T.C.
SAMSUN
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2024/1109
KARAR NO\t: 2024/1733
\t\tT Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
\t\t İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN :...
ÜYE\t : ..
ÜYE\t : ...
KATİP\t : ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t\t: SAMSUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
\t\t (HAKEM SIFATIYLA)
TARİHİ\t\t: 17/04/2024
NUMARASI\t\t: 2023/30 HAKEM ESAS - 2024/8 HAKEM KARAR
İSTİNAF KANUN YOLUNA BAŞVURAN
DAVACI\t\t: ...
VEKİLİ\t\t: ..
İSTİNAF KANUN YOLUNABAŞVURAN
DAVALI\t\t: ...
VEKİLİ\t\t: ...
DAVANIN KONUSU\t:Rücuen Tazminat
KARAR TARİHİ\t: 19/12/2024
KARARIN YAZ. TARİH : 19/12/2024
\tTaraflar arasındaki davada mahkemece verilen hüküm aleyhine istinaf kanun yolu başvurusunda bulunulmuş olmakla, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
\tGEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
\tDavacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı işçi... emekli olması sebebiyle hak kazandığı kıdem tazminatının müvekkili tarafından ödendiğini, yine adı geçen işçi tarafından bakiye kıdem tazminatının ödenmesi talebiyle Samsun 2. İş Mahkemesi'nin 2021/699 Esas sayılı dosyası ile açılan davanın da halen devam ettiğini, kıdem tazminatına esas sürenin bir bölümünün davalı kurum bünyesindeki çalışmanın karşılığı olduğunu ve bu döneme isabet eden kısımdan davalının sorumlu olduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 30.000,00-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
\tDavacı vekili ıslah dilekçesi ile; 67.018,10-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
\tDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, müvekkili kurumun son işveren olmaması sebebiyle kıdem tazminatı alacağının da müvekkili nezdinde doğmadığını, dava dışı işçi...müvekkili kurumda önce ihale yolu ile hizmet alımı yapılan şirketler bünyesinde çalışmaya başladığını, daha sonra müvekkili kurum bünyesinde kadroya geçtiğini, 2011 yılında ise 6111 sayılı kanun kapsamında bütün hak ve alacaklarıyla davacı kuruma devredildiğini, müvekkili kuruma rücu talebinin yerinde olmadığını, müvekkilinin sorumluluğunun 4857 sayılı yasanın 6. maddesine göre devir tarihinden itibaren 2 yılla sınırlı olduğunu, faiz talebi ve ödeme tarihinden faize karar verilmesi talebinin de yerinde olmadığını belirterek, davanın reddini talep etmiştir.
\tMahkemece, \" 1-Dava dışı işçi ... ilk olarak 01/01/1997 tarihinde ...Belediyesine bağlı taşeron şirketler bünyesinde, 03/01/2004 tarihinde ise davalı ...Belediyesinde kadrolu olarak başladığı, 15/01/2011 tarihinde 6111 sayılı yasa gereği Milli Eğitim Bakanlığına naklen atandığı, 27/0/2021 tarihinde işten ayrılarak emekli olduğu, davacı Kurumun dava dışı işçi ...01/07/1998 - 27/07/2021 tarihleri arasındaki toplam 18 yıl 2 ay 6 gün çalışması karşılığı brüt 149.716,00 TL kıdem tazminatı ödediği, dava dışı işçinin davalı iş yerinde çalışma süresine karşılık gelen kıdem tazminatının davalının sorumluğu olduğundan bahisle hesaplama yapıldığında artırılmak üzere 30.000,00 TL nin ödeme tarihinden itibaren uygulanacak yasal faizi ile birlikte tahsili için işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.
