T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/384 - 2024/1616
T.C.
ANKARA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
26. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO\t: 2023/384
KARAR NO\t: 2024/1616
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 24/11/2022
NUMARASI\t\t: 2019/771 Esas 2022/796 Karar
DAVACI\t:
VEKİLİ\t:
DAVALILAR\t
DAVANIN KONUSU\t: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
KARAR TARİHİ\t: 13/12/2024
GEREKÇELİ KARAR
YAZILMA TARİHİ\t: 07/01/2025
\t
İlk derece Mahkemesince verilen karara karşı davalı ... Sigorta AŞ vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
Davacı vekili, 02.03.2019 tarihinde davalılardan ... Sigorta AŞ’ye zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı dava dışı ...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla ...’nın sevk ve idaresindeki ... plakalı yarı römork ve bağlı ... plakalı çekicinin karıştığı kazada davalıya sigortalı ... plakalı araç içerisinde yolcu olarak bulunan davacının eşi ...'ın vefat ettiğini, kaza tespit tutağında sürücü ... ve belediyenin tali, ...’in asli, desteğin kusursuz, hazırlık aşamasında alınan bilirkişi raporunda ...’ın asli, ... ve ... Belediyesinin tali kusurlu; Ankara Batı 3. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2019/160 Esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda ...’in tali, ...’ın asli, desteğin alt düzeyde tali, davalı Belediyenin trafik işaretlemesi nedeniyle ikinci derece kusurunun bulunduğu tespit edilmiş ise de desteğin kusursuz olduğunu, davalı sigorta şirketine 02.10.2019 tarihinde başvurmalarına rağmen ödeme yapılmadığını, arabuluculuk aşamasında ... plakalı aracın ZMMS sigortacısı olan dava dışı ... Sigorta Şirketi tarafından sigortalının kusuruna düşen kısım yönünden anlaşma sağlandığını ve ödeme yapıldığını belirterek HMK’nın 107. maddesi gereğince fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla kazaya karışan ... plakalı araç sürücüsünün kusuruna düşen kısım hariç olmak üzere 10.000 TL destekten yoksun kalma tazminatın davalı sigorta şirketi yönünden 15.10.2019 temerrüt tarihinden ... Belediyesinden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş; 01.09.2022 tarihli bedel artırım dilekçesi ile talebini davalı ... Sigorta AŞ yönünden 272.628,38 TL'ye çıkarmıştır.
Davalı ... Sigorta AŞ vekili, kazaya karışan ... plakalı aracın 08.12.2018-08.12.2019 tarihleri arasında 360.000 TL limitle davalı şirkete ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, davadan öncesi başvurunun eksik belge ile yapıldığını, kusur yönünden ATK’dan zarar yönünden poliçe genel şartlarına uygun olarak TRH 2010 yaşam tablosu 1,8 teknik faize göre aktüer bilirkişiden rapor alınmasını, hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılmasını dava tarihinden yasal faiz istenebileceğini belirterek davanın reddini istemiştir.
