeniyle pert olarak değerlendirilmesi halinde aynı model ve yaşta, aynı özellikleri taşıyan yeni bir aracın satın alması için geçecek makul süre boyunca kullanılamaması nedeniyle araç mahrumiyeti bedeli tazminatına hak kazanmasınına, aracın hasarlı ve hasarsız ikinci el ve svotaj bedelinin piyasa rayiçlerine göre tespit edilmesine, kusur ve zarar kalemlerinin benimsen ilke ve esaslar ile örtüşecek şekilde olayın oluş şekli ve dosya kapsamına uygun olarak hesaplanmasına, aracın tamirinin ekonomik olmaması nedeniyle pert kabul edilerek sovtaj bedelinin aracın kaza tarihindeki ikinci el rayiç bedelinden indirilmesi suretiyle tazminat miktarının hesaplanmasına, zarar kalemlerinin anılan ilke ve esaslar ile örtüşecek şekilde olayın oluş şekli ve dosya kapsamına uygun olarak tespit edilmesine, meydana gelen zarardan araç sürücüsünün kusuru oranında sorumluluğun bulunmasına, davalı araç malikinin uzun süreli kira sözleşmesi nedeni ile işleyen sıfatının bulunmamasına, kaza tarihide kazaya neden olan aracın geçerli bir ZMMS poliçesi bulunmadığından davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun söz konusu olmamasına, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, aşağıda belirtilen hususlar dışındaki sair istinaf itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
\t4.\t6100 sayılı HMK'nın 323/1-ğ. maddesi gereğince vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekalet ücretinin yargılama giderleri kapsamında kaldığı aynı kanunun 326. maddesi gereğince de yargılama giderlerinin aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına, davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırılmasına karar verileceği düzenlenmiştir. Ancak, asıl davada davalı ... A.Ş. trafik tescil kaydına göre kaza tarihi itibariyle kazaya neden olan karşı araç maliki olup davacının araç maliki davalıya araç tescil kaydına göre dava açmasında herhangi bir kusuru olmadığı (Yargıtay 4. HD'nin 11.05.2023 tarih ve 2021/25195 E. - 2023/6379 K. ) gibi yine resmi trafik zabıtası tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağında yer verilen poliçe numarası, bitiş tarihi ve sigorta şirketi esas alınarak davalı sigorta şirketine dava açılmış olması ve yargılama sırasında poliçenin kaza tarihinde kaza saatinden sonra düzenlendiğinin anlaşılması karşısında; davanın açılmasına davacının sebebiyet vermediği gözetilerek, bu davalılar yararına asıl davada vekalet ücreti takdir edilmemesi gerekirken, aksi şekilde verilen kararda hukuki isabet bulunmamaktadır. Bu itibarla, belirtilen hususlar yönünden istinaf başvurusu yerindedir.
\tBu durumda, birleşen davada tarafların istinaf başvurusunun kesinlik nedeniyle reddine, asıl davada davalının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine, asıl davada davacının istinaf başvurusunun ise HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kabulü ile yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından ilk derece mahkemesi kaldırılarak yeniden aşağıdaki şekilde esas hakkında karar verilmesi cihetine gidilmiştir.
