T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
40. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
DOSYA NO: 2021/1485
KARAR NO: 2024/1516
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 25/05/2021
NUMARASI: 2017/311 (E) - 2021/353 (K)
DAVANIN KONUSU: Tazminat
KARAR TARİHİ: 31/10/2024
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... Sigorta AŞ'ye ZMSS ve Genişletilmiş Kasko Sigorta poliçesiyle sigortalı, davalı ...'a ait, ...'nın idaresindeki ... plakalı araç ile seyir halinde iken Libya İstanbul Başkonsolosluğu'na ait, Başkonsoloslukta mali ateşe olarak görev yapan davacının idaresindeki araca çarpması sonucu davacının yaralandığını ve araçta ağır hasar oluştuğunu, aracın kullanılamaması nedeniyle günlük 35 TL taksi ücreti, tedavi için 2.500 TL ödendiğini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile tedavi gideri, araç değer kaybı ve taksi ücretlerinden oluşan 2.000 TL maddi tazminat ve 10.000 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 12.000 TL'nin olay tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiş; 07/04/2021 tarihli ıslah dilekçesiyle 31.171,60 TL geçici iş göremezlik tazminatının davalılar ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen, 2.507,06 TL tedavi giderinin davalı Sosyal Güvenlik Kurumundan, 50 TL ulaşım gideri ile 10.000 TL manevi tazminatın davalılar ..., ... ve ... Sigorta AŞ'den olay tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir. Davalı ... Sigorta AŞ vekili ile davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçelerinde, davanın reddini savunmuşlardır. İlk derece mahkemesince; davacı ... tarafından, davalılar ... Sigorta AŞ, ... ve ... aleyhine açtığı geçici iş göremezlik tazminat talebinin kabulü ile 31.171,60 TL iş görmezlik tazminatının davalı sigorta şirketi yönünden 10/03/2017 temerrüt tarihinden, diğer davalılar yönünden ise kaza tarihi olan 29/12/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine; davacı tarafından, davalılar ... Sigorta AŞ, ... ve ... aleyhine ulaşım bedeli alacağı olarak açılan davanın kabulü ile taleple bağlı kalınarak 50 TL'nin dava tarihi olan 31/03/2017'den itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine; davacı tarafından davalılar ... Sigorta AŞ, ... ve ... aleyhine açılan manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile tarafların ekonomik ve sosyal durumu, kazanın oluş şekli ve kusur oranı, paranın satın alma gücü nazara alınarak 5.000 TL manevi tazminatın davalı sigorta şirketi yönünden 10/03/2017 temerrüt tarihi, diğer davalılar yönünden ise kaza tarihi olan 29/12/2016 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine; davalı SGK aleyhine açılan tedavi gideri alacağının kısmen kabulü ile 501,73 TL alacağın dava tarihi olan 31/03/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir. Davalı ... Sigorta AŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacının müvekkil şirket aleyhine geçici iş göremezliğe ilişkin talebi bulunmadığını, hükmedilen geçici iş göremezlik tazminatı poliçe teminat kapsamında olmayıp Trafik Sigortası Genel Şartları ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu gereği SGK tarafından ödenmesi gerektiğini, kaza nedeniyle sürekli maluliyet oluşmamasına rağmen manevi tazminata hükmedilmiş olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Davalılar ... ve ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; iddia ve savunmanın değiştirilmesi ve genişletilmesi yasağına aykırı olarak birden çok kez taleplerini değiştiren, artıran ve feragat manasına gelecek şekilde azaltan davacının işbu usule aykırı işlemlerinin mahkemece dikkate alınmadığını, yağmurlu bir günde zeminin ıslak olması nedeniyle hızını azaltmak ve daha temkinli bir sürüş yapmak zorunda iken bu hususlara riayet etmeksizin trafik kurallarına aykırı olarak müvekkili ...'ya somut gerçeğe aykırı biçimde %100 kusur atfedildiğini, davacının iş göremez olarak geçirdiği tek bir gün dahi olmamasına karşın davacının zenginleşmesine hizmet edecek geçici iş göremezlik tazminatına hükmedilmiş olduğunu belirterek, icranın geri bırakılmasını ve ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.Davalı SGK vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; işbu davada görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemeleri olup davanın görev yönünden reddi gerektiğini, dava tarihi itibariyle dava konusu alacak bakımından zamanaşımı süresinin dolduğunu, davacı tarafından müvekkili kuruma yazılı olarak başvuru yapılmadığını, hükme esas alınan raporun denetime elverişli olmadığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda:Dava, tedavi gideri, araç değer kaybı ve taksi ücretlerinden oluşan maddi tazminat ve manevi tazminat talebine ilişkindir. Yargılaması devam eden bir davada ıslah ile ikinci bir talepte bulunulmasına yasal olanak bulunmamaktadır. Davacının dava dilekçesini tamamen ıslah ederek dava konusunu