T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2022/982 Esas
KARAR NO:2024/2109 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)
NUMARASI:2019/341 Esas - 2022/101 Karar
TARİH:08/03/2022
DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ:26/12/2024
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davalı aleyhine ... sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından işbu takibe yetki ve asıl alacak ve tüm ferileri yönünden itiraz edildiğini, müvekkili şirketin uluslararası taşımacılıkla iştigal ettiğini, müvekkili şirketin davalıya ait elma emtiasının Türkiye'den Hindistan'a denizyolu ile taşınması işini üstlenerek taşımaları gerçekleştirdiğini, davalının müvekkili şirketin davalı şirket için yaptığı taşımadan kaynaklanan bedelleri ödemediğini, davalı/borçlu şirket tarafından taşınması talep edilen malların davalıya teslimi için yapılan taşımaya ilişkin olarak 13 fatura düzenlendiğini ve davalı/borçluya tebliğ edildiğini, İşbu faturaların ödenmemesi üzerine ... sayılı dosyası ile icra takibine başlandığını, davalı şirketin itiraz ettiğini ve takibin durduğunu,takipten sonra 23.11.2018 tarihli I ... numaralı 4.100 USD bedelli faturanın müvekkili şirkete iade edildiğinden işbu itirazın iptali davasının 19.137 USD üzerinden açıldığını beyanla; itirazın iptaline, takibin devamına, davalının %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İhracatını yaptıkları yaş elma ürününün Mersin'den Hindistan'a ... şeklinde taşınması için davacı ile anlaştığını, davacının yaş elma ürününü doğrudan kendisinin taşımayıp, ... A. Ş.'ye taşıttığını, taşınan yaş elmanın taşıma esnasında zayi olduğunu, faaliyet adresinin Karaman / Ermenek olması, yükleme limanının Mersin olması sebebi ile, alacaklının icra takibi başlattığı ...'nün ve mahkemenin yetkili olmadığını, olayda yabancılık unsuru olduğunu, konşimentoya göre dava konusu olayda yetkili mahkemenin Hong Kong mahkemeleri olduğunu, taraflar arasında açık bir anlaşma olmadığı için başka mahkemenin girişimde bulunamayacağını, davacı tarafın taşıma sırasında, taşınan ürünleri saklama koşullarına uygun sıcaklık ve şartlarda nakletmediğini ve nakliyeyi geç yaptığı için, ürünlerin bozulmasına neden olduğunu, bozulan ürünlerin ülkeye sokulmadığını, yaş elma emtiasının 45-50 günde Hindistan limanına aktarma yaparak ulaştığını, aslında bu sürenin 26 gün olduğunu, gecikmenin olumsuz hava koşulları nedeni ile 20 gün olduğunu, taşıma sıcaklığının 0,8 C olması gerekirken, sıcaklığın 21 C ye çıktığını, Umman Salalah limanında elektrik verilemediği için kaldığı 10 gün boyunca soğutmanın sağlanamadığını, sonuçta elmaların bozulduğunu ve imha edildiğini, bu nedenle 240.000,00 USD zarara uğradığını, bu nedenle davacıya borcu olmadığını, davacının fatura tutarına hak kazanabilmesi için, taşımayı eksiksiz ve hasarsız gerçekleştirmesinin şart olduğunu, 13.07.2018 tarihli ... numaralı sörvey raporunda dutumun tespit edildiğini, navlun bedelinden fazla tutarda ürünün hasara uğraması nedeni ile alacağı olduğunu, bu nedenle ihtarname keşide edildiğini, taşınan elmaların taşınma esnasında ve deniz taşıyanının sorumluluğunda hasara uğraması nedeni ile davacıya nakliye ve benzeri ad altında herhangi bir borcunun olmadığını, taşıma edimini yerine getirmeyen, navlun bedelinden fazla zarara sebep olan davacının yasa gereği navlun ücretine hak kazanamayacağını ifade ederek, davacının davasının hukuken mesnetsiz olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesi 08/03/2022 tarih ve 2019/341 Esas - 2022/101 Karar sayılı kararında; \"Dava; taraflar arasındaki deniz taşıma ilişkisinden kaynaklanan alacağın tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup; uyuşmazlığın, taraflar arasındaki taşımanın sözleşmeye uygun olarak ifa edilip edilmediği davalının emtiaların hasarlı teslim edildiği iddiası nedeniyle davacının navlun alacağının hak kazanıp kazanamayacağı icra dairesi ile mahkememizin yetkili olup olmadığı ve bunlara göre varsa davacı alacağının miktarının tespiti hususların toplandığı anlaşılmıştır. ... sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafça davalı aleyhine 28/12/2018 tarihinde takibe başlanrığı, ödeme emrinin davalı borçluya 09/01/2019 tarihinde tebliği edildiği, davalı borçlunun 15/01/2019 tarihli borca ve icra dairesi yetkisin yönelik itirazı üzerine takibin durduğu ve eldeki dvanın da 22/10/2019 tarihinde İİK 67 maddesi gereğince yasal 1 yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.09/02/2022 havale tarihli bilirkişi raporunda; Takip bilgileri ve taşıma süresi boyunca konteyner sıcaklık derecelerinin dosyaya sunulmuş bir veri olmadığını , incelemenin 13.7.2018 tarihli sörvey raporu ve taraflar arasındaki elektronik yazışmalar tahtında yapıldığını, mal bedelinin davalıya ödenip ödenmediği konusunda mali incelemeyi yapacak uzmanın heyetlerinde yer almadığını, taraflar arasında navlun sözleşmesi kurulduğunu, davacının akdi taşıyanın davalı taşıtan sıfatına haiz olduğunu, TTK'nun 1182. maddesi uyarınca, mekuna fırtası ve limanda elektrik kesintisi olaylarının muhtemel sorumsuzluk hallerine girdiğinden davacı taşıyanın lehine sorumsuzluk karinesinin doğduğunu, bu sonuca bağlı olarak, TTK'nun 1199/1. maddesi uyarınca, eşyanın zıyaının navlun alacağını etkilediğini, davalının navlun ödemeden imtina etmesinin mümkün olduğunu beyan etmişlerdir.Ermenek Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/85 talimat sayılı bilirkişi raporunda; Ekspertiz Raporundan ve dosyada yer alan