Davalı ... Belediye Başkanlığı vekili, davanın süresinde açılmadığını, davalının sorumluluğunda bulunan levhanın usulüne uygun şekilde temin edilip uygun yere yerleştirildiğini, kaza yerinde bulunan levhanın davalı idare tarafından konulan levha olmadığından idarenin kazanın oluşumunda herhangi bir kusuru bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece davanın haksız fiil niteliğindeki trafik kazasından kaynaklı destekten yoksun kalma tazminatının tahsili istemine ilişkin olduğu, davalı sigorta şirketinin sigortacısı bulunduğu ve davacının eşinin yolcu olarak yer aldığı araç ile dava dışı aracın 02.03.2019 tarihinde kazaya karıştığı, davacının desteği yolcu olan eşinin öldüğü, davacının karşı araç trafik sigortacısından sürücünün kusur oranına isabet eden tazminatı tahsil ettiği, ölen destek ile yolcu olarak yer aldığı aracın sürücüsünün arkadaş oldukları, bir işi nedeniyle desteği taşıdığı, ön koltukta yer alan ölenin kemer takmadığı, desteğin yolcu olarak yer aldığı aracın trafik sigortacısı ile kazada kusuru olduğunu ileri sürdüğü davalı Belediyeye karşı dava açtığı, dava dışı sürücüler hakkında kamu davası açıldığı, kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu aracın sürücüsünün asli, karşı araç sürücüsünün tali kusurlu kabul edilerek mahkumiyetine karar verildiği, HAGB yönünde hüküm kurulduğu ve tazminat ödenmesi istemle ilgili olarak zorunlu arabuluculuğa gidildiği, davalı Belediyenin, kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğu iddia edilerek dava açıldığı, ancak, iddia, savunmalar, toplanan kanıtlar, ceza dosyası içeriği, kusura ilişkin alınan ve birbirlerini teyit eden raporlar ile anılan davalı Belediyenin kazanın meydana gelmesinde bir kusurunun olmadığı, dava dışı sürücülerin kusurlarıyla kazanın oluştuğu, trafik işaretlemelerinin kazanın meydana gelmesinde bir katkısının bulunmadığı sonucuna varıldığı, kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketinin trafik sigortacısı olduğu aracın sürücüsünün %75, karşı araç sürücüsünün ise %25 oranında kusurlu bulunduğu, davacının %25 oranında kusurlu kişinin kullandığı aracın trafik sigortacısından tazminat tahsil ettiği, kusur oranında bu davayı açtığı, davacının destek zararı, dosya kapsamına uygun, denetime elverişli ve kusur oranı dikkate alınarak aktüer raporu ile 377.340,32 TL olduğunun belirlendiği mahkemece raporun yerinde olduğu taktiren desteğin kemer takmamasıyla kazanın meydana gelmesinde %20 oranında müterafik kusurlu olduğu kabul edilerek ve hatır taşıması nedeniyle yine takdiren %20 oranında tazminat indirimi yapılarak neticeten 241.497,81 TL tazminattan davalı sigorta şirketinin sorumlu olacağı sonucuna varıldığı gerekçesi ile davacının davalı ... Belediyesi Başkanlığı hakkındaki davasının reddine,davacının davalı ... Sigorta Şirketi hakkındaki davasının kısmen kabulüne, 241.497,81 TL destek tazminatının temerrüdün gerçekleştiği 15.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal oranda temerrüt faiziyle birlikte bu davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiş; karara karşı davalı ... Sigorta AŞ vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı ... Sigorta AŞ vekili istinaf dilekçesinde; davayı kabul anlamına gelmemek üzere dosya kapsamında sunulan tüm beyanlarına rağmen mevzuata aykırı olarak yapılan hesaplama üzerinden karar verilmesi haksız olup kararın bu sebeple kaldırılması gerektiğini, tazminat hesaplamasında TRH 2010 tablosu ve 1,8 teknik faiz uygulanması gerekirken progresif rant yönteminin kullanılmasının yasaya aykırı olduğunu, Anayasa Mahkemesi iptal kararının eldeki davada uygulanmayacağını, mahkemece alınan kusur raporuna katılmadıklarını ATK’dan kusur raporu alınmasını, ... plakalı sigortalı aracın Atatürk Bulvarından anayoldan seyirle Recep Tayyip Erdoğan Bulvarı kavşağına hızlı girmekten %25 tali kusurlu, ... plakalı araç Recep Tayyip Erdoğan Bulvarından Atatürk Bulvarı kavşağına girerken yol ver lehvalarına uymayarak anayoldaki sigortalıya çarpmaktan %50 asli kusurlu polis tutanağında ... plakalı araç yönünde yol ver levhaları olduğu ancak levhaların ebatlarından küçük olduğundan belediyenin %25 tali kusurlu bulunduğundan sigortalının %25 kusurlu %75 kusurun da ... plakalı araç ile yolun bakımından sorumlu kuruluş arasında paylaşılması gerektiğini, kabul manasında olmamak üzere, Trafik Sigortası Genel Şartları'nın A.6.B maddesinde de belirtildiği üzere hak sahibinin kendi kusuruna denk gelen tazminatları teminat dışında kalan hallerden olduğundan öncelikle kusur oranlarının tespiti için dosyanın Adli Tıp Trafik İhtisas Kurumu'na sevk edilmesi gerektiğini, davacı tarafından destekten yoksun kalma tazminatı istenebilmesi için, müteveffanın davacının desteği olduğunun ispat edilmesi gerektiğini, müteveffanın davacının eşi olmasının tek başına müteveffanın davacının desteği olduğu anlamına gelmediğini bu nedenle davacının gerçekten müteveffanın desteğine - yardımına ihtiyaç duyup duymadığının araştırılmasını, tazminat hesabı uzmanlık gerektirdiğinden, Hazine Müşteşarlığı tarafından kabul edilen bir aktüer uzmanı seçilerek rapor alınmasını bu konuda uzman olmayan hukukçulara bu görevin tevzi edilmemesi gerektiğini, dava konusu trafik kazası ile ilgili açılmış bulunan ceza davasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda müteveffanın başkaca hak sahiplerinin göz önünde bulundurulmadığını, poliçe teminat limitlerinin gözetilmediğini, pay oranlarının hatalı olduğunu yeni bir aktüerya uzmanından rapor alınması gerektiğini, hükmedilen tazminat tutarına kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesinin yasa ve içtihatlara aykırı olduğunu dava tarihinden yasal faiz uygulanması gerektiğini belirterek istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
HMK’nın 355. maddesi gereğince davalı ... Sigorta AŞ vekilinin istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;
Dava, ölümlü trafik kazasında kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.
