T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO:2024/1721
KARAR NO:2025/56
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ:09/07/2024
NUMARASI:2024/334 E. - 2024/329 K.
DAVANIN KONUSU:İhtiyati Haciz (Finans)
İSTİNAF KARAR TARİHİ:09/01/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:İhtiyati haciz isteyen vekili talep dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin borçlusu ...'un Tanzim Yeri Tekirdağ olan, 29.04.2024 tarihli ve 30.04. 2024 vade tarihli, 2.000. 000. 00 TL miktarlı senetten doğan 250.000,00 TL kısmi alacağı için borçluların mal kaçırması ve yargılama sonucu verilecek kararın etkisiz bırakılması her an mümkün bulunduğundan borçluların taşınır taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini, masraf ve avukatlık ücretinin borçlunun üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.İlk derece mahkemesince 2024/334 D.İş, 2024/329 Karar sayılı kararı ile; \"TALEBİN KABÜLÜNE, İİK’nun 257/1 maddesi gereğince alacaklının, 250.000,00-TL alacağının alınabilmesini sağlamak için borçlunun borca yetecek miktardaki menkul, gayrimenkul malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının İHTİYATEN HACZİNE, borçlu ile 3. kişilerin uğrayabilecekleri zararı karşılamak üzere taktiren alacağın %15 oranında HMK’nun 87. maddesinde yazılı türden teminat alınmasına, teminat olarak 37.500,00-TL teminat ödendiğinde kararın yerine getirilmesi için karar suretinin mahkemiz yargı çevresinde İcra Müdürlüğüne gönderilmek üzere alacaklıya (vekiline) tevdine,\" karar verilmiştir. İhtiyati hacze itiraz eden vekili itiraz dilekçesinde özetle; müvekkilinden alınan senetin faktoring ilişkisinin kurulması esnasında gelecek işlemlerde limit tanımlamak adına teminat senedi olarak alınması gerektiği bildirilerek alındığını, bu işlemin usul ve yasaya aykırı olduğu gibi bahsi geçen senedin faktoring şirketi tarafından takibinin de mümkün olmadığını, müvekkili ile ilgili şirket arasındaki tek hukuki ilişki olan çekin tarihinin 31/08/2024 olup henüz tahsilinin mümkün olmadığını, ihtiyati hacze konu senedin teminat senedi olduğu halde senet üzerinde bu husus belirtilmediği gibi gerçek dışı olarak bedelinin nakden ahzolunduğu ifadesine yer verildiğini, işbu dava sonunda ihtiyati haciz kararının kaldırılması halinde dahi telafisi mümkün olmayan zararların doğması ihtimali bulunduğundan müvekkilinin halihazırda alacak miktarını karşılamaya yeter tutarda malvarlığına haciz işlemi tatbik edildiğinden itirazlarına ilişkin karar verilinceye kadar icranın durdurulması kararı verilmesi gerektiğini beyan etmiştir.İlk derece mahkemesince 07/08/2024 tarih, 2024/334 D.İş, 2024/329 Karar sayılı Ek kararı ile; \"...borçlu ile alacaklı arasında 29.04.2024 tarihli ... sözleşmesi imzalandığı, alacak konusu senedin aynı tarihli olduğu, faktoring şirketine devredilen alacağın, ... adına kesilen fatura ile bağlantılı 31.08.2024 tarihli ve lehtarı ... olan çek olduğu anlaşılmakla, davaya konu senedin faktoring şirketi tarafından teminat senedi olarak alındığı, teminata konu alacağın vadesinin gelmediği, yukarıda bahsi geçen yönetmeliğin 8/3-4.maddeleri ile belirlenen şartlarında sağlanmadığı anlaşıldığı gerekçesiyle itirazın yerinde olduğu görülmekle, kabulüne, mahkememizce verilen 09/07/2024 tarihli 2024/334 D.iş esas 2024/329 K. Sayılı İHTİYATİ HACİZ KARARININ KALDIRILMASINA, işbu karar kesinleştikten sonra bir aylık süre içerisinde borçlu tarafından tazminat davası açılmaması ve dava açıldığı hususunda mahkememize bilgi verilmemesi halinde