T.C. KAYSERİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t
\tT.C.
\tKAYSERİ\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t TÜRK MİLLETİ ADINA
\t2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t\t \t\t\t\t\t\t\t\t \t \t\t GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t: Esas
KARAR NO\t:
HAKİM\t: ... ...
KATİP\t: ... ...
DAVACI \t: ... - ... ...
VEKİLİ\t: Av. ... - [] UETS
DAVALI \t: ... - ... ...
VEKİLİ\t: Av. ... - [] UETS
DAVA\t: İtirazın İptali (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: 06/06/2024
KARAR TARİHİ\t: 17/01/2025
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 22/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kooperatif Aidat Borcundan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; davalının davacı kooperatifin 644 numaralı üyesi olduğunu, 2024 Haziran ayı tarihi itibariyle davalının ödemesi gereken aidat tutarının 238.350 TL olduğunu, davalının yaptığı ödemenin ise 122.700 TL olduğunu ve bakiye 116.250 TL borcu bulunduğunu, 2009-2014 yılları arasında faiz kararı olmadığını, bu nedenle söz konusu dönemlere yasal faiz uygulanması gerektiğini, 28.06.2014 yılından sonraki dönem için ise yıllık %18 faiz işletildiğini, alacağın tahsili için ... Genel İcra Dairesi' nin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, yapılan takibe itirazın iptaline, takibin devamına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; davayı kabul etmediklerini, müvekkiline isabet eden dairenin kesin maliyetinin ödendiğini ve tapusunun alındığını, kooperatif tarafından 27.03.2014 tarihli belge ile davalının tapuya hak kazanabilmesi için 83.150 TL ödeme yapması gerektiğinin bildirildiğini, davalının ödeme yaparak tapusunu aldığını, davacı talebinin zamanaşımına uğradığını, bu hususta emsal Yargıtay 23. Hukuk Dairesi 2018/108 Esas 2020/3494 Karar sayılı ilamı olduğunu, davalının kooperatif ile ilişiğinin kesildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: kooperatif ana sözlemesi ve genel kurul kararları, kooperatif üye işlem dosyası, ... Genel İcra Dairesi' nin ... Esas sayılı dosyası, bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacı kooperatifin davalıdan aidat, genel yönetim gideri adı altında alacak ve işlemiş faiz talep edilip edilemeyeceği, edebilecekse takip tarihi itibariyle asıl alacak ve işlemiş faiz miktarının tespiti hususuna ilişkindir.
... Genel İcra Dairesi' nin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklısının ..., borçlusunun ... olduğu, toplam 146.028,00-TL üzerinden takip başlatıldığını, ödeme emrinin borçluya 25/11/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun ödeme emrine 28/11/2022 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce, dosyanın 1 mali müşavir bilirkişi ve 1 hukukçu bilirkişiye tevdi ile kooperatif defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılarak rapor düzenlenmesine karar verilmiş olup bilirkişi tarafından Mahkememize sunulan 22/12/2024 tarihli raporda özetle; davacı taraf davalıdan takip talebinde belirtilen 31.05.2022 tarihi itibariyle 116.250 TL anapara ve 29.778 TL faiz talep ettiği, takip talebinde belirtilen tarih itibariyle ödenmesi gereken toplam aidat ve ara ödeme tutarı 210.850 TL'dir. Davalının yaptığı ödeme ise 122.700 TL olduğu, bu durumda davalının davacı kooperatife 210.850 TL- 122.700 TL - 88.150 TL anapara borcu hesaplandığı, söz konusu tutara işleyen faiz ise 39.803,63 TL olarak hesaplandığı, davalının borcu hesaplanırken 09.07.2021 tarihinde kesin maliyet kararı alınması sebebiyle aidatların duracağı düşünüldüğü, davacının dosyaya sunduğu hesap tablosunda aidatın devam edeceği şeklinde hesap yapıldığı, mahkemece kesin maliyet kararı alınmakla birlikte önceki dönemde alınan aidat kararının devam edeceği kabul edilirse takip talebinde belirtilen 31.05.2022 tarihi itibariyle ödenmesi gereken 184.850 TL aidat ve 53.500 TL ara ödeme olmak üzere toplam 238.350 TL olarak hesaplanacağı, davalı ödemesi 