\t2-6111 Sayılı Yasanın 166/1 maddesi ''İl özel idarelerinin sürekli işçi kadrolarında çalışan ihtiyaç fazlası işçiler, Karayolları Genel Müdürlüğünün taşra teşkilatındaki sürekli işçi kadrolarına, belediyelerin (bağlı kuruluşları hariç) sürekli işçi kadrolarında çalışan ihtiyaç fazlası işçiler, Milli Eğitim Bakanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğünün taşra teşkilatındaki sürekli işçi kadroları ile sürekli işçi norm kadro dâhilinde olmak üzere ihtiyacı bulunan mahalli idarelere atanır.'' hükmünü içermektedir. Aynı yasanın 166/6 maddesinde ise ''Devredilen işçilerin ücret ile diğer malî ve sosyal hakları; toplu iş sözleşmesi bulunan işçiler bakımından yenileri düzenleninceye kadar devir işleminden önce tabi oldukları toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre, toplu iş sözleşmesi olmayan işçiler bakımından 2010 yılı Kasım ayında geçerli olan bireysel iş sözleşmesi hükümlerine göre belirlenir. Devre konu işçiler bakımından devir tarihinden önce doğmuş ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan devralan kurum sorumlu tutulamaz. Kıdem tazminatına ilişkin hükümler saklıdır'' hükmü mevcuttur.
\t3-a)İş Kanununun 112/1-b maddesi ''Aynı alt işveren tarafından ve aynı iş sözleşmesi çerçevesinde farklı kamu kurum veya kuruluşlarında çalıştırılmış olan işçilerden iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanlara, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum veya kuruluşu tarafından, işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir.''
\tb)''(Ek fıkra: 10/9/2014-6552/8 md.) ... işçinin yazılı talebi hâlinde, kıdem tazminatının söz konusu kamu kurum veya kuruluşlarına ait işyerlerinde geçen süreye ilişkin kısmı, kamu kurum veya kuruluşuna ait çalıştığı son işyerindeki ücretinin yılları itibarıyla asgari ücret artış oranları dikkate alınarak güncellenmiş miktarı üzerinden hesaplanmak suretiyle son kamu kurum veya kuruluşu tarafından işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir....''
\tc)''(Ek fıkra: 10/9/2014-6552/8 md.) İkinci fıkranın (b) bendi veya üçüncü fıkra uyarınca farklı kamu kurum veya kuruluşlarına ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı üzerinden kıdem tazminatı ödenmesi hâlinde, kıdem tazminatı ödemesini gerçekleştiren son kamu kurum veya kuruluşu, ödenen kıdem tazminatı tutarının diğer kamu kurum veya kuruluşlarında geçen hizmet süresine ilişkin kısmını ilgili kamu kurum veya kuruluşundan tahsil eder. Ancak, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri arasında bu fıkra hükümlerine göre bir tahsil işlemi yapılmaz.'' hükümleri mevcut olup, ayrıca bu hususların yönetmelikte düzenleneceği de hüküm altına alınmıştır.
\t4-Nitekim Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmeliğin 6/2 maddesinde ''Farklı kamu kurum veya kuruluşlarda çalıştırılan işçilerden son alt işvereni ile yapılmış olan iş sözleşmeleri kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona erenlerin birinci fıkraya göre tespit edilen sürelere ilişkin kıdem tazminatları, çalıştırıldığı son kamu kurum veya kuruluşu tarafından ödenir.'' düzenlemesi, 8/4 maddesinde ise ''Farklı kamu kurum veya kuruluşlarına ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı üzerinden kıdem tazminatı ödenmesi halinde, kıdem tazminatı ödemesini gerçekleştiren son kamu kurum veya kuruluşu, ödenen kıdem tazminatı tutarının diğer kamu kurum veya kuruluşlarında geçen hizmet süresine ilişkin kısmını ilgili kamu kurum veya kuruluşundan tahsileder. Ancak, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I), (II) ve (III) sayılıcetvellerinde yer alan kamu kurum veya kuruluşlarıarasında bu fıkra hükümlerine göre bir tahsil işlemi yapılmaz'' düzenlemesi mevcuttur.
\t5-6111 Sayılı Yasanın 166/6. maddesinde ''...Devre konu işçiler bakımından devir tarihinden önce doğmuş ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlardan devralan kurum sorumlu tutulamaz. Kıdem tazminatına ilişkin hükümler saklıdır'' hükmü mevcut ise de, kıdem tazminatına ilişkin ibarenin işçi yönünden hüküm ifade etmesi gerektiği, yukarıda alıntılanan yönetmelik hükmü de nazara alındığında davacı ve davalı kurumun kıdem tazminatı ödemesinden işçiye karşı birlikte sorumlu olması gerektiği, davalı Belediyenin yönetmeliğin 8/4 maddesinde belirtilen Kurumlar arasında yer almaması sebebiyle de davacı Bakanlığın dava dışı işçinin davalı Belediyede çalıştığı süreye ilişkin hak kazandığı işçilik alacağı kalemlerini davalı Belediyeden talep edebileceği kanaatine varılmıştır.