teminatın iade edileceğinin borçluya ihtarına,\" karar verilmiştir.Talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; -Borçlunun takip başlatıldıktan sonra ileri sürdüğü itirazların yerel mahkeme tarafından değerlendirmemesi gerektiğini, itiraz eden borçlu aleyhine verilen ihtiyati haciz kararının icrası için 10.07.2024 tarihinde ... sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, borçlunun itiraz dilekçesinin ise sisteme 17.07.2024 tarihinde gönderildiğini, İİK. 266. Madde düzenlemesi gereğince takip başlatıldıktan sonra ihtiyati haczin kaldırılması için yetkili mahkemenin İcra Mahkemesi olacağını, -Yerel mahkemenin talebe dayanak senedin teminat senedi olduğu yorumu ile kurduğu hükmün haksız olduğunu, Yerleşik Yargıtay içtihatlarıyla da sabit olduğu üzere bir senedin teminat senedi olarak kabul edilebilmesi için senet metninde teminat senedi olduğu ibaresinin yer alması, neyin teminatı olduğu senet üzerinde açıklanmalı veya ayrı bir belge ile belirlenmesi gerektiğini, davaya konu senet söz konusu şartları taşımamakta olup yerel mahkeme kararı hatalı olduğunu,-Alacaklı müvekkilinin bir factoring şirketi olup işlemlerini fatura karşılığı gerçekleştirmektedir. ..., ... ve... Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmelik madde 22/2 aynen; \"Birinci fıkrada belirtilen hususlara ilave olarak faktoring şirketleri kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş veya doğacak fatura veya benzeri belgelerle tevsik edilemeyen alacakları satın alamazlar veya tahsilini üstlenemezler.\" şeklinde olup, yasal düzenlemeler gereğince şartları taşımayan alacağın devralmasının mümkün olmadığını, müvekkili alacaklı şirket tarafından tüm esaslı unsurlara ait senede dayanarak mal kaçırma şüphesi bulunan borçlu aleyhine ihtiyati haciz isteminde bulunulduğunu, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına ilişkin karar hatalı olduğunu, 07.08.2024 tarihli ek karar hakkında istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını talep etmiştir.İhtiyati hacze itiraz eden vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; İhtiyati haciz kararı üzerine ... A. Ş.'nin, müvekkili aleyhinde Bakırköy ... İcra Dairesi ... E. sayılı dosyasıyla ihtiyati haciz kararlı kambiyo senedine özgü icra takibi başlattığını, diğer yandan taraflarınca, Bakırköy 1. İcra Hukuk Mahkemesi 2024/481 E. sayılı dosyasıyla takibe itiraz edildiğini ve takibin iptali talep edildiğini, bu itirazılarının 05/11/2024 tarihinde davanın kabulüyle takibin iptaline karar verildiğini, İhtiyati haciz kararının kaldırılması İİK m. 266'da değil m. 265'te düzenlendiğini, \"İhtiyati haciz kararına itiraz ve temyiz\" başlıklı İİK m. 265'de: \"Mahkeme, itiraz üzerine iki tarafı davet edip gelenleri dinledikten sonra, itirazı varit görürse kararını değiştirebilir veya kaldırabilir.\" şeklinde açık hüküm bulunduğunu, İİK m. 266, başlığından da anlaşıldığı üzere \"ihtiyati haczin kaldırılması\"na ilişkin olup, İhtiyati haciz talep edenin istinaf dilekçelerine konu kararın \"ihtiyati haciz kararının kaldırılması\"na ilişkin olduğunu, Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi, İİK m. 265 hükmü gereği, ihtiyati haciz kararına itirazı değerlendirmekle görevli ve yetkili olduğunu, Müvekkili ... isimli tacirden 31/08/2024 tarihli, ... Seri nolu, 250.000,00 TL bedelli çeki 29/04/2024 tarih... nolu faturanın tahsili karşılığında teslim alındığını, ardından ilgili çeki ihtiyati haciz talep eden şirkete faktoring işlemi ile devir ettiğini ve karşılığında 