T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2024/1134
KARAR NO\t\t: 2025/30
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: İZMİR 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 19/12/2023
NUMARASI\t\t: 2022/469 Esas - 2023/1054 Karar
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat
DAVA TARİHİ \t: 27/02/2018
KARAR TARİHİ \t: 09/01/2025
KARAR YAZIM TARİHİ \t: 09/01/2025
İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 19/12/2023 tarih 2022/469 Esas 2023/1054 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili ve davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, üye ... tarafından düzenlenen rapor dinlenip ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :\t\t
DAVA : Davacı vekili, davalıya zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı aracın 30.12.2016 tarihinde trafik ışıklarında beklemekte iken yeşil ışık yanması ile aracını geri vitese takarak arkasında bulunan davacıya ait araca çarptığını, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğunu, davacının aracının gerekli tamiratlarını Almanya'ya döndüğünde yaptırdığını, araçtaki hasar miktarının 5.575,60 Euro olduğunu, ayrıca 650 Euro değer kaybının bulunduğunu, davalı sigorta şirketine 07.03.2017 tarihinde müracaat edildiğini ancak yanıt verilmediğini ileri sürerek davacıya ait araçta oluşan 5.565,60 Euro hasar bedeli ve 650 Euro değer kaybı olmak üzere toplam 6.225,60 Euro tazminatın temerrüd tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili, KTK 97.maddesi uyarınca dava öncesinde usulüne uygun şekilde başvuru koşulunun yerine getirilmediğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla davalı şirketin sorumluluğunun sigorta poliçesindeki limitler ve sigortalının kusuru ile sınırlı olduğunu, değer kaybı hesabında yargıtay kriterlerine uygun hesaplama yapılması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
KALDIRMA KARARINDAN ÖNCEKİ İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı şirket tarafından sigortalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda %100 oranında tam kusurlu olduğu, davacıya ait aracın yabancı plakalı olduğu ve davacının yurt dışında yaşıyor olması ve kısa süreli Türkiye de bulunması nedeniyle aracının tamirini bulunduğu yerde teknik servis kanalı ile yaptırdığı, araçta meydana gelen hasarın kaza tespit tutanağında gösterilen kaza ile uyumlu olduğu, davacıya ait araçta 5.575,60 Euro tutarında hasar meydana geldiği, ayrıca 650,00 Euro değer kaybına uğradığı tespit edilen bu bedellerin davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen poliçe kapsamında teminat altına alındığı, TTK, KTK ve Sigorta Genel Koşulları uyarınca davalı sigorta şirketinin meydana gelen bu zarar kalemlerinden araç maliki ve işleteni gibi sorumlu olduğu, davacı tarafından davalı şirkete başvuru tarihinden itibaren hesaplanan süreye göre 16.05.2017 tarihinde temerrüde düştüğünün kabulü gerektiği, her ne kadar kısa kararda sevhen toplam 6.225,60 TL tazminatın ve Euro tazminatın ibaresi geçmiş ise de, TL tazminatın ibaresinin maddi hata sonucu kısa kararda olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 5.575,60 Euro hasar bedeli, 650,00 Euro değer kaybı olmak üzere toplam 6.225,60 Euro tazminatın 16.05.2017 tarihinden itibaren yabancı paralar için 3095 sayılı yasanın 4-a maddesine göre işletilecek değişken faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lirası olarak davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Karara karşı davalı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
DAİREMİZİN 20.05.2022 TARİH VE 2020/775 E. 2022/782 K. SAYILI KALDIRMA KARARI ÖZETİ : Mahkemece hükme esas alınan 22.09.2019 tarihli bilirkişi heyeti raporu arasında dava konusu kaza ile davacıya ait araçtaki hasarların uyumlu olup olmadığı, hasarlanan parçalar ve hasar ile değer kaybı miktarları arasında ciddi farklar ve çelişkiler bulunduğu, hükme esas alınan 22.09.2019 tarihli bilirkişi heyeti raporunda 03.12.2018 tarihli bilirkişi raporuna neden itibar edilmediği gerekçeli olarak açıklanmadığı gibi rapor denetime elverişli olmadığı, bilirkişi raporları arasındaki ciddi çelişkiler giderilmeden mahkemece 22.09.2019 tarihli bilirkişi heyeti raporu hükme esas alınarak eksik inceleme ile karar verildiği, İTÜ'den seçilecek bilirkişi heyetinden kaza tespit tutanağını, önceki alınan raporları irdeleyen, yukarıda açıklanan şekilde raporlar arasındaki çelişkileri gideren davacıya ait araçta meydana gelen hasar bedeli ile Yargıtay içtihatlarına uygun aracın kazadan önceki ikinci el piyasa rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı bedeli konusunda gerekçeli ve denetime elverişli bilirkişi raporu alınarak ortaya çıkacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken bu yöndeki esaslı deliller toplanıp değerlendirilmeden raporlar arasındaki çelişkiler giderilmeksizin son alınan 22.09.2019 tarihli bilirkişi heyeti raporuna istinaden hüküm kurulduğu,kabule göre de davalı sigorta şirketi meydana gelen zararı poliçe limiti dahilinde gidermekle yükümlü olup sigorta poliçelerinde TL olarak belirlenen limit miktarlarını aşmayacak şekilde hüküm kurulması ve hükümde poliçe limitlerinin gösterilmesi gerektiği, belirtilerek; kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.