Davacı vekili, 02.03.2019 tarihinde davacının eşinin yolcu olarak bulunduğu davalı ... Sigorta AŞ‘nin zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu araçla dava dışı aracın karıştığı kazada davacının eşinin vefat ettiğini, destek dışındaki sürücüler ile davalı Belediyenin kusurlu olduğunu, dava dışı araç sürüsünün kusuruna düşen kısmı hariç olmak üzere destekten yoksun kalma tazminatın davalı sigorta şirketinden temerrüt tarihinden davalı ... Belediyesinden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, mahkemece kazanın meydana gelmesinde davalı Belediye’nin kusursuz, davalı sigorta şirketinin trafik sigortacısı olduğu aracın sürücüsünün %75, karşı araç sürücüsünün ise %25 oranında kusurlu olması, davacının %25 oranında kusurlu kişinin kullandığı aracın trafik sigortacısından tazminat tahsil ettiği, kusur oranında bu davayı açtığı, davacının destek zararının aktüer raporu ile 377.340,32 TL olduğunun belirlendiği takdiren desteğin kemer takmamasıyla kazanın meydana gelmesinde %20 oranında müterafik kusurlu ve hatır taşıması nedeniyle yine takdiren %20 oranında tazminat indirimi yapılarak neticeten 241.497,81 TL tazminattan davalı sigorta şirketinin sorumlu olacağı sonucuna varılmakla davacının davalı ... Belediyesi Başkanlığı hakkındaki davasının reddine,davacının davalı ... Sigorta Şirketi hakkındaki davasının kısmen kabulüne, 241.497,81 TL destek tazminatının temerrüdün gerçekleştiği 15.10.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal oranda temerrüt faiziyle birlikte bu davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine dair verilen karara karşı davalı ... Sigorta AŞ vekili maddi tazminat hesabında TRH 2010 yaşam tablosu ve 1,8 teknik faiz uygulanmamasına, destek paylarına, poliçe limitinin aşılmış olmasına, dava dışı hak sahiplerinin araştırılmamasına, kusur oranlarına, desteklik durumuna, bilirkişinin aktüer olmamasına, ceza dosyasının bekletici mesele yapılmamasına, SGK ödemesinin araştırılmamasına, faiz başlangıcına yönelik istinaf sebepleri ileri sürmüştür.
