T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
53.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2022/984
KARAR NO:2024/1339
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:23/02/2021
NUMARASI:2017/668 Esas, 2021/164 Karar
DAVANIN KONUSU:Alacak
KARAR TARİHİ:18/12/2024
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili, ... A.Ş. Tarafından, .... A.Ş.'ye ihale edilen, ... işinin (2. Grup ..., ... A.Ş. ile davacı şirket arasında imzalanan 12/04/2016 tarihli sözleşme ile davacı tarafından yürütüldüğünü ve söz konusu işin 21/12/2016 tarihinde sona erdiğini, davalı tarafından firmalarına gönderilen hakediş raporu incelendiğinde bir kısım eksiklik ve hataların olduğunun tespit edildiğini, bu sebeple 04/04/2016, 20/04/2016 ve 31/05/2017 tarihli yazılarıyla davalı taraftan, eksik ve hatalı hususların itirazları doğrultusunda, kesin hakediş raporları da gözden geçirilerek düzeltilmesinin talep edildiğini, bu itirazları neticesinde davalı tarafından bir kısım eksiklik ve hataların düzeltildiğini ama bir kısım hataların düzeltilemediğini, davalı tarafından haksız ve sözleşmeye aykırı olarak ihrazat bedeli adı altında firmalarından 23.724,29-TL kesinti yapıldığını, kablo montaj bedellerinde 06/1 KV (NYY) kablo montaj bedelinin yanlış pozdan ödendiğini, 220 V, 40 A, anahtarlı otomatik sigortalarının birim fiyat bedelinin kesin hakediş raporunda davalı tarafından tek taraflı olarak düşürüldüğünü belirterek, davalı tarafından haksız olarak yapılan ihrazat kesinti olan 23.724,29-TL'nin, 06/1 KV(NYY) kablo montaj bedeline ilişkin eksik ödeme için şimdilik 5.000,00-TL'nin, 220 V, 40 A, anahtarlı otomatik sigortalarına ilişkin eksik ödeme için şimdilik 5.000,00-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkillerine verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Bedel arttırım dilekçesiyle, 06/1 KV (NYY) kablo montaj (220 Volt 40 Amperlik sigorta malzeme) bedeline ilişkin taleplerini (11.845,26+3.390,55=) 15.235,81 TL'ye, 220 V, 40 A, anahtarlı otomatik sigorta montaj bedeline ilişkin taleplerini 95.729,04 TL'ye çıkarttıkları belirtilerek, dava dilekçesindeki diğer talepleri olan kesinlen ihazarat bedeli 23.724,29 TL ile birlikte toplam 134.689,14 TL alacaklarının tamamının dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.Davalı vekili cevabında, davacı tarafın kablo montaj bedellerinin 32/12 yerine 32/16 pozundan ödenmiş olmasının taraflar arasındaki anlaşmaya aykırı olduğu ve bu nedenle eksik ödeme yapıldığı, ihzarat bedeli adı altında yapılan kesintilerin hukuka aykırı olduğu, sözleşmede kesinti yapılabileceğine ilişkin hüküm bulunmadığı, anahtarlı otomatik sigorta birim fiyat bedelinin tek taraflı olarak düşürüldüğü ve 3,30-TL'den hukuka aykırı olarak ödendiği şeklindeki iddialarının hukuki herhangi bir dayanağı bulunmamakta olup gerçeği de yansıtmadığını, davacı tarafın eksik hakediş ödemesi yapıldığı iddiası ile... numaralı dosyası ile ilamsız takip başlattığını ve buna itiraz ederek takibi durdurduklarını, davacının İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesinde 2017/837 E. sayılı dosya ile itirazın iptali davası açtığını ve söz konusu dosyasının bu dava için derdestlik oluşturduğunu, taraflar arasındaki sözleşme ve birim fiyatlara ilişkin ilgili mevzuat hükümleri irdelenerek davacının söz konusu taleplerinde haklı olup olmadığına dair bilirkişi heyetinden rapor alınması gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece, taraflar arasında yapılan 12.04.2016 tarihli \"elektrik dağıtım şebekeleri yg dağıtım hatları yapım işlerine ilişkin\" sözleşme, denetime elverişli ve dosya kapsamına uygun 02.03.2020 tarihli asıl ve 03.11.2020 tarihli ek bilirkişi raporları birarada değerlendirildiğinde, taraflar arasındaki sözleşmeye göre davacı tarafça yapılması taahhüt edilen iş ve işlemlerin yapıldığı, yapılan bu iş ve işlemler karşılığında davalı tarafça ödenmesi gereken ücretin tam olarak ödenmediği, davalı tarafça taraflar arasındaki sözleşmenin 6.1. Maddesi gereğince, sözleşmenin birim fiyatlı