T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/1924
KARAR NO: 2024/1749
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 28/06/2021
NUMARASI: 2019/616 2021/526
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Nakliyat sigortasından kaynaklı rücu)
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kabulüne dair verilen hükme karşı, davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait rulo sacların davalı şirkete ait limanda tahliyesi esnasında yükleme yapılırken kanca rulo saca takılması sonucu rulo sacın dorseden düşerek hasar gördüğünü, hasar sebebiyle 14.942,98.-TL tazminat ödendiğini, tutanak ve ekpertiz raporunda hasarın davalı şirket çalışanlarının kusuru neticesinde oluştuğunu, müvekkili şirketin davalıya rücu hakkının söz konusu olduğunu, hasarın ödenmemesi ile mukavele şartlarına ve Türk Ticaret Kanunu'nun 1472 maddesine göre müvekkili şirketin zarara uğrayan karşı taraf yerine kaim olduğunu ve zarara sebebiyet verenler aleyhine mevcut her türlü haklarının müvekkili şirkete intikal ettiğini, davalı yanın söz konusu alacaklarına ilişkin olarak İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine karşı kötü niyetli olarak itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, arabuluculuk başvurusu da yapıldığını ancak sonuç alınamadığını, anlaşma sağlanamadığını iddia ederek, itirazının iptali ile takibin devamına ve %20 oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili, savunmasında özetle; davanın tamamen haksız ve dayanaksız olduğunu, reddinin gerektiğini, ... A.Ş'nin limana gelen emtiaların istiflenmesi ve tahliyesi gibi işlemleri gerçekleştirmediğini, istifleme ve tahliye işlemlerini ... A.Ş'nin taşeronu ... İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin gerçekleştirdiğini, sigortalı şirket ...'ın ... şirketinden hizmet aldığını, bu ilişkiyi kanıtlar faturaların dilekçe ekinde bulunduğunu, bu nedenlerle müvekkili aleyhine açılan davanın husumet nedeniyle reddinin gerektiğini, itirazın iptali davasının süresi içinde açılmadığını, hasara neden olan firmanın ... olduğunu, ... A.Ş. sorumluluğunun çok yanlış bir şekilde 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa dayandırıldığını, icra takibinin ve işbu davanın hukuki çelişkilerle dolu olduğunu, davacının rücu talebinin tahliye işlemlerini yerine getiren ... firmasına yöneltilmesi gerekirken limanın mülkiyetine sahip olan ... A.Ş.'yi muhatap almasının kötü niyetli olduğunu savunarak, davanın reddi ile %20'sinden az olmamak üzere müvekkiline tazminata karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; \"...Taraf iddia ve savunmaları, takip dosyası, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya içeriğine göre, yapılan taşımanın CMR konvensiyonuna tabi olmadığı, davaya konu olan hasar tazminatında 22/07/2018 hasar tarihini kapsayan Nakliyat Emtea Sigorta poliçesinin mevcut olduğu, bu poliçenin davacı sigorta şirketi ve dava dışı sigortalı arasında düzenlendiği, davalının husumete ilişkin itirazınında; dosyaya sunulan ... A.Ş. Ve ... arasında imzalanan alt-üst işveren sözleşmesinin davalının sorumluluğunu ortadan kaldırmadığı ve sorumluluğunun devam ettiği anlaşılmakla; TTK Madde 1472-(1) 'Sigortacı sigorta tazminatını ödediğinde hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal eder.' şeklinde düzenlendiği ve ödeme yapan sigorta şirketinin meydana gelen hasarda sorumlu kişi ve kişilere karşı TTK 1472-1 maddesine istinaden rücu hakkı olduğu değerlendirilmiş, ... Sigorta A.