diğer belgelerin incelenmesi neticesinde, taşıması yapılan elmanın taşıma şartlarına uygun olmaması (taşıma ambalajı, teslim süresi, ürün ısı değeri vs) sebebiyle (alıcı) müşteriye teslim edilemediğini, ürünlerin zayii oldugunu, işbu sebeple davalının zararının bulunduğunu, davalının dava konusu mallara ilişkin olarak, ödeme şekline bağlı olarak %35 nin kısmı tahsil ettiğini ancak %65 lik kısma denk gelen mal bedelini tahsil etmediğini beyan etmiştir.Davalı vekilince icra müdürlüğüne sunulan borca itiraz dilekçesi ile icra dairesi yetkisine, mahkememize sunulan davaya cevap dilekçesi ile de mahkememizin milletlerarası yetkisine itiraz ettiği anlaşılmakla öncelikle bu hususların değerlendirilmesi gerekmiştir.Davaya ve takibe konu alacak faturaya dayalı bir para alacağı olmakla, BK 89 maddesi kapsamında alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden, davacının yerleşim yeri itibarı ile ...'nün yetkili olduğu anlaşıldığından bu itiraz ile aynı nedenle ileri sürülen mahkememiz yetkisine yönelik itirazın reddine karar vermek gerekmiştir. Davalı vekili her ne kadar cevap dilekçesi ile alacağa konu olan konşimentoda bulunan milletlerarası yetki kaydına istinaden ... Mahkemelerinin yetkili olduğunu savunmuşsa da, davalının Türkiye de mukim bir şirket olduğu gözetildiğinde, yerleşik Yargıtay uygulamaları da dikkate alınarak MK 2 maddesi gereğince bu itirazın da reddine karar vermek gerekmiştir.Davaya konu edilen fatura içeriği hizmetlerin davacı yanca ifa edildiği ve navlun faturalarının davalı yanca ödenmediği hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır.Uyuşmazlık esasen, taşımaya konu elma emtialarının hasarlanması nedeni ile davalının kusur ve sorumluluğunun bulunup bulunmadığı ve buna göre de davacının navluna hak kazanıp kazanmadığı noktasında toplanmıştır.Dosyaya sunulan taşıma belgeleri, e posta yazışmaları, ekspertiz raporu ve celp edilen gümrük kayıtlarına göre, dava konusu, 15 konteyner taze elmanın 20 Haziran 2018 tarihinde ... limanında boşaltıldığı, varıştaki gecikme nedeni ile alıcının yükte hasar olduğundan şüphelenmesi üzerine ekspertiz çalışması yapıldığı, 15 konteynerin tamamından rastgele alınan kartonlardaki elmaların büyük çoğunluğunun çürümüş, küflenmiş olduğunun tespit edildiği, konteynerlerden alınan numunelerin, ... tarafından analiz edildiği ve sonuçta, elmaların 2006 Gıda Güvenliği ve Standardlar Kanununa (FSS) uygun bulunmadığı anlaşılmıştır. Dava konusu 15 konteyner yaş elma emtiasının, ülke çıkışında gerekli onayları alarak yola çıktığı, varış limanındaki kasırga nedeni ile geminin zamanında limana yanaşamadığı, limanda sistemlerin çökmesi, elektriklerin kesilmesi ile konteynerlerin soğutma sistemleri çalışmadığı için sıcaklığın yükseldiği ve elma emtiasının bozularak zayi olduğu bilirkişilerce açıklanmıştır. Kasırga nedeni ile limanda sorun yaşandığı, elektriklerin kesildiği ifade edildiği için, limanda bekleme sırasında konteyner sıcaklığının yükselmesinin kaçınılmaz olduğu, sorunun, limana girişte, bekleme sırasında, kasırga nedeni ile gemide de yaşanma ihtimalinin değerlendirebilmesi için data logger verilerine ihtiyaç olduğu da belirtilmiştir. Bu kayıtların celbi için fiili taşıyan ... firmasına yazılan müzekkereye verilen cevapta, taşımaların 2018 yılına ati olduğu ve müzekkere tarihine kadar ... ye hasar başvurusu da yapılmadığından kayıtların saklanmadığı bildirilmiştir. Buna göre esasen davalının 240.000 USD hasar iddiasına karşılık herhangi bir başvurusunun bulunmadığı da anlaşılmıştır.TTK'nun 1199 maddesi uyarınca, boşaltma süresinin sonuna kadar bir kaza sonucunda bir başka ifade ile taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten dolayı eşya zayi olursa navlun ödenmez, peşin ödenmiş ise geri alınır. Bu durumda, eşyanın zıyanın Davacı taşıyanın sorumlu olduğu bir sebepten ileri gelip gelmediğinin irdelenmesi gerekmiştir. TTK'nun 1178. Maddesi uyarınca, taşıyan eşyanın hakimiyetinde bulunduğu sürede meydana gelen bir olgu sonucu eşyanın zıya ve hasara uğramasında ileri gelen zararlardan sorumludur. Taşıyan sorumluluktan kurtulmak için zıyaa sebebiyet veren olgunun meydana gelmesinde kendisinin ve adamlarının kusuru bulunmadığını ispat etmek zorundadır.Olayda emtialar gemiye 10/05/2018 tarihinde yüklenmiş, 20/06/2018 tarihinde limana boşaltılmış, gümrüklü konteyner alanında 29.6.2018 tarihinde ekspertiz. incelemesi yapılmıştır. 13/07/2018 tarihli Sörvey Raporunda konteynerlerin sağlam olduğu ancak içlerinin açıldığında çürümüş olduğu tespit edilerek Hindistan Gıda Güvenliği ve Standartları Kurumu,... tarafından test edilerek analiz ve numunenin 2006 tarihli Gıda Güvenliği ve Standartları Kanunu (FSS) şartnamelerine uygun olmadığına karar verilmiştir. Dosya içerisinde emtianın imha edildiğine dair resmi bir belge bulunmamaktadır. Dosyaya sunulan ve taraflar arasında gerçekleştiği anlaşılan yazışmalar incelendiğinde, ...fırtasının olduğu kötü hava koşullarının oluştuğu ve malların tesliminin geciktiği, ... limanında10 gün süre ile elektriklerin olmadığının bildirildiği görülmektedir. Yukarıda da açıklandığı üzere hasarın kasırga nedeni ile yaşanan aksaklıklardan kaynaklandığı kabulü doğrultusunda, hasar nedeni ile davacının kusurunun bulunmadığı mahkemece kabul edilmiştir Zira, TTK'nun 1182. Maddesi uyarınca, zıya, hasar veya gecikmeye sebebiyet verecek bazı haller sayılarak bu hallerde taşıyan ve adamlarının kusursuz sayılacağı hüküm altına alınmıştır. Bu hallerde birisi denizin veya geminin