Davalı sigorta şirketinin kusura yönelik istinaf sebepleri incelendiğinde;
02.03.2019 tarihli saati 09:29 olan kaza tespit tutanağında ...’nın sevk ve idaresindeki ... plakalı çekici ve buna bağlı ... plakalı yarı römork ile Melih Gökçek Bulvarı istikametinden çıkıp Atatürk Bulvarı yönüne Recep Tayyip Erdoğan Bulvarını takiben Yeni Kayı Caddesi kavşağına geldiğinde yol ver trafik işaret levhasına rağmen kavşaktan kontrolsüz şekilde geçiş yaparak idaresindeki aracın ön kısımları ile, ...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile Yeni Kayı Caddesinden gelip Tayyip Erdoğan Bulvarı kavşağından geçiş yapmak isterken, kavşak içerisinde aracının sağ yan kısımlarına çarparak aracın savrularak yoldan çıktığı, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın yaralandığı, ... plakalı otomobil içerisinde ön koltukta yolcu konumunda olan ...'ın ise ölümü ile sonuçlanan kazanın meydana gelmesinde; ... plakalı çekici sürücüsü ...'nın 2918 sayılı KTK'nın Madde 57/a. Maddesi gereğince kavşağa yaklaşan sürücüler kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek zorundadırlar.” (yol ver levhası) kural ihlali yapmış olmakla asli kusurlu, ... plakalı otomobil sürücüsü ...”ın 2918 sayılı KTK'nın 52/a. “Sürücüler: Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak, zorundadırlar.” maddesi kural ihlalini işlemiş olmakla tali kusurlu, Recep Tayyip Erdoğan Bulvarı üzerindeki yol ver levhasının standartlara uygun boyutta ve ebatlarda olmadığı ve yetersiz olması nedeniyle, 2918 sayılı KTK'nın Madde 13. “Karayolu trafik güvenliği: Madde 13-Karayolunun yapımı, bakımı, işletilmesi ile görevli ve sorumlu bütün kuruluşlar, karayolu yapısını, trafik güvenliğini sağlayacak durumda bulundurmakla yükümlüdür” maddesi gereği olay yeri yolun yapım ve bakımından sorumlu kurum/kuruluşun kural ihlali olmakla tali kusurlu olduğu, olay mahallinin meskun mahal içi, 3,60 metre şerit ve 10,50 metre platform genişlikli, 2 şeritli bölünmüş yol ve dört yönlü kavşak olup cadde sınıfında, açık hava, zemin asfalt kaplama ve yüzeyi kuru, vakit gündüz, yatay güzergah düz ve düşey güzergah eğimsiz olan mahalde hız limitinin 50 km/h olduğu, otomobilin son konumunun çarpma noktasına 27 metre mesafede yolun sağında yol dışında olduğu, çekicinin son konumunun çarpma noktası ilerisinde yolun sağında olduğu, çizgi ile bölünmüş yolu takiben seyir halinde olan sürücülere yönelik standartlara uygun olmayan yol ver levhası bulunduğu, çekiciye ait sağ lastiğe ait 7 metre ve sol lastiğe ait 9,10 metre fren izi bulunduğu, bu fren izlerine 4,30 metre mesafede çarpma noktası sonrasında başlayan ve tır arka lastiklerine kadar devam eden 27 metre fren izi bulunduğu, asfalt üzerinde otomobilin son konumuna doğru 7 metre ve 2,5 metre sürüklenme izine benzer izler bulunduğu belirtilmiştir.
Dava konusu olay ile ilgili hazırlık soruşturma dosyasında alınan 11.03.2019 tarihli kusur raporunda ... plakalı çekicinin seyir halinde olduğu R. Tayyip Erdoğan Bulvarı üzerinde görünür şekilde yol ver trafik işaret levhasının mevcut olduğu ancak yüksekliği 1.2 metre, eni de 25 cm olmakla levhanın fark edilebilirliğinin standart levhalardan daha kısa mesafede olmakla zor olduğu,olay yeri yolun kontrolsüz bir kavşak olduğu ve standartlarından daha düşük boyutta olan yol ver trafik işaret levhasının kim tarafından R. Tayyip Erdoğan Bulvarına monte edildiğinin de bilinemediği bu bağlamda