122.700 TL olduğu için bakiye alacak tutarı 115.650 TL olarak hesaplanacağı, davacının talebi ise 116.250 TL olduğu, bu kabule göre 41.866,13 TL faiz hesaplandığı, (ek tablo-2). davacının faiz talebi ise 29.778 TL olduğu, yapı kooperatiflerinin amacı ortaklarının konut ihtiyaçlarını karşılamak olduğu, Bu amaçla bir araya gelen ortaklar emeklerini ve birikimlerini birleştirerek amaçlarını gerçekleştirdiği, konut yapı kooperatiflerinde her üye bir hisse alarak kooperatife üye olduğu, kooperatife üye olan hissedarlar her ay, kooperatif yönetimi tarafından belirlenen miktarı ödeyeceği, bu ödenen miktar, konutun inşaatı ve çeşitli giderleri için harcandığı, konut inşaatı bittiğinde ise hissedarlar kendi paylarına düşen evin sahibi olacağı, Kooperatifin en yetkili organının genel kurul olduğu, genel kurullarda hakkaniyetin gerektirdiği ölçüde gerekli kararlar alındığı gibi daha önceden alınan kararlarda değiştirilebileceği, davacı kooperatif tarafından dava konusu edilen aidat alacağına ilişkin olarak 15.05.2022 tarihinde genel kurul toplantısı yapıldığı, dosya içerisinde genel kurulun iptaline dair herhangi bir evrakın yer almadığı, kooperatiflerde ortakların hak ve borçlarının dayandırıldığı temel ilke eşitlik ilkesi olduğu, bu ilkenin Kooperatifler Kanunu’nun 23. Maddesinde düzenlendiği, bu eşitlik ilkesinin hem mutlak hem nispi eşitlik olarak anlamak gerektiği, mutlak eşitlik dediğimizde anlaşılması gereken ortaklara aynı haklar ve aynı borçlar yüklenirken ortakların katkısının, özverisinin veya ortakların içinde bulunduğu şartların bir etkisinin bulunmaması, örneğin ortaklardan her birine, sermaye payları ne olursa olsun bir oy hakkı verilmesi durumunda mutlak eşitlikten bahsedileceği, bunun yanı sıra iptal davası açma hakkı, sorumluluk davası açma hakkı gibi haklar mutlak eşitlik esas alınarak tanınmış haklar olduğu, nispi eşitlik ise; farklı şartlar içinde bulunan veya farklı özelliklere sahip olan ortaklara, belirli bir objektif ölçü kullanılarak, hak ve menfaatin farklı ama göreceli olarak eşit şekilde sağlandığı ya da borcun farklı ama göreceli olarak eşit şekilde yüklendiği hallerde söz konusu olacağı, düşük aidat ödeyen ortağa düşük maliyetli, yüksek aidat ödeyen ortağa yüksek maliyetli konutların tahsis edilmesi durumunda nispi eşitlikten bahsedileceği, eşitlik ilkesi gereğince hak ve görevlerde ortakların eşit olması kuralı gözetilerek önceki genel kurul kararının değişen şartlar ve kooperatifin diğer ortaklarının durumları da nazara alınarak şartlarda eşitleme yapılmak üzere değiştirilmesine karar verilmesinde ilke olarak müktesep hak ihlali ve yasaya aykırılık bulunmadığı, (Yargıtay 23 H.D 2011/933 Esas 2011/936 Karar) kooperatiflerin aidat toplayarak inşaatlarını tamamlar ve amaçlarını gerçekleştirdiği, bu nedenle bağımsız bölümün alınmış olması kooperatife aidat ödeme borcunu sona erdirmeyeceği, kooperatif inşaatlarının devam ediyor olması durumunda kooperatifin aidat toplamaya devam etmesinin doğal olduğu, (Yargıtay 23 HD 2016/7545 Esas 2019/5329 Karar) inşaatların devam ediyor olması durumunda davalının aidat ödeme borcunun devam ettiğinin tespit edildiği bildirilmiştir.
Bilindiği üzere Kooperatifin en yetkili organı genel kuruldur. Genel kurullarda hakkaniyetin gerektirdiği ölçüde gerekli kararlar alındığı gibi daha önceden alınan kararlarda değiştirilebilir. Eşitlik ilkesi gereğince hak ve görevlerde ortakların eşit olması kuralı gözetilerek önceki genel kurul kararının değişen şartlar ve kooperatifin diğer ortaklarının durumları da nazara alınarak şartlarda eşitleme yapılmak üzere değiştirilmesine karar verilmesinde ilke olarak müktesep hak ihlali ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır. (Yargıtay 23 H.D 2011/933 Esas 2011/936 Karar)
Kooperatifler aidat toplayarak inşaatlarını yapar ve amaçlarını gerçekleştirir. Ayrıca kooperatiflerde eşitlik ilkesi geçerlidir. Kooperatiften bağımsız bölüm alınması aidat ödenmesine engel değildir.