işletilmesine elverişli diğer suların tehlike ve kazaları bir diğer ise, çalışma engelleridir.Davacı taşıyan lehine sorumsuzluk karinesinin doğduğu kabul edilmiştir. Zira aksi durum dosya kapsamı itibariyle ispatlanmış değildir. Bu nedenle davalının TTK 1199 maddesi gereğince navlun borcundan sorumlu olmadığı hususu mahkemece kabul edilmemiştir. Dosyaya sunulan, emtia satış faturası incelendiğinde satımın ... teslim ile gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Davalı vekilinin cevap dilekçesinde kendi kabulünde de olduğu hali ile, ... teslim nedeni ile, yaş elma emtiasının ... Limanında gemiye teslimi ile hasar ve yararın dava dışı alıcıya geçmiştir. Ancak navlun ödeme borcu ise davacı üzerindedir. Bu kapsamda hasar nedeni ile davalının herhangi bir zararının bulunup bulunmadığını tespit edebilmek adına , davalıya ait ticari defter kayıtları üzerinde inceleme yapılması için Ermenek Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılmıştır. Talimat mahkemesince aldırılan bilirkişi raporu neticesinde, davalının dava konusu mallara ilişkin olarak, ödeme şekline bağlı olarak %35 nin kısmı tahsil ettiğini ancak %65 lik kısma denk gelen mal bedelini tahsil etmediği tespit olunmuştur. Her ne kadar davalı yanca bu hasar ve zarar nedeni ile takas - mahsup defisinde bulunulmuşsa da, yukarıda açıklandığı hali ile, ... teslimde, göndericinin sorumluluğu yükleme limanında, yüklemenin tamamlanması ile sona ereceğinden ve dolayısıyla tüm risk de dava dışı alıcıya ait olduğundan dosya kapsamında takas- mahsup şartlarının oluşmadığı mahkemece kabul edilmiştir.Açıklanan nedenlerle, davaya konu navlun bedelinin davalı yanca ödenmediği de sabit olduğundan, her ne kadar alacak faturaya dayanmaktaysa da davacının kusur ve sorumluluğu ile buna göre navluna hak kazanıp kazanamadığı hususu yargılama neticesi anlaşıldığından icra inkar tazminatı talebinin reddi ile davanın kabulüne dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.\"gerekçesi ile, '' 1-Davanın KABULÜ ile ... sayılı icra takip dosyasına yönelik itirazın İPTALİNE, takibin 19.137,00 USD bakımından devamına, asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi uyarınca USD faizi uygulanmasına -Şartları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE, '' karar verilmiş ve karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemenin dava şartı yokluğundan davanın reddine karar vermesi gerekirken kabulü kararının hatalı olduğunu; müvekkili şirketin faaliyet adresinin ... Büyükkarapınar Köyü No:... Ermenek/KARAMAN olduğunu; müvekkili şirketin ihracatını yaptığı yaş elma ürününün Mersin limanından Hindistan... limanına ... ( ...) şeklinde taşınması konusunda davacı ile anlaştığını; yaş elma, taşıma esnasında ürünlerin aktarıldığı aktarma limanı Salalah'ta konteynerlere elektrik verilmemesinden sebep davacıdan kaynaklı nedenlerle zayi olduğunu ve yaş elma ürünleri müvekkil şirketin müşterisine teslim edilemediğini, Taşıma işinin güzergahının belli olduğunu; Mersin/Türkiye –...arasında olduğunu; taraflar arasındaki sözleşmenin ifa yerinin kesin belli olduğunu; müvekkili şirket ile davalı arasındaki akdi ilişki ...ŞTİ. Mersin Şubesi ile Mersin’de kurulduğunu; yaş elma ürünü ... ( ...) teslim şeklinde konşimento uyarınca Mersin Limanına teslim edildiğini; taşıma hizmetinin ifa edileceği yerin açık ve kesin belli olması karşısında TBK.89/1’in uygulanmasına hukuken imkan olmadığını; sözleşmenin ifa edileceği yerin açık ve belli olmadığı durumlarda TBK.89. maddeye göre sözleşmenin ifa edileceği yerin belirlendiğini; müvekkili şirketin ticari faaliyet adresinin Karaman / Ermenek olması, sözleşmenin ifa edildiği yerin, yani malın taşınmak üzere limana teslim edildiği yerin Mersin Limanı olması karşısında, alacaklının icra takibini başlattığı Küçükçekmece İcra Müdürlüğü yetkili olmadığını (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2016/13111, K. 2017/7305, T. 18.12.2017) mahkemenin davayı dava şartı yokluğundan reddine karar vermesi gerekirken, davanın kabulü karara hatalı olduğunu, Dava konusu olayda yabancılık unsurunun mevcut olduğunu; konşimento olduğunu; davacının dosyaya sunduğu ve davada delil olarak dayandığı...’ya göre dava konusu olayda görevli ve yetkili mahkemenin ... mahkemeleri yazılacağını; dava konusu olayda Hong Kong mahkemeleri yetkili ve görevli olduğu halde, bu konudaki itirazlarının da mahkeme tarafından MK. 2. maddesi gereğince gerekçe gösterilerek, itirazlarının reddine karar verildiğini, davacının ileri sürdüğü Konşimentonun 21.2. maddesinde “ABD dışı taşıma için, işbu konşimentodan doğan ihtilaflar Hong Kong Mahkemelerinde Hong Kong yasalarına göre görülecektir. Taraflar açık anlaşmaya varmadıkça başka hiçbir mahkemede girişimde bulunamaz.” düzenlemesinin söz konusu olduğunu, davacının dosyaya delil olarak sunduğu yazılı Konşimento’ya göre, taraflar arasında açık bir anlaşma yoksa, ki olmadığı, ihtilafların Hong Kong Mahkemelerinde ve Hong Kong yasalarına göre görüleceğinin kesin olduğunu, fakat mahkemenin, bizzat davacının kendisinin dosyaya delil olarak sunduğu yazılı Konşimento’ya göre, mahkeme huzurundaki davada Hong Kong mahkemelerinin görevli ve yetkili olduğu kesin olduğu halde, mahkemenin bu yöndeki taleplerini MK. m.2 kapsamında reddederek, görevsiz ve yetkisiz olarak davaya baktığını ve hukuka aykırı karar verdiğini, Yargıtay 11 Hukuk Dairesi E.2015/12971, Karar 2017/240, T.12/01/2017), Mahkemeye, yetkili mahkemenin, müvekkili şirketin ticari faaliyet adresinin bulunduğu