T.C. KONYA BAM 6. HUKUK DAİRESİ
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
6. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t:
KARAR NO\t:
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
ÜYE\t\t: ... (...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 28/05/2024
NUMARASI\t\t: Esas - Karar
DAVACI\t: ...
VEKİLİ\t: Av. ... -
\t
İSTİNAF EDEN DAVALI\t: ...
VEKİLLERİ\t: Av. ... -
DAVA\t: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARARININ
KARAR TARİHİ\t: 30/12/2024
YAZIM TARİHİ\t: 13/01/2025
Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 28/05/2024 tarihinde tesis edilen davanın kısmen kabulüne ilişkin karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurmaları üzerine raportör hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;
DAVA: Müvekkili ile davalı şirket arasında 27.06.2018 tarihli CAP-4600, AGM-4013, AGM-2006, HKM-115 makinelerinin alımına ilişkin 825.003,00 TL tutarlı sözleşmenin akdedildiğini, sözleşme gereği makinelerin 30.08.2018 tarihinde müvekkiline teslim edilmesi, buna karşılık sözleşme bedeli olan 825.003,00 TL'nin, 70.000,00 TL'siin nakit olarak ödenmesine, kalan miktarın ise yine sözleşme gereği 05.10.2015 tarihi ile 05.05.2019 tarihleri arasında her ayın 5'inde olacak şekilde eşit çekler ile ödenmesinin kararlaştırıldığını, sözleşmenin imzalanmasına müteakip müvekkili tarafından davalıya 70.000,00 TL nakit ödeme yapıldığını, sözleşmede belirtilen sıralı çeklerin avans olarak davalıya teslim edildiğini, sözleşmenin imzalanması anında, sözleşme bedeli avans çeklerin müvekkili tarafından, her biri 94.000,00 TL tutarlı olacak şekilde tanzim edilerek davalıya teslim edildiğini, sözleşmenin imzalanmasından sonra davalının talebi doğrultusunda, avans çekleri vadeleri değişmeyecek şekilde iki eşit miktara bölünerek(her bir çek 47.000,00 TL tutarlı aylık 94.000,00 TL) olacak şekilde ... Hırdavat Ltd. Şti. tarafından tanzim edilen çeklerin cirolanması ile davalıdaki çekler ile değiştirildiğini, söz konusu çeklerin ilk ödeme günü, makinelerin tesliminden bir ay sonrasında başlayacak şekilde sözleşme akdedildiğini ve çeklerin avans olarak davalıya teslim edildiğini, bu durumun çeklerin avans çeki olarak verildiğinin, davalının sözleşme hükümlerine riayet etmemesi ve haksız kazanç elde etmesi sürecinin, sözleşme gereği müvekkili tarafından bütün edimlerin yerine getirilmesine rağmen, söz konusu makinelerin sözleşmede kararlaştırılan 30.08.2018 tarihinde müvekkiline teslim edilmediğini, makinelerin zamanında teslim edilmemesi sonrasında, müvekkilinin, davalı ile iletişime geçtiğini, teslimat süresi aşılmasına rağmen, davalı ile makinaların teslimi konusunda hem telefon ile hem de yüz yüze görüşmelerin yapıldığını ancak sonuç alınamadığını, yapılan son görüşmede (Eylül ayının ortalarına doğru) davalının, müvekkilinin 3.bir şirkete olan makinelerin teslimatına ilişkin taahhüdünü bilmesi ve müvekkilinin bu zor durumundan faydalanmak amacıyla, basiretli tacir olma yükümlülüğüne aykırı davranarak, sözleşmeye uymayacağını, çekleri kabul etmediğini, bakiye tutarın peşin ve nakit olarak ödenmesi ve 140.000,00 TL fark ücret ödenmesi halinde makinelerin teslimatını yapacağını dile getirdiğini, basiretli ve dürt bir tacir olan müvekkilinin, makinelerin teslimatı konusunda 3.bir şirkete olan taahhüdünü yerine getirebilmek amacıyla, davalı ile mutabık kalınan, sözleşme dışı 112.000,00 TL fark ücretini, davalı ile mutabakat doğrultusunda ileri tarihli çek keşide ederek davalıya teslim ettiğini, müvekkilinin davalıya sözleşme dışı fark ücret ödemesine rağmen makinelerin teslim edilmediğini, bu sebeple de müvekkilinin 3.bir şirkete olan taahhüdünü yerine getirmeyerek zor duruma düştüğünü, müvekkili ile davalı arasında akdedilen 27.06.2018 tarihli makine alım sözleşmesi, 01.10.2018 tarihinde Ankara ...Noterliği'nin .. yevmiye sayılı ihtarnamesi ile haklı sebeplerle