trafik işaret levhasının görünürlüğü belirsiz olmakla olay yerinin kontrolsüz kavşak olarak değerlendirilmesi gerektiği ve bu bağlamda; olay yeri kavşak üzerine yol ver trafik işaret levhasını yerleştiren kişi ya da kurumun 2918 sayılı KTK.nun 16. maddesi kural ihlali ile ikinci derecede kusurlu olduğu, ... plakalı çekici sürücüsü ...'nın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 52. maddesinin 1-a fıkrasında belirtilen tali kusurlardan sürücüler kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken hızlarını azaltmak zorundadırlar kuralını ihlal ederek ikinci derecede kusurlu, ... plaka sayılı aracın sürücüsü ...'ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 57. maddesinin 1-a fıkrasında belirtilen asli kusurlardan kavşağa yaklaşan sürücüler kavşaktaki şartlara uyacak şekilde yavaşlamak, dikkatli olmak, geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek zorundadırlar kuralını ihlal ederek birinci derecede kusurlu olduğu belirlenmiş, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26 .Ceza Dairesinin 13.09.2022 Tarih 2020/2745 Esas, 2022/1638 Karar sayılı istinaf isteminin esastan reddine ilişkin Ankara Batı 3.Ağır Ceza Mahkemesinin 17.09.2019 Tarih 2019/160 Esas 2019/319 Karar sayılı dosyasında Adli Tıp Kurumu Ankara Adli Tıp Grup Başkanlığı Ankara Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığından alınan 08.08.2019 tarihli raporda; sürücü ...'nın, idaresindeki çekici ile gündüz vakti, meskun mahaldeki yolu takiben seyredip, hız azaltarak uygun hızla yaklaşmadığı olay mahalli kavşağa, seyir hızıyla ve kontrolsüzce girerek, solundan gelen sürücü ...'ın kullandığı otomobile önlemsizce çarpması sonucu meydana gelen olayda, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareketi ile tali kusurlu, sürücü ...'ın ise sevk ve idaresindeki otomobil ile gündüz vakti, meskun mahaldeki çift yönlü yolu takiben azami hız limitin üzerinde seyrederek geldiği olay mahalli kavşağa, hız azaltmadan yaklaşmış, çizgilerle bölünmüş yolu takiben yaklaşan araca dikkat etmeden, kontrolsüzce çıktığı bu bölünmüş yoldan, sağından gelen sürücü ...’nın kullandığı çekicinin önüne geçmesi sonucu aracının sağ yan kesimlerinden çarpılmasıyla meydana gelen kazada dikkatsizliği, tedbirsizliği ve kurallara aykırı hareketiyle asli kusurlu, yolcu ...'ın, kendi can güvenliğini tehlikeye atacak şekilde sürücü ...’ın kullandığı otomobilin ön yolcu koltuğunda emniyet kemerini takmadan yolculuk yaptığı esnada meydana gelen ve kendi ölümüyle sonuçlanan kazada alt düzeyde tali kusurlu olduğu belirlendiğinden sanık ...'ın üzerine yüklenen taksirle bir kişinin ölümüne neden olma suçundan cezalandırılmasına, sanık ...'nın üzerine yüklenen taksirle bir kişinin ölümüne ve bir kişinin yaralanmasına neden olma suçundan cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, dava konusu kaza nedeniyle destek ...’ın eşi ve çocukları tarafından ... Sigorta, ..., ... ve ... Belediye Başkanlığı aleyhine açılan manevi tazminat davasına konu Ankara 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin 13.07.2021 Tarih 2019/ 691 Esas 2021/ 558 Karar sayılı dosyasında alınan 18.02.2021 tarihli Adli Tıp Kurumu Ankara Trafik İhtisas Dairesi tarafından hazırlanan raporda; sürücü ...'