T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2022/1192 Esas
KARAR NO:2024/2113 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI:2019/244 Esas - 2022/169 Karar
TARİH:09/03/2022
DAVA:Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı)
KARAR TARİHİ:26/12/2024
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının mermer ve doğal taş satışı yaptığını, nakledeceği mermer ve doğal taşların davalı ... şirketi tarafından ... numaralı \"... Poliçesi\" ile 07.10.2018 - 07.10.2019 tarihleri arasında sigortalandığını ve zeyilnameler düzenlendiğini, davacının \"... Torbalı/İzmir\" adresindeki deposundan 09.01.2019 tarihinde ... plakalı araca ... numaralı irsaliye ile yüklenen doğaltaş mermerlerin davacının \"... Eyüp/İstanbul\" adresindeki deposuna gönderildiğini,davacının uzun yıllardır mermer ve doğal taş satışı ve nakliyesi yaptığını, dava konusu mermerlerin de şirket çalışanları tarafındangerekli özen ile araca yüklendiği ancak araç seyrederken elde olmayan nedenlerle...Mevkii orman yolunda mermerlerin yaslanmış olduğu demir sehpanın kırılması sonucu yan yattığı ve mermer plakaların tamamen kırılarak kullanılmaz hale geldiğini, davacının herhangi bir ihmal veya kusuru olmadığını, herhangi bir dengesizlik, aşırı yükleme, istifleme ve sabitleme hatalarının olmadığını, kırılan mermerler toplam 200 m2 ve davacıya toplam maliyetinin 15.018 USD olduğunu, davalı ... şirketine hasarın ihbar edildiğini, ekspertiz yapıldığı ancak sigorta şirketinin Institute ... “İstisnalar” bölümünün 4.3 maddesi gereğince hasarın teminat dışı olduğunu iddia ederek ödemediğini, kırılan mermerler sebebiyle davacı zararının 15.018,00 USD olduğunu, dava tarihi 13.05.2019 itibariyle ...B efektif satış kuru ile karşılığının 15.018,00 USD x 6,10 TL/USD = 91.609,80 TL olduğunu beyan ederek 91.609,80 TL kırılan mermer taş bedelinin sigorta şirketine ilk başvuru tarihi 14.01.2019 itibariyle avans faizi ile tahsilini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı ... şirketi ile davacı ... A.Ş. arasında ... numaralı, 07.10.2018-07.10.2019 vadeli Nakliyat Sigorta Poliçesi düzenlendiği konusunda uyuşmazlık olmadığını, ekspertiz incelemesi ile cilalı mermer cinsi emtianın ... plakalı kamyonla İzmir’den İstanbul’a sevkiyatı esnasında olayın meydana geldiğini, fotoğrafların incelenmesinden mermerlerin yaslandığı metal sehpanın olağan nakliye koşullarında kırılması nedeniyle üzerindeki mermerlerin devrildiğinin ve kırıldığının anlaşıldığını, emtianın depolar arası taşınması için yüklemenin sigortalı firma adresinde ve firma çalışanları tarafından yapıldığını, yüklemeye aracın şoförünün nezaret ettiği ve sonrasında lashing (bağlama) işleminin araç şoförü tarafından yapıldığını, yükleme öncesi sehpa ayaklarının araç içinde kaymaması için araç zeminine takoz çakıldığını, sonuç olarak emtianın araç içindeki metal sehpa üzerine uygun şekilde yüklendiği ve bağlanarak uygun şekilde sabitlendiği dikkate alındığında olayın / hasarın meydana gelmesinde sürücü kusurunun olmadığının anlaşıldığını, araç içi fotoğrafların incelenmesinden, \"aracın ön kısmındaki sehpanın ve üzerindeki mermerlerin sağlam olduğunun, aracın arka kısmındaki sehpanın ve üzerindeki mermerlerin kırılmış olduğunun,aracın arkasındaki sehpaya öndeki sehpadan daha fazla yükleme yapılması \" nedeniyle arkadaki sehpanın kırıldığının; metal sehpanın olağan nakliye koşullarında üzerine yüklenen ağırlığı taşıyamadığı için kırılması nedeniyle mermer plakaların hasar gördüğünün