Ermenek/Karaman Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu itirazlarına karşın, mahkemenin yetkisiz olduğu halde, davayı görerek karar verdiğini, Davacı, taşıma sırasında, taşınan ürünleri saklama koşullarına uygun ısıda ve şartlarda nakliyesini yapmaması ve geç yapması nedeni ile ürünlerin bozulmasına neden olduğunu ve Hindistan FSS mevzuatı çerçevesinde ürünler taşıma esnasında davacıdan kaynaklı bozulduğu için ülkeye sokulmadığını; bu durumu dosyaya sundukları 13.07.2018 tarih ve ... numaralı Sörvey Raporu kanıtladığı gibi ve dosyaya sunulan 02.02.2022 tarihli teknik bilirkişi raporunun da kanıtladığını; taraflar arasında bu yönde bir çekişmenin de olmadığını; 02.02.2022 tarihli bilirkişi raporunda TTK. M.1199/1 hükmü gereğince müvekkili davalının navlun bedeli ödemekten imtina edebileceği kanaati bildirilmesine karşın, mahkeme bilirkişi raporu ve yasal düzenlememin aksi yönde hukuka aykırı hüküm kurduğunu, Mahkemeye sunulan 02.02.2022 tarihli Teknik Bilirkişi raporunda dava konusu olayla ilgili; (lll.İNCELEME VE DEĞERLENDİRME) üst ve (l Hasarın nedeni ve hangi safhada meydana geldiğine ilişkin değerlendirme ) alt başlığı 4. Maddede \" Varış limanındaki kasırga nedeniyle geminin zamanında limana yanaşamadığı, limanda sistemlerin çökmesi, elektriklerin kesilmesi ile konteynerlerin soğutma sistemleri çalışmadığı için sıcaklığın yükseldiği ve elma emtiasının bozularak zayi olduğu anlaşılmaktadır\"5. Madde \" Kasırga nedeniyle limanda sorun yaşandığı, elektriklerin kesildiği ifade edildiği için, limanda bekleme sırasında konteyner sıcaklığının yükselmesi kaçınılmazdır.\" 4. Madde 4. Bent, \"Heyetimizce değerlendirme dosyadaki mevcut belgelere bağlı olarak yapılmakta olduğundan nihai takdir sayın mahkemeye ait olmak üzere, elektrik kesintisi nedeniyle Salalah limanında bekleyen konteynerlerde sıcaklığın artması ve buna bağlı olarak da yaş elmaların çürüdüğünün kabulü mümkündür.\" 4. Madde 5. Bent \" Davalının navlun ödemeden imtina etmesi mümkündür.\"
SONUÇ kısmının 4. Maddesinde \" TTK''nun 1199/1. Maddesi uyarınca, eşyanın eşyanın ziyaının navlun alacağını etkilediği, Davalının navlun ödemeden imtina etmesi mümkün olduğu\" şeklinde değerlendirmede bulunulduğunu, Raporda ... limanında bekleyen konteynerlere elektrik verilememesi nedeniyle taşınan elmaların bozulduğunun sabit olduğunu ve bu nedenle müvekkili firmanın TTK MADDE 1199- (1) Boşaltma süresinin sonuna kadar bir kaza sonucunda zıyaa uğrayan eşya için navlun ödenmez ve peşin ödenmiş ise geri alınır. Navlun götürü kararlaştırılmış ise eşyanın bir kısmının zıyaı, navlunun o oranda indirilmesini istemeye hak verir.” hükmü uyarınca navlun ödemeden imtina etmesinin hukuken mümkün olduğu kanaatinin mahkemeye bildirildiğini,13.07.2018 tarih ve ... numaralı Sörvey Raporunun; “29 Haziran ve müteakip tarihlerde, konteynırların kapı tarafına yakın istiflenmiş karton elma kargosunu incelemek amacıyla ...,..., ...’i ziyaret ettik. Tüm konteynırlar haricen tarafımızca incelendi ve aynı durum açık ve görünür şekilde bulundu.Konteynerler açıldığında elma kartonlarının ahşap paletlere yerleştirildiğini gözlemledik. İncelemek için kapı tarafına yakın yerleştirilmiş rast gele birkaç kartın seçtik. Elmalar köpük tepsilere yerleştirilmiş ve beş tepsi sirk artan kutuya yerleştirilmiştir. Bununla birlikte, 15 konteynerlerin hepsinde bulunan tüm kartonlarda çok sayıda elmanın çürük/mantardan etilenmiş halde olduğunu bulduk. Konteynırlardan alınan numune, Hindistan Gıda Güvenliği ve Standartları Kurumu,... tarafından test edilmiş ve analiz numunenin 2006 tarihli Gıda Güvenliği ve Standartlar Kanunu ( ...) şartnamelerine uygun olmadığını göstermiştir.” şeklinde olduğunu,....Ltd. 13.07.2018 tarih ve ... numaralı Etüd Raporunun; “..., ... Ltd.... şirketinin Türkiye’den taze elmaların bulunduğu 15 adet konteyner ithal edildiğini öğrendik. Konteynırlar Mersin Türkiye’De 10 Mayıs 2018 ve takip eden tarihlerde .... gemilerine yüklenmiş ve 20 Haziran 2018 tarihinde ... gemisinden ...’de indirilmiştir. Konteynırların gelmesinde gecikme olduğu için, Alıcı kargoda hasar olabileceğinden şüphelenmiş ve bir inceleme ayarlanmıştır.Konteynırlar daha sonra ...,..., ...’e gümrük incelemeleri ve müşterek incelemeler için taşınmıştır...., ..., ... adresini 29 Haziran 2018 tarihinde ve daha sonrasında konteynerlerin yanındaki kapının yanında stoklanan kartonlardaki elma kargosunun incelenmesini yapmak adına ziyaret ettik. Tüm konteynırlar tarafımızca harici olarak incelenmiş ve görünürde sağlam olduğuna kanaat getirilmiştir.Konteynırlar açıldığında elma kartonlarının tahta paletler üzerine konulduğu görülmüştür. Kapının yanındaki birkaç kartonu incelemek adına rastgele seçtik. Elmalar köpük tepsiler üzerinde bulunmakta ve bu şekilde beş tepsi bir adet karton kutuya konulmuştur. Ancak, 15 konteynırın içerisindeki kutulardaki elmaların büyük bir miktarının çürümüş/mantarlanmış olduğu görülmüştür.” şeklinde olduğunu, ... limanı Hindistan'da düzenlenen Sörvey raporunun, davacı tarafından taşınan yaş elmaların taşıma sırasında bozulduğunu kanıtladığını, müvekkili şirket, davacı tarafından taşınan elmaların, taşıma esnasında konteynerlere elektrik verilmemesi nedeni ile bozulması ve bu nedenle de müşterisine teslim edilememesi nedeni ile ürün bedelini müşterisinden tahsil edemediğini ve büyük maddi zarara uğradığını, bu durumun müvekkili şirket ticari defterleri üzerinde inceleme ile düzenlenerek mahkemeye sunulan 21.06.2021 tarihli bilirkişi