T.C. KONYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t:
KARAR NO\t:
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t:
ÜYE\t:
ÜYE\t:
KATİP\t:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t: 13/07/2023
NUMARASI\t: Esas - Karar
DAVACI\t:
VEKİLİ\t: Av. S
DAVALI\t:
VEKİLİ\t: Av.
DAVANIN KONUSU\t: İtirazın İptali (Eser ve Satış Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ\t: 19/12/2024
G. KARAR YAZIM TARİHİ \t: 24/12/2024
İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ve dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderilmiş olmakla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı iş sahibi şirketin aldığı bir kısım kamu binalarının yapımına ilişkin sözleşmelerinde davacının alt yüklenici olarak bir kısım işleri üstlendiğini, buna ilaveten davalı şirket yetkilisi ile müvekkili şirket yetkilisi arasındaki arkadaşlık ilişkisi nedeniyle müvekkili şirketin zaman zaman davalı şirkete banka havalesi emaneten para gönderdiğini, müvekkili şirketini yaptığı işler ve emaneten gönderdiği para nedeniyle davacının davalı şirketten 2021 yılı sonu itibariyle 311.795,40-TL alacaklı hale geldiğini, yıl sonu olması hasebiyle müvekkili şirketin davalı şirketten borçlarını kapatmasını talep ettiğini, davalı şirketin ödeme için süre talep etmesi nedeniyle müvekkilinin ödeme için beklediği sırada 2022 yılının Şubat ayında davalı tarafından borçtan kurtulma amacıyla iade faturası gönderildiğini, iade faturasına Konya ..Noterliği'nin 22.02.2022 tarihli ve ... yevmiye numarası ihtarnamesi ile müvekkili şirketin itiraz ettiğini ve alacağın tahsili için başlatılan Konya .. İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı icra takibine davalının haksız olarak itiraz ettiğini, davalı borçlunun gerek takipten önce yasal süresi içinde gerek de borca itiraz talebinde takibe dayanak faturalara ve cari hesaba itiraz etmediğinden TTK'nın 21/2. maddesi uyarınca davalı şirketin söz konusu faturaların içeriğini kabul etmiş sayılacağını ve ödemeye ilişkin ispat yükünün davalının üzerinde olduğunu ileri sürerek davalının Konya ..İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takibine davalının itirazının iptali ile takibin devamına, alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin dava dışı idarelerle yapmış olduğu eser sözleşmeleri kapsamında Karapınar İlçe Sağlık Müdürlüğü Acil Sağlık Merkezi ve 112 ASHİ binasının yapım işi ile Karapınar İlçesi Hotamış Mahallesi Sağlık Müdürlüğü 112 Acil Sağlık Merkezi yapım işlerini üstlendiğini ve bu inşaat işlerinde kullanılmak amacıyla bir kısım inşaat malzemelerini davacı şirketten satın aldığını, müvekkili şirket ile davacı şirketin ticari faaliyetleri kapsamında davacı tarafından müvekkili şirket adına toplamda 14 adet ve toplam 1.018.847,4 TL değerinde fatura düzenlendiğini, karşılığında müvekkili şirket tarafından davacı şirket adına toplamda 20 adet ve toplam 1.251.000 TL değerinde çek keşide edildiğini, ayrıca banka aracılığı ile müvekkili tarafından davacı şirket banka hesabına toplam 81.000 TL para transferi yapıldığını, bununla birlikte süreç içerisinde müvekkili şirket yetkilisi ile davacı şirketi yetkilisininin arkadaşlığı sebebi ile davacı şirket yetkilisine müvekkili şirket yetkilisince miktarları tam hatırlanamayan nakit paralar verildiğini, müvekkili şirket adına kayıtlı bir aracın davacı şirket yetkilisine tahsis edildiğini, davacı şirketin tüm bu hususlara rağmen müvekkili şirkete teslim edeceğini taahhüt ederek fatura düzenlediği inşaat mal ve malzemelerini hiç bir seferinde tam olarak teslim etmediğini, inşaatların yapım süresinin uzamasına sebebiyet vererek ve müvekkili şirkete inşaatta kullanılacak mal ve malzemeleri teslim etmeyerek müvekkil şirketi inşaatta kullanılacak mal ve malzemeleri başkaca kişi ve kişilerden tekrar tedarik etme mecburiyetinde bırakarak zarara uğrattığını, davacı şirketin müvekkili şirkete emanet olarak nitelendirdiği banka üzerinden gönderdiği paraların niteliği itibari ile emanet veya borç olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığını, zira müvekkili şirketin mali ve ekonomik yapısı itibari ile davacıdan borç alacak seviyeye hiç bir zaman gelmediğini, bununla birlikte davacı şirketin kendi ekonomik yapısı itibari ile de müvekkili şirkete borç verebilecek ekonomik yeterliliğe sahip bir şirket olmadığını, ayrıca davacının göndermiş olduğu paralara da hiç bir açıklama gösterilmediğini, TBK'nın 102. maddesindeki \" Kanunen geçerli bir açıklama yapılmadığı veya makbuzda bir açıklık bulunmadığı durumda ödeme, muaccel borç için yapılmış sayılır. '' hükmü uyarınca davacı tarafından gönderilen paraların müvekkili şirkete borç olarak gönderildiğinin kabulünün mümkün olmadığını, davacı kötüniyetli olarak cari hesapta alacaklı gözükmek amacıyla söz konusu bedelleri cari hesaba gönderdiğini, ancak söz konusu bedellerin cari hesaba gönderilmesinin kanun hükmünde belirtilen karinenin aksini ispatlamadığını, diğer yandan kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacı tarafın göndermiş olduğu paraları bir an için borç olarak gönderildiği düşünülse dahi davacı tarafından Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine başlatılan icra takibine banka havalesi ile gönderilen paraların takip sebebi olarak dahil edilmediğini, icra takibinin dayanağı olarak ...., ....., ...., ...., ...., ..., .... ve ..... numaralı faturaların gösterildiğini, takibe itiraz üzerine açılan eldeki davanın yerleşik yargı kararlarında belirtildiği üzere icra takibine sıkı sıkıya bağlı olduğunu ve icra takibindeki dayanak faturalar uyarınca davanın sonuçlandırılması gerektiğini savunarak davanın reddini ve takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatının davalıdan tahsilini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; \"...Davacı şirketin davalı şirketle 06/07/2017 tarihli gayrimenkul alım ve satım sözleşmesi akdettiğini, sözleşme gereği davalı şirketin Karaman İli, ... Mah. .... Ada . Parselde ZK60 bağımsız bölüm numaralı 33.60 m2 alanlı gayrimenkulü satmayı taahhüt ettiğini, davacıların satış bedelini ödediğini, gayrimenkulün tapuda devir ve temlik alındığını, sözleşmede teslim süresinin belirlendiğini ancak bu güne kadar teslim yapılmadığını, davacılara bedel ödemesinin de yapılmadığını, bu nedenle hak kaybına uğradıklarını, dava konusu hakkında arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını beyan ederek gayrimenkul satım sözleşmesinden kaynaklı geç teslim nedeniyle kira kaybı bedeli olarak fazlaya dair haklar saklı tutularak 5.000,00 TL maddi tazminat alacağının yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ettiği görülmekle davanın yasal dayanağını oluşturan İİK.67. maddesinde; \"Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.\" şeklinde düzenlemenin yapıldığı görülmektedir.
Dosya incelendiğinde; davacının alacağına yönelik Konya ..İcra Müdürlüğünün 2... esas sayılı dosyası uyarınca yapmış olduğu icra takibine yönelik, yapılan itirazın kaldırılması için mahkememizde açılan dava, dosya kapsamına alınan tarafların delil olarak sunmuş olduğu belgelerin ilgili makamlardan, bankalardan getirilmek suretiyle ve tarafların defterlerin bilirkişi marifeti neticesinde incelenmesinde her iki tarafın defterinde de alacak borç ilişkisinin tespit edilmiş olduğu anlaşılmıştır...\" gerekçesiyle Davanın KABULÜ ile davalının Konya .. İcra Müdürlüğü'nün 2.... E. sayılı takibine yapmış olduğu itirazın İPTALİ ile 311.795,40 TL (Taleple bağlılık ilkesine göre) üzerinden TAKİBİN DEVAMINA, Hükmedilen 311.795,40 TL ( Taleple Bağlılık İlkesine göre) nin % 20'si ( 62.359,08 TL) kadar icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yerel mahkeme tarafından müvekkili tarafından sunulan delillerin toplanmada karar verildiğini bu haliyle müvekkilinin hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini, aldırılan bilirkişiler tarafından tarafların defter kayıtları ve taraflar arasındaki cari hesap kayıtlarına göre müvekkili şirketin davacıya borçlu olduğuna ilişkin rapor tanzim edildiğini, icra takibine konu 14 adet faturaya ilişkin olarak müvekkili şirket tarafından ödeme yapılıp yapılmadığı hususunun bilirkişilerce incelenmediğini raporun bu haliyle hüküm kurmaya elverişli olmadığını, Konya.. İcra Müdürlüğü'nün.... Esas sayılı dosyasının dayanağı olan ....., ....., ...., ...., ....., ....., .... ve .... numaralı faturaların bedellerinin davacı adına düzenlenen ve müvekkili şirketçe keşide edilen çeklerle ödendiğini, yerel mahkemece eksik araştırma ve inceleme yaparak karar verdiğini, yerel mahkeme kararının hatalı olduğunu belirterek istinaf taleplerinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:
Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;
Dava tacirler arası eser ve satım sözleşmesinden kaynaklı fatura alacağın tahsili için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali ve inkar tazminatı istemine ilişkindir.