bir sözleşme olduğu, yüklenici-davacının sözleşme süresi içerisinde, davalı tarafça kendisine yaptırılacak işleri, ihale dökümanında yer alan birim tarifleri teknik idari şartnameler, yapım usul ve esaslarına uygun olarak, davalı şirketçe hazırlanmış keşif icmalleri cetvelinde yer alan herbir iş kalemi için ve işin yapımı sırasında ortaya çıkabilecek yeni herbir iş kalemi için de geçerli olacak olan davalı şirketçe teklif edilen 2015 yılı ... Kitabında (Tüm yıl için geçerli) yer alan birim fiyatları ve... Birim Fiyatları üzerinden %25 indirim oranı uygulanarak elde edilen teklif birim fiyatlar üzerinden sözleşmenin kurulduğu belirtilmiş olduğundan, davalı şirketin davacı yüklenici şirketten ihzarat kesintisi yapma hakkının olduğu sonucuna varıldığı ve bu doğrultuda davacının buna ilişkin talebinin reddi gerektiği, davalı tarafça bedeli tam olarak ödenmediği belirlenen kablo montaj ve anahtarlı otomatik sigorta bedelleri yönünden asıl ve ek bilirkişi raporunda hesaplanan miktarlar üzerinden davanın kabulü gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, 110.964,85-TL'nin dava tarihi olan 21.07.2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.Davalı vekili istinafında, mahkeme kararının ihzarat kesintisinin taraflar arasındaki anlaşmaya uygun olduğuna ilişkin kısmı yerinde olmakla birlikte, diğer talepler yönünden verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporundaki anahtarlı otomatik sigorta birim fiyat bedeline ilişkin tespitlerin hukuka aykırı olduğunu, davacı tarafın, kesin hakedişe kadar anahtarlı otomatik sigortaların 15,18-TL olarak ödendiğini, ancak kesin hakedişte 3,30-TL'den ödendiğini iddia ettiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin 6. Maddesinde \"Sözleşme Türü\" başlığı altında; sözleşme süresi içerisinde yüklenici davacı tarafından yapılacak olan işlerin fiyatlandırması ile ilgili esasların belirlendiğini, geçerli olan fiyatlandırmanın \"2015 yılı ... Elektrik Proje ve Tesis Birim Fiyat Kitabı ve ... özel pozlar birim fiyatları\" olarak akdedildiğini, ...özel poz birim fiyatlarında davacının eksik ödendiğini iddia ettiği ilgili kalem için 3,30 TL fiyat belirlendiğini, bununla birlikte ... özel pozlarında ödenmeyen sayaçların da davacı şirkete ödendiğini, tespitlerin ve fiyatların belirlenmesinde asıl kurum olan ...'ın müvekkili şirkete yapmış olduğu kesin hesapların esas alınması halinde müvekkili şirketin fazladan yapmış olduğu ödemeler bulunduğunu, müvekkili şirket tarafından davacı şirkete ... kesin hakedişi dikkate alınmadan yapılan ödemelerin davacı şirketin herhangi bir mağduriyetle karşılaşmaması için yapıldığını, bu ödemelerin davacıya herhangi bir şekilde hak tanımayacağını, bu sebeplerle hükme esas alınan bilirkişi raporunda; \"220 volt 40 amper anahtarlı otomatik sigortaların birim fiyatına ilişkin kesin hakedişe kadar sigortaların birim fiyatının 15,18 - TL'den ödendiği, kesin hakedişte 3,30-TL'ye düşürüldüğü, 2015 yılı ... kayıtlarında 4,77-TL olduğu, montaj fiyatının 15,18-TL olduğu, sunulan yapım sözleşmesinin montaj birim fiyatının ise 3,30-TL olduğunun görüldüğü\" belirtilmesinin ardından sadece ... kayıtlarına göre hesaplama yapılması ve bu şekilde dosyanın karara çıkarılmasının hukuka aykırı olduğunu, ayrıca bilirkişi raporunda, ...'ın hakediş icmallerinin, hakediş raporlarının, davacının müvekkiline yaptığı hakedişlerin ... tarafından kabul görüp görmediğinin, sözleşme ve mevzuat hükümleri de dikkate alınarak değerlendirilmediğini, söz konusu hususlar incelenmeden, sadece poz birim fiyatları doğrultusunda hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, sigortalara ilişkin montaj ve malzeme bedeline ilişkin olarak, yeni bir bilirkişi heyetinden, tüm bu hususların değerlendirildiği bir rapor alınması gerektiğini belirterek, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir.Dava, taraflar arasındaki \"elektrik dağıtım şebekeleri yg dağıtım hatları yapım işlerine ilişkin\" 12/04/2016 tarihli sözleşme kapsamında, davalı tarafça hazırlanan hakediş raporunda; ihzarat