değiştirebilmesi mümkün ise de, yeni dava konusu önceki dava konusunun yerine geçecek ve yine tek bir dava söz konusu olacaktır. Dava konusu olmayan bir istemin ıslah yoluyla dava kapsamına alınması mümkün değildir. Dava dilekçesinde, davacı vekili tarafından geçici veya sürekli iş göremezlik tazminatı talep edilmemiş olması ve buna göre iş göremezlik tazminatı konusunda usulüne uygun açılmış bir dava bulunmadığı dikkate alındığında, mahkemece \"geçici iş göremezlik\" tazminatına hükmedilmesi doğru olmamıştır. Bu nedenle davalılar vekillerinin geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu olmadığına ilişkin istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmesi gerekmiştir. Mahkemece alınan 08/04/2019 ve 24/02/2020 tarihli kusur bilirkişi raporlarına göre davalılara ait aracın sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, alınan kusur raporu ile kaza tespit tutanağının örtüştüğü ve olayın oluşuna uygun düştüğü nazara alındığında kusura yönelik istinaf itirazı yerinde görülmemiştir. Karayolları Trafik Kanunu'nda manevi tazminat konusunda özel bir düzenleme yapılmadığından trafik kazası nedeniyle oluşan cismani zarar nedeniyle manevi tazminat talep edilmesi halinde TBK'da manevi tazminata ilişkin hükümler uygulanacaktır. TBK'nın \"manevi tazminat\" başlıklı 56/1. maddesine göre, \"Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir.\" TBK’nin 56/1. maddesi gereğince, hükmedilecek para, zarara uğrayanda manevi huzur duygusunu doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir. O halde, tazminatın miktarı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerektiği kadar olmalıdır. Hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Manevi tazminat takdir edilirken, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, davacının uğradığı zararın kapsamı, davalının sorumluluğunun niteliği, kusur oranları ve özellikle caydırıcı bir etki doğuracak düzeyde olması gerektiği de göz önünde tutularak, meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen tutarlara hükmedilmesi gerekmektedir. Bu açıklamalar çerçevesinde, somut uyuşmazlıkta kazanın oluş şekli, kusur durumu, davacının yaralanmasının mahiyeti ve iyileşme süresi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ve İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesi birlikte değerlendirildiğinde, TBK'nın 56/1.maddesi kapsamında davacı lehine hükmedilen manevi tazminat miktarının, manevi tazminat müessesinin amacına ve hakkaniyete uygun olduğu kanaatine varılmıştır. Bu nedenle davalı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazı da yerinde değildir. Davalı SGK vekilinin istinaf itirazları yönünden: Mahkemece SGK aleyhine tedavi gideri tazminatının 501 TL miktarla, kısmen kabulüne karar verilmiştir. HMK'nin 341/2. fıkrasına göre miktar veya değeri Üçbin Türk Lirasını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. HMK'nin 341/4. fıkrasına göre ise alacağın tamamının dava edilmiş olması durumunda, kararda asıl talebinin kabul edilmeyen bölümü üç bin Türk Lirasını geçmeyen taraf, istinaf yoluna başvuramaz. Ayrıca HMK'nin ek 1. maddesinin 1. Fıkrasında; \"HMK'nin 341. maddesindeki parasal sınırın her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, önceki yılda uygulanan parasal sınırların; o yıl için 04/01/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 298. maddesi hükümleri uyarınca Maliye Bakanlığınca her yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle uygulanır. Bu şekilde belirlenen sınırların on Türk lirasını aşmayan kısımları dikkate alınmaz.\" hükmünün yanı sıra, aynı maddenin 2. fıkrasında; \"HMK'nin 341. maddesindeki parasal sınırların uygulanmasında hükmün verildiği tarihteki miktarın esas alınacağı\" düzenlenmiş bulunmaktadır. Yeniden değerleme oranındaki artış sonucu yerel mahkeme hükmünün verildiği 2021 yılı için HMK'nin 341/2. maddesindeki kesinlik sınırı 5.880 TL olacaktır. Bu halde davanın reddedilen kısmının kararın verildiği tarih itibarı ile 2021 yılı için öngörülen kesinlik sınırının altında kalması nedeniyle, davalı SGK vekilinin ilk derece mahkemesince verilen karar için HMK'nin 341/4. maddesi gereğince istinaf hakkı yoktur. Sonuç olarak; SGK vekilinin istinaf dilekçesinin HMK'nin 352/1-b maddesi gereğince reddine, davalı ... Sigorta AŞ vekili ile davalılar ... ve ... vekilinin istinaf başvurusunun (geçici iş görmezlik talebi yönünden) HMK'nin 353/1-b-2 maddesi gereğince kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının geçici iş görmezlik tazminatı yönünden düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: A-Davalı SGK vekilinin ilk derece mahkemesi kararına yönelik istinaf dilekçesinin, HMK'nin 352/1-b maddesi gereğince reddine, B-Davalı ... Sigorta AŞ vekili ile davalılar ... ve ... vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı kabulü ile, Yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının, HMK'nin 