feshedildiğini, davalıya gönderilen fesh ihtarnamesinde; sözleşmenin haklı sebeplerle feshedildiği, sözleşme konusu dört ayrı makine için verilen 70.000,00 TL peşinatın, yine dört ayrı makine için avans olarak gönderilen 16 yaprak çekin ve davalının, sözleşmede kararlaştırılmamasına rağmen müvekkilinin zor durumundan faydalanarak uhdesine geçirdiği 112.000,00 TL tutarlı çekin 3 iş günü içerisinde iadesinin istenildiğini, davalının 01.10.2018 tarihli ihtarnameye cevap vermemesi, ilgilinin ihtarnamede belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmemesi sebebiyle, 18.10.2018 tarihli Ankara ...Noterliği'nin .. yevmiye sayılı ihtarnamesinin gönderilerek yasal yollara başvurulacağının ihtar edildiğini, sözleşme yükümlülüklerine riayet etmeyen davalının, kötü niyetli olarak avans olarak verilmiş olan çek için icra takibinin başlatıldığını, davalının huzurdaki dava ile istirdatını talep ettiği çek yapraklarından, 47.000,00 TL tutarlı çek için Ankara ..İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyası ile takibe geçtiğini, davalının, söz konusu çekin bedelsiz kaldığını bilmesine rağmen müvekkilini daha da zor duruma düşürmek için, kötü niyetli olarak hareket ettiğini, sözleşme hükümlerine riayet etmeyen davalının, haksız olarak uhdesinde bulundurduğu çek ile takibe geçmesinin kötü niyetinin ispatı olduğundan davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesinin gerektiğinden bahisle; Davalının yasal yükümlülüğü olmasına rağmen basiretli ve dürüst bir tacir gibi davranmayarak 27.06.2018 tarihli sözleşme hükümlerine riayet etmemesi sebebiyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; müvekkilinin 27.06.2018 tarihli sözleşme gereği borçlu olmadığının tespitine, sözleşme gereği avans olarak verilmiş olan 70.000,00 TL'nin en yüksek banka mevduat faizi ile iadesine, davalının, müvekkili tarafından sözleşme gereği avans olarak vermiş olduğu 47.000,00 TL tutarlı çek için Ankara ..İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapmış olması sebebiyle müvekkilinin daha fazla mağdur olmaması amacıyla teminatsız olarak tedbir kararı verilmesi ve davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, söz konusu diğer çekler hakkında yasal işlem başlatılması veya ciro yolu ile devri halinde, müvekkilinin daha fazla mağdur olmaması amacıyla teminatsız olarak tedbir kararı verilmesine ve davalı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından açılan davanın haksız ve kötüniyetli olup davanın reddine karar verilmesinin gerektiğini, mahkemece davalı lehine bir kısım tedbir kararları verildiğini, verilen tedbir kararlarına itiraz ederek, tedbir kararlarından dönülmesinin talep edildiğini, müvekkili şirketin davacı şirket ile 27.06.2018 tarihli makine imali ve satımını konu alan sözleşme yapıldığını, dava dilekçesinde belirtildiğinin aksine sözleşme konusu HKM-115 isimli makinenin teslim edildiğini, davacının söz konusu makinenin de teslim edilmediğine ilişkin iddiada bulunarak kötü niyetli olduğunun göstergesi olduğunu, sözleşme şartalarına uygun olarak her ayın 5'inde olmak üzere (8 adet) çek ve 70.000,00 TL banka havale ile gönderilmiş olup, akabinde müvekkili şirket tarafından makinelerin üretimine başlandığını, bundan yaklaşık 1 ay sonra davacı şirket imza yetkilisi olan ......'in müvekkili şirketin yetkilisi ile iletişime geçerek verilen çeklerin iadesinin istenildiğini, ayrıca bu çekleri başka müşteri çekleri ile değiştirmek istediğini belirttiğini, müvekkili şirketin verilen çekleri malzeme alınacak firmalara malzeme karşılığı ciro ettiğini ve sipariş emirlerini tamamlanmış olduğunu karşı tarafa belirttiğini fakat karşı tarafın aynı tutarlarda müşteri çeklerinin verileceğinden bahisle çeklerin iadesinde ısrarcı olması nedeniyle tedarikçi firmalardan çeklerin iadesini talep ettiğini, tedarikçi firmaların çeklerin iadesi durumunda siparişlerin iptal olacağını ve yeni çeklerle birlikte yeni