anlaşıldığını, ... “İstisnalar” bölümünün “4.3. Sigorta edilen şeyin sigortalı seferin olağan olaylarına dayanıklı olarak ambalajlanması veya hazırlanması, sigortalı veya adamları tarafından ya da bu sigorta başlamadan önce yapıldığında, ambalajlanması veya hazırlanmasındaki yetersizlik ya da uygunsuzluğun neden olduğu ziya, hasar veya masraf (Bu klozlar bakımından “ambalaj” konteynır içine yapılan istiflemeyi kapsar sayılır ve “sigortalının adamları” bağımsız yüklenicilere dahil edilemez.)” hükmü gereğince hasarın teminat dışı olduğunu, talep edilen hasar tutarının fahiş olduğunu, hasara ilişkin bütün belgelerin sigorta şirketine iletilmesinden 45 gün sonra temerrüdün oluştuğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi 09/03/2022 tarih ve 2019/244 Esas - 2022/169 Karar sayılı kararında; \"Tüm dosya kapsamına göre;Davacının mermer ve doğal taş satışı yaptığı, nakledeceği mermer ve doğal taşların davalı ... şirketi tarafından ... numaralı nakliyat abonman blok sigorta poliçesi ile 07/10/2018-07/10/2019 tarihleri arasında sigortalandığı ve zeyilnameler düzenlenmiştir. Davacının ... adresindeki deposundan 09/01/2019 tarihinde ... plakalı araca ... numaralı irsaliye ile yüklenen doğal taş mermerlerin davacının Eyüp İstanbul adresindeki deposuna gönderildiği, aracın seyir halinde iken ... mevki orman yolunda mermerlerin yaslanmış olduğu demir aparatın kırılması sonucu mermer plakların tamamen kırılarak kullanılmaz hale geldiği, Uyuşmazlık konusunun meydana gelen hasarda kimin ne oranda kusurlu olduğu, hasarın poliçe kapsamında kalıp kalmayacağı, kalıyor ise miktarının ne olacağı hususunda toplanmıştır.Hukuka uygun ve denetime elverişli ve hükme esas alınan makina ve inşaat mühendisinden oluşan bilirkişi heyetinden alınan rapora göre, kamyon arka kısmındaki istifleme ekipmanının üzerindeki mermer plakların ağırlığına dayanamayarak kırıldığı ve yol boyunca mermer plaklarının birbirine çaparak kırıldığı, hasarın meydana gelmesinin kök nedeni, arkadaki istifleme ekipmanının mermer blokların ağırlığına karşı yetmemesi ve kırılması olduğu, Sigorta poliçesinin klozunun istisnalar bölümünün 4.3 maddesinde\" sigorta edilen şeyin sigortalı seferin olağan olaylarına dayanıklı olarak ambalajlanması veya hazırlanması, sigortalı veya adamları tarafından ya da bu sigorta başlamadan önce yapıldığında, ambalajlanması veya hazırlanmasındaki yetersizlik ya da uygunsuzluğun neden olduğu ziya, hasar ve masrafların (bu klozlar bakımından ambalaj konteynır içine yapılan istiflemeyi kapsar sayılır ve sigortalının adamları bağımsız yüklenicilere dahil edilemez)\" hükmü bulunduğu dikkate alındığında mermer blokların istiflendiği ekipmanın yeterli mukavemette olmaması ve kırılması sonucu meydana gelen hasırların teminat dışı olduğu anlaşıldığından Davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.\"gerekçesi ile, 'davanın reddine, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece meydana gelen hasarların teminat dışı olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, Mahkemece verilen karara dayanak kabul edilen bilirkişi raporu, mermer ve doğal taş alanında uzman ve olmayan dolayısıyla mermer ve doğal taşların yapısını ve kimyasını uzmanlık alanı gereği yeterince bilmeyen, bilmesi de mümkün olmayan makine ve inşaat mühendisi bilirkişilerce tarafından tanzim edilmiş olup, dosya kapsamında yapmış oldukları mermerlerin yapısına, kimyasına ve istifleme tekniğine ilişkin spesifik itirazlarının bilirkişilerce değerlendirilmeyerek kök rapordaki