T.C. SAKARYA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/1317 - 2024/1825
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2024/1317
KARAR NO\t: 2024/1825
KARAR TARİHİ\t: 13/12/2024
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 13/12/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t:...\t(...)
ÜYE\t:...\t(...)
ÜYE\t:...\t(...)
KATİP\t:...\t(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: KOCAELİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DAVA TARİHİ \t: 29/12/2020
BİRL. DAVA TARİHİ\t: 05/12/2022
KARAR TARİHİ\t: 02/07/2024
NUMARASI\t\t : 2020/561 Esas - 2024/361 Karar
DAVACI\t:......
VEKİLİ\t:......
DAVALI\t:......
\t:......
VEKİLİ\t:......
Birleşen Kocaeli 2.Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/611 Esas sayılı dosyası;
DAVACI\t:......
VEKİLİ\t:......
DAVALILAR \t:1-.........
\t 2-.........
\t 3-..........
\t 4-..........
\t 5-..........
VEKİLİ\t: Av. .......
DAVA\t: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan), Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle)
HÜKÜM\t : Kararın kaldırılması-Gönderme
İSTİNAF EDEN : Davalı/birleşen dosya davacı vekili
Taraflar arasında görülen dava nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk derece mahkemesinin kararı davalı/birleşen dosya davacısı tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Asıl dosya davacı vekili dava dilekçesinde; 27/11/2018 Tarih, ... Nolu Fatura ile 81.502,60 TL'lik mal satışına ilişkin olan faturalar içeriği malların teslim edilmesine karşın davalı ödeme yapmadığı için Kocaeli 8. İcra Müdürlüğünün 2019/92813 esasında icra takibi başlatıldığı, davalı/borçlu vekilinin itirazı üzerine takibin durduğu, müvekkilin alacağı olduğundan davalının itirazının iptali ile takibin devamı, davalının haksız itirazı nedeniyle %20 den az olmamak kaydı ile inkar tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.
Birleşen dosya davacı vekili dava dilekçesinde; davacının Sekizmilim isimli şirkete mal verdiği, şirketin de borcuna karşılık olarak iki adet çek ile ödeme yaptığı, Arslanoğlu şirketi tarafından bankaya ibraz edilen 30.000,00 TL bedelli çek karşılıksız çıkınca müvekkiline iade edildiği, bu çekler sebebiyle müvekkili tarafından borcun ödemesinin yapılmasına rağmen Arslanoğlu şirketi tarafından icra takibi yapılarak fatura alacağı üzerinden müvekkilinin icraya verildiği, ...'ın hem Sekizmilim hem de Arslanoğlu şirketlerinin sahibi olduğu, müvekkilinin bu şirketlerden birine mal verdiği, diğerinden ise mal aldığı, müvekkilinin borcuna karşılık olarak teslim ettiği Denizbank İzmit Şubesi 55.000,00 TL bedelli çek bedelinin davalılardan alınarak müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı ile müvekkil arasında yapılan dava konusu faturadan kaynaklı alışverişten dolayı müvekkil borcun tamamını davacıya ödemiş olup, müvekkilin davacıya dava konusu faturadan dolayı hiçbir borcu bulunmadığından davanın reddini savunmuştur.
Birleşen dosya davalısı Arslanoğlu...Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın iş bu davada haksız olduğunu, müvekkili Arslanoğlu Firmasının davacıdan alacaklı olduğunu, davanın reddinin gerektiğini, ortada mevcut bir dava olduğunu, bu davada davacı tarafın bir borcuna karşılık bu dava konusu çeki verdiğini iddia ettiğini, davacının hem borcundan kurtulmak istediğini hem de çekin bedelini iade almak istediğini, haksız kazanç elde etmeye yönelik davanın reddi ile mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;...Ana dosya yönünden: Davanın kısmen kabulü ile, Davalının Kocaeli 8. İcra Müdürlüğünün 2019/92813 Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 61.064,78 üzerinden avans faiz oranı ile devamına, Alacak likit olduğundan hüküm altına alınan 61.064,78 TL üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine, Takipten sonra ödenen 25.000,00 TL’nin icra dosyasının infazı aşamasında gözetilmesine Fazlaya ilişkin talebin reddine Reddedilen kısım yönünden davalının kötü niyet tazminat talebinin reddine Birleşen 2022/611 E. Dosya yönünden, davanın reddine, karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı/birleşen dosya davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı/birleşen