\t6-Davacının dava dışı işçinin davalı Belediye'de çalıştığı döneme ilişkin hak kazandığı işçilik alacağını davalıdan talep edebileceği anlaşılmakta ise de, hesaplama yönteminin ne şekilde yapılması gerektiği de tespit edilmelidir. Yargıtay 6.Hukuk Dairesinin 2022/4335 esas 2023/2559 karar sayılı ilamı ve Samsun BAM 5.Hukuk Dairesinin 2023/1377 esas 2024/57 karar sayılı ilamlarında açıklandığı üzere işçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin fesih edildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanması gerekmekte olup bu kıdem tazminatının tamamından işçi çalıştırdıkları dönemle ilgili olarak yükleniciler işverene karşı sorumludur. Bu nedenle giydirilmiş son ücret üzerinden ödenen kıdem tazminatından her bir kurum dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak sorumlu olmalıdır.
\t7-Alınan 13/02/2024 tarihli bilirkişi raporundan; dava dışı işçi için 01/07/1998-20/07/2021 tarihleri arası 6636 gün için 18 yıl 2 ay 6 gün karşılığı kıdem tazminatı hesaplandığı, 01/01/1997 -31/12/2003 tarihleri arasının kıdem süresinden sayılması için Samsun 2. İş Mahkemesinin 2021/699 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığı, giydirilmiş son brüt ücretin 9.115,05 TL olduğu ancak 2021 yılı ikinci dönem kıdem tazminatı tavanı 8.284,51 TL olması nedeniyle bu miktar üzerinden 18 yıl 66 gün kıdem tazminatının brüt 150.638,12 TL hesaplandığı, davalı iş yerindeki süre oranlandığında ise davalının sorumlu olduğu miktarın 67.018,10 TL tespit edilmiştir.
\t8-Davacı vekili yargılama sırasında talebini 67.018,10 TL olarak belirli hale getirmiş, davalı vekili davanın reddini talep etmiş, bilirkişi raporu yasal ve yeterli kabul edilerek davanın 67.018,10 TL yönünden kabulü gerekmiştir.
\t9-Her ne kadar davacı Samsun 2. İş Mahkemesine açılan 01/01/1997 -31/12/2003 tarihleri arasındaki sürenin kıdem tazminatından sayılmasına ilişkin davanın sonucunun beklenilmesini talep etmiş ise de bilirkişi raporu ve dosya kapsamından anlaşıldığı üzere davacı kurum kıdem tazminatını hesaplarken 01/01/1997 -31/12/2003 arasını hesaplamaya katmamış bu dönem için herhangi bir ödeme yapılmadığı tespit edilmiştir. Davacı kurum ödeme yapmadan rücu talep edemeyeceğinden Samsun 2. İş Mahkemesinde görülen davanın beklenilmesinden vazgeçilmiştir. Zira davacı ödeme yaptıktan sonra bu dönem için ayrıca dava açabilir.
\t10-Dava dilekçesi ile ödeme tarihinden itibaren yasal faiz talep edilmiş ise de, dava tarihinden önce davacının temerrüte düşürülmesi gerekmektedir. Dava dosyasında temerrüdün oluştuğuna dair herhangi bir bilgi belge bulunmamaktadır. Ödeme yapılması ise temerrüt olarak değerlendirilemez. Bu nedenle dava tarihinden itibaren yasal faize hükmetmek gerekmiştir.
