T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
13. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1929
KARAR NO: 2024/2100
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2024/513
TARİH: 09/10/2024 (Ara karar tarihi )
TALEP: İHTİYATİ TEDBİR
KARAR TARİHİ:26/12/2024
İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen ara karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla, dava dosyası incelendi:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ile davalı arasında 26.03.2024 tarihli vadeli araç alım sözleşme hükümleri uyarınca ... plakalı 2022 model ... aracın satışı için sözleşme imzalandığını, söz konusu araç satış bedeli 9.240.000,00 TL bedel karşılığında sözleşme tarihinden 6 ay sonra aracın devirin yapılacağı iş bu sözleşme ile taahhüt edildiğini, alım satıma konu araç ta müvekkiline teslim edildiğini, aracın devrinin sözleşme tarihinden 6 ay sonra devir yapılacağının kararlaştırıldığını, sözleşme konusu araç için 9.240.000,00 TL karşılığında müvekkilinin davacı şirket tarafından; ... KUYUBAŞI ŞUBESİNE AİT ... SERİ NOLU 26.03.2024 vade tarihli 1.500.000,00 TL BEDELLİ ÇEK, ... KUYUBAŞI ŞUBESİNE AİT ... SERİ NOLU 30.04.2024 vade tarihli 645.000,00 TL BEDELLİ ÇEK, ... KUYUBAŞI ŞUBESİNE AİT ... SERİ NOLU 30.05.2024 vade tarihli 645.000,00 TL BEDELLİ ÇEK, ... KUYUBAŞI ŞUBESİNE AİT ... SERİ NOLU 30.06.2024 vade tarihli 645.000,00 TL BEDELLİ ÇEK, ... KUYUBAŞI ŞUBESİNE AİT ... SERİ NOLU 30.07.2024 vade tarihli 645.000,00 TL BEDELLİ ÇEK, ... KUYUBAŞI ŞUBESİNE AİT ... SERİ NOLU 30.08.2024 vade tarihli 645.000,00 TL BEDELLİ ÇEK, ... KUYUBAŞI ŞUBESİNE AİT ... SERİ NOLU 30.09.2024 vade tarihli 645.000,00 TL BEDELLİ ÇEK, ... KUYUBAŞI ŞUBESİNE AİT ... SERİ NOLU 30.10.2024 vade tarihli 645.000,00 TL BEDELLİ ÇEK, ... KUYUBAŞI ŞUBESİNE AİT ... SERİ NOLU 30.11.2024 vade tarihli 645.000,00 TL BEDELLİ ÇEK, ... KUYUBAŞI ŞUBESİNE AİT ... SERİ NOLU 30.12.2024 vade tarihli 645.000,00 TL BEDELLİ ÇEK, 30.01.2025 ödeme tarihli 645.000,00 TL bedelli senet, 12-02.03.2025 ödeme tarihli 645.000,00 TL bedelli senet, 30.03.2025 ödeme tarihli 645.000,00 TL bedelli senet olarak toplam 9.240.000,00 TL bedellere karşılık çek ve senetlerin davalı şirkete teslim edildiğini, ayrıca sözleşmede senetler her çek ödendiğinde yeni vadeli çekler ile değiştirileceğine dair 5.madde gereğince ;taraflar 27.05.2024 tarihli ek protokol ile ; -30.10.2024 ödeme tarihli 645.000 TL bedelli senet, 30.11.2024 ödeme tarihli 645.000 tl bedelli senet, 30.12.2024 ödeme tarihli 645.000 tl bedelli senetler yerine ... KUYUBAŞI ŞUBESİNE AİT ... SERİ NOLU 30.10.2024 vade tarihli 645.000,00 TL BEDELLİ ÇEK, ... KUYUBAŞI ŞUBESİNE AİT ... SERİ NOLU 30.11.2024 vade tarihli 645.000,00 TL BEDELLİ ÇEK, ... KUYUBAŞI ŞUBESİNE AİT ... SERİ NOLU 30.12.2024 vade tarihli 645.000,00 TL BEDELLİ ÇEKLERDE DAVALI ... OTO. YETKİLİSİNE teslim edildiğini, müvekkili tarafından araç bedeli olarak davalıya teslim edilen çeklerden ... KUYUBAŞI ŞUBESİNE AİT ... SERİ NOLU 26.03.2024 vade tarihli 1.500.000,00 TL BEDELLİ ÇEK, ... KUYUBAŞI ŞUBESİNE AİT ... SERİ NOLU 30.04.2024 vade tarihli 645.000,00 TL BEDELLİ ÇEK, ... KUYUBAŞI ŞUBESİNE AİT ... SERİ NOLU 30.05.2024 vade tarihli 645.000,00 TL BEDELLİ ÇEK, ... KUYUBAŞI ŞUBESİNE AİT ... SERİ NOLU 30.06.2024 vade tarihli 645.000,00 TL BEDELLİ ÇEK, ... KUYUBAŞI ŞUBESİNE AİT ... SERİ NOLU 30.07.2024 vade tarihli 645.000,00 TL BEDELLİ ÇEK, ... KUYUBAŞI ŞUBESİNE AİT ... SERİ NOLU 30.08.2024 vade tarihli 645.000,00 TL BEDELLİ çeklerden toplam 4.725.000 TL ödendiğini, söz konusu 6 adeti bankaya ibraz edilerek karşılığının ödendiğini, iş bu çekler keşide edilerek sözleşme tarihinde teslim edildiğini, ödemesinin gerçekleştirildiğini, çeklerin davalı tarafından teslim alındığı hususu da davalı tarafından beyan ve kabul edildiğini, iş bu ödemiş oldukları çek bedellerinin müvekkiline iadesi için de 06.09.2024 tarihli Kadıköy ...Noterliğinin ... yevmiye no ile ihtarname gönderildiğini ve ihtarnameye cevap verilmediğinden ve çek bedellerinin de iade edilmediğinden dolayı fazlaya ilişkin dava ve hakları saklı kalmak kaydıyla davalı şirket hakkında İstanbul ...icra müdürlüğünün ... e. Sayılı dosyası ile ilamsız icra açıldığını, taraflar arasında akdedilen araç alım sözleşmesinin geçersiz hale geldiğini, geçersiz sözleşme kapsamında taraflar aldıklarını vermekle yükümlü olduğunu, müvekkilinin davalı tarafından dolandırıldığını, aracın kendisine verilmediğini, bu hali ile de davalının tahsil ettiği bedeli iade etmesi için söz konusu icra takibi açıldığını, müvekkili tarafından davalıya teslim edilen ve vadesi gelecek olan ... KUYUBAŞI ŞUBESİNE AİT ... SERİ NOLU 30.09.2024 vade tarihli 645.000,00 TL BEDELLİ ÇEK, ... KUYUBAŞI ŞUBESİNE AİT ... SERİ NOLU 30.10.2024 vade tarihli 645.000,00 TL BEDELLİ ÇEK, ... KUYUBAŞI ŞUBESİNE AİT ... SERİ NOLU 30.11.2024 vade tarihli 645.000,00 TL BEDELLİ ÇEK, ... KUYUBAŞI ŞUBESİNE AİT ... SERİ NOLU 30.12.2024 vade tarihli 645.000,00 TL BEDELLİ ÇEK ve 30.01.2025 ödeme tarihli 645.000,00 tl bedelli senet , 02.03.2025 ödeme tarihli 645.000,00 tl bedelli senet, 30.03.2025 ödeme tarihli 645.000,00 tl bedelli senetlerin halen davalı tarafta olduğunu, davalı ve 3.kişiler tarafından tahsil edilmesi olası olduğundan dolayı bu çek ve senetler hakkında ödemeden men ve ihtiyati tedbir kararının verilmesini, öncelikle İİK’nun 72. Maddesi gereğince %15 teminat karşılığında; çeklerin bankaya ibrazı halinde ödenmemesi için teb bankası (kuyubaşı şubesine) müzekkere yazılmasına, müvekkili tarafından davalıya teslim edilen ve vadesi gelecek olan ... KUYUBAŞI ŞUBESİNE AİT ... SERİ NOLU 30.09.2024 vade tarihli 645.000,00 TL BEDELLİ ÇEK, ... KUYUBAŞI ŞUBESİNE AİT ... SERİ NOLU 30.10.2024 vade tarihli 645.000,00 TL BEDELLİ ÇEK, ... KUYUBAŞI ŞUBESİNE AİT ... SERİ NOLU 30.11.2024 vade tarihli 645.000,00 TL BEDELLİ ÇEK, ... KUYUBAŞI ŞUBESİNE AİT ... SERİ NOLU 30.12.2024 vade tarihli 645.000,00 TL BEDELLİ ÇEK ve 30.01.2025 ödeme tarihli 645.000,00 TL bedelli senet, 02.03.2025 ödeme tarihli 645.000,00 TL bedelli senet, 30.03.2025 ödeme tarihli 645.000,00 TL senetlerin icra takibine konulması halinde takibin durdurulmasına, müvekkilinin, davalıya söz konusu çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitine, icra takibine geçilmesi halinde %20 kötüniyet tazminatının davalılardan alınarak