181,999.99 -TL tahsil ettiğini, söz konusu işlemin müvekkili ile ilgili şirket arasında yapılmış ilk ve tek hukuki işlem olup aralarında başkaca hiçbir işlem yapılmadığını, bahsi geçen işlem esnasında ihtiyati haciz talep eden şirket tarafından müvekkiline faktoring işlemini gerçekleştirebilmeleri ve genel limit tanımlayabilmeleri için bir kısım evraklar imzalatıldığını ve ihtiyati hacize 2.000.000,00-TL'lik sözleşme içerisinde yer alan bir sayfada A4 olarak düzenlenen senet de bu esnada alındığını, ilgili şirket tarafından müvekkiline bu senedin teminat amacıyla alınacağı ve gelecek işlemleri kolaylaştıracağı ifade edilerek müvekkile imzalatıldığını, senedin vade kısmının ise anlaşmaya aykırı olarak davalı şirket çalışanları tarafından doldurulduğunu, bahsi geçen çekin de tarihi gelmemiş olup bu aşamada tahsili mümkün olmadığını, faktoring şirketlerinin faktoring işlemi dışında hiçbir faaliyette bulunamayacağından diğer her türlü işlem için şirketin ehliyeti bulunmadığını, faktoring şirketlerinin mevzuata aykırı olarak temin ettiği senetlerin tahsil ehliyeti bulunmadığı, temin edilen senetlerin mutlaka faturaya dayanması gerektiği, faturadaki işlem tutarı ile senet tutarı arasında uyum bulunması gerektiği açıkça hükme bağlandığını, bu halde evleviyetle uygulanması gereken ilkenin faktoringe konu çekin dahi faturaya bağlı olması ve fatura tutarıyla birebir uyumlu olması beklenirken faktoring şirketlerinin bu tutarı aşar miktarda teminat amaçlı alınan senetlerin, yüksek genel limit tanımı gibi gerekçelerle temin edilemeyeceği bu suretle alınan senetlerin tahsilinin mümkün olmadığını, 04/02/2015 Resmi Gazete tarihli 29257 sayılı Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in \"Alınan kambiyo senedi veya diğer senetler\" başlıklı 8. Maddesinin 1., 3., ve 4. Fıkraları ile bu hususlar açıkça düzenlendiğini, buna göre faktoring şirketlerinin genel bir limit şeklinde bir tanımlama yapması ve buna ilişkin teminat senedi almasının usul ve yasaya aykırı olup söz konusu senedi geçersiz kıldığını, teminat amaçlı alınacak senedin tutarının da faktoring şirketinin finans ettiği asıl senet veya çek tutarından yüksek olmaması gerektiğini, ayrıca her durumda ek teminat mahiyetindeki senedin tahsil edilebilmesi için alacağın vadesinde ödenmeyip sorunlu hale gelmiş olması, şirketin bu senedi teminat amaçlı aldığını kayıtlarına işlemesi ve ilgili alacağı kayıtlarında tasfiye olunacak alacaklar sınıfından sınıflandırması gerektiğini, teminat senedini henüz vadesi dahi gelmemiş bir alacağı tahsil etmek amacıyla kullanarak ve senedin üzerinde yazılı vade tarihini aradaki anlaşmaya aykırı olarak doldurmak suretiyle güveni kötüye kullanma suçunu işlediklerini, vadesi gelmemiş çeki tahsil etmek amaçlı yaptıkları işlemin açıkça kanunu dolanmaya yönelik bir işlem olduğunu, ilgili çekin tarihi 31/08/2024 olup henüz tahsili mümkün olmadığını, sözleşmenin bir parçası olarak alındığı halde senet içerisinde teminat senedi olduğuna ilişkin hiçbir ibareye verilmediği gibi senet metninde gerçek dışı olarak \"bedeli nakden ahzolunmuş\" ifadesine yer alındığını, bu halde müvekkilinden \"2.000.000,00-TL\" tutarında herhangi bir nakdi karşılık alınmadığını, mevzuat gereği faktoring şirketi kredi veya borç veremeyeceğinden senet karşılığı bir nakit çıkış yapması mümkün olmadığını, Müvekkili ile faktoring şirketi arasında yapılan tek işlemin 250.000,00-TL tutarlı çeke ilişkin olduğunu, bahsi geçen 2.000.000,00-TL'lik senet ve içeriği ile yapılan işlem arasında açık uyumsuzluk bulunduğundan senedin kanuna aykırılık sebebiyle açıkça geçersiz olduğunu, geçersiz bir senedin tahsili mümkün olmayacağından ihtiyati haciz kararının kaldırılmasının uygun olduğunu, istinaf talebinin reddini talep etmiştir.İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.İhtiyati haciz talep eden bonoya istinaden borçlunun kaçma şüphesi bulunduğundan ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.Bonoda, düzenleyenin ...'un Tanzim Yeri Tekirdağ olan, 29.04.2024 tarihli ve 30.04. 2024 vade tarihli, 2.000. 000. 00 TL bedelli, lehtarın faktoring şirketi, senet borçlusunun ise ... müşterisi olduğu görülmüştür.6361 Sayılı Kanun ve Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 8.maddesi \" (3) Müşterilerden ek teminat mahiyetinde olmak üzere devralınan ve fatura veya fatura yerine geçen belgeler ile ilişkili olmayan kambiyo senedi veya diğer senetlerin tahsil edilebilmesi için; a) Alacağın vadesinde ödenmeyip sorunlu hale gelmiş olması,b) Alınan kambiyo senedi veya diğer senet karşılığında hiçbir şekilde kambiyo senedi ve diğer senedin ilgililerine finansman sağlanmaması,c) Kuruluşun işlem ve muhasebe kayıtlarında ek teminat mahiyetinde alınan kambiyo senedi veya diğer senedin ilgili borcun teminatı karşılığında alındığına ilişkin kayıt düşülmesi gerekir. (4) Müşterilerden ek teminat mahiyetinde olmak üzere devralınan ve fatura veya fatura yerine geçen belgeler ile ilişkili olmayan kambiyo senedi veya diğer senedin tahsil edilmesi, ancak kuruluşun vadesinde ödenmeyen alacağı ve müşteriden olan diğer alacaklarını ilgili mevzuat çerçevesinde alacağın geri ödenebilirliğine göre Tasfiye Olunacak Alacaklar veya Zarar Niteliğindeki Alacaklar hesabında sınıflandırması, buna göre özel karşılık ayırması ve hukuki takip süreçlerini başlatmış olması halinde mümkündür.\" düzenlemesini içermektedir.6361 sayılı ...,..., ... ve ... Şirketleri Kanununun 9/1-a maddesi uyarınca faktoring şirketleri ana faaliyet konuları dışında faaliyette bulunamaz. Aynı Kanunun 9/2.maddesi uyarınca ise kambiyo senetlerine dayalı olsa bile bir fatura ile tevsik edilmeyen alacakları devir alamaz veya tahsilini üstlenemezler.Somut olayda taraflar arasında 29/04/2024 tarihinde 2.000.000,00 TL bedelli Factoring sözleşmesi ve aynı tarihli bono tanzim edildiği, 31/04/2018 tarihli çekin süresinin gelmediği, ihtiyati haciz talep eden tarafından bononun 250.000,00 TL'lık kısmı yönünden ihtiyati haciz kararı verilmesi talep edildiği, talep eden tarafça sunulan fatura örneği de dikkate alındığında ihtiyati hacze dayanak bononun mahkemece ek teminat niteliğinde olduğu ve Yönetmelik 8/3 maddesi uyarınca sorunlu hale geldiğine dair yaklaşık ispat koşullarının sağlanamadığına yönelik mahkeme gerekçesinin ve sonuç olarak talebin reddine karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu, Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin İİK m. 265 hükmü gereği, ihtiyati haciz kararına itirazı değerlendirmekle görevli ve yetkili olduğu kanaatine varılmıştır.Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Usûl ve yasaya uygun Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/07/2024 tarih ve 2024/334 E., 2024/329 K. sayılı kararına karşı ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın ihtiyati haciz talep edenden tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-İhtiyati haciz talep eden tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/(1)-f. ve 394/(5). maddeleri gereğince, kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 09/01/2025