T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO:2022/1201
KARAR NO:2025/42
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ:29/03/2022
NUMARASI:2021/373 E. - 2022/252 K.
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit (İnanç Sözleşmesinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ:09/01/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: davalının, 19.03,2015 vade tarihli 19.200,00 TL bedelli bono, 19.02.2015 vade tarihli 18.000,00 TL bedelli bono, 15.01.2015 vade tarihli 13.650,00 TL bedelli bono olmak üzere toplam 50.850,00 TL asıl alacak 450,88 TL faiz, 152,55 TL komisyon olmak üzere 51.453,43 TL alacağın tahsili talebi ile müvekkili ... aleyhine... sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, İcra takibine konu senetlerde müvekkili ...'in ciranta olduğunu, takibe konu senetlerde ödememe protestosu çekilmediğini, TTK 730/1/b uyarınca ödememe protestosunu düzenleme külfetine uymayan senet hamilinin, cirantaya karşı sahip olduğu haklarını kaybettiğini, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, 2016/14017 Esas 2017/7694 Karar sayılı kararı gereğince ödememe protestosu düzenleme külfetine aykırılığın kambiyo hukuku anlamında borcu ortadan kaldıracağını belirttiğini, müvekkili ... ile ... arasında herhangi bir ticari ilişki ve borç ilişkisi bulunmadığını, müvekkili ...'in kambiyo hukuku uyarınca sorumluluğunun da bulunmadığını, icra takibine konu senetlerde zamanaşımı süresinin dolduğunu, zamanaşımı itirazlarının kabulüne karar verilmesini, müvekkili ...'in alacaklısı olduğu ... sayılı dosyasına ... sayılı dosyasından haciz konulduğunu, dosyadaki paranın sıra cetveli yapılmak üzere.... Sayılı dosyasına gönderildiğini, bu dosyadan gönderilecek paranın davalı yana ödenmemesi için tedbir kararı verilmesi gerektiğini, bu sebeplerle .... Sayılı dosyasında müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespiti ile zamaşımı itirazımızın kabulü talebi ile işbu davayı ikame etmenin zorunlu hale geldiğini, ... sayılı takibinde borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini, zamanaşımı itirazlarının kabul edilmesini, takibin tedbiren durdurulmasını, davalıdan %20 kötü niyet tazminatının tahsilini, masrafların ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle:takibe konu bonoların davacı ... tarafından ciro yolu ile müvekkiline verildiğini, vadelerinde ödenmemesi üzerine davacı aleyhine ... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ödeme emri ve bono suretlerinin borçluya usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olduğunu ve yasal süresi içerisinde itiraz edilmediğinden takiplerin kesinleştiğini, kambiyo senetlerine mahsus takip yolunda ödeme emrinin borçluya tebliğinden itibaren İİK 168/5 ve 170 maddesi uyarınca 5 gün içinde İcra mahkemesine itiraz edilmesi gerektiğini, ancak davacının süresi içerisinde takibe itiraz etmediğiği, alacaklının takip hakkı bulunmadığını, zamanaşımı itirazında bulunduğunu, süresi içerisinde itiraz etmediğinden ve takip kesinleştiğinden açılan bu davada davacı iddialarının dinlenilemeyeceğini, kesinleşen hususlarda menfi tespit davasına dayanak yapılmasının yasaya ve usule aykırı olduğunu, davacının dava dilekçesinde borçlu olduğunu inkar etmediğini, davacıya ortak iş yapma amacı ile elden verilen paraların karşılığı olarak verilen bonoların vadelerinde ödenmemiş olduğunu, davacının müvekkilinin bugün yarın diyerek oyalaması neticesinde bir kısım bonoların protesto edilmediğini, ancak söz verilen tarihlerde ödemelerin yapılmaması neticesinde takip yapılmak zorunda kalındığını, davacının borca ve takibe itiraz etmeyip, aradan geçen 6 yılın sonunda satış işlemlerini durdurmak ve müvekkilinin alacağını temin etmesini engellemek için huzurdaki davayı ikame ettiğini, bu nedenlerle kötü niyet ile alacağın tahsilini geciktirmek için ikame edilen bu davanın reddine karar verilmesini, davacı aleyhine %20’den aşağı olmamak kaydı ile kötüniyet tazminatına karar verilmesini, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı tarafça karşılanmasına karar verilmesi talep etmiştir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; \"...Davanın KABULÜNE, davacının ... sayılı dosyasına konu takip ve takibe konu senetler nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacı tarafın kötüniyet tazminat talebinin reddine, davalı tarafın kötüniyet tazminat talebinin reddine,\" karar verilmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; -Takibe konu bonoların, davacı ... tarafından ciro yolu ile müvekkiline verildiğini, vadesinde ödenmemesi üzerine davacı aleyhine .... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ödeme emri ve bono suretleri borçluya usulüne uygun olarak tebliğ edildiğini ve yasal süresi içerisinde itiraz edilmediğinden takiplerin kesinleştiğini, kambiyo senetlerine mahsus takip yolunda ödeme emrinin borçluya tebliğinden itibaren İİK 168/5 ve 170 maddesi uyarınca 5 gün içinde İcra mahkemesine itiraz edilmesi gerektiğini ancak itiraz etmediğini, ne alacaklının takip hakkı bulunmadığı ne de zamanaşımı itirazında bulunduğunu, süresi içerisinde itiraz etmediğinden ve takip kesinleştiğinden bu davada davacının iddialarının dinlenemeyeceğini,-Müvekkili ile davacı borçlunun, aralarında ortak iş yapma amacı ile anlaşma sağlandığını ve bu iş için davacıya nakit para verildiğini, Müvekkilinin eşi ... ile davacı ...'in uzun yıllardır tanıştığını, ...'in nakit sıkıntısı nedeniyle ...'in eşine şirketten hisse verilmesi karşılığında aralarında sözlü olarak anlaştıklarını, ortaklık yapmak üzere kendisine para verilmiş ise de bu ortaklığın hayata geçirilemediğini. müvekkile şirketlerinden hisse de verilmediğini, bu nedenle peyder pey davaya konu bonolar da dahil olmak üzere alacağın karşılığı bonoların davacı tarafça ciro yolu ile müvekkiline verildiğini, bonolar dava konusu senetlerle sınırlı kalmayıp farklı tarihlerde ciro edilmiş birden çok bono bulunduğunu, Davacının kendisinden alacaklı olan müvekkilini sürekli ödeme bahanesi ile oyaladığını, Davacının dava dilekçesinde açıkça borçlu olduğunu da inkar etmediğini, herhangi bir ticari ilişkileri bulunmadığını iddia ettiğini, takip tarihinden bugüne 7 yıl geçmiş olup, 7 yılın sonunda iş bu davanın açılmasının haksız ve kötü niyetli olduğundan kabul kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; TTK 778 göndermesi ile TTK 714 ve 730 maddeleri uyarınca hamilin cirantayı aleyhine takip yapabilmesi için keşideciye süresi içerisinde ödememe protestosu keşide etmesi gerektiğini, emredici nitelikteki kanun hükmünün her aşamada uygulanacağını, davalının süresi içerisinde ödememe protestosu keşide etmediğinden müvekkiline karşı müracaat hakkını kaybettiğini, bu durumda davalının müvekkil ile arasındaki hukuki ilişkiyi ispat zorunluluğu bulunduğunu, ancak davalının müvekkili ile arasındaki hukuki ilişkiyi ispata dair herhangi bir delil sunmadığındı, istinaf başvurusunun esastan reddini talep etmiştir.İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava; İİK'nun 72. Maddesi uyarınca açılmış menfi tespit ve istirdat davasıdır. Davacı tarafça, takibe konu 3 adet senet nedeniyle davalı yana borçlu olunmadığının tespitinin talep edildiği; davalı tarafça, davanın reddinin talep edildiği anlaşılmıştır.... sayılı icra dosyası getirtilmiş, yapılan incelemesinde; davalısı tarafından, davacı ... aleyhine 3 adet bonoya dayalı toplam 51.453,43 TL alacağın tahsili amacıyla kambiyo senetlerine mahsus ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davacıya tebliğ edildiği ve takibin itiraz edilmeksizin kesinleştiği, anlaşılmıştır.Dava konusu bonoların, Vade tarihi 19/03/2015, 19.200,00 TL bedelli, vade tarihi 19/02/2015, 18.000,00 TL bedelli, vade tarihi 15/01/2015, 13.650,00 TL bedelli oldukları anlaşılmıştır.Dava konusu senetlerde davacının ciranta olduğu, davalının isim ve imzasının bulunmadığını anlaşılmıştır.Davanın açıldığı ve takibin yapıldığı tarih itibariyle yürürlükte olan ve davaya uygulanması gereken 6762 sayılı TTK'nun 642. maddesi;\"hamil muayyen müddet içinde; 1-Görüldüğünde veya görüldükten muayyen bir müddet sonra ödenmesi şart olan poliçeyi ibraz, 2-Kabul etmeme veya ödememe protestosu keşide,3-\"Masrafsız iade olunacaktır\" şerhinin bulunması halinde poliçeyi ödeme maksadıyla ibraz etmezse kabul eden kimse hariç olmak üzere cirantalara, keşideciye ve diğer borçlulara karşı haiz olduğu hakları kaybeder\" düzenlemesini ihtiva etmektedir. Yasa maddesinin düzenlemesinde açıkça belirtildiği üzere, hamil senedin vadesinde ödenmemesi halinde, protesto göndermediği taktirde, kambiyo senelerine mahsus yolla takip yapma hakkı da dahil olmak üzere cirantalara karşı bu senetten doğan tüm haklarını kaybeder.Davalıya senet için protesto çekilmediği sabit olmakla, davacıların artık bu senede dayanma hakları kalmamıştır. Senedin iyi niyetli hamili olduğu, senet nedeniyle oyalandığını, davacının kötü niyetli olduğuna ilişkin itirazlar, senetten kaynaklandığından TTK 642. maddesi uyarınca davacıya karşı ileri sürülemeyeceğinden, davalıların bu hususların istinaf sebebi yerinde olmadığından reddine karar verilmesi gerekmiştir.Hamil tarafından bono vasıflı senetten dolayı, kambiyo senedi vasfından ve şartları mevcut ise temelindeki hukuki ilişkiden kaynaklı olmak üzere iki şekilde hak talep edilebilir. Mahkemece; protesto çekilmediği için kambiyo senetlerine mahsus yolla takip yapılmayacağı için borçlu olunmadığına karar verildikten sonra, ikinci hak talep etme yolu yönünden temelindeki hakka dayanılarak talepte bulunulmadığı, davacı ile davalılar arasında temel hukuki ilişkinin bulunmasının kanıtlanamadığından bahisle senetten dolayı davacının borçlu bulunmadığı gerekçesi ile menfi tespit talebinin kabulüne karar verilmesinde usul ve yasalara aykırılık bulunmadığından istinaf sebebinin reddi gerekmiştir.Dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve gerekçe içeriğine göre, ilk derece mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/03/2022 tarih ve 2021/373 E., 2022/252 K. sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 3.514,78 TL nispi istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 878,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.636,08 TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 09/01/2025