bedeli adı altında yapılan kesintilerin haksız olduğu, kablo montaj bedelinin yanlış (düşük) pozdan ödendiği ve anahtarlı otomatik sigortalarının bedellerinin düşük belirlendiği iddiasıyla, haksız yapılan kesintilerin ve eksik ödenen bedellerin davalıdan tahsili talebine ilişkindir.Mahkemece, davacının ihzarat kesintisine ilişkin talebi reddedilip, kablo montaj ve anahtarlı otomatik sigorta bedelleri talebi yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, karara karşı sadece davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuş, reddedilen kısma ilişkin ise davacı tarafça istinafa gelinmemiştir.Mahkemece alınan 02/03/2020 tarihli bilirkişi heyeti raporunda; \"1-)ihzarat kesintisine ilişkin olarak, sözleşmenin 6. Maddesinin ... fiyat kitabına atıfta bulunduğu ... Fiyat kitabının 13. Maddesinin ihzarat kesintisine cevaz verdiği, bu hususta takdirin Mahkemede olduğu, 2-)kablo montaj bedelinin farklı pozdan ödenmesi iddiasına ilişkin, dava dilekçesi ekindeki hakediş raporu incelendiğinde, kablo montaj bedelinin 2015 yılı ... Fiyat Kitabı 142. Sayfasında yer alan 5,62 TL montaj birim fiyatı ile örtüştüğü,... kayıtları ile hakediş raporlarının uyumlu olduğu, 3-)220 volt 40 amper anahtarlı otomatik sigortaların birim fiyatına ilişkin, kesin hakedişe kadar sigortaların birim fiyatının 15,18 TL'den ödendiği, kesin hakedişte 3,30 TL'ye düşürüldüğü, 2015 yılı... kayıtlarında 4,77 TL olduğu, montaj fiyatının 15,18 TL olduğu, sunulan yapım sözleşmesinin montaj birim fiyatının ise 3,30 TL olduğunun görüldüğü, 4-)sonuç olarak; A-)ihzarat kesintisinin kabulü halinde; -ihzarat kesintisinin yapılmasının uygun olduğu,-220 Volt 40 Amperlik sigorta malzeme birim fiyatından hesaplama yapılırsa; davacıya ödenmesi gereken hakediş tutarının; 2015 yılı ... kitabındaki 4,77 TL üzerinden hesaplandığında 4,77*8.058 = 38.436,66 TL olduğu, bu durumda davacıya 3,3*8.058 = 26.591,40 TL hakediş çıkarıldığına göre davacının hakedişine 38.436,66 TL- 26.591,40 TL = 11.845,26 TL ilave edilmesi gerektiği,-220 Volt 40 Amperlik sigorta montaj birim fiyatından hesaplama yapılırsa; davacıya ödenmesi gereken hakediş tutarının; 2015 yılı ... kitabındaki 15,18 TL üzerinden hesaplandığında 15,18*8.058 = 122.320,44 TL olduğu, bu durumda davacıya 3,3*8.058 = 26.591,40 TL hak ediş çıkarıldığına göre davacının hakedişine 122.320,44 TL- 26.591,40 TL = 95.729,04 TL daha ilave edilmesi gerektiği,B-)ihzarat kesintisinin kabul edilmemesi halinde ise; -220 Volt 40 Amperlik sigorta malzeme birim fiyatından hesaplama yapılırsa; 11.845,26 TL'ye 23.724,29 TL tutarında ihzarat kesintisi daha ilave edilmesi ile; 35.569,55 TL,-220 Volt 40 Amperlik sigorta montaj birim fiyatından hesaplama yapılırsa; 95.729,04 TL'ye 23.724,29 TL tutarında ihzarat kesintisi daha ilave edilmesi ile; 119.453,33 TL, daha ilave edilmesi gerektiği\" şeklinde görüşte bulunulmuştur.Aynı bilirkişi heyetinden alınan 06/11/2020 tarihli ek raporda ise; \"genel olarak aynı görüşler korunmuş, sadece kök rapordaki kablo montaj bedeline 3.390,55-TL eklenebileceği\" belirtilmiştir.HMK'nın 355/1. Maddesi gereğince istinaf itirazları doğrultusunda dosya kapsamı değerlendirildiğinde;Taraflar arasında yapılan 12.04.2016 tarihli \"elektrik dağıtım şebekeleri yg dağıtım hatları yapım işlerine ilişkin\" sözleşme hükümleri ile yukarıda sonuç kısımları özetlenen 02.03.2020 tarihli kök ve 03.11.2020 tarihli ek bilirkişi heyeti raporları, sözleşmenin 6.1. Maddesindeki; “Yüklenici tarafından teklif edilen 2015 yılı ... kitabında yer alan birim fiyatları ve ... özel pozlar birim fiyatları üzerinden 025 indirim oranı uygulanarak elde edilen teklif birim fiyatlar üzerinden akdedilmiştir.” düzenlemesi, bu maddenin atıf yaptığı 2015 yılı ... Fiyat kitabında yer alan birim fiyatları, davalı tarafça sunulan ve \"birim fiyatların yer aldığı yapım sözleşmesinin son dört sayfasının\" imzasız olması, 220 Volt 40 Amper anahtarlı otomatik sigortaların birim fiyatının kesin hakedişe kadar 15,18 TL üzerinden ödenmesi ve kablo montajı için kesin hakedişe