KALDIRMA KARARINDAN SONRA İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : Mahkemece iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; olayın oluşumunda kazaya karışan davalı şirket tarafından sigortalı araç sürücüsüs dava dışı sürücü ...'ın olayda % 100 oranında tam kusurlu olduğu, davacı adına tescilli yabancı plakalı araç sürücüsü ... 'un olayda kusursuz olduğu, somut olayda bahsi geçenlerin dışında herhangi bir kimseye atfı kabil kusur imkânının bulunmadığı, davacıya ait ... plakalı otomobilde meydana gelen hasarların kazanın oluş şekli ile uyumlu olduğu, onarım bedelinin iskontosuz KDV dahil 1.261,16 Euro değer kaybı zararının Almanya şartlarında uygulanan Ruhkoff-Sahn metodu esas alındığında 650,00 Euro olacağı, KDV dahil 928,80 Euro ekspertiz bedeli uygun olduğu, davacıya ait ... plakalı aracın yabancı plakalı olduğu, araç malikinin aracı bulunduğu ülkede tamir ettirme hakkının bulunduğu ve aracın tamiri için bulunduğu ülkede ki ücretlere göre değerlendirme yapılması gerektiği, davalı şirketin teminat limitinin 31.000,00-TL olduğu, davalı sigorta şirketinin bu limit kadar meydana gelen zarardan sorumlu olduğunu, belirtilerek; davanın kısmen kabulüne fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
Karara karşı davacı ile davalı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İSTİNAF NEDENLERİ : Davacı vekili, İTÜ raporunun hükme esas alınamayacağını, raporda ön tamponun ve spoilerin, ön tampon darbe emicinin değişimini gerektirecek nitelikte, onarılamayacak düzeyde hasar görülmediği\" belirtilmiş ise de Almanya'da bu tarz hasarlı parçaların değişimi yoluna gidildiğini, bilirkişilerin hasarın kaza ile uyumlu, oluşması beklenen ve muhtemel hasarlardan olduğunu tespit ettiklerine göre hasarlı sol ön kapıyı da hesaplamaya dahil etmeleri gerektiğini, Almanya şartlarına göre hazırlanmış olan ekspertiz raporunun esas alınması gerektiğini, İTÜ raporu ile 22/09/2019 tarihli rapor arasında çelişki bulunduğunu, bu çelişkinin giderilmediğini, yabancı para cinsi davalarda kabul edilen dava değeri karar tarihindeki TCMB Efektif Döviz Satış kuru üzerinden TL'na çevrilip bulunan değer üzerinden AAÜT'ye göre davacı lehine vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğini, davalı lehine hükmedilen vekalet ücretinin davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemeyeceğini, belirterek; kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı vekili, kaldırma kararında belirtilmesine rağmen kararda davalı sigorta şirketinin sorulu olduğu poliçe limitinin belirilmediğini, poliçe limitini aşar miktarda hüküm kurulduğunu, değer kaybı talepleri teminat dışında bırakıldığını, sigortalı araç sürücüsüne kusurun tamamının atfedilemeyeeceğini, maddi hasara ilişkin olarak hesaplanan tazminat fahiş olduğunu, belirterek; kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE : Dava, ZMMS poliçesi kapsamında trafik kazası nedeni ile davacının maddi tazminat istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
1.\tDairemizce HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzenine ilişkin sebeplerle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.