\t11-Davalı ...Belediyesi vekili zamanaşımı definde bulunmuş ise de 1475 sayılı Kanunun 14. maddesinin 2. fıkrasında devreden işverenin sorumluluğu bakımından bir süre öngörülmediğinden 4857 sayılı Yasanın 6. maddesinde sözü edilen devreden işveren için öngörülen 2 yıllık zamanaşımı süresi kıdem tazminatı bakımından söz konusu olmadığı anlaşılmakla reddi gerekmiştir. (Yargıtay 22. HD'nin 2018/4089 Esas 2018/9860 Karar sayılı ilamı). Yine dava tarihi itibariyle 4857 sayılı kanunu 2. Maddesinde yer alan asıl işveren alt işveren ilişkisine ilişkin düzenleme mevcut bulunduğundan bu yöne ilişkin savunmada yerinde görülmemiştir. Dava dışı işçinin 03/01/2003 -01/11/2011 tarihleri arasındaki çalışmaları dışındaki çalışmaların müvekkili kurumda geçmediğini bu nedenle bu döneme ilişkin rücu talebinin reddi gerektiğini bildirmiş ise de, bilirkişi raporundan da anlaşılacağı üzere ödeme yapılan dönem yönünden karar verilmiş, dava dışı işçinin kıdeminden sayılması talepli açtığı dava sonucu beklenmemiş bu dönemle ilgili rücu yönünden bir karar verilmemiştir. Bu nedenle davalı tarafın itirazları yerinde görülmemiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.\" şeklindeki gerekçe ile, davanın kabulüne ve 67.018,10-TL'nin dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
\tDavacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ödeme tarihinden itibaren faize karar verilmesi gerektiğini, bilirkişi raporunun usul ve yasaya aykırı olup rapora yaptıkları itirazlar dikkate alınmadan karar verildiğini, bakiye kıdem tazminatı için dava dışı işçi tarafından açılan davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini, kararın usul ve yasaya uygun olmadığını ileri sürerek, istinaf isteminde bulunmuştur.
\tDavalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın istinaf itirazlarının yerinde olmadığını belirterek, istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
\tDavalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; cevap dilekçesindeki beyanlarını tekrarla, süresinde açılmayan davanın zamanaşımına uğradığını, 6111 sayılı kanunla davacı kuruma devredilen işçinin iş aktinin feshi sebebiyle davacı kurumca ödenen tutarın davacı kurumun sorumluluğunda olduğunu, kıdem tazminatının devirden önce doğmuş bir borç olmaması sebebiyle müvekkiline yüklenmesinin mümkün olmadığını, dolayısıyla davanın reddinin gerektiğini, aksi halde ise müvekkilinin kendi dönemi ile sınırlı ve devir tarihindeki ücret seviyesine göre hesaplama yapılması gerektiğini, TBK'nun 167. madde hükmünün dikkate alınarak karar verilmesi gerektiğini, dava dışı işçi tarafından 01.01.1997-31.12.2003 tarihleri arasındaki dönem için müvekkili ve davacı aleyhine açtığı davanın halen derdest olduğunu, dolayısıyla bilirkişi tarafından bu dönemde geçen çalışmaların müvekkiline yüklenmesinin ve buna göre hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, işçinin giydirilmiş brüt ücretinin bordrolar kontrol edilerek yeniden hesaplanması gerektiğini, davanın kısmi dava olarak kabulünün gerektiğini, dolayısıyla ıslahla artırılan kısım yönünden ıslah tarihinden faiz işletilmesi gerektiğini ileri sürerek, istinaf isteminde bulunmuştur.
\tİstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek inceleme yapılmıştır.
\tDava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.
\tDosyadaki belgeler, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve dairemizce de benimsenen gerekçe içeriğine göre, ilk derece mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, bu nedenle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
\tHÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
\t1-Taraf vekillerinin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,
\t2-Davacı harçtan muaf olup harç alınmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
\t3-İstinaf başvurusu sebebiyle davalı taraftan alınması gereken 4.578,00-TL nispi istinaf karar harcından davalı tarafça peşin olarak yatırılan 1.144,50-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.433,50-TL istinaf karar harcının davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
\t4-Taraflarca istinaf başvurusu nedeniyle yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,
\t5-6100 sayılı HMK'nun 359/4. maddesi gereğince işbu kararın yerel mahkeme tarafından taraflara tebliğine,
\tDair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 19/12/2024
\tBaşkan...\t\t\tÜye..\t\tÜye....\t\tKatip....
\te-imzalı\t\t\te-imzalı\t\te-imzalı\t\te-imzalı