T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/1668
KARAR NO: 2024/1997
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 06.06.2023
NUMARASI: 2021/539 Esas - 2023/419 Karar
DAVA: İtirazın İptali
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda, davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair verilen karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; davacı şirket, yurt içinde ... markası altında petrol ürünlerinin satış ve dağıtımını bizzat ve sözleşmeli bayiler vasıtasıyla yaptığını, taraflar arasında Akaryakıt İstasyonu İşletme Sözleşmesi imzalandığını, davalı şirketin haksız ve geçersiz nedenlerle sözleşmeleri feshettiğini, Sözleşmenin haksız feshi nedeniyle davacı şirketin davalı şirketten talep ettiği tüm yasal haklarının saklı kalması kaydıyla, ayrıca davacı şirketin davalı şirketten cari hesaptan kaynaklı 10.674,73 TL alacağı bulunduğunu, alacağın tahsili amacıyla İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... e. sayılı dosyası ile davalı aleyhine takip başlatıldığını, davalı şirketin borca, takibe ve tüm ferilerine itiraz ettiğini, yapılan itiraz nedeniyle takibin icra müdürlüğü tarafından durdurulduğunu, İcra takibinin davalı şirketin itirazı ile durması neticesinde, dava açmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşma sağlanamadığını, davalı şirketin haksız ve kötü niyetli bir şekilde icra takibinin durmasına yol açan itirazı nedeniyle, yargılama sonucunda itirazın iptali ile takibe devam edebilmenin yanında, davalı şirketin asıl alacağın %20’sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, davalı tarafın İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... e. sayılı ilamsız takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamını, davalının %20’den az olmamak kaydı ile icra inkâr tazminatına mahkum edilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili, savunmasında özetle; davalı şirket hakkında davacı tarafından , tarihsiz - davalının her hangi bir imzasını kabulünü taşımayan Cari Hesap adlı üzerinde herhangi bir imza olmayan bir kağıda dayalı olarak İstanbul .. . İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı Dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, iddia edilen borcun sebebi olarak sadece cari hesap olarak belirtildiğini, icra takibine ve takip konusu borca davalı tarafından itiraz edildiğini, itirazın iptali davasının reddine karar verilmesini, davaya konu iddia edilen genel zamanaşımı süresi olan 10 yıllık zamanaşımına uğramış olduğundan , zamanaşımı itirazında bulunduklarını, zamanaşımı nedeni ile davanın reddine karar verilmesini, davanın yetkisiz mahkemede açılması sebebiyle davanın usulden reddine karar verilmesini, taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkinin sona erdiği tarihten itibaren davacı tarafından davalı şirket aleyhine İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/206 Esas , İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/469 Esas , Koaeli Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/61 Esas sayılı dava dosyaları ile alacak iddialarına dayalı olarak davalar açıldığını, davaya cevap ve itirazlarının kabulü ile zaman aşımı nedeni ile davanın Reddine karar verilmeyecekse davanın yetkisizlik nedeni ile usulden reddini, dava yetkisizlik nedeni ile usulden reddolunmayacaksa esastan reddini, kötü niyetli davacının %20 'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; \"...Davacı vekili 07/03/2023 ve 06/06/2023 tarihli celsede davalı ile sulh olduklarını, alacaklarını haricen tahsil ettiklerini beyan ettiğinden konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına...\" gerekçesiyle, davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, yargılama giderinin ve davacı lehine avukatlık ücretinin davalıya tahmiline, karar verilmiştir. Bu karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Öncelikle; iş bu davaya konu iddia edilenTBK'daki genel zamanaşımı süresi olan on yıllık zamanaşımına uğramış olduğundan, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, Davaya bakmaya yetkili mahkemenin HMK'daki genel yetki kuralı uyarınca davalının ikametgahı olduğunu, müvekkili şirketin ikametgahı olan Malatya Mahkemelerinin iş bu davaya bakmaya yetkili olup , İstanbul Mahkemeleri iş bu davaya bakmaya yetkili olmadığını, öncelikle davanın yetkisizlik yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, Davanın esas yönünden de reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının davasını dayandırdığı cari hesabın tek başına borç doğurucu bir işlem olmadığından, cari hesaptan kaynaklı olduğu iddia edilen borcun sebebinin davacı tarafa açıklattırılması gerekmekte olup, davacı tarafından iddia edilen borcun sebebi açıklandığında söz