müvekkile ödenmesine, yargılama harç ve giderleri ile ücret-i vekâletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ 27/09/2024 TARİH VE 2024/513 ESAS SAYILI ARA KARARI İLE; '' ....talebin 4 adet çek ve 3 adet senedin icra takibine konu edilmemesi, edildiği takdirde takibin durdurulması ve çeklerin ödenmesinin durdurulması talebine ilişkin olduğu, dosyaya sunulan çekler ve senetler suretleri, satış sözleşmesi sureti ile araç ruhsat suretinin incelendiği, incelenen evraklar gözetildiğinde ihtiyati tedbir talep edenin HMK'nın 389. Maddesi kapsamında haklılığını yaklaşık olarak ispat ettiği ve HMK 389 vd. Maddeleri gözönüne alınarak ve 3. kişilerin haklarını etkilemeyecek mahiyette ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiğinden talebe konu 4 adet çek ve 3 adet senet yönünden yalnızca taraflar arasında hüküm ifade etmek üzere takibin durdurulması ve çeklere ödeme yasağı konulması talebinin teminat mukabilinde kabulüne karar vermek gerekmiştir.'' Gerekçesi ile, ''1- Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin KABULÜ İLE; -... KUYUBAŞI ŞUBESİNE AİT ... SERİ NOLU 30.09.2024 vade tarihli 645.000,00 TL BEDELLİ ÇEK, -... KUYUBAŞI ŞUBESİNE AİT ... SERİ NOLU 30.10.2024 vade tarihli 645.000,00 TL BEDELLİ ÇEK, -... KUYUBAŞI ŞUBESİNE AİT ... SERİ NOLU 30.11.2024 vade tarihli 645.000,00 TL BEDELLİ ÇEK, -... KUYUBAŞI ŞUBESİNE AİT ... SERİ NOLU 30.12.2024 vade tarihli 645.000,00 TL BEDELLİ ÇEK, -30.01.2025 ÖDEME TARİHLİ 645.000,00 TL BEDELLİ SENET, -02.03.2025 ÖDEME TARİHLİ 645.000,00 TL BEDELLİ SENET, -30.03.2025 ÖDEME TARİHLİ 645.000,00 TL BEDELLİ SENET, Yukarıda ilgili bilgileri yazılı çekler ve senetler yönünden; yalnızca taraflar arasında hüküm ifade etmek kaydıyla ve dava konusu çek ve senet bedelleri üzerinden % 20 oranında nakti teminat veya banka kesin ve süresiz teminat mektubu ibraz edildiğinde; - İcra takibi başlatılmamışsa; İİK'nin 72/2 maddesi gereği davanın taraflarıyla sınırlı olmak kaydıyla dava konusu çeklerin ve senetlerin icra takibine konu yapılmasının İİK 72/2. Maddesi kapsamında tedbiren durdurulmasına, - Çekler yönünden yalnızca taraflar arasında geçerli olmak kaydıyla ödeme yasağı konulmasına, '' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından itiraz edilmiştir. Davacı vekili 30/09/2024 tarihli itiraz dilekçesinde özetle; Mahkemenin 27/09/2024 tarihli ara kararı ile verilen tedbir kararının 3.kişiler yönünden de verilmesini, davalı tarafından söz konusu çeklerin ve senetlerin 3.kişilerin eline geçtiği ve faktoring firmasında tahsil edileceğinin aldıkları duyumlar ve birden fazla mağdurun olması nedeniyle müvekkillerinin olası icra tehdidi altında kalacağını, mahkemece ihtiyati tedbir kararının taraflar arasında sınırlı kalmamasını nedeniyle itiraz ettiklerini, ayrıca davalı taraf hakkında açılan Büyükçekmece Başsavcılığındaki şikayet dosyaları da göz önüne alınarak ihtiyati tedbir ve ödemeden men kararının 3.kişiler yönünden de verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ: İlk Derece Mahkemesi 09/10/2024 tarih ve 2024/513 Esas sayılı ara kararında; \"Talep, Davacı vekilinin, mahkememizin 27/09/2024 tarihli ara kararı ile verilen