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılmasına, Buna göre: 1-Davacı tarafından, davalılar ... Sigorta AŞ, ... ve ...'ya karşı, geçici iş göremezlik tazminatı bakımından usulüne uygun açılmış bir dava bulunmadığından, bu talep yönünden esasa ilişkin karar verilmesine yer olmadığına, 2-Davacı tarafından, davalılar ... Sigorta AŞ, ... ve ... aleyhine ulaşım bedeli tazminatı olarak açılan davanın kabulü ile taleple bağlı kalınarak 50 TL'nin dava tarihi olan 31/03/2017 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 3-Davacı tarafından, davalılar ... Sigorta AŞ, ... ve ... aleyhine açılan manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile tarafların ekonomik ve sosyal durumu, kazanın oluş şekli ve kusur oranı, paranın satın alma gücü nazara alınarak 5.000 TL manevi tazminatın davalı sigorta şirketi yönünden 10/03/2017, diğer davalılar yönünden ise kaza tarihi olan 29/12/2016 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 4-Davalı SGK aleyhine açılan tedavi gideri alacağının kısmen kabulü ile 501,73 TL tazminatın dava tarihi olan 31/03/2017 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile birlikte bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 5-Manevi tazminat ve ulaşım gideri talebi yönünden Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 344,97 TL ilam harcından peşin alınan 40,99 TL harcın mahsubu ile bakiye 303,98 TL harcın davalılar (davalı ... Sigorta AŞ 152,74 TL'den sorumlu olmak kaydıyla) ... Sigorta, ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına, 6-İstanbul Adli Tıp Kurumu Başkanlığının ... sayılı raporu nedeniyle tanzim olunan 26/10/2018 tarih ... numaralı fatura bedeli olan 562 TL'nin davalılar ..., ... ve ... Sigorta AŞ'den tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 7-Geçici iş göremezlik talebi yönünden usulünce açılmış dava bulunmadığı nazara alınarak, davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 8-Kabul edilen manevi tazminat davası yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 4.080 TL vekâlet ücretinin davalılar ..., ... ve ... Sigorta AŞ'den alınarak, kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine, 9-Reddedilen manevi tazminat davası yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca belirlenen 4.080 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak, kendisini vekille temsil ettiren davalılar ..., ... ve ... Sigorta AŞ'ye verilmesine, 10-Tedavi gideri talebi bakımından karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 501,73 TL vekâlet ücretinin davalı SGK'dan alınarak, kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine, 11-Tedavi gideri talebi bakımından reddedilen kısım yönünden AAÜT uyarınca 501,73 TL nispi vekâlet ücretinin davacıdan alınarak, kendisini vekille temsil ettiren davalı SGK'ya verilmesine, 12-Davacı tarafından sarf edilen 207,39 TL ilk gider, 3.700 TL bilirkişi ücreti, 680 TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 4.587,39 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranına göre hesaplanan 582,41 TL'sinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı SGK 52,63 TL'den sorumlu olmak kaydı ile) tahsili ile davacıya verilmesine, 13-Davalı ... tarafından sarf edilen 55 TL tebligat ve müzekkere giderinin kabul ve ret oranına göre hesaplanan 6,67 TL nin davacıdan tahsili ile davalı ...'ya verilmesine, 14-Davalı SGK tarafından yapılan 55 TL tebligat ve müzekkere giderinin red ve kabul durumu nazara alınarak takdiren 43,99 TL'nin davacıdan tahsili ile davalı SGK'ya verilmesine, 15-Karar kesinleştiğinde ve istek halinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine, 16-Davacı tarafça \"ıslah harcı\" açıklamasıyla yatırılan 105 TL'nin davacıya geri verilmesine, C-İstinaf İncelemesi Bakımından: 1-Davalı ... Sigorta AŞ ile davalılar ... ve ... tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harçlarının, istem halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından iadesine, 2-İstinaf aşamasında davalı ... Sigorta AŞ tarafından yapılan 12 TL posta ve tebligat gideri ile 162,10 TL istinaf başvuru harcının davacıdan tahsili ile davalı ... Sigorta AŞ'ye verilmesine, 3-İstinaf aşamasında davalılar ... ve ... tarafından yapılan 24,10 TL posta ve tebligat gideri ile toplam 324,20 TL istinaf başvuru harcının davacıdan tahsili ile davalılar ... ve ...'ya verilmesine, 4-İstinaf aşamasında SGK tarafından yapılan masrafların istinaf eden davalı SGK üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının İlk Derece Mahkemesince istinaf talebinde bulunan SGK'ya iadesine, 5-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekâlet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 6-İstinaf için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran taraflara iadesine, Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nin 362/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 31/10/2024