raporuyla kanıtlandığını; mahkemeye sunulan bilirkişi raporuyla, müvekkili şirketin ödeme şekline göre müşterisinden %35 peşin kısmını tahsil ettiği, ancak %65’lik kısma denk gelen mal bedelini elmaların zayi olması nedeniyle tahsil edemediği tespit edildiğini; Bilirkişi raporunda, müvekkili şirketin, elmaların taşıma esnasında zayi olması nedeniyle müşterisinden tahsil edemediği %65’lik kısma denk gelen zararının 151.415,42-USD olduğunu hesaplandığını,Davacının dosyaya delil olarak sunduğu, konşimento ve diğer belgelerden anlaşılacağı üzere; yaş elmanın,... limanından, ... limanına taşınma süresinin 26 (yirmialtı) gün olduğunu, yine yaş elmanın sevkedildiği konteynerlerin sıcaklık derecelerinin taşıma süresince-0,8 olacağını, davacının, yaş elmaları 26 günde ... Limanına sevketmesi gerekirken, ortalama 20 gün gecikme ile 45-50 günde ... Limanına ulaştırdığını; bu hususun dosyadaki delil durumu ile sabit olduğunu; taraflar arasında da ihtilafsız olduğunu, donatan ... firmasının o tarihte yaptığı kaşeli antetli duyurusuna göre, aktarma limanı ...’da olumsuz hava koşulları oluştuğunu ve konteynerler uzun süre ... Limanında kalmak zorunda kaldığnı, içinde yaş elmaların bulunduğu konteynerlere aktarma limanı olan Umman Salalah Limanında elektrik verilmediğini ve konteynerlerin -0,8 derece olması gereken sıcaklık derecelerinin +21 derecelere çıktığını, konteynerlara, ... Limanında elektrik verilmediği için kaldığı 10 gün süre boyunca olması gereken ( -0,8 derecede) şartlarda muhafaza edilmediğini; netice olarak da yaş elmaların bozulduğunu,Davacının dava konusu ettiği taşımalar nedeniyle müvekkili şirketin 151.415,42-USD zararının olduğunun, mahkemeye sunulan 21.06.2021 tarihli bilirkişi raporuyla kanıtlandığını, mahkemenin kararının aksine, taşınan elmaların taşınma esnasında ve deniz taşıyanının sorumluluğunda navlun bedelinden çok daha fazla hasara uğraması nedeniyle davacının yasa, mevzuat ve yargı içtihatları gereğince navlun ücretine hak kazanmasının hukuken mümkün olmadığını, mahkemeye sunulan 02.02.2022 tarihli bilirkişi raporunda da \" TTK''nun 1199/1. Maddesi uyarınca, eşyanın eşyanın ziyaının navlun alacağını etkilediği, Davalının navlun ödemeden imtina etmesinin mümkün olduğu\" kanaatinin mahkemeye bildirildiğini,Taşınan elmaların, taşıma esnasında konteynerlere elektrik verilememesi nedeniyle bozulması nedeniyle, müvekkilin navlun ödemek zorunda olmadığı TTK 1199/1. maddesinde düzenlediği gibi CMR Konvansiyonu madde 23/4,25/1’de de düzenlendiğini, CMR Konvansiyonu m.23/4 vem.25/1 maddeleri uyarınca da müvekkili şirketin davacıya navlun borcu ödeme yükümlülüğünün olmadığını, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E.2017/1823, K.2018/7958, T.17.12.2018, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E.2016/7105, K.2017/6042, T.02.11.2017, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, E. 2018/2413, K.2019/3957, T.20.05.2019) Mahkemenin davayı red gerekçesini müvekkilinin ... firmasına başvuru yapmamasına bağladığını, 3. kişi ... firmasının muhatabının yaş elmaları ona taşıttıran davacı olduğunu, 3. Kişi ... firmasını başvuru yapma zorunluluğu var ise bu zorunluluğun davacıya ait olduğunu, başvuru olmamasının, dosya kapsamındaki delillerle sabit olduğu üzere elmaların taşıyandan sebep bozulduğu gerçeğini ortadan kaldırmayacağını; taşınan yaş elmaların, taşıma esnasında aktarıldığı aktarma limanı Salalah'ta konteynerlere elektrik verilememesi nedeni ile bozulduğunun ve dosyaya sunulan Sörvey raporu doğrultusunda da elmaların alıcısına teslim edilemediğinin dosya kapsamındaki deliller ( 3. Kişi ... firmasının ve davacının mail yazışmaları ve müvekkiline gönderilen maillerle kanıtlı olduğunu) ve bilirkişi raporuyla kanıtlı olduğunu; davacının dosyaya sunduğu konşimentoya göre yaş elmaların, yükleme limanından varış limanına 25 günde teslim edileceğini, fakat dosyadaki delillerden anlaşılacağı üzere yaş elmaların, 50 günde varış limanına ulaştırıldığını; davacının bizzat kendisinin edimini eksiksiz ve tam olarak ifa ettiğini kanıtlamak zorunda olduğunu; buna karşın mahkemenin, müvekkili şirketin, davacının yaş elmaları taşıttığı 3. Kişi ... Line firmasına başvuru yaparak ... verilerini almadığından bahisle davayı reddetmesinin hukuken hatalı bir karar olduğunu; davacının kendisinin, data logger verilerinin bulunduğu...Line firması ile muhatap olduğunu; Yargıtay'ın ilke kararlarına göre, taşıma akdinin, taşıyan ve taşıtana borç yükleyen bir sözleşme olduğunu; taşıyan, taşıma edimini eksiksiz ve tam olarak yerine getirmesi halinde ancak navlun bedeline hak kazanabileceğini; ki TTK 1199/1. Maddesi ve CMR Konvansiyonu madde 23/4,25/1'in de bu doğrultuda olduğunu; bu nedenle taşıma sırasında taşıma ediminin layıkıyla yerine getirildiğini kanıtlama görevinin taşıyan davacıya ait olduğunu; taşıyanın, aktarma limanı ...'a indirdiği konteynerlere elektrik verilmemesi nedeniyle elmaların bozulduğunun dosyada bulunan deliller kapsamında ihtilafsız olduğunu; taşıyan davacının, taşıma esnasında, taşınan elmaların kendi yükümlülüğü altında iken sıcaklık dereceleri dahil taşıma edimini tam ve eksiksiz olarak yerine getirdiğini kanıtlama yükümlülüğü altında olduğu halde, davacının kanıt yükünü müvekkili şirkete yükleyerek davanın kabulü kararının açıkça hukuka aykırı olduğunu,Mahkemenin, \"dosya içerisinde emtianın imha edildiğine dair resmi bir belge bulunmamaktadır.