2.\tİstikrarlı bir şekilde kabul edildiği üzere, yabancı para borcu ile ilgili alacaklarda dava değerinin, talep edilen yabancı paranın dava tarihindeki efektif döviz kuru karşılığı Türk Lirası üzerinden belirlenmesi gerekmektedir. (Yargıtay 11. HD'nin 12/05/2022 tarih ve 2020/6387 E. - 2022/3774 K., 04.04.2022 tarih ve 2022/2221 E. - 2022/247 K. 3. HD'nin 14.10.2024 tarih ve 2024/2215 E. - 2024/2984 K., 6 HD. 11.09.2024 tarih ve 2024/2418 E. 2024/2640 K. )
3.\t6100 Sayılı Hukuk Muhakameleri Kanunu'nun 341. maddesi uyarınca 2023 yılı için ilk derece mahkemeleri tarafından verilen miktar veya değeri 17.830,00-TL'yi geçmeyen malvarlığına ilişkin kararlar kesin olup, istinaf yoluna başvurulamaz. Kesinlik sınırı kamu düzenine ilişkin olup sınırın belirlenmesinde dava konusu alacağın değeri dikkate alınır. Eş söyleyişle alacak davalarında istinaf kesinlik sınırı belirlenirken, yalnız alacağın aslı yani asıl talep nazara alınır; faiz, icra tazminatı, ihtarname, delil tespiti ve yargılama gideri gibi giderler hesaba katılmaz. Eldeki dosya içeriğine göre, kabul edilen dava değeri ( hüküm altına alınan yabancı para borcunun dava tarihindeki Türk Lirası karşılığı) üzerinden 1911,16 EURO x 4.48 ( dava tarihindeki MB Euro efektif satış kuru ) = 8.944,23-TL olup istinaf yolu başvuran davalı yönünden kabul edilen dava değeri anılan Kanun hükmü uyarınca istinaf sınırının altında kaldığından kararın istinafı kabil değildir. Bu nedenle, davalının kabul edilen dava değerine yönelik istinaf başvurusunun reddi gerekir. (Yargıtay HGK'nun 27.01.2022 tarih ve 2021/17(4)-859 E. - 2022/62 K. )
4.\tToplan tüm deliller ile hukuki ve maddi vakıalar karşısında; kaldırma kararında belirlenen ilke ve esaslar çerçevesinde yapılan incelemede; ilk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun, hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmasına, davacının aracında oluşan zarar dolayısıyla hasar ve değer kaybı tazminatına hak kazanmasınına, hasarın olayın oluş şekli ve dosya kapsamına uygun olarak belirlenmesine, zararın poliçe kapsamı dışında kaldığının davalı sigorta şirketi tarafından ispat edilememesine, dava değerini oluşturan hasar bedeli yönünden yabancı para alacağının fiili ödeme günündeki Türk Lirası karşılığı üzerinden davalının sorumluluğu cihetine gidilmesine, dava değeri yapılan yabancı paranın dava tarihindeki efektif döviz kuru karşılığı olan Türk Lirası esas alınarak kabul edilen miktar üzerinden harç ile karar tarihindeki tarifeye göre vekalet ücreti hesaplanmasına, tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, aşağıda belirtilen hususlar dışındaki davacının sair istinaf itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
5.\t6100 sayılı HMK'nın 323/1-ğ. maddesi gereğince vekille takip edilen davalarda hükmedilecek vekalet ücreti yargılama giderleri kapsamında kaldığı aynı kanunun 326. maddesi gereğince de yargılama giderlerinin aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına, davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırılmasına karar verileceği düzenlenmiştir. Somut olayda, davalı yargılama sırasında kendisini vekil ile temsil ettirmiş olup, mahkemece davacının maddi tazminat davasının kısmen kabulüne fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş olması karşısında 6100 sayılı HMK'nın 323, 326/1. ile AAÜT 13/3. maddesi maddesi gereğince davacı lehine hükmedilen vekalet ücretini geçmeyecek şekilde davalı lehine vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken, aksi şekilde verilen kararda hukuki isabet bulunmamaktadır. Bu itibarla, belirtilen hususlar yönünden istinaf başvurusu yerindedir
Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuran davalının istinaf başvurusunun kesinlik nedeniyle reddine, davacının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kabulü ile yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından ilk derece mahkemesi kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesine, yerinde görülmeyen sair istinaf itirazlarının ise reddine, karar verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalının istinaf başvurusunun kararın istinafı kabil olmadığından kesinlik nedeniyle REDDİNE,\t
2-Davacının istinaf başvurularının KISMEN KABULÜ ile İzmir 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 19/12/2023 tarih 2022/469 Esas 2023/1054 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,
Kaldırılan kararın yerine geçmek üzere yeniden hüküm tesisi ile;
Davanın KISMEN KABULÜ İLE 1.261,16 Euro Hasar bedeli, 650 Euro Değer kaybı olmak üzere toplam 1.911,16 Euro tazminatın 16/05/2017 tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasa 4/a hükmüne göre işletilecek faiziyle birlikte fiili ödeme tarihindeki TCMB efektif satış kuru karşılığı TL olarak davalıdan (kaza tarihindeki ZMMS poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olmak üzere) alınarak davacıya ödenmesine, Fazlaya ilişkin istemin reddine,
492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL harçtan, peşin alınan 496,51-TL'nin mahsubu ile bakiye 118,89-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesaplanan 8.944,22-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesaplanan 8.944,22-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
Davacı tarafından yapılan 537,61-TL harç ile 4.950,00-TL Bilirkişi ücreti, 281,50-TL tebligat ve yazışma gideri olmak üzere toplam 5.272,60 -TL yargılama giderinden kabul-ret oranına göre hesaplanan 1.771,02-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
Davacı tarafından yapılan 928,80 Euro rapor ücretinin tahsil tarihindeki efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıranlara iadesine,
3-Davacının yerinde görülmeyen sair istinaf itirazlarının ise REDDİNE,
4-İstinaf yoluna başvuran davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,
5-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından yapılan giderin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,
7-İstinaf başvurusu nedeniyle davacı tarafından yapılan 1.169,40-TL istinaf yoluna başvurma harcı ve 30,00-TL posta masrafı olmak üzere toplam 1.199,40-TL istinaf yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,\t
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere 09/01/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.