ın %50, sürücü ...'nın %25, olay mahalli kavşakta trafik işaretlemesinden sorumlu kurum/kuruluşun %25 oranında kusurlu olduğu, eldeki davada makine mühendisi bilirkişiden alınan 11.05.2021 tarihli raporda kontrolsüz ve kolları eşdeğer olarak değerlendirilen kavşakta sağdan gelen ... plakalı Çekiciye ilk geçiş hakkını vermeyen ve kavşağa da hızını azaltmayarak 70-80 km/h hızla dikkatsiz ve tedbirsizce girdiği anlaşılan ... plakalı araç sürücüsü ...'ın, 2918 sayılı KTK'nın yukarıda belirtilen 52/a ve 57/e-2 maddelerindeki kurallara da riayet etmeyerek olayın oluşumunda %75 oranında ;... plakalı araç sürücüsü ...'nın ise kontrolsüz kavşağa yaklaşırken solundan gelen ... plakalı Otomobili açık olarak görme imkanına sahipken, etkili fren yapmayarak ve de olay yerine yaklaşırken hızını da kavşak içi koşullarına göre azaltmamakla aynı kanunun 52/a maddesindeki kurala da riayet etmeyerek fren tedbiri ile de önleyemediği kazanın oluşumunda %25 oranında kusurlu olduğu, ... Belediyesi Ulaşım Dairesi Başkanlığı Sinyalizasyon ve Altyapı Şube Müdürlüğü'nün 18.01.2017 tarihli, İşin Adı: Trafik İşaret Levhası, Direği ve Trafik Emniyet Malzemeleri Alım İşi Şartnamesinde açıkça; “...Madde 8.1.2.2- Levha imalatlarında ölçü, şekil ve semboller KGM Bakım Dairesi Başkanlığı Trafik Şube Müdürlüğü yılında yayınladığı “Trafik İşaretleme Kitabı I'de belirtildiği gibi olacaktır. ...detay çiziler ektedir...” şeklinde belirtilmiş olup, yol ver trafik işaret levhası eşkenar üçgen boyutlarında her bir kenarı 900 mm olarak belirtilmiş olup, ... Belediye Başkanlığı Müfettişliği tarafından dava konusu kazanın meydana geldiği kavşaktaki yol ver trafik işaret levhası ile ilgili olarak düzenlenmiş olan 27.05.2019 tarih, 2019/3 sayılı ön inceleme raporunda da, “...bahse konu standart levhalardan farklı levhanın Belediyemiz envanterinde bu güne kadar alınmış ve imalatı yapılan “yol ver” levhalarının standart ebat ve ölçüleri dışında bir imalat olduğu, ...ilgili belediye biriminin “yol ver” levhasını dikmediğinin bir göstergesi de, uygulamada kavşağın bir koluna yol ver levhası konulması halinde diğer yön için ana yol — tali yol kavşağı trafik işaret levhası dikilmesi gerekmektedir ki, kavşağa aynı anda giren araçlardan birisi yol vereceğini diğeri ise yol hakkına sahip olduğunu bilmelidir. Kavşağın yapıldığı yerde Ana yol — tali yol kavşağı trafik işaret levhasının bulunmadığı dikkate alındığında söz konusu yol ver levhasının belediye birimleri tarafından dikilmediği yönünde ki kanının güçlendiğinin anlaşıldığı,...”şeklinde belirtilmiş olup, ölçüsel olarak farklı boyutlarda olan yol ver trafik işaret levhasının davalı ... Belediyesi tarafından hem de bölünmüş yola hitaben konmuş olmayacağı değerlendirildiği gibi, fotoğrafta da görüldüğü üzere muhtemelen içine beton dökülen teneke içinde çukur kazılarak laletayn monte edilen standart dışı bir trafik işaret levhası olduğu, bu trafik işaret levhasının mevcut haliyle sürücü ... tarafından da fark edilmemekle kazanın meydana gelmesi ile illiyet bağı da olmayacağı ve dolayısıyla tarafımızca da bilirkişi raporları ile benzer şekilde kaza yeri kontrolsüz kavşak olarak değerlendirilmekle, yani ayıplı ve davalı ... Belediyesi tarafından monte edilmediği değerlendirilen trafik işaret levhası dikkate alınmamakla, davalı ... Belediye Başkanlığı'nın kazanın meydana gelmesinde kusursuz olduğu,mütevvefa yolcu ...’