siparişler esnasında fiyatların ve teslim sürelerinin değişeceğini müvekkili şirkete bildirdiğini, davacı şirket yetkilisi ......'in tedarikçi firmalar ile yaşanan durum nedeniyle ortaya çıkacak zarar için fiyat farkı ödeyeceğini belirttiğini ve müvekkili şirket tarafından söz konusu çeklerin güç bir şekilde tedarikçi firmalardan toplanarak iade edildiğini, davacı şirket yetkilisinin bu çeklerin yerine müşterik çekleri vereceklerini belirtmesine rağmen yine kendisinin imza yetkilisi olduğu ... Hırdavat San. Tic. Ltd. Şti.'ne ait, sözleşmedeki taahhütlerine uymayan farklı tarih ve farklıtutarlardaki bu çekleri müvekkili şirketin zor durumundan yararlanarak kabul etmeye zorladığını, bu hususların davacı tarafından müvekkiline gönderilen Ankara ...Noterliği'nin 01.10.2018 tarih ve .. yevmiye no'lu ihtarnamesinde de belirtildiğini, bu süreçte müvekkilinin şirket zaman ve kazanç kaybettiğini, malzeme tedariki konusunda sıkıntıya girdiğini, döviz artışı nedeniyle de ekonomik sıkıntılar yaşadığını, bu zararların giderilmesi için davacı şirket yetkilisinin 17.09.2018 tarihinde 112.000,00 TL tutarında bir fiyat farkı çeki düzenlendiğini ve taraflarca teslim tarihinin 05.10.2018 olması konusunda anlaşmaya vardığını, ... Hırdavat Ltd. Şti.'ne ait çeklerin karşılıksız çıktığının banka ve sair vasıtalarla öğrenildiğini, davacının çeklerinin karşılıksız çıkması karşısında müvekkilinin alacağına kavuşamayacağının ve çok yüksek tutarlarda zarara uğrayacağının açık olduğunu, davacının müvekkiline gönderdiği ilk ihtarnamede vermiş olduğu cevap süresi içinde teslim edilen çeklerin karşılıksız çıkmış olduğu anlaşıldığından müvekkili tarafından teslim yapılamadığını, davacının sözleşmenin asli unsuru olan ödeme konusunda kötüniyetli davranarak (çeklerin karşılıksız çıkmasına neden olarak) sözleşme şartlarını ihlal etmesine karşın işbu davayı haksız ve kötüniyetli olarak açtığını, müvekkilinin tüm süreç boyunca üzerine düşen tüm yükümlülüklerini özenle yerine getirdiğini, ifaya hazır olacağı konusunda delil tespiti dahi yaptırdığını, davacının basiretli ve dürüst bir tacir gibi davranmayarak verdiği çeklerin karşılıksız olduğunu bilmesine rağmen kasıtlı olarak çekleri müvekkili şirkete verdiğinden bahisle; davanın reddine, kötüniyetli dava nedeniyle uğrayacakları zararlar konusunda hakları saklı kalmak üzere dava değerinin %20'sinden az olmamak üzere davacının icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; \"1-Davacı ve davalı arasında düzenlenen 27/06/2018 tarihli sözleşme ve sözleşme kapsamında avans olarak davacı tarafından davalıya verilen;
a) 05/10/2018 Keşide tarihli Yapı ve Kredi Bankası Aş'ye ait .... çek nolu 47.000,00 TL bedelli keşidecisi ... Hırdavat İth.İhr.San.ve Tic. Ltd. Şti.olan ve Ankara .. İcra Müdürlüğünün .... Es. Sayılı dosyasından takibe konu yapılan çekin 10.422,90 TL'lik kısmı dışında kalan 36.577,10 TL'lik kısmından,
b) 15/10/2018 Keşide tarihli Yapı ve Kredi Bankası Aş'ye ait .... çek nolu 47.000,00 TL bedelli keşidecisi ... Hırdavat İth.İhr.San.ve Tic. Ltd. Şti.olan çekin tamamından,
c) 05/11/2018 Keşide tarihli Yapı ve Kredi Bankası Aş'ye ait ... çek nolu 94.000,00 TL bedelli keşidecisi ....Makina Aş. olan çekin tamamından,
d) 05/12/2018 Keşide tarihli Yapı ve Kredi Bankası Aş'ye ait ... çek nolu 47.000,00 TL bedelli keşidecisi ... Hırdavat İth.İhr.San.ve Tic. Ltd. Şti.olan çekin tamamından,
e) 15/12/2018 Keşide tarihli Yapı ve Kredi Bankası Aş'ye ait ... çek nolu 47.000,00 TL bedelli keşidecisi ... Hırdavat İth.İhr.San.ve Tic. Ltd. Şti.olan çekin tamamından,
f) 05/01/2019 Keşide tarihli Yapı ve Kredi Bankası Aş'ye ait ... çek nolu 47.000,00 TL bedelli keşidecisi ... Hırdavat İth.İhr.San.ve Tic. Ltd. Şti.olan çekin tamamından,
g) 15/01/2019 Keşide tarihli Yapı ve Kredi Bankası Aş'ye ait ... çek nolu 47.000,00 TL bedelli keşidecisi ... Hırdavat İth.İhr.San.ve Tic. Ltd. Şti.olan çekin tamamından,