Ş hasar tazminatını sigortalısına ödemekle halefiyet hakkını kazandığı ve %100 kusuru görülen ve hasara sebebiyet veren davalıdan hasar tazminatını talep edebileceği husususunda mahkememize tam kanaat gelmiştir. Mahkememizce yapılan tüm yargılamalar neticesinde, davacı tarafından başlatılan icra takibine davalının haksız olarak itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiği kanaatine varıldığından, kaldı ki aksinin davalı tarafından ispatlanamadığı anlaşılmakla ve bu haliyle hüküm kurmaya elverişli nitelikte bilirkişi heyet raporu doğrultusunda davanın kabulü ile davalı tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün .. Esas sayılı tak.aşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır. (...)' ' ve (14). Fıkrası: ' Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır.' hükümleri gereğince arabuluculuk gideri hesaplaması için sistem üzerinden yapılan inceleme neticesinde sarf kararı düzenlenmediğinden ödeme yapılmadığı, ancak ileride sarf kararı düzenlenmesi halinde arabulucuya ödenecek olan 1.320,00-TL tarife bedelinin her iki tarafında arabuluculuk ilk oturumuna katıldıkları, davanın kabulüne karar verildiği gözetilerek davalı tarafa yükletilmesine karar vermek gerektiği anlaşılmıştır...\" gerekçesiyle davanın kabulü ile davalı tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin aynen devamına, asıl alacak likit olmayıp alacağın tespiti yargılamayı gerektirdiğinden icra inkâr tazminat talebinin reddine, karar verilmiştir. Bu karara karşı, davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Husumet itirazlarının değerlendirilmediğini, dosyaya sunulan ... Lojistik AŞ ve ...arasında imzalanan alt-üst işveren sözleşmesinin davalının sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağının değerlendirildiğini, davalı şirketin sadece Beldeport'un mülkiyetine sahip olan bir şirket olduğunu, liman işletme faaliyetlerini ve bu kapsamda limana gelen emtiaların istiflenmesi ve tahliyesi işlemlerini gerçekleştirmediğini, davacı iddiasının aksine rulo sacın hasarlanması ile ilgili müvekkilinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, istifleme ve tahliye işlemlerini dava dışı liman işletme firması ... Lojistik AŞ'nin taşeron şirketi tarafından gerçekleştirildiğini, sigortalı firmanın hizmet aldığı şirketin ... Şirketi olduğunu, 20.07.2018 tarihli tutanakta sabit olduğu üzere ...Firmasına ait araca yükleme yapılırken hasar oluştuğunu, hasara neden olanın ...Şirketi olduğunu, kararın bu nedenle hatalı olduğunu, husumet itirazlarının değerlendirilmediğini, bilirkişi raporunun davacı beyanlarına dayanır olduğunu, itirazlarının değerlendirilmediğini, dosyadaki ekspertiz raporu ve tutanakta müvekkilinin sorumlu olduğuna dair herhangi bir tespitin olmadığını, gemiden tahliye esnasında oluşan hasarın tamamen dava dışı ihbar edilen şirketin kusuru neticesinde oluştuğunu, sigortacının rücuen tazminat davasını sigortalının hukuki ilişkisi olan sorumlu kişilere karşı açması gerektiğini, icra inkâr tazminatının reddedilmiş olmasına rağmen vekalet ücretine hükmedildiğini, davacının kötü niyetli olduğunu, kötü niyet tazminatına karar verilmesi gerektiğini iddia ederek, ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararın kaldırılmasına ve davanın reddi ile kötü niyet tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE Dava, limanda hasar verilen malda oluşan hasar bedelinin, nakliyat sigortası kapsamında rücuen tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine karşı yapılan itirazın İİK'nın 67.maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı, davalı vekilince, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Taraflar arasında, dava dışı sigortalıya ait eşyanın taşındığı, geminin tahliyesi esnasında eşyanın düşerek hasar gördüğü konusunda herhangi bir uyuşmazlık mevcut değildir. Uyuşmazlık, davalının söz konusu hasardan sorumlu olup olmadığı, pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı ile mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olup olmadığına ilişkindir. Dosya kapsamından, davacı ile dava dışı sigortalı ... AŞ Şirketi arasında teklif tarihi 11.05.2018, yükleme tarihi 07.05.2018 olan nakliyat emtea sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede ambalaj cinsinin rulo, emtianın çelik, emtia cinsinin alaşımlı çelik rulo olduğu, hareket yerinin Çin , varış yerinin Türkiye olduğu hususlarına yer verildiği, dava dışı Çin'deki firma tarafından 07.05.2018 tarihli fatura düzenlendiği, dava dışı ... Lojistik AŞ şirketi tarafından dava dışı sigortalı şirket adına 24.07.2018 tarihinde rulo sac tahliye hizmeti olarak 3.260,53 USD tutarında fatura düzenlendiği, 20.07.2018 tarihli tutanağın davalı şirketin liman amiri ile dava dışı ...