tespitlerde direnildiğini ve bu suretle de uzmanlık isteyen ancak \"mermer\" konusunda uzman olmayan mühendis bilirkişilerce eksik bir rapor tanzim edildiğini, söz konusu raporun hükme dayanak kabul edilmesi neticesinde de açıkça haksız ve hukuka aykırı bir hüküm tesis edildiğini, Mahkemece verilen kararın gerekçesinde belirtilenin aksine, müvekkili şirket tarafından yapılan yüklemede metal sehpa üzerine her iki ayağı dengeleyecek şekilde, eşit kilogram ve yoğunlukta mermerler konulmuş olup bu hususun, dosyada mevcut bilirkişi kök raporundaki fotoğraf görüntülerinden de açıkça görüldüğünü, şayet yükleme esnasında arka kısımdaki istifleme ekipmanının fazla yük konulması sonucu kırılması söz konusu olsa idi,yükleme ekipmanının diğer ucunda bulunan kısmın da kırılması gerekeceğini, buna göre mermer bloklarının, karşılıklı iki ayak üzerine oturtulduğunu, mermer bloklarının oturtulduğu iki ayaktan yalnız bir tanesinin kırıldığını, dolayısıyla hatalı bir istiflemenin yapılmadığını, söz konusu hasarın meydana gelmesinde müvekkili şirketin yüklemeden kaynaklanan bir kusuru bulunmadığını, müvekkili şirket yetkilileri tarafından istifleme sırasında tüm kontrollerin yapıldığını, gerekli montaj ve sabitlemelerin yapıldığını, herhangi bir dengesizlik ve aşırı yüklemenin söz konusu olmadığını, Bilirkişi kök raporunda, mermerlerin m2 ve yoğunlukları ile ilgili doğru ve tam bir tespit yapılamadığını, dosya kapsamına ibraz etmiş oldukları mermerlerin cinsi ile büyüklüğünü gösteren belgelerin dikkate alınmadığını ve basit bir matematikle oluşturulan işbu rapor gereğince davanın reddine karar verildiğini; oysa ki, her mermerin aslında bir doğal taş olduğunu, dolayısıyla mermerlere ait yoğunluğunda birbirlerinden farklı olduğunu, yalnızca mermerlerin m2sine bakarak yapılan hesabın açıkça bilimsel gerçeklikten uzak olduğunu; müvekkili şirket yetkilileri tarafından yapılan istiflemenin tüm bu hususlara dikkat edilmek suretiyle yerine getirildiğini ve yapılan yüklemede aracın istiap haddi aşılmaksızın dengeli bir yükleme yapıldığının görülmekte olduğunu,Yapılan yargılamada, taşımacılık yapan firmanın muayenesiz araç kullandığı, bu sebeple de düzgün olmayan yan yolları tercih ettiği ve söz konusu emtia her ne kadar düzgün bir şekilde yüklenmiş olsa da araçtaki fazlaca sarsılmaya dayanamayarak kırıldığı hususlarının hiçbir suretle değerlendirilmediğini, araç şoförü ve taşımacılık şirketine hiçbir kusur yüklenmediğini; dosya kapsamında alınan şoför beyanlarının değerlendirilmediğini ve bu yönüyle de haksız bir karar verildiğini,Müvekkili şirketin, uzun yıllardır mermer ve doğal taş satışı yaparak ciddi bir maddi değeri olan doğal taş ve mermerleri yurt dışına dahi ihraç etmekte olup mermer ve taşların nakliyesi konusunda tecrübeli çalışanları ile yükleme ve sevkiyat yapmakta olduğunu; davaya konu mermerlerin de müvekkili şirket çalışanları tarafından işin gerektirdiği özen gösterilerek araca yüklendiğini; ancak araç seyir halinde iken metal sehpanın kırıldığını; müvekkili şirketin, emtiaların yüklenmesine ilişkin olarak şirket bünyesinde uyguladığı bir protokol bulunmakta olup bu protokole uygun şekilde yükleme yapıldıktan sonra kontrolü sağlanmakta olduğunu; aksi bir durumun tespiti halinde ise yükleme şeklinin düzeltildiği ve her yükleme için bahsi geçen protokolün uygulanmasının zorunlu olduğu belirtilmiş olmakla; son derece değerli ve pahalı mermer ticareti yapan müvekkilim şirketin ise yükleme konusundaki hassasiyetinin açıkça ortada olduğunu,Hal