dosya davacı vekili istinaf dilekçesinde; müvekkilinin cari hesap ekstrelerine göre birleşen dosya davalısı Sekizmilim şirketine mal vermiş olup şirketin de borcuna karşılık müvekkiline 55.000 TL ve 30.000 TL bedelli iki adet çek verdiğini, yine müvekkilinin asıl dosya davacısı Arslanoğlu şirketinden birtakım emtialar alıp şirkete borçlu olduğunu, Sekizmilim ve Arslanoğlu şirketlerinin perde arkasındaki asıl sahibinin ise ... olduğunu, ... ile yapılan görüşmeler neticesinde ve kendisinin de direktifi ile şirketleri ve müvekkilinin şirketi arasındaki alacak-borç ilişkisinin kapanması maksatlı olarak bahse konu çekler ... ismli şahsa teslim edilerek müvekkilinin Arslanoğlu şirketine olan borcunun çek vasıtası ile kapatıldığını, bu teslim olgusunun yazılı delil ile ispatının yanında ... tarafından da kabul edildiği ve bu teslim olgusunun da her türlü delil ile ispatlandığı gerçeği karşısında yerel mahkemece hukuka aykırı bir şekilde borcun çek vasıtası ile ödenmiş olduğu olgusu kabul edilmemiş, asıl davanın kabul edildiği, birleşen dosyada ise yeterli şekilde tahkikat yapılmadığı, davalıların ikrarlarının nazara alınmadığı, birleşen dosya yönünden bilirkişi incelemesi yapılmadığı ve bu taleplerinin değerlendirilmediği, dosyada yeterli araştırmalar yapılmadan hüküm tesisi yoluna gidildiğini beyanla; istinaf başvurularının kabulü ile, yerel mahkeme kararının kaldırılarak, asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, İtirazın İptali istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
6100 Sayılı HMK, 6098 sayılı TBK, 6102 sayılı TTK,
3. Değerlendirme
Asıl Dava, satım sözleşmesinde teslimin gerçekleşmesine karşın bedelin ödenmemesi nedenine dayalı bakiye sözleşme bedeli için düzenlenen faturanın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali; birleşen dava satım sözleşmesi bedeli için verilen çekin karşılıksız çıktığı iddiasına dayalı çekin iadesi, olmadığı taktirde bedelin tahsili istemine ilişkindir.
İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.
Asıl dava davacısı, davalı ile aralarındaki satım sözleşmesi uyarınca, 28/11/2018 tarih, ... no'lu faturaya konu 81.502,60 TL'lik mal teslimi yapılmasına karşın sözleşme bedelinin ödenmediğinden Kocaeli 8. İcra Müdürlüğünün 2019/92813 esas sayılı dosyası ile başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiş; Davalı, fatura bedelinin 28/11/2018 tarihinde davacı Arslanoğlu Ltd. Şti adına olmak üzere Sekizmilim Ltd. Şti. Çalışanı ...'a 55.000 TL ve 30.000 TL bedelli iki çekin teslimi ve tahsili yoluyla ödendiğinden davacıya borcu bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddini savunmuştur.
Birleşen dava davacısı İrfan Fırat vekili dava dilekçesi ile, davalı Sekizmilim Ltd. Şti'ye verdiği ürün karşılığı olarak iki adet çek verildiği, Arslanoğlu şirketi tarafından bankaya ibraz edilen 30.000,00 TL bedelli çekin karşılıksız çıkması nedeniyle müvekkiline iade edildiği, bu çekler sebebiyle müvekkili tarafından borcun ödemesinin yapılmasına rağmen Arslanoğlu şirketi tarafından icra takibi yapılarak fatura alacağı üzerinden müvekkilinin icraya verildiği, ...'ın hem Sekizmilim hem de Arslanoğlu şirketlerinin sahibi olduğu, müvekkilinin bu şirketlerden birine mal verdiği, diğerlerinden ise mal aldığı, müvekkilinin borcuna karşılık olarak teslim ettiği Denizbank İzmit Şubesi E1-2276755 nolu, 13/01/2019 tarihli, 55.000,00 TL bedelli çek bedelinin davalılardan alınarak müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiş, davalı, davacının hem alacaklı hem borçlu olması mümkün olmadığından davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, asıl davanın kısmen kabulü ile takibin 61.064,78 TL üzerinden devamına; icra takibinden sonra dava açılmadan önce ödenen 25.000 TL'nin icra dosyasında infaz aşamasında dikkate alınmasına; birleşen davanın reddine dair verilen karar davalı/karşı davacı İrfan Fırat tarafından istinaf edilmiştir.
Ticari defterlerin delil olmasına ilişkin düzenleme HMK'nın 222. maddede yer almaktadır. Ticari defterlerin delil olarak incelenmesi yönünden HMK'nın 219 ve 220. madde hükümleri de gözetilmelidir.
Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).