Davalı kooperatif inşaatlarının devam ediyor olması nazara alındığında kooperatifin aidat toplaması olağandır. Daha önceki genel kurulda alınan kesin maliyet ile ilgili kararın iptal edilmiş olması da aidat toplamaya engel teşkil etmez.( Yargıtay 23 HD 2016/7545 Esas 2019/5329 Karar)
Kooperatif üyeleri ile kooperatif arasındaki üyelik sıfatının devamına ve üyeliğe sıkı sıkıya bağlı talepler ile ilgili olan tapu iptali ve tescile, üyelik tespitine, tahsis hakkına dayalı veya üyenin parasal yükümlülükleri ile ilgili uyuşmazlıklarda üyelik devam ettiği sürece zamanaşımı süresi işlemez. (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 2021/871 Esas 2021/1256 Karar)Davalı alacağın zaman aşımına uğradığını iddia etmiş olup bilindiği üzere Kooperatif üyesinin bağımsız bölüm talep hakkı zamanaşımına uğramayacağı gibi kooperatif tarafından bunun karşılığında talep edilecek olan inşaat gideri olarak talep edilen aidat ve ara ödemeyede zamanaşımı işlemesi mümkün değildir.(23. Hukuk Dairesi 2017/391 Esas 2020/1615 Karar)
Somut davanın değerlendirilmesinde; Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin içtihatlarından anlaşıldığı üzere, Genel kurul kararları, üyeler ile kooperatif arasında yapılmış bir sözleşme niteliğinde olup, kooperatif ve üyeler arasında ayrıca faiz oranları ile ilgili sözleşme yapılmasına gerek olmadan genel kurullarca kararlaştırılan parasal yükümlülüklere ilişkin kararlar daha sonraki yıllarda değiştirilmediği ve iptal edilmediği sürece tüm üyeleri bağlayacağı, genel kurulca belirlenen aidat miktarı ve gecikme faizi oranları, genel kurul kararlarına katılsın ya da katılmasın ortaklara ayrıca tebliğinin gerekmediği, toplantıya katılmayan üyeler için de bağlayıcı olduğu, kesinleşmiş olması ve yok hükmünde olmaması halinde bu kararın alacağın dayanağı durumunda olduğu,yine işlemiş faiz borcu TBK'nın 120/2. maddesindeki sınırlamaya tabi olup, davacı kooperatifin genel kurullarında kabul edilmiş temerrüt faiz oranı, faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuata yani 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 2/1. maddesine göre belirlenen yasal faiz oranının yüzde yüz fazlasını aşamayacağı, davacı kooperatifin 2009 ila 2022(dahil) yılları arasında yapılan genel kurul toplantılarında alınan aidat ve ara ödemeye ilişkin kararların iptal edildiğine veya yok hükmünde olduğuna dair itiraz olmadığı gibi bu hususta dosya kapsamında bir delilin de bulunmadığı,bu nedenle alınan genel kurul kararının tüm üyeleri bağlayacağı, Mahkememizce açıklanan hususlara riayet edilerek düzenlenen bilirkişi raporunda davalının 31/05/2022 tarihine kadar ödemesi gereken aidat ve ara ödeme borcunun 115.650 TL ve işlemiş faizin 41.866,13 TL olarak hesaplandığı görüldüğünden davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenler ile;
1-Davanın kısmen kabulü ile, davalının ... Genel İcra Dairesi' nin ... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptaliyle takibin 115.650-TL asıl alacak ve 29.778-TL işlemiş faiz üzerinden, asıl alacağa takip tarihinden itibaren aylık %5 faiz oranını geçmemek kaydıyla TBK' nin 120/2 maddesi uyarınca yasal faizin %100 fazlasını geçmemek üzere belirlenecek faiz oranı üzerinden işleyecek faiziyle birlikte takibin davamına, fazlaya ilişkin 600,00-TL istemin reddine,
2-İtirazın iptaline karar verilen asıl alacak miktarı olan 115.600-TL' nin %20' si (23.120-TL) oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine,
3-Alınması gereken 9.934,19-TL nispi karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 1.763,66-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 8.170,53-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazine' ye gelir kaydına,
4-Davacı tarafça yatırılan 1.763,66-TL peşin harç ve 427,60-TL başvuru harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan; 215,00-TL tebligat masrafı, 260,00-TL posta ve müzekkere, 5.500,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.955,00-TL yargılama giderinin davanın kabul oranına göre belirlenen 5.930,54-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafça yapılan 20,00-TL posta masrafının davanın red oranına göre belirlenen 0,82-TL' sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiyesinin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-Davacı taraf kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 13/1 maddesi uyarınca taktir olunan 30.000-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı taraf kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 13/1 maddesi uyarınca reddedilen miktar üzreninden taktir olunan 600,00- TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davanın kabul red oranına göre 14,79-TL'sinin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
10-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davanın kabul red oranına göre 3.585,21-TL' sinin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
11-Tarafların yatırmış olduğu gider avansından yargılama sırasında yapılan masraflar ile karar tebliğ giderlerinden geriye kalan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.17/01/2025
Katip ...
¸E-imzalıdır
Hakim ...
¸E-imzalıdır