\" gerekçesinin de dosyadaki delil durumuna aykırı olduğunu; zorlama bir gerekçe olduğunu; mahkemenin bu gerekçesini en başta survey raporunun çürüttüğünü; gerek survey raporu ve gerekse de mahkemeye sunulan bilirkişi kurulu raporu ve gerekse de dosyadaki davacı ve ... firmasının maillerinin, taşınan elmaların taşıma esnasında aktarma limanı ...'ta konteynerlere elektrik verilmediği için bozulduğunu ortaya koyduğunu; mahkemenin, buna karşın emtianın imha edildiğine dair resmi belge bulunmadığından bahisle davanın kabulü kararının hatalı olduğunu, Mahkeme, gerekçeli kararının bir tarafında \"Yukarıda da açıklandığı üzere hasarın kasırga nedeni ile yaşanan aksaklıklardan kaynaklandığı kabulü doğrultusunda\" gerekçesine yer vererek hasarı kabul ederken bir taraftan da\"Dosya içerisinde emtianın imha edildiğine dair resmi bir belge bulunmamaktadır.\" gerekçesi ile hasarı kabul etmediğini, bu çelişkili gerekçesini hükme esas alarak davayı kabul ettiğini; bu nedenle çelişkili gerekçe ile verilen kararın açıkça hukuka aykırı olduğunu,Davacının müvekkili şirket ile olan konşimentosunun teslim şeklinin... ( ...) şeklinde olduğunu; bahsi geçen teslim şekli ile müvekkili şirketin sorumluluğunun yaş elma ürünlerini ... Limanına teslimi ile sona erdiğini; bu noktadan sonra sorumluluğun ... ( ...) teslim şeklinde konşimentoya göre, alıcıya geçtiğini; bu nedenle müvekkili şirketin ...( ...) teslim şeklinde konşimentoya göre de dava ile talep edilen tutardan hukuken sorumluluğunun olmadığını, bu doğrultuda, 02.02.2022 tarihli bilirkişi raporunda da (ll-Tarafların sorumluluğu bakınımdan değerlendirme) alt başlığı, 3.Madde, \"Satış, FOB teslim belirlenmiştir. FOB teslimde, göndericinin sorumluluğu yükleme limanında, yüklemenin tamamlanması ile sona erer.\" değerlendirilmesi yapıldığını; fakat mahkemenin FOB satış nedeni ile taşınan yaş elmaların bozulmasından kaynaklı talep hakkının alıcıda olduğuna dair hüküm kurarken, taşıma bedeli için ise müvekkili şirketi sorumlu tuttuğunu; mahkemenin yine tamamen çelişkili gerekçe ile hüküm verdiğini; yine, bilirkişi raporunun aksine hüküm verdiğini, dava konusu taşıma nedeniyle müvekkili şiketin 151.415,42-USD zarara uğradığı bizzat mahkemeye sunulan bilirkişi raporuyla sabit olduğu halde müvekkili şirketin takas/mahsup talebinin mahkeme tarafından kabul edilmemesinin açıkça hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirketin ticari defter kayıtlarının Ermenek Asliye Hukuk Mahkemesi kanalıyla bilirkişiye inceletilmesi sonucu alınan rapor ile zararın ortaya konduğunu, mahkemenin FOB teslimi gerekçe göstererek takas mahsup taleplerini reddederken, FOB teslim nedeniyle nakliye bedelini ise müvekkili şirkete yüklediğini; kararın bu haliyle tamamen çelişkili olduğunu, Müvekkilinin, dava konusu taşıma işlemi nedeniyle hem davacıya taşıttığı ürünlerinin bedelini peşin aldığı %35 dışındaki tutar dışındaki %65'lik kısmını müşterisinden tahsil edemediğini ve hem de davacının taşıması esnasında davacıdan kaynaklı nedenle bozulan ve bu nedenle parasını alamadığı ürünler nedeniyle nakliye bedeli ödemesine karar verilmesinin adil ve hukuki bir karar olmadığını; mahkemenin talepleri doğrultusunda, hiç yoksa müvekkilin zararından, nakliye bedelinin takas mahsubuna karar vermesi gerekirken, tam tersi verilen kararın hukuka aykırı olduğunu,İleri sürerek yukarıda açıklanan nedenlerle ve dairemizin tüm dosya kapsamını nazara alarak re’sen gözönünde bulunduracağı nedenlerle; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine, aksi kanaatte olunması halinde takas mahsup taleplerinin kabulü ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ:HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava; uluslararası deniz taşımasına istinaden düzenlenen navlun faturalarına dayalı alacağın tahsili amacıyla başlatılan ilamsız takibe vaki itirazın kısmen iptali istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne dair karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Dava konusu ... (Kapatılan) ... esas satılı takip dosyasının bir örneğinin UYAP üzerinden celbedildiği, incelenmesinde; davacının davalı aleyhine 28/12/2018 tarihinde 13 ayrı navlun faturasına dayalı olarak toplam 23.237,00-USD fatura alacağının tahsili amacıyla ilamsız takip başlattığı, takip talebi ekinde yalnızca fatura dökümü bulunduğu, fatura örneklerinin mevcut olmadığı, takip talebinde yer listelenen faturaların ise; 30/05/2018 tarihli ... nolu 1.607,00-USD bedelli, 31/05/2018 tarihli ... nolu 470,00-USD bedelli, 31/05/2018 tarihli ...nolu 1.410,00-USD bedelli, 01/06/2018 tarihli ... nolu 1.880,00-USD bedelli, 04/06/2018 tarihli... nolu 2.100,00-USD bedelli, 07/06/2018 tarihli ... nolu 940,00-USD bedelli, 07/06/2018 tarihli ... nolu 940,00-USD bedelli, 12/06/2018 tarihli ... nolu 2.500,00-USD bedelli, 14/06/2018 tarihli ... nolu 940,00-USD bedelli, 19/06/2018 tarihli ... nolu 1.410,00-USD bedelli, 19/06/2018 tarihli ... nolu 940,00-USD bedelli, 27/07/2018 tarihli ... nolu 4.000,00-USD bedelli ve 23/11/2018 tarihli ... nolu 4.100,00-USD bedelli faturalar oldukları anlaşılmıştır. Davalının takibe yasal sürede vaki itirazı üzerine, 19.137,00-USD bedel üzerinden eldeki itirazın iptali davasıın açıldığı görülmüştür.Davacı yan dava dilekçesinde, davalıya ait elma emtiasının Türkiye'den Hindistan'a taşınması işini üstlendiğini ve bu taşımaları gerçekleştirip takip dayanağı on üç adet navlun faturasını düzenlediğini, davalının bu fatura bedellerinin ödemediğini ve aleyhine başlatılan takipte, yetkiye ve borca haksız olarak itiraz ettiğini, takipten sonra 23/11/2018 tarihli ve 4.100,00-USD bedelli faturanın davalı tarafından davacıya iade edildiğini, bu nedenle eldeki itirazın iptali davasının bu fatura bedelinin mahsubu ile 19.137,00-USD üzerinden açıldığını ileri sürerek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Davalı yan; yetkili icra müdürlüklerinin davalının yerleşim yeri olan Ermenek icra müdürlükleri olduğunu, icra müdürlüğü ün yetkisiz olması nedeniyle davanın usulden reddi gerektiğini, davalıya ait elma emtiasının Hindistan'a taşınması için davacı ile anlaşıldığını, bu taşımanın davacı tarafından deniz yolu ile ... A.