Şirketinin vardiya çavuşu tarafından düzenlendiği, tutanakta limanda tahliye edilmekte olan... isimli geminin 2 nolu ambarında bulunan Panelsan Firmasına ait rulo sacların tahliyesi esnasında ... Firmasına ait araca yükleme yapılırken kanca rulonun saca takılması sonucunda rulo sacın dorseden düştüğü hasar gördüğünün belirtildiği, 07.08.2018 tarihli ekspertiz raporunda, tedarikçi firma ... tarafından hazırlanmış toplamı 184 rulu/919,210 kg'dan oluşan boyalı galvanize sac ürününün sigortalı forwarder Firma organizasyonunda 07.05.2018 tarihinde Çin Limanından Avra adli geminin ambarına yüklenmek suretiyle Kocaeli'deki limana sevk edildiği, geminin 2 numaralı ambarından liman vinç operatörünün kullandığı vinç ile tahliye edilen galvanizli rulo sacın tıra yüklenmesi sürecinde kancanın takılması sonucu rolu sacın tırın üzerinden düşerek ağır hasarlandığı, 07.05.2018 tarihli faturada yer alan ürün birim bedelleri baz alınarak hasar tespitinin yapıldığı, toplam hasar bedelinin 4.093,48 USD karşılığı 20.164,77 TL olduğunun belirtildiği, davacı sigorta şirketi tarafından ödenen 14.942,98 TL hasar bedelinin davalıdan rücuen tahsili amacıyla İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında, 27.11.2018 tarihinde ilamsız icra takibi başlattığı, davalı şirketin takibe itiraz ettiği, davacının İİK 67 maddesi gereğince bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde itirazın iptali davasını açtığı, dava dışı ... AŞ ile dava dışı ... arasında 14.02.2017 tarihinde adi şekilde düzenlenen alt işverenlik sözleşmesinin imzalandığı, sözleşmede ... Lojistik'in asıl işveren, ... ise alt işveren olarak yer aldığı, sözleşmenin 2.maddesinde, sözleşme konusunun asıl işin liman, depo ve antrepo işletmeciliği olan asıl işveren ... AŞ'nin adres ve iş yeri tescil numaraları ile birlikte yazılı iş yerlerindeki destek hizmetlerinin taraflarca belirlenen bedel karşılığında alt işveren tarafından üstlenilerek yerine getirileceğinin belirtildiği, destek hizmet şartnamesinin taraflar arasında düzenlenmiş olduğu, davalı şirket vekili tarafından müvekkili şirketin beldeportun mülkiyetine sahip olan bir şirket olduğunu, limana gelen emtiaların istiflenmesi ve tahliye işlemlerini gerçekleştirmediğini savunmuş olduğu anlaşılmıştır. Tarafların delilleri dosyaya ibrazı ile birlikte bilirkişi incelemesi gerçekleştirilmiştir. 11.03.2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda; dava konusu olay trafik kazası değil, bir iş kazasıdır, iş kazası sonucunda yüklenen-boşaltılan malın hasara uğramasının söz konusu olduğu, kaza sonucu hasarlanan rulo sacın fotoğrafları, dosyaya sunulan tutanak ve ekspertiz raporunda belirtildiği gibi, sacın dorseden düşerek hasar gördüğü bilgisini teyit ettiği, sacın düşme sonucu kendi kütlesinin etkisiyle deforme olduğunun anlaşıldığı, hasara uğrayan sacın fotoğraflarında görülen kalıcı deformasyon miktarı ve sacın galvanizli sac olduğunu rapor edilmiş olması birlikte ele alındığında sacın kullanılamaz olmasının değerlendirilmesi yerinde olduğu, ekpertiz tarafından belirlenen hurda sacın piyasa değeri kadri maruf olduğu, dosyadaki belgeler ile davacı ve davalının iddia ve savunmaları değerlendirildiğinde uyuşmazlığın esasını dava dışı Sigortalı ...San. Ve Tic A.