ğ) 05/02/2019 Keşide tarihli Türkiye İş Bankası Aş'ye ait .... çek nolu 47.000,00 TL bedelli keşidecisi ... Hırdavat İth.İhr.San.ve Tic. Ltd. Şti.olan çekin tamamından,
h) 15/02/2019 Keşide tarihli Türkiye İş Bankası Aş'ye ait ... çek nolu 47.000,00 TL bedelli keşidecisi ... Hırdavat İth.İhr.San.ve Tic. Ltd. Şti.olan çekin tamamından,
ı) 05/03/2019 Keşide tarihli Türkiye İş Bankası Aş'ye ait .... çek nolu 47.000,00 TL bedelli keşidecisi ... Hırdavat İth.İhr.San.ve Tic. Ltd. Şti.olan çekin tamamından,
i) 15/03/2019 Keşide tarihli Türkiye İş Bankası Aş'ye ait .... çek nolu 47.000,00 TL bedelli keşidecisi ... Hırdavat İth.İhr.San.ve Tic. Ltd. Şti.olan çekin tamamından,
j) 05/04/2019 Keşide tarihli Yapı ve Kredi Bankası Aş'ye ait ... çek nolu 47.000,00 TL bedelli keşidecisi ... Hırdavat İth.İhr.San.ve Tic. Ltd. Şti.olan çekin tamamından,
k) 15/04/2019 Keşide tarihli TC.Ziraat Bankası Aş'ye ait .... çek nolu 47.000,00 TL bedelli keşidecisi ... Hırdavat İth.İhr.San.ve Tic. Ltd. Şti.olan çekin tamamından,
l) 05/05/2019 Keşide tarihli TC.Ziraat Bankası Aş'ye ait .... çek nolu 47.000,00 TL bedelli keşidecisi ... Hırdavat İth.İhr.San.ve Tic. Ltd. Şti.olan çekin tamamından,
m) 15/05/2019 Keşide tarihli TC.Ziraat Bankası Aş'ye ait .... çek nolu 47.000,00 TL bedelli keşidecisi ... Hırdavat İth.İhr.San.ve Tic. Ltd. Şti.olan çekin tamamından,
n) 31/10/2018 Keşide tarihli Yapı ve Kredi Bankası Aş'ye ait ... çek nolu 112.000,00 TL bedelli keşidecisi ... Hırdavat İth.İhr.San.ve Tic. Ltd. Şti.olan çekin tamamından davacının davalıya borçlu olmadığının TESPİTİ ile davalıda bulunan Ankara .. İcra Müdürlüğünün .... Es. Sayılı dosyasından takip konusu yapılan çek dışında kalan çeklerin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2-Davacının avans olarak verilen 70.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline yönelik talebinin REDDİNE,
3-Davacının tazminat talebinin REDDİNE,
4-Davalının tazminat talebinin REDDİNE,\" şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF: İlk derece mahkemesi kararına karşı davalının istinaf talebinde bulunduğu, davacının ise cevap dilekçesi ile istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dosyanın incelenmesinde; davalının istinaf talebine karşı davacı tarafından cevap dilekçesi sunulduğu, cevap dilekçesinde istinaf talebinde de bulunulduğu, ancak yatırılması gereken istinaf başvuru ve istinaf karar harcının yatırılmadığı, ayrıca istinaf talebini içeren istinaf cevap dilekçesinin davalı tarafa tebliğ edilmediği anlaşılmış olup;
İlk derece mahkemesince; istinaf talebinde bulunan davacının HMK'nın 344. maddesi gereğince istinaf başvuru ve karar harcını bir hafta içerisinde yatırması için davacı vekili adına usulüne uygun muhtıra düzenlenerek tebliğ edilmesi,
A) Yapılan uyarı üzerine gerekli harçların yatırılması halinde; istinaf talebine ilişkin dilekçenin davalı tarafa tebliğ edilerek yasada belirtilen süreler geçtikten sonra dosyanın tarafların istinaf taleplerinin incelenmesi için dairemize gönderilmesi,
B) Verilen süre içerisinde istinaf harçlarının yatırılmaması halinde; davacının istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilmesi, kararın usulüne uygun olarak ilgililere tebliğ edilmesi, bu karara karşı istinaf talebinde bulunulup bulunulmaması durumuna göre işlem yapılması ve her halükarda davalının istinaf talebi incelenmek üzere dava dosyasının dairemize gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1- Dava dosyasının HMK’nun 352/1.ç maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi'ne GERİ ÇEVRİLMESİNE,
2- Hukuk Muhakemeleri Kanununun 344. ve 347. maddesi gereğince işlem yapıldıktan sonra istinaf talebinin incelenmesi için dosyanın dairemize gönderilmesine,
Dair; dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucunda, 30/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
\t\t\t\t
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır