T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2021/1702
KARAR NO:2024/1974
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:26/04/2021
NUMARASI:2018/159 E. - 2021/343 K.
DAVANIN KONUSU:Tazminat
Taraflar arasındaki tazminat davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacının ... adı altında araç kiralama işi ile iştigal ettiğini, dava konusu ... plakalı aracın ...Şti.'ne aylık olarak kiralandığını, aracın 2017 model, ... odluğunu, aracın uzun vadeli kiralama yapıldığı dönem içerisinde, 6552 km'de iken ... istasyonundan alınan mazot neticesinde, muhtemelen mazot kirli/sulu olması sebebi ile 22.09.2017 tarihinde arıza verdiğini, aracın davalı ... şirketi tarafından verilen ... aktivite numarası ile taşıt tanıma sistemi kapsamında devamlı suretle davalıya ait istasyonlardan mazot aldığını, arızanın giderilmesi için, araç yol yardım servisi çağırılarak ... servisi olan ... aracın çekildiğini servis teslim formu başlıklı evrakta acil yapılması gerekenlerin kırmızı başlıklı olarak belirtildiğini, araçtaki yakıtın aşırı pis ve sulu yakıt olması sebebi ile yakıt sisteminin arızalandığının, sebebin yakıttan olduğunun ve sistemin değişmesi gerektiğinin belirtildiğini, davacının servisin belirttiği parçaları kendi almak sureti ile aracını sanayide yaptırmaya karar verdiğini, tedarikçi ...Şti.Tarafından 3 adet fatura düzenlendiğini, bunların 20.11.2017 tarihli, ... numaralı, 3462.25TL bedelli,... sıra numaralı, 4.479,75 TL bedelli ve ... sıra numaralı, 3.136,60TL bedelli faturalar olduğunu, alınan parçalarla birlikte araç ...'a ait serviste 1.498,60TL bedelle tamir/işçilik ile aracın yapıldığını, davacının davalıdan arızaya konu olan aracın hangi tarihte hangi istasyonlardan mazot aldığını görmek adına evrak istediğini, gelen evrakta davacı aracının ... ve ... bayilerinden mazot alımı yaptığının görüldüğünü, yetkili servisin mazottan aldığı numunelerde, davacıya mail ortamında yakıt kaynaklı bir arıza olduğunu gösteren bir açıklama yapıldığını, davalı tarafından gelen yazı cevabında ise, istasyonlardan alınan numunelerde herhangi bir aykırılığa rastlanılmadığının bildirildiğini, arızanın 22.09.2017 tarihinde yapıldığı dikkate alındığında, alınan numunelerin 03.10.2017 tarihinde alınması sebebi ile akaryakıtların örtüşmemesinin muhtemel olduğunu, hal böyle olunca davacının Eyüp ...Noterliği'nin 06.10.2017 tarihli, ... yevmiye numarası ile davalıya ihtarname keşide ederek, uğranılan zararın tazminini talep ettiğini, tebliğe rağmen hiçbir suretle cevap verilmediğini ileri sürerek, ihtarnamenin tebliğ tarihi olan 09.10.2017 tarihinden itibaren işleyecek bankalarca uygulanan en yüksek ticari faiz ile 14.352,24 TL'nin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili, savunmasında özetle; davacı aracının 22.09.2017 tarihinde aldığı ayıplı mal sebebiyle arıza verdiğini iddia edilmekteyse de davanın ayıp bildirimi için gereken 30 günlük hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, ayıplı olduğunu iddia edilen akaryakıtın davalının bayiinden satın alındığını, davalı ile davacı arasında doğrudan bir mal alım-satımı işlemi olmadığını, davalının petrol tevzi şirketi olarak, bayilerine akaryakıt satışı yaptığını, direkt olarak üçüncü şahıslara ve tüketicilere bir satışı olmadığını, bunların davalının acentesi, şubesi, irtibat bürosu vasfında olmadığını, akaryakıt istasyonlarındaki her türlü ticari faaliyetlerini münhasıran kendi nam ve hesaplarına yürüttüklerini, bu faaliyetleri sırasında gerek çalışanları ve gerekse müşterileri ve 3.şahıslarla ilgili hukuki, ticari ve mali tüm ilişkileri ve bundan doğan her türlü sorumlulukların tamamen bayilere ait olduğunu, ayrıca davalının Petrol Piyasası mevzuatı gereği düzenli olarak denetlenen ve bu sebeple de standartlar dışında olması imkânı olmayan ürünlerini, bayiine satıp, teslim etmekle, edimini tam olarak ifa etmiş sayıldığını, mevzuat gereği bayilerini de düzenli olarak denetlediğini, mevzuata aykırı bir durumun tespiti halinde gereken tedbirleri de aldığını, kaldı ki, olayda araçtaki arızanın yakıt kaynaklı olduğu yolunda bir tespit bulunmadığı gibi, hangi istasyondan alınan yakıtın arızaya yol açtığının da belirtilmediğini, davalının eylemi ile davacının uğradığını iddia ettiği zarar ve aldığını iddia ettiği ayıplı mal arasında bir illiyet bağı olmadığını, bu sebeple davanın davalı yönünden pasif husumet yokluğu sebebiyle de reddedilmesi gerektiğini, aracın hangi istasyondan ne miktar ve ne zaman mazot aldığı, mazot aldıktan ne kadar süre sonra arızalandığına dair herhangi bir bilgi verilmediğini, belge de sunulmadığını, taşıt tanıma sistemi, takılı olduğu araca alınacak tüm akaryakıtın münhasıran davalı bayilerinden alınmasını fiziken engel teşkil etmediğini, bu sistem içinde olunsa da, bulunulan güzergahta davalı bayii yoksa, pekala başka bir istasyondan da akaryakıt alınmış olabileceğini, araçta meydana gelen arızanın yakıt kaynaklı olduğunun iddia edebilmesi için olayın vukuu bulduğu gün ve saatlerde, hem yakıtın alındığı istasyondaki yakıt tankından ve hem de aracın yakıt deposundan prosedürlere uygun olarak alınacak numuneler üzerinde yetkili laboratuarlarda analiz yaptırılması ya da bu amaçla davalıya müracaat edilmesi ve analiz sonucuna göre davalının bayiinin davacıya sattığı yakıtın standart dışı olduğunun tespit edilmiş olması gerektiğini, davacının da dilekçesinde belirttiği gibi aynı gün yapılmış bir analiz bulunmadığını, yakıtla ilgili olarak yapılan tek analizin davalı tarafından yapıldığını, 03.10.2017 tarihli bu rapora göre davacının beyanına göre Beşiktaş/Ihlamur’daki akaryakıt istasyonundan alınan numunenin temiz ve standartlara uygun çıktığını, davacının aracından alınan numunede ise bulanıklık ve su tespit edildiğini, bu durumda, davacının aracındaki yakıtın, (istayondan alınan numune analizine göre specler dahilindeki) istasyondan satın alınan yakıt olmadığının âşikâr olduğunu, araç numunesi ile istasyondaki tanktan alınan numunenin farklı çıkması, araca başka yerden akaryakıt alınmış olabileceği ya da araca ait yakıt tankının dibinde başka kimyasal nedenlerle su birikmiş olabileceği sonucunu akla getirdiğini, özel servisin, yakıt analizi yapmadan, gıyabında yaptığı tespit ve araçtaki arızaya, davalının bayiinden alınan yakıtın sebep olduğu yolundaki beyan, görüş ve düşüncelerinin afaki olduğunu bağlayıcı olmadığını, davacının talep ettiği onarım, parça ve işçilik maliyetinin de fahiş olduğunu, su karışık mazot kullanılması sebebiyle meydana gelebilecek arızanın ne olduğu, tamiratın münhasıran bu parçalarla ilgili olup olmadığının da belli olmadığını, kaldı ki, dava konusu aracın bakımlarının tam ve zamanında yapıldığı hususunun da belli olmadığını, davacının ya da aracı kullanan kişinin, bu zararın azalması için ne gibi bir çaba gösterdiğini gerçekten davalının bayiinden akaryakıtı aldıktan sonra mı arızanın oluştuğu, bu arada başka bir yerden daha akaryakıt alıp almadığı, araçta meydana geldiği ileri sürülen zararın gerçekten bu sebeple mi olup olmadığının da belli olmadığını, dava dilekçesine ekli ihtarnamenin tebellüğ şerhi ile ilgili bir bilgi/belge olmadığından, ihtarname ile bildirim yapıldığı iddialarını da kabul etmediklerini, davalının daha evvel temerrüde düşürülmediğinden ve esas olarak ödenmesi gereken bir rakam olacaksa, işbu davanın sonunda belirlenmiş olacağından, ihtarnamenin tebliğ edildiği tarihinden itibaren işleyecek faiz taleplerini de kabul etmediklerini, ayrıca taraflar arasında herhangi bir sözleşme ve ticari ilişki de bulunmadığından, ticari faiz taleplerinin de yasaya ve hukuka aykırı olduğunu, davacının, ayıplı olduğunu iddia ettiği yakıtın hangi istasyondan alındığını bildirmesi durumunda sorumluluk o istasyon işleticisi bayie ait ve râci olacağından, davanın ilgili bayie ihbarını da talep ettiklerini ileri savunarak, davanın reddini istemiştir. .
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; \"... Mahkememizce görülüp karara bağlanan davanın, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 112. maddesine dayalı ayıplı mal satışı nedeniyle, kötü ifadan dolayı uğranılan dolaylı zararların tazmini istemine ilişkin olduğu, yukarıda anılan yasal düzenlemeler ve açıklamalara göre, somut olayda; davacının, zararı ile davalının eylemi (satılan yakıt) arasındaki illiyet bağını ispat etmesi gerektiği, davacı şirketin, araçlarında meydana gelen arızaların, davalıdan satın aldığı yakıttan meydana geldiğini somut ve teknik delillerle ortaya koymak zorunda olduğu, Tamir yapan servislerin tutanakları ve davacı beyanlarının, davacıya ait aracın araçtaki yakıtın aşırı pis ve sulu yakıt olması sebebiyle yakıt sisteminin arızlanmasına ilişkin olduğu, ancak bu durumun tek başına, sözkonusu arızaların davalıdan alınan yakıttan kaynaklandığı, davalıdan alınan yakıtın ayıplı olduğu, davalıdan alınan yakıtın araçta arızaya neden olduğuna ilişkin bir kanaat oluşturmayacağı, bu iddianın ancak somut ve teknik bir delillerle ortaya konulabileceği, bu bağlamda mahkememizce taraf iddia ve savunmaları kapsamında tüm delillerin toplandığı ve tamamen teknik inceleme sonucu ortaya çıkacak hususlara ilişkin olarak, konusunda uzman bilirkişi heyetine inceleme yaptırıldığı ve raporlar alındığı, alınan raporlar sonucu, ... plakalı araca ait arızaların ...- ... alınan \"Kirli Yakıt Kayaklı\" olduğunun ve araçta meydana gelen toplam hasarın giderilmesi içim yapılan masrafların 12.752.24 TL ve aracın serviste kaldığı sürece araçtan yoksun kalınan bedelin de, 533,33 TL olduğu ve ayrıca meydana gelen zarardan dolayı, EPDK uyarınca verilen sözleşmeli bayilerini olası usulsüzlüklere ve yakıt numunelerini alması konusunda denetim yetkisine sahip olan ve aynı zamanda, müteselsilen ticari ismini ve logosunu taşıyan akaryakıt satış istasyonlarının dağıtıcısı olan S... A.Ş.'nin de hasarın giderilmesinde sorumlu olduğu ve kendisine husumet yöneltileceği sonuç ve vicdani kanaatine ulaşıldığından, davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde ara karar kurulmuştur...\" gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile 13.255,57 TL'nin temerrüt tarihi olan 09/10/2017 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.Bu karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacı aracının 22.09.2017 tarihinde aldığı ayıplı mal sebebiyle arıza verdiğini iddia etmekteyse de, davanın 15.02.2018 tarihinde ayıp bildirimi için gereken 30 günlük hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, davacı ile davalı arasında doğrudan bir mal alım-satımı işlemi olmadığını, davalının bayilerine akaryakıt satışı yaptığını, direkt olarak üçüncü şahıslara ve tüketicilere bir satışı olmadığını, akaryakıt istasyonlarındaki her türlü ticari faaliyetlerini münhasıran kendi nam ve hesaplarına yürüttüklerini, bu faaliyetleri sırasında gerek çalışanları ve gerekse müşterileri ve 3.şahıslarla ilgili hukuki, ticari ve mali tüm ilişkileri ve bundan doğan her türlü sorumluluğun bayilere ait olduğunu, davalıya rücu edilemeyeceğini, bayilerin bu faaliyetleri sırasında gerek çalışanları ve gerekse müşterileri ve 3.şahıslarla ilgili hukuki, ticari ve mali tüm ilişkileri ve bundan doğan her türlü sorumlulukların tamamen bayilere ait olduğunu, ayrıca davalının Petrol Piyasası mevzuatı gereği düzenli olarak denetlenen ve bu sebeple de standartlar dışında olması imkânı olmayan ürünlerini, bayiine satıp, teslim etmekle, edimini tam olarak ifa etmiş sayıldığını, mevzuat gereği bayilerini de düzenli olarak denetlediğini, mevzuata aykırı bir durumun tespiti halinde gereken tedbirleri de aldığını, kaldı ki, olayda araçtaki arızanın yakıt kaynaklı olduğu yolunda bir tespit bulunmadığı gibi, hangi istasyondan alınan yakıtın arızaya yol açtığının da belirtilmediğini, davalının eylemi ile davacının uğradığını iddia ettiği zarar ve aldığını iddia ettiği ayıplı mal arasında bir illiyet bağı olmadığını, bu sebeple davanın davalı yönünden pasif husumet yokluğu sebebiyle de reddedilmesi gerektiğini, davacının dava dilekçesinde, aracın hangi istasyondan ne miktar ve ne zaman mazot aldığı, mazot aldıktan ne kadar süre sonra arızalandığına dair herhangi bir bilgi verilmediği gibi, belge de sunulmadığını, taşıt tanıma sistemi, takılı olduğu araca alınacak tüm akaryakıtın, müvekkili bayileri dışında bir başka istasyondan alınmasına fiziken engel teşkil etmediğini, bu sistem içinde olunsa da, bulunulan güzergahta davalı bayii yoksa, pekala başka bir istasyondan da akaryakıt alınmış olabileceğini, meydana gelen arızanın yakıt kaynaklı olduğunun iddia edilebilmesi için, olayın vukuu bulduğu gün ve saatlerde, hem yakıtın alındığı istasyondaki yakıt tankından ve hem de aracın yakıt deposundan prosedürlere uygun olarak, soğuk zincir bozulmadan alınacak numuneler üzerinde yetkili laboratuvarlarda analiz yaptırılması ya da bu amaçla davalıya müracaat edilmesi ve analiz sonucuna göre davalı bayiinin, davacıya sattığı yakıtın standart dışı olduğunun tespit edilmiş olması gerektiğini, davacının da dilekçesinde belirttiği gibi aynı gün yapılmış bir analiz olmadığını, olayda yakıtla ilgili olarak yapılan tek analizin davalı tarafından yapıldığını ve 03.10.2017 tarihli bu rapordan da anlaşılacağı üzere davacının şikayetinde bildirdiğine göre Beşiktaş/Ihlamur’daki akaryakıt istasyonundan alınan numunenin temiz ve standartlara uygun çıktığını, davacının aracından alınan numunede ise bulanıklık ve su tespit edildiğini, bu durumda, davacının aracındaki yakıtın, istasyondan satın alınan specler dahilindeki yakıt olmadığının âşikâr olduğunu, araç numunesi ile istasyondaki tanktan alınan numunenin farklı çıkmasının, araca başka yerden akaryakıt alınmış olabileceği ya da araca ait yakıt tankının dibinde başka kimyasal, fiziksel nedenlerle su birikmiş olabileceği sonucunu akla getirdiğini, özel servisin, yakıt analizi yapmadan, davalının gıyabında yaptığı tespit ve araçtaki arızaya, davalı bayiinden alınan yakıtın sebep olduğu yolundaki beyan, görüş ve düşüncelerin afaki olduğunu, davacının sunduğu listeye göre Ihlamur istasyonundan 19.09.2017 tarihinde akaryakıt alındıktan 3 gün sonra arıza oluştuğu iddia edildiğini, halbuki 21.09.2017 tarihinde ... istasyonundan yakıt alındığını, belki de aracın arızalandığı gün bir başka dağıtım şirketi bayiinden de yakıt alınmış olabileceğini, ancak, arızanın ortaya çıkmasından sonra davacının şikâyetinin Ihlamur istasyonu ile ilgili olduğundan, bu istasyondaki tanktan numune alınarak analiz ettirildiğini, işbu dava devam ederken, davacının en son yakıt aldığı istasyonun Dudullu olduğu tespit edildiğinden, bu kerre davalının ... istasyonu işleticisi arasındaki bayilik sözleşmesi ibraz edildiğini, bayi ... AŞ’ne davanın ihbarının talep edildiğini, adı geçen bayi de verdiği cevap dilekçesinde istasyonda bu yolda bir şikâyet alınmadığını beyanla, tüm ürünlerin davalıdan alındığına ilişkin belgelerini ve bağımsız akredite laboratuvarlarda yapılan ürün analiz ve denetleme raporlarını ibraz ederek, istasyonda satılan akaryakıtın standartlar ve specler dahilinde olduğunu bildirdiğini, mahkemece, davacının son yakıt aldığı ... İstasyonunu işleten bu bayiin beyanları ve sunduğu belgelerin hiçbirinin kaale alınmadığını, kararda ihbar olunan olarak adı geçen şirkete, bu şirketin beyanlarına ve sunduğu belgelere yer verilmediğini, eksik inceleme ile verilen rapora dayanılarak hüküm tesis edildiğini, davacının en başta şikayetinde bildirdiği Ihlamur istasyonundan alınan numunenin analiz sonucu ve dava sırasında bildirdiği ... İstasyonu ile ilgili olarak da bizzat işleten bayinin, cevap dilekçesi ekinde sunduğu analiz ve denetim raporları ile satın alım belgeleri muvacehesinde, davalı bayilerinin sattığı akaryakıt ürünlerinin standart ve specler dahilinde olduğunun belgelendiğini, bunun aksini gösteren bir analiz ve tespit de olmadığını, mahkemece hükmedilen onarım, parça ve işçilik maliyeti fahiş olduğunu, su karışık mazot kullanılması sebebiyle meydana gelebilecek arızanın ne olduğu, tamiratın münhasıran bu parçalarla ilgili olup olmadığının da tespit edilmediğini, alınan raporlarda bu yolda bir tespit bulunmadığını, raporlara itirazlarının değerlendirilmediğini, aynı şekilde, dava konusu aracın bakımlarının tam ve zamanında yapıldığı hususunun da belli olmadığını, bu yolda bir delil ve belge ibraz edilmediğini, hatta cevap dilekçelerinde delilleri arasındaki 2 numaralı bu delilin de celp edilmediğini, davacının da bu iddialarının aksine bir delil de sunamadığını, zira aracın 6.552 km.de olması bakımının yapılmamasını haklı kılmayacağını, kullanım şekli, kaç devirde kullanıldığı ve kullanım sıklığı, aracın bakımını zaruri kılabileceğini, her yıl bakım yapılması dahi önerildiğini, yakıt filtresinin bakımı ve değişiminin de sık yapılması gerektiğini, dosyada bu yolda bir delil sunulmadığına göre aracın bakımının yapılmadığının da âşikâr olduğunu, bu durumun meydana gelen zararın doğumuna ve/veya artmasına neden olup olmayacağı yolunda bir inceleme ve tespit de yapılmadığını, davacının ya da aracı kullanan kişinin, bu zararın azalması için ne gibi bir çaba gösterdiği, gerçekten davalı bayiinden akaryakıtı aldıktan sonra mı arızanın oluştuğu, bu arada başka bir yerden daha akaryakıt alıp, almadığı, araçta meydana geldiği ileri sürülen zararın gerçekten bu sebeple mi olup olmadığının da tespit edilmediğini, esas alınan raporda, tarafların beyanları ve dosyadaki belgeler üzerinden, denetime ve hüküm tesisine elverişli olmayan, hukuki bir takım tanımlama ve tâbirlerle davalının istasyondaki ticari isim ve logosu sebebiyle müteselsilen sorumlu olacağı kanaatinde olduklarının belirtilmekle yetinildiğini, raporda “tespitler” başlığı altında aslında teknik hiçbir tespitin yapılmadığı,nın, eğer yakıt kirli ise motor uyarı lambasının yanmasına neden olduğu ve aracın yolda kalabileceği muğlak ve genel bir şekilde ifade edildiğini, net bir açıklama ve tespit yapılmadığını, olaydaki araçta hangi arızaların meydana geldiği, yakıtın, bunlara sebep olup olamayacağı, başka sebeplerle de bu arızanın oluşabileceği, aracın kullanılmasından ya da yakıt deposunda zamanla oluşabilecek tortuların, kalıntıların, su birikintilerinin, olağan kimyasal tepkime ve nedenlerin, filtre ve deponun düzenli bakım ve temizliğinin yapılmamasının ya da araçta üretim olası bir hatasının bu arızaya neden olup olamayacağı, yakıt alınmasından sonra da kullanım hatası olup olmadığı, davacının meydana gelen zararı en aza indirgemek için gerekenleri yapıp yapmadığı hakkında hiçbir tespit ve izahatta bulunulmadığını, rapora göre; her ne kadar davalının yanlış istasyondan numune alarak analiz yaptığı, bu sebeple de hatalı olduğu belirtilmişse de, davacının bildirdiği şikâyetindeki istasyonun ... istasyonu olması sebebiyle bu istasyondan numune alınarak analiz yapıldığını, davacının ...’daki istasyonla ilgili bir şikâyeti olmadığını, ancak dava sırasında davanın ihbar edilmesini talep ettikleri ... istasyonu işleticisi ... İnşaat AŞ'nin, 21.01.2020 tarihli ihbara cevap dilekçesi ve ekindeki tüm belgelerde, bu istasyonda satılan yakıtların analiz raporların da ibraz edildiğini, bu raporlarda da... istasyonunda satılan yakıtların standartlara ve speclere uygun olduğunun belgelendiğini, dosyada bunun aksine herhangi bir tespit ve delil de olmadığını, davacının iki istasyondan yakıt satın alma işlemi arasında 2 gün geçtiğini, karara esas raporda, bilirkişilerin normalara aykırı yakıtın, araçta dava konusu arızaya sebep olabilmesi için kaç gün kullanılması gerektiği, yoksa derhal mi arızalanabileceği, bu durumda aracın çalıştırılıp, çalıştırılamayacağı hakkında da bir izahat yapmadığını, eğer 2 gün sonra ortaya çıkabilecek bir arıza ise o zaman davalının analiz için doğru istasyondan numune alıp almadığın da anlaşılacağını, nitekim davacı da, ...’daki istasyondan aldığı akaryakıtla ilgili şüphe duyduğundan, bu istasyonla ilgili şikâyette bulunduğunu, rapordaki beyan ve açıklamalar maalesef bu hususlara da bir netlik getirmediğini, kararın bu şekilde müphem beyanlarla dolu ve teknik bir tespit ve izahat içermeyen rapora göre tesis edildiğini, esas alınan raporda, zarar miktarının yerinde olup olmadığı konusunda da inceleme yapılmadığını, sadece davacının dilekçesinde yazılı olan ve ekindeki faturada yazan miktar, aynen rapora yazıldığını, raporda bu hususlarla ilgili bir açıklama yapılmadığını, davacının talep ettiği onarım, parça ve işçilik maliyetinin fahiş olduğunu, arızanın ne olduğu, tamiratın münhasıran bu parçalarla ilgili olup olmadığının da net olarak tespit edilmediğini, raporda, araca ait yakıt tankının dibinde başka kimyasal nedenlerle su birikmiş olup olamayacağı hususunda bir izahatta da bulunulmadığını, davalının istasyonlarında yaptığı rutin kontrollerde standart dışı bir ürün tespit edilmediğini, her iki istasyonla ilgili başka bir şikâyet de alınmadığını, ek raporda da belirtildiği gibi, bir yakıt deposu sıcakken hava genleşir ve dışarı çıkmaya zorlandığını, deponun geceleyin soğuduğunda, nemli havanın depoya çekileceğini, su daha soğuk depo duvarlarında yoğuştuğunu, dizel yakıt depolarının mümkün oldukça tamamen dolu tutulmasının bir nedeninin de bu olduğunu, açık bir dolum kapağından, bozuk bir depodan veya yağmurda açık kalan bir varilden de yakıt sistemine su girebileceğini, tüm bu olasılıkların, davacının aracındaki yakıtın suyla karışık olmasının sebebi olabileceğini, mahkemece bu hususlarda bir değerlendirme yaptırılmadığını, itirazları dikkate alınmadan davacının sunduğu teknik servisin raporundaki yönlendirmeye göre tanzim edilen rapora dayanılarak hüküm tesis edildiğini, esas alınan raporda motor arızasına sebep olarak enjektör arızasından bahsedildiğini, enjektör arızası, yakıt filtresinin eskimesinden ya da temizlenmemesinden kaynaklandığını, yakıt filtresi yakıtın enjektöre gönderilmeden önce süzülmesini ve temizlenmesini sağladığını,filtre temizliğinin yapılmaması çoğu parçanın bozulmasına sebep olacağını, arabanın bakımlarının düzensiz yapılmasının başka bir sebep olduğunu, bozulmuş enjektör tamir edilmez veya değiştirilmez ise motora büyük zararlar verebildiğini, davaya dayanak olarak sunulan tespit raporunda da enjektör arızasının motor arızasına sebep olabileceği değerlendirilmesine rağmen, raporun sonuç kısmında buna değinilmeden, arzının sulu yakıttan kaynaklandığı ifade edilmekle yetinildiğini, bunun yapılan inceleme ve değerlendirme ile de çelişkili olduğunu, kabul manasına gelmemek kaydıyla davacının keşide ettiğini iddia ettiği ihtarnamenin tebellüğ şerhine ilişkin bir belgenin bulunmadığını, davalı yanca tebliğ alınmadığını, bu sebeple, davadan evvel ihtarname ile bildirim yapıldığı iddialarının da kabul edilemeyeceğini, işbu davanın açılması ile muttali olunan meblağ ile ilgili olarak, davalının daha evvel temerrüde düşürülmediğini, esas olarak ödenmesi gereken bir rakam olacaksa, işbu davanın sonunda belirlenmiş olacağından, kararda belirtildiği gibi 09.10.2017 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faize hükmedilmesinin de yasaya ve usule aykırı olduğunu, ayrıca taraflar arasında ticari bir ilişki ve sözleşme bulunmadığını, en yüksek ticari faize karar verilemeyeceğini, bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:Dava, ayıplı akaryakıt satışından kaynaklanan maddi zararın tazmini talebine ilişkindir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, davalı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davacı vekili; davacıya ait aracın davalı yanca tanımlanan taşıt tanıma sistemi kapsamında 19.09.2017 ve 21.09.2017 tarihlerinde davalıya ait benzin istasyonlarından dizel yakıt aldığını, akaryakıt alımından sonra 22.09.2017 tarihinde aracın durduğunu ve çalışmadığını, bunun üzerine aracın yetkili servise çektirildiğini, servis tarafından araçtaki yakıtın aşırı pis ve sulu yakıt olması sebebi ile yakıt sisteminin arızalandığını, sebebin yakıttan olduğunun ve sistemin değişmesi gerektiğinin bildirildiğini, aracın tamir ettirildiğini, bu arıza sebebiyle davacının onarım masrafı olarak 14.352,24 TL ödediğini, bu zarardan davalının sorumlu olduğunu ileri sürerek, söz konusu bedelin temerrüt tarihinden işleyecek ticari faizi ile tahsilini talep etmiştir.Davalı vekili ise; davalının doğrudan satışı olmadığını, davalıya husumet yöneltilemeyeceğini, davacının aracındaki arızanın akaryakıttan kaynaklandığının ispatlanamadığını, illiyet bağının bulunmadığını, masrafların fahiş olduğunu,ihtarnamenin davalıya tebliğ edilmediğini, davadan önce temerrütün gerçekleşmediğini, ticari faiz istenemeyeceğini savunmuştur.Mahkemece, alınan bilirkişi kök ve ek raporları uyarınca davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar davalı vekilince istinaf edilmiştir.Davalı vekilince bayisi olduğu belirtilen ve davacı aracına akaryakıt alınan bayi ... AŞ'ne davanın ihbarı talep edilmiş, adı geçen şirket vekilince dosyaya beyan dilekçesi sunulmuştur. Davalı, bu şirketin ... istasyonunu işleten bayi olduğunu belirtmiştir. Bu şirketin (bayinin) beyan dilekçesine göre de adı geçen şirketin davalı bayisi olduğu anlaşılmaktadır. Her ne kadar davalı vekili müvekkilinin pasif husumeti bulunmadığını, ayıbın hak düşürücü sürede bildirilmediğini ileri sürmüş ise de; davacı ... davalı arasında dava konusu akaryakıt satışına ilişkin satım sözleşmesi akdedilmemiştir. Davalının satım sözleşmesinin tarafı olmaması ve sözleşmenin nispiliği ilkesi gereğince satım sözleşmesinden doğan bir sorumluluğu bulunmamaktadır ve satımına ilişkin ayıp ihbar sürelerine ilişkin hükümler somut uyuşmazlıkta uygulanamayacaktır. Bir diğer deyişle davalı satım sözleşmesi sebebiyle sorumlu olmayacak ise de haksız fiil kapsamında sorumluluğu olabilecektir. Davacının aracına davalı tarafından tedarik edilen ve davalının bayisi tarafından konulan kirli, bulanık ve temiz olmayan akaryakıt sebebiyle zarara uğradığı, aşağıda açıklanacağı üzere alınan bilirkişi kök ve ek raporu ve servis kayıtları ile sabittir. Davalı dağıtıcının bayilik sözleşmesi gereğince ürünün kalitesiyle ilgili denetim sorumluluğu ve ayrıca davalının bayisini iyi seçmek, onu yeterince eğitip denetlemek sorumluluğu bulunmaktadır.Davalı tarafından söz konusu sorumlulukların yerine getirilmemesi sebebiyle davacının zarara uğramasından sorumlu olduğu açıktır. Bu sebeple davalı vekilinin husumete dair istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir. HMK'nın 190. maddesinde ispat yükünün, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa ait olduğu, TMK'nın 6. maddesinde ise taraflardan her birinin hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü olduğu belirtilmiştir.Somut olayda, dosya kapsamından, davacı tarafça aracın arızlanması üzerine hangi bayilerden akaryakıt alındığına ilişkin bilgi verilmesi talebi üzerine davalı yanca verilen listeye göre davacı aracının davalının 19.09.2017 tarihinde Ihlamur, 21.09.2017 tarihinde ise ... istasyonundan akaryakıt aldığı, aracın ertesi gün 22.09.2017 tarihinde arızalandığı, servise götürüldüğü, araçtaki yakıtın pis ve sulu olması sebebiyle arızalandığı, araç yakıt sisteminin değiştirilmesi gerektiğinin bildirildiği, bunun üzerine davacının aracı servis dışında malzemeleri satın alarak aracın onarımını yaptırdığı, buna ilişkin faturaları sunduğu görülmektedir. Davalı vekilinin cevap dilekçesi ekinde sunulan analiz raporunda Ihlamur istasyonundan 29.09.20217 tarihinde alınan numunenin temiz olduğu, araçtan alınan numunenin ise bulanık olduğu belirtilmiştir. Bilirkişi kök ve ek raporunda da araçtan alınan bu analiz sonucuna göre yakıtın temiz olmadığı, ... istasyonundan alınan numunenin daha sonraki tarihli olması sebebiyle temiz olduğu, ... istasyonundan alınan bir numunenin bulunmadığı, araçtaki arızanın bu yakıttan kaynaklı olduğu tespit edilmiştir. Bu sebeple davalı vekilinin araçtan alınan numune bulunmadığı yönündeki istinaf sebebi yerinde olmadığı gibi hangi istasyonlardan yakıt alındığının bizzat davalı tarafından davacıya bildirildiği nazara alındığında davalının ... istasyonundan yakıt alındığının belirtilmemesi sebebiyle bu istasyondan numune alınmadığına dair itirazı yerinde görülmemiştir.Davalı vekili, taşıt tanıma sistemi olsa da farklı bir yerden yakıt alınmış olabileceğini ileri sürmüş ise de, araçta tanımlı taşıt tanıma sisteminin bulunması, bilirkişilerce de tespit edildiği üzere davacı aracının TTS sistemi kapsamında yakıt alma miktar ve periyotlarına göre davacının depo bittikçe alım yaptığı, gerek TTS sisteminin çalışma mantığı gerekse hayatın olağan akışı gereğince bu sistem varken davacının davalı bayilerinden yakıt alımı yaptığı, bunun aksine bir delilin de dosyada bulunmadığı anlaşıldığından aksine istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.Dairemizce, hükme esas alınan bilirkişi kök ve ek raporu hüküm kurmaya ve denetime elverişli bulunmuş olup tarafların itirazlarının da ek raporda karşılandığı görülmektedir. Söz konusu raporlarda belirtildiği üzere, davacı aracındaki arızanın davalı istasyonlarından yakıt alımı sonrasında oluştuğu, araçtaki hasarın oluşumuna bozuk ve temiz olmayan yakıtın sebep olduğu, aracın kayıtlarında bir üretim hatasına rastlanmadığı, onarım için kullanılan parçaların fatura bedellerinin ve işçilik masrafının piyasa bedelleri ile uyumlu olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle davalı vekilinin itirazlarının karşılanmadığı yönündeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.Davalı vekili, ticari faizin yerinde olmadığını ileri sürmüş ise de taraflar tacir olup ticari faize hükmedilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Bu sebeplerle davanın kabulüne karar erilmesi yerinde olmuştur.Ancak her ne kadar davacı tarafından davalıya Eyüp ...Noterliğinin 06.10.2017 tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile uğranılan zararın tazmini talep edilmiş, mahkemece temerrüt tarihi olarak 09.10.2017 tarihi belirlenerek bu tarihten itibaren faiz işletilmesine karar verilmiş ise de, dosya kapsamında ve UYAP sisteminde, davacı vekilince cevaba cevap dilekçesinde tebliğ evrakının sunulacağı belirtilmesine rağmen, bu ihtarnamenin davalıya tebliğine dair belgeye rastlanmamıştır. Davalı vekilince de bu ihtarnamenin davalıya tebliğ edilmediği savunulduğuna ve bu ihtarnamenin tebliğine ilişkin belge de bulunmadığına göre dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekirken yazılı ne şekilde belirlendiği anlaşılamayan 09.10.2017 tarihinden itibaren faize hükmedilmesi hatalı olmuştur. Bu nedenle, davalı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının faiz başlangıç yönünden düzeltilmek üzere kaldırılmasına ve Dairemizce hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir.Açıklanan bu gerekçelerle, davalı vekilinin istinaf başvuru nedenleri kapsamında dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının HMK'nın 353/1.b.2 maddesi uyarınca düzeltilmek üzere kaldırılmasına, davanın esası hakkında Dairemizce yeniden karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçelerle;Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.2 maddesi uyarınca kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararın kaldırılmasına, davanın esası hakkında Dairemizce yeniden hüküm kurulmasına, bu doğrultuda;1-Davanın kısmen kabulü ile 13.255,57 TL alacağın, dava tarihi olan 15.02.2018 tarihinden itibaren işleyecek ve 3095 sayılı Kanun'un 2/2.maddesi uyarınca değişen oranlarda hesaplanacak ticari temerrüt faizi ile birlikte, davalıdan alınarak davacıya verilmesine; fazlaya ilişkin istemin reddine,2-Alınması gerekli 905,50 TL karar ve ilam harcından, 245,11 TL peşin yatırılan harcın mahsubu ile geriye kalan 660,40 TL eksik harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan 245,11 TL harç giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Davacı tarafça başlangıçta yapılan 35.90 TL yargılama gideri ile yargılama aşamasında yapılan 900,00 TL bilirkişi ücreti 322,00 TL dosya masrafı (müzekkere ve tebligat masrafı ) olmak üzere toplam 1.257,90 TL yargılama giderinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 1.161,75 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, geriye kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,5-Davacı yan davada kendisini vekille temsil ettirmiş olmakla; karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 4.080,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,
6-Davalı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 1.097,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,7-Gider avansının harcanmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine, 8-İstinaf aşamasındaki harç ve yargılama giderleri yönünden a-Davalı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına; davalı tarafından yatırılan istinaf peşin karar harcının, talebi hâlinde, ilk derece mahkemesince bu davalıya iadesine, b-Davalı tarafından harcanan 162,10 TL istinaf başvuru harcı gideri ile 30,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 192.10 TL kanun yolu giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,9-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,10-Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair HMK'nın 353/1.b.2. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi. 26.12.2024