tedbir kararının 3. Kişiler yönünden de verilmesi talebine ilişkindir. Tüm dosya kapsamına göre; Mahkememizin 27/09/2024 tarihinde verilen kararın halen yasal şartları taşıdığı, davanın niteliğine göre verilen tedbir kararının ölçülü olduğu, 3. kişilerin haklarını etkileyecek mahiyette ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği (Emsal; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesinin 2023/898 Esas 2023/742 Karar sayılı ilamı ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 03.06.2024 Tarih ve 2024/533 E. - 2024/863 K. sayılı ilamı.), mahkememiz kanaatini değiştirecek herhangi bir durum görülmediği nedenleriyle davacı tarafın yapmış olduğu itirazın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir....\"gerekçesi ile, '' Davacının tedbir kararına yapmış olduğu itirazının REDDİNE, '' karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle;\"Sayın mahkemece talep dilekçesinde bulunan 4 adet çek ve 3 adet senedin icra takibine konu edilmemesi, edildiği takdirde takibin durdurulması ve çeklerin ödenmesinin durdurulması talebine ilişkin olduğu, dosyaya sunulan çekler ve senetler suretleri, satış sözleşmesi sureti ile araç ruhsat suretinin incelendiği, incelenen evraklar gözetildiğinde ihtiyati tedbir talep edenin HMK'nın 389. Maddesi kapsamında haklılığını yaklaşık olarak ispat ettiği ve HMK 389 vd. Maddeleri gözönüne alınarak ve 3. kişilerin haklarını etkilemeyecek mahiyette ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiğinden talebe konu 4 adet çek ve 3 adet senet yönünden yalnızca taraflar arasında hüküm ifade etmek üzere takibin durdurulması ve çeklere ödeme yasağı konulması talebinin teminat mukabilinde kabulüne karar verilmiş olup iş bu verilen tedbir kararının 3.kişiler yönünden de verilmesi için talepte bulunduklarını, lakin sayın mahkemenin 09.10.2024 tarihli kararı gereğince ;''Tüm dosya kapsamına göre; Mahkememizin 27/09/2024 tarihinde verilen kararın halen yasal şartları taşıdığı, davanın niteliğine göre verilen tedbir kararının ölçülü olduğu, 3. kişilerin haklarını etkileyecek mahiyette ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği(Emsal; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesinin 2023/898 Esas2023/742 Karar sayılı ilamı ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 03.06.2024 Tarih ve 2024/533 E. -2024/863 K. sayılı ilamı.), mahkememiz kanaatini değiştirecek herhangi bir durum görülmediği nedenleriyle davacı tarafın yapmış olduğu itirazın reddine'' dair karar verdiğini, Söz konusu gerekçeli karar tarafımıza tebliğ edilmiş olup süresi içinde kararın kaldırılması için istinafa başvurulduğunu, Şöyle ki;\tDavalı tarafından söz konusu çekler ve senetlerin 3.kişilerin eline geçtiğini ve faktoring firmasınından tahsil edileceğine dair aldıkları duyumlar ve kendileri gibi birden fazla mağdurun olması nedeniyle müvekkillerinin olası icra tehdidi altında kalacaklarını, İş bu nedenlerle sayın mahkemeye ihtiyati tedbir kararının taraflar arasında sınırlı kalmamasını nedeniyle Karara itiraz ettiğini, Ayrıca davalı taraf hakkında açılan Büyükçekmece Başsavcılığındaki şikayet dosyaları da göz önüne alınarak ihtiyati tedbir ve ödemeden men kararının 3.kişiler yönünden de tedbir kararının verilmesini talep ettiklerini, İleri sürerek, ilk derece mahkemesi tarafından verilen tedbir taleplerinin reddine ilişkin kararın kaldırılmasını,ihtiyati tedbir tedbir kararının 3.kişiler yönünden de verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Talep, icra takibinden önce açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir istemine ilişkindir. Mahkemece 27/09/2024 Tarihli ara karar ile; bilgileri yazılı çekler ve senetler yönünden; yalnızca taraflar arasında hüküm ifade etmek kaydıyla ihtiyati tedbir kararı verildiği, bu karara davacı vekilinin itiraz etmesi üzerine mahkemece 09/10/2024 tarihli ara karar ile; Davacının tedbir kararına yapmış olduğu itirazının reddine, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Menfi tespit davalarında ihtiyati tedbir koşulları değerlendirilirken İİK 72 maddesi yanında, HMK 389 vd. maddelerinin de gözönünde bulundurulması gerekir. İcra ve İflas Kanunu'nun 72/2. maddesinde icra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkemece, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceği düzenlenmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 389/1. maddesi \"Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir,\" hükmünü içermektedir. Aynı kanunun 390/3. maddesi hükmü uyarınca da, ihtiyati tedbir talep edenin davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmesi gerekir. İstinafa konu talep, ihtiyati tedbir kararının talebe konu bono ve çekleri alması muhtemel 3.kişiler açısından da geçerli olarak verilmesi istemine ilişkindir. Davada hüküm taraflar yönünden kurulur. Üçüncü kişilerin haklarını etkileyecek şekilde karar verilmesi mümkün olmadığı gibi davanın tarafı olmayan 3. kişileri etkileyecek şekilde ihtiyati tedbir kararı da verilemez. Mahkemece bu yönler gözetilerek davanın tarafları ile sınırlı olarak yalnızca taraflar arasında hüküm ifade etmek kaydıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesi usul ve yasaya uygun olup talep eden davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir. (Yargıtay 19 Hukuk Dairesinin 2012/4613 Esas - 2012/9263 Karar sayılı kararı ve aynı dairenin 2016/7631 Esas - 2017/2666 Karar sayılı kararı benzer mahiyettedir.) Sonuç itibariyle, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre; mahkeme kararı usul ve yasaya uygun olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davacının istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince istinaf edenler tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harçlarının hazineye gelir kaydına, 3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken istinaf karar harcı istinaf edenler tarafından peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, yatırılan harcın hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep edenler üzerinde bırakılmasına, 5-Artan gider avansı varsa talep halinde yatıran tarafa iadesine, 6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğe gönderilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 26/12/2024 tarihinde HMK'nın 362/1-f maddesi gereğince kesin olarak oy birliği ile karar verildi.