T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2022/66
KARAR NO\t: 2025/6
KARAR TARİHİ\t: 03/01/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 20/10/2021
NUMARASI\t\t: ... ESAS ... KARAR
DAVACI\t: ... -
VEKİLLERİ\t: Av. ...
DAVALI\t: 1 -... -
DAVALI\t: 2 -... - ...
VEKİLLERİ\t: Av. .
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat (Rücuen Tazminat)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ : 03/01/2025
YAZIM TARİHİ : 03/01/2025
.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/10/2021 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNLARININ ÖZETİ :
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında imzalanan sözleşmeler gereği davalı şirketlerin davacı tarafın hizmet işlerini yürüttüğünü, söz konusu hizmet sözleşmeleri gereği ve davalı şirkete bağlı olarak çalışan işçilerden ...'in sözleşmesinin sona ermesi nedeni ile işten çıkarıldığını ancak dava dışı ...'in davalı şirketlerde çalıştığı süre ile ilgili olarak müvekkili ... Genel Müdürlüğü'ne karşı kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti talebi ile ilgili .... İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından alacak talebi ile dava açtığını, yapılan yargılama sonucunda mahkemenin 18/12/2018 tarih ve ... kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, verilen kararın dava dışı işçi tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine konulduğunu, ... için 18/02/2019 tarihinde 51.121,72.TL ödeme yapıldığından bahisle 51.121,72.TL 'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Hiz. vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı ve yetki itirazında bulunduklarını, yetkili mahkemenin Bakırköy Ticaret Mahkemeleri olduğunu, dava dışı işçinin idarenin işçisi olduğunu, idarenin verdiği talimat gereği hizmet ilişkisinin sonlandırıldığını, müvekkili şirket tarafından yerine getirilen davacının asıl işinde davacı asilin de kendi işçilerini çalıştırdıklarını, personellerin tüm denetim ve kontrolünün davacı kurumda olduğunu, asıl ve gerçek işverenin davacı sayılmasını, işçi çıkartma ve işe alma yetkisinin de davacı kurumda olduğunu, aksine düşüncede müvekkilinin kendi döneminden sınırlı sorumluluğunun belirlenmesi gerektiğini, işçinin ücrete ilişkin tüm ödemelerinin eksiksiz olarak yapıldığını, ortada müşterek sorumluluk bulunduğundan alacak var ise de bunun yarısından dolayı sorumluluğun belirlenmesi gerektiğini, birlikte sorumluluğun aksinin iç ilişkide kararlaştırılmadığını, davacının yapması gerekenin çok üzerinde bir ödeme yaptığını, gerçek faiz oranının üzerinde bir faiz işletildiğini, hatalı yapılan işlemler nedeniyle borçlunun durumunun ağırlaştırılmaması gerektiğini belirterek davanın reddine, yargılama masraf ve ücreti vekalet alacağının karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
Yerel mahkemece verilen karar ile; Asıl işveren olan davacının, sorumluluk alanındaki işin bir kısmını, değişik zamanlarda açtığı ihaleler sonucu imzaladığı hizmet alım sözleşmeleri ile farklı alt işverenlere verdiğini, dava dışı işçinin bu sözlemelere konu iş kapsamında alt işverenler yanında çalıştığını, iş akdinin feshi nedeniyle işçinin asıl işverene karşı açtığı davada hüküm altına alınan işçilik alacaklarının, icra takip dosyasına davacı tarafından ödendiğini, asıl ve alt işverenlerin yasa gereğince işçiye karşı birlikte sorumlu olduklarını, işverenler arasındaki rücu ilişkisinde İK'nun 2/6.maddesinin uygulanamayacağını, öncelikle sözleşme hükümlerine bakılması gerektiğini, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması halinde işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunu, hizmet alım sözleşmelerinde yüklenicilerin işçilik alacaklarından sorumlu olduğuna yönelik düzenlemelerin bulunduğunu, tam sorumluluk kapsamında, yıllık izin ücreti ile ihbar tazminatlarından son alt işverenin, kıdem tazminatı, hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yüklenicilerin işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olduklarını ve davalıların dava tarihinden önce temerrüde düşürülmediğini, bu nedenle davanın kımen kabulü ile dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine her ne kadar davalı ... Elektrik Ltd. Şti. hakkında arabuluculuk dava şartı yerine getirilmediğinden bahisle tefrik kararı verilerek farklı esasa kaydedilmiş ise de dava dışı işçinin davalı ... AŞ. ve ... Elektrik Ltd. Şti. iş ortaklığın bünyesinde çalıştığını, bu süreçten davalıların müteselsilen sorumlu olduğunu, bu ortaklık bünyesinde davalı ... Bilişimin müteselsilen sorumlu olduğu olduğunu, bu nedenle 6.840,70.TL'nin davalı ... Bilişimden alınmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