böyle iken, tamamıyla bilirkişilerin kişisel görüşünü yansıtan ve eksik inceleme neticesinde tanzim edilmiş olan rapor doğrultusunda verilen kararın haksız ve hukuka aykırı kanaatinde olduklarından işbu müracaatı yapma zorunluluğunun hasıl olduğunu, İleri sürerek, yukarıda kısaca arz ve izah edilen nedenlerle ve resen nazara alınacak durumlar karşısında, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava; davacıya ait mermer emtiasının 200 metrekarelik kısmının nakliye sırasında hasarlanması sonucu ortaya çıkan hasar bedelinin nakliyat emtia sigorta poliçesi kapsamında ödenmesi talebiyle açılmış alacak davasıdır. Mahkemece, hasarın teminat kapsamında olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Davacı yan, davalı tarafından sigortalanan mermer emtiasının Turgutlu İstanbul arası taşınmak üzere davacı çalışanları tarafından taşımacıya ait kamyon kasasına iki ayrı sehpa üzerinde, eşit ağırlıkta olacak şekilde uygun yükleme ve istif koşullarında yüklendiğini, kamyonun orman yolunda seyir halinde olduğu sırada araka taraftaki sehpanın kırılması sonucu bu sehpa üzerindeki mermerlerin devrilerek hasarlandığını, hasarın davalıya bildirildiğini, ancak davalı tarafından kırılan sehpa üzerine olması gerekenden ağır mermer yüklendiği, bu nedenle hasarın teminat dışı olduğu yönündeki haksız gerekçe ile ödeme taleplerinin reddedildiğini ileri sürerek, talep arttırım dilekçesi ile 15.018,00-USD karşılığı 91.609,80 TL hasar bedelinin poliçe kapsamında tahsilini talep etmiştir.Davalı yan; davacının hasar bildirimi sonrası yaptırılan ekspertiz çalışması sonucu; dava konusu emtianın taşındığı kamyonun istife göre arka bölümünde duran bir adet sehpanın kırıldığının, ön kısımdaki sehpa sağlam olup, bu sehpaya istiflenmiş emtiada hasar bulunmadığının, sehpanın istifinde nakliyeciden kaynaklanan bir bozulma oluşmadığını, her iki sehpaya aynı ağırlıkta yükleme yapılmadığının, nispeten daha çok sayıda ve buna bağlı olarak daha ağır yüklenmiş arka taraftaki sehpanın emtia ağırlığa dayanamayıp kırıldığının, hasarın; taşıyabileceğinden daha ağır yüklenmiş sehpanın, olağan nakliye koşullarında üzerindeki ağırlığı taşıyamayarak kırılması sonucu meydana geldiğinin tespit edildiğini, bu hasarın poliçenin... “İstisnalar” bölümünün 4.3 maddesi uyarınca teminat kapsamında olmadığı savunularak davanın reddi istenilmiştir.Mahkemece taraf delilleri toplanmış, poliçe ve hasar dosyası celbedilmiş, tanık dinlenilmiş ve dosya bir inşaat ve bir makine mühendisinden oluşan heyete tevdii edilerek rapor tanzim ettirilmiş, davacı yanın bilirkişi raporuna itirazları üzerine, bu itirazların karşılanması amacıyla ek rapor alınmış, ardından tahkikat bitirilmiş ve yukarıda yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.Davacı tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri; her iki sehpaya yüklenen mermer emtiasının metrekareleri farklı olsa da, ağırlıklarının eşit olduğu, bu durumun mermelerin yoğunluk farkından kaynaklandığı, bu hususun mermer ve doğal taşlar alanında uzman bilirkişi tarafından incelenmesi gerektiği, yine arka sehpanın yalnızca bir ayağının kırılmış olmasının da arka sehpaya fazla ağırlık yüklenmediğini gösterdiği, hasarın taşımanın yapıldığı aracın muayenesi bulunmadığı için ara yollardan giden taşıyıcının kusurundan kaynaklandığı, davacı tarafından yükleme ve istiflemenin usulüne uygun yapıldığı, bu yöndeki itirazlarının ek raporda ve mahkemece değerlendirilmediği yönünde olup, ileri sürülen istinaf sebeplerinin bilirkişi kök