Ş'ye yaptırıldığını, deniz taşımalarının dayanağı konişmentolarda yer alan yetki kaydı nedeniyle davaya bakma yetkisinin Honkong mahkemelerine ait olduğunu, milletlerarası yetki itirazları bulunduğunu, mahkeme aksi kanaatte ise iş bu itirazın iptali davasına bakma yetkisinin davalının yerleşim yeri adresi olan Ermenek asliye hukuk mahkemelerine ait olduğunu, davalının ... teslim şekli ile dava dışı müşterisine sattığı elma emtiasının ... Limanı'ndan ... Limanı'na 26 günde ve 0,8 derece konteyner sıcaklığı altında muhafaza edilerek teslimi gerekirken, 15 konteynere yüklü emtianın, ...'daki olumsuz hava koşulları nedeniyle, on gün boyunca ... Limanı'nda beklemek zorunda kaldığını, Liman'da konteynerlere elektrik verilemediği için sıcaklıkların 21 dereceye çıktığını, emtianın ... Limanı'nda tahliyesi akabinde alıcının düzenlettiği survey ve etüd raporları ile elmaların büyük kısmının zayi olduğunun tespit edildiğini, Hindistan... standartları uyarınca elmaların ülkeye kabul edilmeyip imha edildiğini, bu nedenle davalının 240.000,00-USD zararı olduğunu, davacı sorumluluğunda taşınırken emtianın zayi olması nedeniyle davacıya navlun borcu bulunmadığını savunmuştur. Mahkemece deliller toplanarak dosya üzerinde bilirkişi heyetine inceleme yaptırılmış, akabinde davalı defterleri üzerinde talimat yolu ile zayi olduğu iddia olunan elma emtiası bedelinin tahsil edilip edilmediği hususunda mali bilirkişi incelemesi yaptırılmış, faturaya dayalı para alacağının tahsili istemi bakımından TBK'nun 89 maddesi uyarınca davacı alacaklının yerleşim yeri itibariyle icra müdürlüğünün ve mahkemenin yetkili olduğu, davalının Türkiye'de yerleşik bir şirket olması nedeniyle milletlerarası yetki itirazının yerinde olmadığı, dosyada elma emtiasının imha edildiği hususunda belge bulunmadığı, davalının hasar nedeniyle daha önce başvuruda bulunduğuna dair delil olmadığı, hasarın kasırga nedeni ile yaşanan aksaklıklardan kaynaklandığı, TTK'nun 1182/1-a bendi uyarınca hasarın meydana gelmesinde davacının sorumluluğunun bulunmadığı, öte yandan davalının elmaları ... teslim şekli ile sattığının dava dışı alıcıya kesilen faturalardan anlaşılması karşısında, elmaların gemiye yüklenmesi ile hasar ve yarar alıcıya geçtiğinden, davacının navlun alacağından takas edilebilecek bir zarar bulunmadığı gerekçeleri ile davanın kabulüne karar verilmiştir.Davalı tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri, icra dairesi ve mahkemenin yetkisine yönelik itirazları ile milletlerarası yetki itirazlarının hatalı olarak reddedildiği, takip dayanağı navlun faturalarına konu taşımalar esnasında elmaların zayi olması olduğu, davacının taşıma esnasında meydana gelen hasardan sorumlu olduğu, konteynerlerin sıcaklık değişimlerine ilişkin logger datasının dava dışı ve davacının alt taşımacısı olan deniz taşımacısı tarafından dosyaya sunulmadığı, bu verileri dosyaya sunma yükümlülüğünün davacı üzerinde olduğu, bilirkişi heyeti tarafından davalının TTK'nun 1199 maddesi uyarınca navlunu ödemekten imtina edebileceği belirtilmesine rağmen, mahkemece raporla çelişir şekilde anılan hükmün somut olayda uygulanmadığı, edimini gereği gibi ifa etmeyen davacının, hem TTK, hem de CMR hükümleri uyarınca navlun talep edemeyeceği, aksi düşünülse dahi takas talepleri kapsamında davalı zararının davacı alacağından mahsubu gerektiği, davalı zararının, talep edilen navlun alacağından çok daha fazla ve 151.415,42-USD olduğunun mali bilirkişi incelemesi ile tespit edildiği, bu nedenle de davanın reddi gerektiği yönündedir.Davacının takibe konu ettiği alacak, davacı ile davalı arasındaki navlun anlaşmasından doğan ve fatura alacağı olup, mahkeme gerekçesinde belirtildiği üzere İİK'nun 50, HMK'nun 10 ve TBK'nun 89 maddeleri uyarınca sözleşmeden doğan para borcunun ifa yeri, aksi kararlaştırılmadıkça alacaklının yerleşim yeridir. Davacının yerleşim yeri olan Başakşehir Küçükçekmece icra müdürlüklerinin yetki sınırları içerisinde olduğundan, yine İstanbul ili sınırlarındaki deniz taşımasından kaynaklanan uyuşmazlıklara bakma yetkisi Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla, İstanbul 17 Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ait olduğundan, davalının icra dairesinin ve mahkemenin yetkisine yönelik istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.Yine navlun alacağı akdi taşıyıcı davacının davalı ile yaptığı taşıma sözleşmesinin ifası amacıyla alt taşıyıcı ile yaptığı deniz taşıması anlaşmasını ortaya koyan konişmentolardan değil, doğrudan davalı ile yaptığı taşıma sözleşmesinden doğduğundan, eldeki dava da navlun alacağının tahsiline yönelik bir dava olduğundan, davalının konişmentolarda yer alan yetki kaydına dayalı olarak ileri sürdüğü milletlerarası yetki itirazı yerinde olmayıp, mahkemece itirazın reddilmesinde usul ve yasya aykırı bir yön bulunmadığı anlaşılmıştır.Dosyaya mübrez gümrük kayıtları ve emtiaya ilişkin