DAVACI VEKİLİ ile DAVALI ...Ş. VEKİLİNİN TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; davacı dışı işçiye yapılan ödemenin mahkeme kararına dayandığını, ancak dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda bu husus yeterli olarak incelenmediğini, müvekkili kurumun ödemiş olduğu bedelin altında bir rakam hesaplandığını, raporun bu yönüyle hatılı olduğunu, yerel mahkemece itirazlarının dikkate alınarak tekrar ek rapor alınması için dosyanın bilirkişiye tevdi edildiğini, ek raporda da yeterli inceleme yapılmaması nedeniyle kök raporla aynı yönde bir rapor hazırlandığını, iş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanmasının sözleşme hukukunun en temel ilkesi olduğunu, işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunu, dava dışı işçinin kıdem tazminatından alt işverenler işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olmak kaydıyla tamamından sorumlu olduğunu, Mahkemece bu hususlar gözetilerek hüküm kurulması gerekirken davalı yüklenicilerin kıdem tazminatının yarısından sorumlu oldukları kabul edilip indirim yapılmasının doğru olmadığını, kararın bu nedenle bozulması gerektiğini beyan ederek kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı ...Ş. vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; alınan raporun hükme esas almaya elverişli olmadığını, bilirkişinin kök raporuna itiraz ettiklerini, bunun üzerine ek rapor aldırıldığının ancak bilirkişinin ek raporunda yapmış oldukları itirazlara ilişkin hiçbir inceleme yapılmadığını, taraflar arasındaki ihale sözleşmesi ve eklerinde işçinin iş akdinin sona ermesi halinde doğacak tazminattan hangi yanın sorumlu olacağına ilişkin hükümlerin yer aldığını, iş akitlerinin feshedilmesi nedeniyle doğan dava konusu tazminat alacaklarından tümüyle yüklenici alt işverenin sorumlu olacağına ilişkin açık bir düzenleme bulunmadığından, dava dışı işçilere yapılan söz konusu ödemeler nedeniyle davacı belediye ve davalının yarı oranda sorumlu olduklarını, yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan ederek kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLER İLE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava; hizmet alım sözleşmeleri gereğince çalıştırılan dava dışı işçiye yapılan işçilik alacaklarının rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Davacı yan; imzalanan sözleşmeler gereği davalı şirketlerin, davacı ... Genel Müdürlüğü adına ve kendi çalışanları ile imzalanan sözleşme gereğince ve davalı şirkete bağlı olarak çalışan işçilerden biri olan ...'ün iş akdinin sona erdirildiğini ve bunun üzerine ... tarafından kuruma karşı açılan davanın kabulü karşısında ödenen bedelin rücuen tahsili gerektiğini ileri sürmüş; davalı yan ise, davanın reddi gerektiğini savunmuş, mahkemece davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine karar verildiği anlaşılmış, davacı kurum vekili ve davalı Sitemli Dağıtım tarafından ise bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.
Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı; dava dışı işçinin ihale edilen bu iş kapsamında alt işveren yanında çalıştığı, iş akdinin sona ermesinden dolayı asıl işverenin boşta geçen süre ve işe başlatmama tazminatını ödediği, asıl ve alt işverenlerin yasa gereğince işçiye karşı birlikte sorumlu oldukları, işverenler arasındaki rücu ilişkisinde İş Kanunu'nun 2/6. maddesinin uygulanamayacağı, öncelikle sözleşme hükümlerine bakılması gerektiği ihale sözleşmesinde yüklenicinin tam sorumlu olduğu yönünde anlaşmanın bulunduğu, .... İş Mahkemesi'nin ... E ... K sayılı ilamının istinaf edilmesi üzerine Adana BAM 8. Hukuk Dairesi'nin ... E. ... K. Sayılı ilamı ile İlk Derece Mahkemesi'nin kararı kaldırılarak 11.059,74.TL kıdem tazminatı 3.884,86.TL ihbar tazminatı 3.558,36.TL fazla çalışma ücreti 2.825,90.TL yıllık izin ücretinin hüküm altına alınmasına kesin olarak karar verildiğinden davacı yanın 18/02/2019 tarihinde yapmış olduğu ödemeden daha düşük bir rakamın çıkmasının normal olması karşısında mahkemece isabetli şekilde değerlendirilme yapıldığı anlaşılmakla, davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :
1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince davacı vekili ile davalı vekilinin ilk derece mahkemesi'nin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,
2-a-)492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 615,40.TL maktu istinaf karar harcından peşin alınan 59,30.TL'nin mahsubu ile bakiye 556,10.TL istinaf karar harcının davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
b-)492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 649,50.TL nispi istinaf karar harcından peşin alınan 163,00.TL'nin mahsubu ile bakiye 486,50.TL istinaf karar harcının davalı ...Ş.'den alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
3-6100 sayılı HMK'nin 326/1 maddesi gereğince istinaf başvurusu nedeniyle davacı ve davalı ...Ş.'i tarafından yapılan harcamaların kendi üzerine BIRAKILMASINA,
4-6100 sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesince İADESİNE,
5-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme dosya üzerinden yapıldığından lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince karar tarihindeki dava değerinin 544.470,00.TL'nin altında olması nedeniyle kesin olmak üzere \t 03/01/2025 tarihinde karar verildi.
\t\t\t\t
...
Başkan
... ¸e-imzalıdır\t
...
Üye
... ¸e-imzalıdır\t
...
Üye
... ¸e-imzalıdır\t
...
Katip
... ¸e-imzalıdır\t