Ş'ne ait ürünlerin tahliyesi sırasında meydana gelen hasarın Nakliyat Emtia Sigorta poliçe genel şartları hükmü çerçevesinde tespit edilmiş hasar tazminatını ödemekten imtina edip edemeyeceği noktasında odaklandığı, ... tarafından hazırlanmış toplam 184 rulo/ 919.210,00 kg 'dan (net ) oluşan boyalı galvanize sac ürünün, sigortalı forwarder firma ... Limited organizasyonunda 07.05.2018 tarihinde Çin, Tianjin limanında Avra adlı geminin ambarına yüklenmek suretiyle Kocaeli Diliskelesi'ne sevk edildiği, Avra adlı geminin 2 numaralı ambalajında liman vinç operatörünün kullandığı vinç ile tahliye edilen galvanizli rulo boru sacın, tıra yüklenmesi sürecinde kancanın takılması sonucu ... numaralı rulo sacın tırın üzerinden düşmesi sonucu ağır hasarlanmış olduğunun görüldüğü, hazırlanan hasar tutanağı ... ve Beldeport liman Amiri tarafından imzalanmak suretiyle kayıt altına alındığı, 22.07.2018 tarihinde meydana gelen hasar bedeliyle tazminat tutarının 2.280,44 USD'nin ... Bankasından 01.09.2018 tarihinde havale yapıldığı, yapılan taşımanın CMR konvensiyonuna tabi olmadığı, davaya konu olan hasar tazminatında 22.07.2018 hasar tarihini kapsayan Nakliyat Emtea Sigorta poliçesinin mevcut olduğu, davacı sigorta şirketi ve dava dışı sigortalı arasında düzenlendiği, TTK Madde 1472-(1) Sigortacı sigorta tazminatını ödediğinde hukuken sigortalının yerine geçtiği, sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak tazmin ettiği bedel kadar sigortacıya intikal ettiği, ödeme yapan sigortacı meydana gelen hasarda sorumlu kişi ve kişilere karşı TTK 1472-1 maddesine istinaden rücu edebildiği, ... Sigorta A.Ş hasar tazminatını sigortalısına ödemekle halefiyet hakkını kazandığı %100 kusuru görülen ve hasara sebebiyet veren davalı dan hasar tazminatı talebinin yerinde olduğu belirtilmiştir. Davalı vekili, davanın dava dışı ...Şirketine ihbar edilmesini talep ettiklerini, müvekkili şirketinin beldeportun mülkiyetine sahip olan bir şirket olduğunu, limana gelen emtiaların istifleme, yükleme ve tahliye gibi işlemlerini gerçekleştirmediğini belirterek, davanın ihbarına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili rapora itiraz dilekçesinde; tek yanlı olarak tanzim edildiğini, liman mülkiyetine sahip işletme faaliyeti olmayan müvekkiline karşı rücu davasının yöneltilmesinin haksız ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece, yukarıda yer verilen gerekçelere istinaden davanın kabulüne karar verilmiştir. Taraflar arasında dava dışı sigortalının yurt dışından ithal etmiş olduğu emtianın davalının işlettiği limana gemi ile nakledildiği, davalı şirketin liman amirinin de imzasını taşıyan 20.07.2018 tarihli tutanakta, araca yükleme yapılırken sacın dorseden düşerek hasar gördüğü belirtilmiştir. Ekspertiz raporunda ise geminin 2 nolu ambarından liman vinç operatörünün kullandığı vinç ile tahliye edilen rulo sacın tıra yüklenmesi sürecinde kancanın takılması sonucu sacın TIR'ın üzerinden düşerek hasarlandığının öğrenildiği ifade edilmiştir. Bu tespitlere göre davalı şirketin işletmiş olduğu limandaki vinç operatörünün eylemi neticesinde hasarın meydana geldiğinin kabulü ile birlikte dava dışı şirketler arasındaki alt işverenlik sözleşmesi gereğince dava dışı şirket çalışanlarınca hasara neden olunduğu kabul edilse dahi davalı şirketin dava dışı şirketler arasındaki sözleşmeden dolayı hasar gören davacıya karşı sorumluluğunun oluşmadığının kabulü yerinde olmayacaktır. Dava dışı alt işverenlik sözleşmesini imzalayanlar ile davacı arasındaki ilişki iç ilişki niteliğinde olduğundan ve hasar gören davacı tarafı bağlamayacağından, davalı vekilinin ileri sürdüğü istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir. Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.b.1 hükmü uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, 2-Davalı tarafından yatırılan istinaf başvuru harçlarının Hazineye gelir kaydına, bakiye 765,56 TL istinaf nispi karar harcının davalıdan tahsiline,3-Davalı tarafından yapılan kanun yolu giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, 5-Dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair; HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.05.12.2024