ın ... plakalı otomobilde yolcu konumunda olup, seyrettiği otomobilin kullanımına herhangi bir müdahalesi/etkeni olmadığı için kazanın meydana gelmesi yönünde kusurunun olmadığı ancak otomobilde bulunduğu esnada emniyet kemeri takmaması ile vefat etmesi arasında illiyet bağı olabileceği, genel uygulamada %15 oranında müterafik kusur indirimi yapıldığının bilindiği ancak TBK 51 — 52 maddeleri gereğince müterafik kusur indiriminin sadece mahkemenin yetkisinde olduğu ve müterafik kusur indiriminin kazanın meydana gelmesi yönünden ise yukarıda belirlenen sürücü kusur oranına etkisinin de olmadığı, itiraz üzerine ATK Trafik İhtisas Dairesinden alınan 01.02.2022 tarihli raporda tüm dosya kapsamı, taraf dilekçeleri, ceza mahkemesi kesinleşmiş gerekçeli kararı, davacı, tanık ve davalı ifadeleri, kaza tespit tutanağı, bilirkişi raporları ve dosya içerisindeki tüm veriler bir bütün halinde incelendiğinde; müteveffa yolcu ...'ın emniyet kemeri takmamasında müterafik kusurunun bulunup bulunmadığı ve değerlendirilmesinin takdiri Mahkemeye bırakılarak, emniyet kemeri takmamadan kaynaklanan müterafik kusur dikkate alınmadan kazanın oluşumundaki sürücülerin hatalı tutum ve davranışları gözetilerek mevcut bulgulara göre; sürücü ...’nın sevk ve idaresindeki çekici ile gündüz vakti meskun mahalde çizgi ile bölünmüş yolda seyri sırasında yola gereken dikkat ve özeni göstermesi, olay mahalli dört yönlü kavşağa yaklaştığında hızını asgari düzeye düşürmesi, her ne kadar ilk geçiş hakkı kendisinde ise de diğer kavşak kollarındaki taşıt trafiğini kontrol altında tutacak şekilde seyrine daha dikkatli devam etmesi gerekirken bahsedilen bu hususlara riayet etmediği, beyanında da belirttiği üzere mahal şartlarının üzerinde bir hızla girdiği kavşak müşterek alanında gördüğünü ve fren ve direksiyon tedbiri aldığını belirttiği sürücü ... idaresindeki otomobile çarptığı anlaşılmakla, meydana gelen olayda %25 oranında tali kusurlu,sürücü ...’ın, sevk ve idaresindeki otomobil ile gündüz vakti meskun mahalde seyri sırasında yola gereken dikkat ve özeni göstermesi, olay mahalli dört yönlü kavşağa yaklaştığında hızını asgari düzeye düşürmesi, diğer kavşak kollarındaki taşıt trafiğine dair gerekli-yeterli kontrolleri yapması ve ilk geçiş hakkını sağ tarafındaki bölünmüş yol üzerinden kavşağa yaklaşmakta olan çekiciye vermesi gerekirken bahsedilen bu hususlara riayet etmediği, kendi beyanında da belirttiği üzere mahal şartlarının üzerinde bir hızla girdiği kavşak müşterek alanında sürücü ... idaresindeki çekicinin seyir istikametini kapattığı ve kazaya sebebiyet verdiği anlaşılmakla, meydana gelen olayda %75 oranında asli kusurlu, olayın oluş şekli, mahal şartları ve tüm dosya kapsamı dikkate alındığında; sürücü ...'nın kaza tespit tutanağında ve diğer bilirkişi raporlarında da belirtilen standartlara uygun olmayan ve sürücüler için görünürlüğü yeterli olmayan yol ver levhasını görmediğini beyan ettiği, sürücü ...'nın çizgi ile bölünmüş yolu takiben kavşağa yaklaştığını ve ilk geçiş hakkına sahip olduğunu bildiği, sürücü ...'ın ise iki yönlü yoldan ilerlediği ve çizgi ile bölünmüş yola katıldığı ayrıca seyir yönü hitaplı yerleştirilmiş herhangi bir işaret levhası bulunmadığı birlikte değerlendirildiğinde, ... Belediyesi'nin kendilerince yerleştirilmediğini belirttiği standartlara uygun olmayan yol ver levhasının bu kazanın meydana gelmesinde her hangi bir etkenliği bulunmadığı kanaatine varılarak dosya kapsamında olay mahalli kavşakta trafik işaretlemesinden sorumlu kurum/kuruluşa kusur izafe edilen raporlara iştirak edilmediği belirtilmiştir.