raporuna itiraz sebepleri ile aynı mahiyette oldukları anlaşılmıştır.Dosya içeriği belgelere göre; davacı tarafından ileri sürülen ve bilirkişi kök raporuna yönelik itirazlar ile aynı mahiyetteki istinaf sebeplerinin ek raporda detayları ile karşılandığı, ek raporda istinaf sebeplerini de karşılar şekilde, birim alanın değil, birim hacmin ağırlığına yoğunluk dendiği, dolayısıyla davacının her iki sehpa üzerine farklı metrekarelerde olsalar da, yoğunluk farkı nedeniyle aynı ağırlıkta mermer yüklendiği itirazının yerinde olmadığı, literatüre göre mermer malzemesinin ortalama yoğunluğunun 2.800 kg/m3 olduğu, davacının itirazı aksine tundra mermerin yoğunluğunun 54,45 kg/m2 olduğuna dair literatürde hiçbir veri bulunmadığı, mermerlerin çeşidi ve yoğunluk farkının mühendislik yönünden anlamlı olmadığı, teknik uygulamalarda, emniyet katsayısı kullanıldığı, araçta kaza anında istiap haddinden fazla mermer olduğu tespit edilmişse de, araç kaza yapmadığı için hasar ile aracın istiap haddinin aşılması arasında illiyet bağı bulunmadığı, askı mukavemeti ile aracın istiap haddinin de ilgisi bulunmadığı, askının mukavemeti mermer ağırlığını taşımaya yetmediğinden kırıldığı, davacının sehpa ayaklarından yalnızca birinin kırıldığı itirazının da yerinde olmadığı zira, her zaman ayaklardan bir tanesinin kırılacağı, ayaklardan bir tanesi kırıldığında, askı eğilip mermerler zemine oturduğundan ve askı üzerindeki gerilim ortadan kalktığından ikinci ayağın kırılmayacağı hususlarının belirtilmiş olduğu, dava konusu poliçenin istisnalar bölümünün 4.3 maddesinde\" sigorta edilen şeyin sigortalı seferin olağan olaylarına dayanıklı olarak ambalajlanması veya hazırlanması, sigortalı veya adamları tarafından ya da bu sigorta başlamadan önce yapıldığında, ambalajlanması veya hazırlanmasındaki yetersizlik ya da uygunsuzluğun neden olduğu ziya, hasar ve masrafların (bu klozlar bakımından ambalaj konteynır içine yapılan istiflemeyi kapsar sayılır ve sigortalının adamları bağımsız yüklenicilere dahil edilemez\" düzenlemesinin yer aldığı, kamyon kasasına yüklenen iki ayrı sehpa üzerine istiflenmiş toplam 366,25-m2 mermer emtiasının, ön sehpada bulunan 166,25-m2'lik kısmının herhangi bir şekilde devrilmemiş ve hasar görmemiş olması, ön sehpa ayaklarında kırılma bulunmaması, arka sehpa üzerine istiflenmiş 200-m2'lik mermer emtiasının ise sehpa ayaklarından birinin kırılması nedeniyle zemine oturup devrilmesi sonucu meydana gelen hasarın, bu sehpanın üzerine konan mermer blokların ağırlığına mukavemet edememesi, diğer ifade ile bu istifleme ekipmanı üzerine mukavemet edebileceğinden ağır mermer blok yüklenmesi neticesinde gerçekleştiği, davalı sigortacının hasarın yukarıda anılan poliçe klozuna göre teminat dışında kaldığını ispatlamış olduğu, mahkemece bu gerekçeler ile davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı, davacının aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.Sonuç itibariyle; ilk derece mahkemesi hüküm ve gerekçesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi, kamu düzenine aykırılık da saptanmadığından davacı yanın istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL istinaf karar harcından, istinaf eden tarafından peşin olarak yatırılan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 346,90-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansı varsa talep halinde yatıran tarafa iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 26/12/2024 tarihinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.