6100 Sayılı HMK'nin 27. maddesinde hukuki dinlenilme hakkı düzenlenmiştir. Bu hak adil yargılanma hakkının da en önemli unsurudur. Hukuki Dinlenilme Hakkı gereğince davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bu hakkın yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içermektedir. Mahkemeler, kararlarını somut ve açık bir şekilde gerekçelendirmek zorundadırlar. Eksik, şeklî ve görünüşte gerekçe yazılması adil yargılanma hakkının (hukukî dinlenilme hakkının) ihlâlidir.
6100 sayılı HMK'nin 297. maddesinin 1-c fıkrasında, hükmün gerekçe bölümünün, 2. fıkrasında ise hükmün sonuç bölümünün kapsayacağı hususlar düzenlenmiş olup, anılan maddeye göre, hükmün gerekçe bölümünün, iki tarafın iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri kapsaması gerektiği, hükmün sonuç kısmında ise, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin taleplerden herbiri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesinin zorunlu olduğu öngörülmüştür. Böylelikle maddi olgularla hüküm fıkrası arasındaki hukuki bağlantı bu şekilde kurulabilecek, ayrıca yasal unsurları taşıyan bu gerekçe sayesinde kararların doğruluğunun denetlenmesi mümkün olabilecektir.
Aynı Kanunun 298/2. maddesinde ise \"Gerekçeli karar tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamaz\" hükmüne yer verilmiştir. Keza kararın hüküm fıkrası ile gerekçesi birbirine sıkı sıkıya bağlı olup, arasında çelişki bulunmaması gerekmektedir. Mahkeme kararının gerekçe bölümü ile hüküm sonucunun çelişkili olması, mahkeme kararlarının tereddüt doğurmayacak şekilde açık olması kuralına aykırılık oluşturur.
Somut olayda gerekçeli kararda mahkemece dava konusu uyuşmazlığın davacı şirketin davalı şirketle 06/07/2017 tarihli gayrimenkul alım ve satım sözleşmesi sözleşmesinden kaynaklandığı ve talebin taşınmazın tesliminde gecikme nedeniyle kira alacağına ilişkin olduğu kabul edilmiş olup bu talebin ve maddi vakıanın ileri sürülen maddi vakıa ile uyumlu olmadığı, gerekçe ile hüküm arasında çelişki bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu haliyle mahkemece kararı gerekçesiz olup, yukarıda açıklanan usul hükümlerine aykırı olduğu ve adil yargılanma hakkının ihlali niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin başvurusunun kabulüne, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi ve denetime elverişli açık anlaşılır bir gerekçe yazılmak suretiyle bir karar verilmesi için için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,
6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6.maddesi uyarınca Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesinin 13/07/2023 tarihli, ...Esas -... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
Davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
Davalı tarafından yatırılan 5.324,70 TL istinaf karar harcının talep halinde İlk Derece Mahkemesince davalıya iadesine,
Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin İlk Derece Mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
Karar tebliğ ve harç iadesi işlemlerinin İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair; dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.19/12/2024
\t\t\t\t
Başkan
¸e-imzalıdır.
Üye
¸e-imzalıdır.
Üye
¸e-imzalıdır.
Katip
¸e-imzalıdır.
¸Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında Elektronik İmza ile imzalanmıştır.¸