6098 sayılı TBK'nın 74.maddesi “ Hâkim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, ayırt etme gücünün bulunup bulunmadığı hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleriyle bağlı olmadığı gibi, ceza hâkimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir.Aynı şekilde, ceza hâkiminin kusurun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hâkimini bağlamaz.” hükmünü içermektedir. Madde metninde de anlaşıldığı üzere ceza mahkemesinin beraat kararının hukuk hâkimini bağlamayacağı, ancak beraat kararı bir maddi olguyu tespit ediyorsa bu kararın hukuk hâkimini bağlayacağı, beraat kararı suçun sanık tarafından işlenmediğinin kesin olarak tespiti olgusuna dayanıyorsa, bu kararın hukuk hâkimini de bağlayacağı, bundan başka kusurun takdiri ve zararın miktarını tayini hususundaki kararın hukuk hâkimini bağlamayacağı hüküm altına alınmıştır (Turgut Uygur, Borçlar Kanunu Şerhi, C. 1, s. 844). Ancak Hukuk hâkiminin kural olarak ceza mahkemesinin beraat kararı ile bağlı değil ise de aynı olay nedeniyle ceza yargılamasında hükme dayanak alınan maddi olgularla ve özellikle “fiilin hukuka aykırılığı” konusunda tamamen bağlı olacağı gerek öğreti gerekse de yargısal uygulamada istikrarla kabul edilmektedir. Başka bir deyişle maddi olayları ve yasak eylemlerin varlığını saptayan ceza mahkemesi kararı, taraflar yönünden kesin delil niteliğini taşır (HGK, 24.12.2014 gün ve 2014/4-846 E., 2014/1091K).
Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporu aynı olaya ilişkin ceza mahkemesi dosyasında, Ankara 3. Asliye Ticaret mahkemesinin 2019/691 E. Sayılı dosyasında bulunan kusur raporları arasında olayın meydana geliş şekli ve davalıların sorumlulukları yönünden farklılık bulunduğu anlaşılmakla bu farklılık ve çelişki giderilmeden hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Mahkemece kaza tespit tutanağı, hazırlık ve Ankara Batı 3.Ağır Ceza Mahkemesinin 17.09.2019 Tarih 2019/160 Esas 2019/319 Karar sayılı dosyası, Ankara 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin 13.07.2021 Tarih 2019/ 691 Esas 2021/ 558 Karar sayılı dosyasında alınan kusur bilirkişi raporları ile mahkemece makine mühendisi bilirkişiden alınan 11.05.2021 tarihli ve ATK’dan alınan 01.02.2022 tarihli kusur bilirkişi raporu arasında çelişki olduğundan ve mahkemece alınan 11.05.2021 ve 01.02.2022 tarihli kusur raporlarına davacılar vekili ile davalı sigorta şirketi vekili tarafından itiraz edildiğinden hazırlık dosyası, Ankara Batı 3.Ağır Ceza Mahkemesinin 17.09.2019 Tarih 2019/160 Esas 2019/319 Karar sayılı dosyası, Ankara 3.Asliye Ticaret Mahkemesinin 13.07.2021 Tarih 2019/ 691 Esas 2021/ 558 Karar sayılı dosyası, ... Belediye Başkanlığının dava konusu kazaya ilişkin 03.05.2019 tarihli müfettiş raporu, davalı belediyenin işaretlemelerden sorumlu elamanı ... hakkında soruşturma izni verilmemesine ilişkin işlemin iptali için açılan Ankara Bölge İdare Mahkemesi 3.İdari Dava Dairesinin 2019/586 Esas 2019/729 Karar sayılı dava dosyası ve ilgili belediyeden dava konusu kavşaktaki trafik levhaları işaretleme belgeleri getirtilerek davacının ve davalı sigorta şirketinin itirazlarının da değerlendirilmesi amacıyla gerektiğinde İTÜ veya Karayolları Genel Müdürlüğü gibi kuruluşlardan seçilecek bilirkişi heyetinden tüm kusur raporlarının değerlendirildiği çelişkileri giderici ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık kusur raporu alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleye dayalı hüküm tesisi isabetli görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle davalı ... Sigorta AŞ vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kaldırma sebebine göre davalı sigorta şirketi vekilinin sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davalı ... Sigorta AŞ vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; HMK'nın 353/1.a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının KALDIRILMASINA,
Yeniden yargılama yapılması için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE, kaldırma sebebine göre davalı sigorta şirketi vekilinin sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
2-İstinaf talebinde bulanan davalı sigorta şirketi tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,
3-İstinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesinde değerlendirilmesine,
4-Davalı sigorta şirketi tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının talep halinde kendisine iadesine,
5-Karar tebliği, harç ve gider avansı iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 353/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 13.12.2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
\t\t\t\t
Başkan
Üye
Üye
Katip
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.