konusu borcun sebebininin gerçektiğinin davacı tarafından HMK uyarınca yazılı ve kesin delil ile kanıtlanması gerektiğini, Müvekkili şirketin davacı tarafa gerekse iş bu davaya konu cari hesap ekstresinden gerekse başkaca bir hukuki ilişkiden kaynaklı hiç bir borcu olmayıp, bu husus yapılacak yargılama sonucunda ve toplanacak delillerle de anlaşılacağını, cevap dilekçesinde de bu talepleri ileri sunduklarını, bunları aynen tekrarla, delilleri toplanarak sonucuna göre davacının iddia ettiği şekilde müvekkilinden alacaklı olup olmadığı husununun hüküm altına alınarak, buna göre hangi tarafa vekalet ücreti ile yargılama gideri yükletileceğine karar verilmesi gerektiğini, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine, karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Dava, bayilik sözleşmesi kapsamında cari hesap alacağının tahsili için başlatılan ilamsız takibe vaki itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve yargılama giderlerinin davalı tarafa tahmiline karar verilmiş; bu karara karşı, davalı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Davacı yanca açılan itirazın iptali davasında, yargılama sürecinde davacı vekilinin 01.03.2023 tarihli dilekçesiyle icra takibine konu borcun dava açıldıktan sonra 07.12.2022 tarihinde müvekkiline haricen ödendiğini, harici ödemenin icra dosyasına bildirildiğini ve icra takip dosyasının icra dairesince kapatıldığını bildirilmiş, ilk derece mahkemesince bu hususta icra dairesine müzekkere yazılmış, 03.01.2023 tarihli icra müdürlüğünce verilen cevapta davacı vekilinin dosya borcunun 07.12.2022 tarihinde haricen kapatıldığı bildirimi ve talebi doğrultusunda kapatılma talebinin kabulüne karar verildiği bildirilmiştir. Yine 07.03.2023 tarihli duruşmada davacı vekili, dosya borcunun haricen tahsil edilmesi nedeniyle konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini talep etmiş, davalı vekili ise haricen tahsilatın müvekkilinden yapılmadığını, yargılamaya devam edilmesi gerektiğini, davanın reddini ve vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiklerini bildirmiştir. Karar duruşması olan 06.06.2023 tarihli oturumda da taraf vekillerinin benzer beyanlarda bulundukları anlaşılmaktadır. İlk derece mahkemesince 06.06.2023 tarihli oturum sonunda, davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, yazılan gerekçeli kararda davanın açılmasına neden olduğu gerekçesiyle davalı aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedildiği anlaşılmıştır. Davacı vekilinin haricin tahsilat yapıldığı bildirimi ile yazılı gerekçe ile karar verilmiş ise de davalı vekilince müvekkili tarafından harici ödeme yapılmadığı, bu nedenle yargılamaya devam ile vekalet ücreti ve yargılama giderleri hususunda değerlendirme yapılması gerektiği mahkemeye bildirilmiştir. Davacı vekilince davalı asil tarafından harici ödeme yapıldığı hususuna dair usule uygun bir delil sunulmamıştır. Yalnızca yazılı dilekçe ve şifahi beyan ile dosya borcunun haricen tahsil edildiği beyan edilmiştir. HMK'nun 331/1. maddesine göre, davanın konusuz kalması hâlinde hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderini takdir ve hükmedeceğinden, davalı vekilince müvekkili tarafından harici ödeme yapılmadığı ileri sürüldüğü de dikkate alındığında; davacı vekilinden harici ödemeye dair belge ve delileri sorularak, davalı yanca harici ödeme yapılmamış olması durumunda HMK'nın 331. madde hükmü de gözetilerek, dava tarihinde tarafların haklılık durumu tespiti yapılarak oluşacak sonuca göre hüküm kurulması gerekirken, yazılı şekilde sonuca gidilmesi ve davalı yanın yargılama giderleri ile vekalet ücretinden sorumlu tutulması isabetsiz olmuş, bu nedenle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü gerekmiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.6 hükmü uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, işin esası incelenmeksizin, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR:Yukarıda açıklanan gerekçelerle;1-HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılmasına, 2-Yukarıdaki açıklamalar ışığında davanın yeniden görülmesi için dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 3-Davalı tarafından yatırılan istinaf peşin karar harcının, talep hâlinde, ilk derece mahkemesince davalıya iadesine,4-Kaldırıan ilamla ilgili olarak İİK'nın 36. maddesi uyarınca yatırılan teminatların, yatıran taraflara iadesine, 5-Davalı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin, ilk derece mahkemesince, yeniden verilecek hükümle birlikte yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine dair; HMK'nın 353/1.a maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonunda, oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi. 26.12.2024