faturalar kapsamından, davalı tarafından dava dışı Hindistan'da mukim alıcıya sekiz ayrı fatura karşılığı ... teslim şekli ile ihraç ettiği emtianın nakliyesi işinin akdi taşıyıcı sıfatıyla davalı tarafından üstlenildiği, davacının 15 konteyner içerisindeki emtianın deniz yolu ile taşınması işini .. tarafından 10/05/2018 ila 24/05/2018 tarihleri arasında düzenlenmiş dokuz ayrı konişmento tahtında yaptırdığı, diğer ifade ile emtianın ... Limanı'nda bulunan ... gemisine 10/05/2018 ila 24/05/2018 tarihleri arasında perdeypey yüklendiği, dosyaya davalı tarafından sunulan e-mailve Whatsapp yazışmalarına göre, geminin güzergahında bulunan Umman'da 25/05/2018 tarihinde çıkan kasırga nedeniyle gemilerin Salalah Limanı'na sırayla yanaştırıldıkları, başka yükler de taşıyan geminin ... Limanı'na geç yanaşabildiği, ayrıca bu kasırga nedeniyle Liman yönetiminin mücbir sebep ilan ettiği ve elektrik kesintisi nedeniyle gemilere elektrik verilemediği ve soğutmanın sağlanamadığı, Mersin'den ... gemisine yüklenen konteynerlerin ... gemisine aktarıldıklarının ve 20/06/2018 tarihinde Hindistan'ın ... Limanı'na ulaştıklarının survey raporundan anlaşıldığı, esasen bu hususların davalının da kabulünde olduğu görülmüştür. Dosyada survey ve etüd raporları bulunmakla birlikte, elmaların imha edildiğine dair bir kayıt bulunmadığı gibi, emtianın alıcısı tarafından teslim alındığı, alıcının teslim aldığı emtianın geç teslim nedeniyle bozulmuş olabileceğini düşünerek ekspertiz incelemesi yaptırdığı, incelemenin alıcı adresinde yapıldığının, 13/07/2018 tarihli survey ve etüd raporlarında açıkça belirtildiği görülmüştür. Yargıtay 11 Hukuk Dairesi'nin 2023/5009 esas, 2024/7087 karar sayılı ilamında belirtildiği üzere; eşyanın ziyaı ya da hasarlı teslim edilmesi navlun alacağının geçerliliğine etkili olayıp, eşyanın teslimi ile navlun alacağı muaccel olacaktır. Dolayısıyla davalının eşyanın taşıma sırasında zayi olması nedeniyle navlun alacağının doğmadığına yönelik istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.Davacının zayi nedeniyle doğduğunu ileri sürdüğü tazminat alacağı, ancak takas def'i yolu ile ileri sürülebilir. Takas, birbirine karşı bir miktar para veya aynı cins alacağa sahip kişilerden birinin karşı tarafın kabulüne ihtiyaç duymaksızın tek taraflı beyanı ile bu alacakları az olanı tutarında sona erdiren yenilik doğurucu bir hukukî işlemdir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 139. Maddesi uyarınca, takasın söz konusu olabilmesi için iki tarafın karşılıklı olarak birbirinden alacaklı olması, takasa konu edimlerin aynı cinste veya özdeş olmaları, her iki borcun ... (ifasının istenebilir) olması, tarafların alacak ve borçlarının geçerli ve ifa edilebilir olması gerekmektedir. TTK'nun 1182/1-a bendi uyarınca zararın denizin veya geminin işletilmesine elverişli diğer suların tehlike veya kazaları nedeniyle meydana gelmesi halinde taşıyan ve adamları kusursuz sayılacaktır. Burada kusursuzluk karinesi söz konusu olup, aksini ispat yükü hükmün ikinci fıkrası uyarınca iddia eden üzerindedir. Somut olayda da, taşınan konteynerlerin sıcaklıklarındaki artış, teslimdeki gecikme ve zayi durumunun Umman'da meydana gelen kasırga ve ... Limanı'nda kasırgadan kaynaklanan elektrik kesintisi sonucu oluştuğu, davalının hasarın taşıyıcının kurusundan meydana geldiğini ispatla yükümlü olduğu ve bu hususu ispata elverişli delil sunmadığı anlaşılmıştır.TTK'nun 1199/1 fıkrası boşaltma süresinin sonuna kadar bir kaza sonucu eşyanın zayi olması haline ilişkin olup, madde gerekçesinde de belirtildiği üzere, sürastarya süresinin başlamasından sonra taşıyıcının kusuru olmaksızın meydana gelen kazalar nedeniyle oluşacak zayi durumunda, sürastaryanın başlaması ile navlun muaccel olup, karşı edim rizikosu taşıtana geçeceğinden, taşıtan yine de navlunun tamamını yük zarar görmemiş gibi ödemek zorunda kalacaktır. Dolayısıyla TTK'nun 1199/1 fıkrasının somut olayda uygulanma olanağı bulunmamaktadır. Öte yandan zararın davacı taşıyıcının sorumluluğunda gerçekleştiği kabul edilse dahi, mahkeme gerekçesinde belirtildiği üzere, davalı ile dava dışı alıcı arasındaki satış sözleşmesinde teslim şeklinin ... olduğu kararlaştırılmıştır. Bu teslim şeklinde yarar ve hasar emtianın bulunduğu konteynerlerin gemi küpeştesine yüklenmesi ile dava dışı alıcıya geçmiştir. Dava dışı alıcı tarafından bu talebin davalıya temlik edildiğine dair bir delil sunulmamıştır. Dolayısıyla meydana geldiği iddia olunan zarar bakımından talepte bulunma hakkı alıcıya aittir. Buna göre mahkemece davacının takas def'inin reddedilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır. Aksi yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir. Sonuç itibariyle, ilk derece mahkemesi hüküm ve gerekçesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gibi kamu düzenine aykırılık da tespit edilmediğinden, davalı yanın istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b1 maddesi uayrınca esastan reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davalının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK' nın 353/1-b1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 7.623,35-TL istinaf karar harcından istinaf eden tarafından peşin olarak yatırılan 1,726,75-TL harcın mahsubu ile bakiye 5.896,60- TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansı varsa talep halinde yatıran tarafa iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 26/12/2024 tarihinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.