kadar ödeme yapılan birim fiyatlar göz önünde bulundurulduğunda, davacının kablo montaj ve anahtarlı otomatik sigorta bedelleri talebi bakımından 2015 yılı ... kitabında ve önceki hakedişlerde yer alan birim fiyatların ve bilirkişi heyeti tarafından kök ve ek raporlarda bu fiyatlara göre yapılan hesaplamaların esas alınmasının yerinde olduğu,Ancak, dava dilekçesinde \"anahtarlı otomatik sigorta bedelleri\" talebi bakımından, bunların birim fiyatının 15,18 TL yerine 3,30 TL olarak belirlenmesi nedeniyle oluşan eksik ödemenin tahsili istendiği ve davaya konu sözleşme de montaja ilişkin olduğu halde, kök ve ek raporlarda tercih hakkı takdiri mahkemeye bırakılarak, bu talep kalemi bakımından 2015 yılı ... kitabındaki \"malzeme birim fiyatı (4,77 TL)\" ve \"montaj birim fiyatı (15,18 TL)\" üzerinden yapılan iki ayrı hesaplama neticesinde bulunan 11.845,26 TL ve 95.729,04 TL'lik eksik ödeme miktarlarının her ikisinin de davacının alacağı belirlenirken dikkate alınmasının ve dava dilekçesindeki talep kalemlerine \"sigorta malzeme bedeli\" şeklinde ekleme yapan ıslah dilekçesi doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğu, yukarıda açıklandığı üzere \"anahtarlı otomatik sigorta bedellerine\" ilişkin hesaplamalardan sadece \"montaj birim fiyatı (15,18 TL)\" üzerinden bulunan 95.729,04 TL'nin dikkate alınması gerektiği, bu rakama ek raporda hesaplanan 3.390,55 TL \"kablo montaj bedeli\" eklendiğinde davacının sübut bulan toplam alacağının 99.119,59 TL olarak bulunduğu, buna göre davalı vekilinin istinaf başvurusunun sadece 11.845,26 TL bakımından yerinde olduğu, sair istinaf itirazlarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulü ile, yerel mahkeme kararının HMK'nın 353/1-b-2. bendi gereğince kaldırılarak, davanın kısmen kabulüne dair yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;A)1- Davalı vekilinin istinaf talebinin KABULÜNE, 2-İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 23/02/2021 tarih ve 2017/668 Esas, 2021/164 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3- Davanın KISMEN KABULÜ ile, 99.119,59 TL'nin, dava tarihi olan 21.07.2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE, Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
B) İLK DERECE MAHKEMESİ YÖNÜNDEN:1-Alınması gereken 6.770,85-TL nispi karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin olarak yatırılan 575,93 TL peşin harç ile 1.724,23 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 2.300,16 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.470,69-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 2-Davacı tarafından yatırılan 575,93 TL peşin harç ile 1.724,23 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 2.300,16 TL harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,3-Davacı tarafından yapılan 214,50-TL tebligat ve posta gideri, 1.500,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.714,50-TL yargılama giderinden davanın kabul/red oranına göre takdiren 1.261,72 TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye miktarın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,4-Davalı tarafından yapılan herhangi bir masraf bulunmadığından bu konuda karar verilmesine YER OLMADIĞINA,5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 30.000,00-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesaplanan 30.000,00-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,7-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde yatıran tarafa İADESİNE,
C) İSTİNAF İNCELEMESİ YÖNÜNDEN:1-Davalı tarafından yatırılan 59,30+1.835,70=1.895,00-TL istinaf karar harcının hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde kendisine İADESİNE, 2-Davalı tarafından yapılan 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 31,50 TL posta gideri olmak üzere toplam 193,60 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı tarafa VERİLMESİNE,3-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 362/1-a bendi gereğince KESİN olmak üzere18/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.