Yukarıda yapılan açıklama ve sözü edilen kurallarla birlikte somut olay değerlendirildiğinde; Taraflar arasında görülen dava ticari dava olup, davalı da cevap dilekçesi ile hukuki ilişkiye karşı çıkmayarak taraflar arasında satım sözleşmesinin bulunduğu ve teslimin yapıldığı asıl dava yönünden sabittir. Bununla birlikte uyuşmazlık, sözleşme bedelinin ödenip ödenmediğidir. Mahkemece son düzenlenen rapor hükme esas alınarak sonuca gidilmiştir.Ancak, Mahkemece verilen hüküm eksik incelemeye dayalıdır.
Asıl dava yönünden, temerrüt tarihinden takip tarihine kadar isteyebileceği faiz miktarının tespiti ile takip tarihinden sonra ancak dava açılmadan önce yapılan kısmi ödemelerin TBK'nın 100. maddesi gözetilerek öncelikle ödeme tarihine kadar işlemiş faiz ve icra masraflarından kalanı da asıl alacaktan mahsup edilmek sureti ile davacının icra takip tarih itibari ile isteyebileceği alacak miktarı hakkında gerekçeli ve denetime elverişli ek rapor alınıp, davalının dava tarihinden sonra yaptığı ödemeler ve miktarları araştırılıp, bu ödemelerin tarih ve miktarları gösterilerek TBK'nın 100. maddesi gereğince icra dairesince infaz aşamasında nazara alınmasına karar verilmesi gerekirken dava açılmadan önceki ödemenin infaz aşamasında dikkate alınmasına karar verilmesi isabetsiz olmuştur.
Birleşen dava yönünden yapılan değerlendirmede; 6100 sayılı HMK'nın 119. maddesinde dava dilekçesinde bulunması gereken unsurlar sayılırken dava dilekçesinin diğer unsurları yanında açık bir şekilde talep sonucunu da içermesi gerektiği (ğ) bendinde açıkça hüküm altına alınmıştır. Gerçekten de talep sonucu dava dilekçesinin en önemli unsurudur. Talep sonucunu içermeyen bir dilekçe dava dilekçesi olarak nitelendirilemez. Zira, mahkemelerde dava dilekçesinin talep sonucuna göre hüküm kurmak durumundadır. Bu nedenlerle dava dilekçesinin en önemli unsuru olan talep sonucu açık olmalı, hiçbir kuşkuya yer vermeyecek şekilde davacının mahkemeden hangi konuda hukuki koruma istediğini açıkça belirtmelidir. Talep sonucunun açık olmaması durumunda mahkeme, talep sonucunu 6100 sayılı HMK'nın 31. maddesinde düzenlenen hakimin davayı aydınlatma ödevi kapsamında açıklattırmalıdır. Hakimin davayı aydınlatma ödevi hakim açısından bir yetki olduğu kadar zorunlu olarak yapılması gereken bir görev olarak yorumlanmalıdır. Öncelikle birleşen dava yönünden davacının talebi anlaşılamamaktadır. Yasal düzenlemeler kapsamında öncelikle davacının talebi açıklatılmalıdır. Sonrasında, dosya davalısı Sekizmilim şirketinin 2018, 2019 yıllarına ait ticari defter ve belgelerinin SMMM bilirkişi tarafından incelenmesine karar verilmiş ise de, birleşen dosya davalısına usulüne uygun tebligat çıkartılmasına rağmen ticari defterlerini defter inceleme gününde ibraz etmemiş ve birleşen dosya davacısına yemin delilinin hatırlatılması üzerine davacı tarafından yeminin ifası talep edilmediğinden yemin deliline dayanmaktan vazgeçilmiş sayılarak ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiş ise de, davacı defterlerinin asıl dava yönünden incelendiği, birleşen dosya davalıları ve ödemeleri yönünden incelenmediği, davacı yemin deliline davasını hasretmediği için davacının defterlerinin incelenmesine engel halin olmadığı, bu nedenle taraf defterleri incelenip, yemin deliline gerekirse başvurularak sonuca gidilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olmuştur.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle; davalı/birleşen dosya davacı tarafın istinaf talebi yerinde görülmekle yukarıda belirtilen nedenlerle yerel mahkemenin kararı yerinde olmadığından kaldırılmasına ve dairemiz kararına uygun şekilde yeniden karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davalı/birleşen dosya davacısının istinaf başvurusunun KABULÜNE,
1-KOCAELİ 2.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 02/07/2024 tarih, 2020/561 E - 2024/361 K sayılı kararının KALDIRILMASINA,
2-Dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde yeniden karar verilmek üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-Davalı/birleşen dosya davacısı tarafça yatırılan istinaf maktu karar harcının (427,60 TL) ve istinaf nispi karar harcının (1.043,00 TL) istek halinde iadesine,
4-Yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,
5-İstinaf kararının ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6, maddesi gereğince KESİN olmak üzere 13/12/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
...
Başkan ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Üye ...
¸e-imzalıdır
...
Katip ...
¸e-imzalıdır