\tH Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
\t1-Birleşen davada davacılar ve davalı ...'ın istinaf başvurusunun kararın istinafı kabil olmadığından AYRI AYRI REDDİNE,
\t2-Asıl davada davalı ...'ın istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
\t3-Asıl davada davacıların istinaf başvurusunun KABULÜ ile İzmir 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 15.09.2021 tarih 2017/255 E. - 2021/709 K. Sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
\t4-Kaldırılan kararın yerine geçmek üzere yeniden hüküm tesisi ile;
\tASIL DAVA YÖNÜNDEN;
\tDavacı ... yönünden davanın 6100 sayılı HMK'nun 114/1-d ve 115/2 maddeleri uyarınca davanın USULDEN REDDİNE,\t
\tDavalılar ... Finansal Kiralama A.Ş ile ... Sigorta A.Ş yönünden davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan REDDİNE,
\tDavalı ... yönünden davanın KISMEN KABULÜ ile 12.465,00 TL'nin adı geçen davalıdan kaza tarihi olan 25/10/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacılara ÖDENMESİNE, davacıların değer kaybına ilişkin taleplerinin REDDİNE,
\tAlınması gerekli 851,48-TL karar ve ilam harcından davacı tarafından yatırılan 31,40-TL peşin harç ile 239,10-TL ıslah harcı toplamı olan 270,50-TL harcın mahsubu ile bakiye 580,98 TL'nin davalı ...'dan tahsili ile hazineye irad kaydedilmesine,
\tDavacı tarafından yapılan 31,40-TL başvurma harcı, 31,40-TL peşin harç, 239,10-TL ıslah harcı, 500,00-TL bilirkişi ücreti, 275,20-TL müzekkere-tebligat giderinden oluşan toplam 1.077,10-TL yargılama giderinin davanın kısmen kabulü ile kısmen reddi sebebiyle tarafların haklılık oranına göre 359,03-TL'sinin davalı ... dan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
\tDavacı dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca hesaplanan 12.465,00-TL vekalet ücretinin davalı ... dan tahsili ile davacıya ödenmesine,
\tDavalılar ... Sigorta Şirketi ile ... Finansal Kiralama A.Ş. yargılama sırasında kendilerini vekil ile temsil ettirmiş ise de bu davalılar yönünden davanın açılmasına davacının sebebiyet vermediğinden bu davalılar yararına asıl davada vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
\tDavalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden reddedilen değer kaybı yönünden AAÜT uyarınca hesaplanan 100,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı ...'a verilmesine,
\t6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
\tBİRLEŞEN İZMİR 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2017/233 ESAS SAYILI DAVA DOSYASI YÖNÜNDEN;
\tDavalılar ... Finansal Kiralama A.Ş ile ... Sigorta A.Ş yönünden davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan REDDİNE,
\tDavalı ... yönünden davanın KABULÜ ile 2.835,00 TL'nin adı geçen davalıdan kaza tarihi olan 25/10/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
\tAlınması gerekli 193,65-TL karar ve ilam harcından davacı tarafından yatırılan 31,40 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 162,25-TL'nin davalı ... dan tahsili ile hazineye irad kaydedilmesine,
\tDavacı tarafından yapılan 31,40-TL başvurma harcı, 31,40-TL peşin harç, 500,00-TL bilirkişi ücreti, 504,80-TL müzekkere-tebligat giderinden oluşan toplam 1.067,60-TL yargılama giderinin davanın kısmen kabulü ile kısmen reddi sebebiyle tarafların haklılık oranına göre 355,86-TL'sinin davalı ...' dan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
\tDavacı dava ve duruşmalarda kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan 2021 Yılı AAÜT'nin 13/1-2. fıkrası uyarınca 2.835,00-TL vekalet ücretinin davalı ...' dan tahsili ile davacıya ödenmesine,
\tDavalı ... Sigorta A.Ş ve ... A.Ş dava ve duruşmalarda kendilerini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan 2021 Yılı AAÜT'nin 3, 13/1-2 fıkrası uyarınca 2.835,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara ödenmesine,
\t6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
\t5-Davalı ... yönünden asıl davaya yönelik istinaf karar harcı olan 851,48-TL'den peşin alınan 212,87-TL'nin mahsubu ile bakiye 638,61-TL harcın bu davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, birleşen davaya yönelik yatırmış olduğu 80,70-TL istinaf karar harcının ise istek halinde kendisine iadesine,
\t6-Davacılar yönünden asıl davaya yönelik istinaf karar harcı olan 427,60-TL'den peşin alınan 80,70-TL'nin mahsubu ile bakiye 346,90-TL harcın davacılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına, birleşen davaya yönelik yatırmış oldukları 80,70-TL istinaf karar harcının ise istek halinde kendilerine iadesine,
\t7-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı ... ve davacılar tarafından yapılan giderlerin takdiren kendi üzerlerinde bırakılmasına,
\tDosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere 12.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.\t