T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t\t: 2023/1333
KARAR NO\t\t: 2024/1954
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t: ... \t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t(...)
ÜYE\t\t: ... \t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t (...)
ÜYE\t\t: ... \t\t\t\t\t\t\t\t\t(...)
KATİP\t\t: ... (...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t\t: GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 24/01/2023
NUMARASI\t\t: 2018/793 Esas - 2023/65 Karar
DAVACI/
KARŞI DAVALI\t\t: ... - ...
VEKİLİ\t\t: Av. ... - ...
DAVALI/
KARŞI DAVACI\t\t: ... - ...
VEKİLİ\t\t: Av. ... - ...
İHBAR OLUNAN\t\t: ... - ...
VEKİLİ\t\t: Av. ... - ...
DAVA TÜRÜ\t\t: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ \t\t: 28/09/2018
KARŞI DAVA \t\t: Tazminat
KARŞI DAVA TARİHİ\t\t: 26/10/2018
KARAR TARİHİ\t\t: 27/12/2024
KR. YAZIM TARİHİ\t\t: 07/01/2025
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin hava, deniz ve karayolu taşımacılığı yaptığını, davacının , borçlu şirket ile ticari ilişkisi mevcut olduğunu, bu ilişkiden cari hesaptan kaynaklı alacaklarının olduğunu, işbu icra takibi öncesi davalıya müracaatta bulunulmuş olduğunu, ancak sonuç alınamadığını, davalıya taşıma ve lojistik hizmeti verdiğini, davalı şirket arasında taşıma ve lojistik işlemleri sonucunda 5000,00 EURO tutarında cari hesap borcu tahsil edilemediğini, Gebze 4. İcra Müdürlüğü'nün 2018/45529 E. sayılı dosyası ile 5000,00 Euro'luk icra takibi başlatmış olduğunu, davalı şirket borcunun yalnızca 31,92 EURO 'luk kısmını kabul etmiş olduğunu, kalan 4.968,08 EURO'luk kısmı için icra takibine itiraz etmiş olduğunu beyan ile, itirazın iptali ile takibin devamına, borçlunun %20'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle; davalı şirket Sanayi Fırını ve ekipmanlarını üreten, birçok ülkeye ihracat yapan, davalı Firma, Nakliyeci Davacı- Karşı Davalı firma ile imalatını yapmış olduğu Sanayi fırın ve ekipmanlarının bir çok seferde İspanya'da bulunan Funvera şirketine nakliyesi için anlaşmış olduğunu, ... plaka sayılı kamyona kanunlara aykırı olarak başka bir firmanın malının daha yüklendiğini, nakliyeci başka şirketin mallarını gümrüğe beyan ettiğini, kamyonun gümrükte bloke edildiğini, aracın incelemeye alındığını ve bu nedenle malların tesliminin geciktiğini, firmanın zan altında kaldığını, itibarının zedelendiğini, kamyon şoförünün davacı şirket tarafından yolda Fransa'da işten çıkarıldığını, bu nedenle bu kamyonun aynı anda çıkan araçlardan 3 gün sonra teslimat yerine vardığını, ... plaka sayılı kamyon bakımsız olmasından dolayı arızalanmış, davacı şirket taşıma işlemini tamamlayamamış, ispanyol alıcı şirket tarafından malin teslimat yerine taşınabilmesi için ücreti verilerek başka bir kamyon ve ayrıca başka bir vinç davacı şirketin bilgisi dahilinde kiralandığını, bu gecikmeden oluşan masraf, zarar ve ziyan davalı şirketçe ödenmek zorunda kaldığını, CMR konvansiyonu gereği gecikmeden kaynaklanan zarar ve ziyan davacı -karşı davalı şirket tarafından tazmin edilmesi gerektiğini, 4.968,08 EURO konvansiyon ve mevzuat gereği yıllık 965 fazi iletazmin edilmesi gerektiğini beyan ile, davanın reddine, karşı davalı-davacı şirketin vurdumduymaz, ihmalkar, fazladan kazanç elde etmek maksadı ile neden olduğu gecikmelerden kaynaklandığını, davalı-karşı davacı şirket tarafından İspanyol Şirkete ödenmek zorunda kalınmış zarar ve ziyan miktarı olan 4.968,00 EURO'nun davalıdan Kamu Bankalarına uygulanan en yüksek EURO faizi ile tahsiline, davalının %20 kötüniyet tazminatı ödemesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili karşı davaya cevap dilekçesinde özetle; açılan dava 4968 EURO tutarındaki alacağın tahsili amaçlı olarak ikame edilmiş olduğunu, bu alacağa ilişkin yapılan icra takibi, borçlu firma tarafından itiraz edildiği için işbu itirazın iptali davası açılmış olduğunu, alacağın kaynağı ticari defter kayıtlarında ve cari hesapla ispatlanabilmekte olduğunu, bunun yanında yine taşımanın tarafımızdan yapıldığını ispatlamak amacı ile dava dilekçesi ile birlikte taşıma evrakları ve CMR belgesi sayın mahkemeye delil olarak sunulmuş olduğu, davalı karşı davacı verdiği cevap dilekçesinde davacıdan taşıma hizmeti aldığını, ödemesi gereken 4968 EURO'luk kısmı kendisine göre kişisel sebeplerle ödemediğini, şirketin, ispatlayabildiği ve Ticari Defter kayıtlarında gözüken 4968 EURO tutarındaki alacağımıza ilişkin itirazın iptali ve karşı tarafın %20'den az olmayan icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ettiğini, iddia olaylardan anlaşıldığı kadar ile herhangi bir hasar ve kaybı olmadığını, taşımacı yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar bunların CMR mad.17 kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan ve taşıma süresinin aşılmasından (gecikme) sorumludur\" hükmü gereğince, davacının şirketi emtianın varma yerine geç varmasından sorumlu tutmaya çalıştığı anlaşılmakta olduğunu, CMR Konvansiyonu 19 madde gecikme| teslim süresinin aşılması) yi düzenlemek olduğunu, yük kararlaştırlan zaman limiti içinde teslim edilmemiş ise veya kararlaştırılmış zaman limiti olmadığı hallerde, taşımanın normal süresi ve özellikle parçalı yüklerde tüm yükü bir araya getirmek için gerekli zaman, basiretli bir taşıyıcıdan beklenecek makul süreyi geçiyorsa teslimde gecikme var demek olduğunu, Dava konusu olayda taraflarca belirlenen veya CMR belgelerine kaydedilen bir zaman süresi olmadığını, İstanbul- İspanya arasındaki normal taşıma süresi dikkate alınmalısı gerektiğini, İstanbul-İspanya arasındaki makul sürenin ne olduğu UND Uluslararası Nakliyeciler Derneği ne yazılacak bir yazı ile yazılması gerektiğini, bir an için taşımanın makul süre içinde yapılamadığı söz konusu olsa dahi, gecikmenin kaç gün olduğu ve gecikmeden dolayı ilgili tarafların ne derece zarar gördüğü yozılı belgelerle ispatlanması gerektiğini, böyle bir ispat söz konusu olsa bile taşımacının ödeyeceği tazminat sınırlı bir tazminat olduğunu, davalı karşı davacının gecikmeden kaynaklanan her türlü harcamasını müvekkilim şirketten talep etmesine imkan olmadığını, CMR Konvansiyonu 23/5'e göre taşımacının ödeyeceği tazminat oranının sınırı belirlenmiş olduğunu, bu itibarla hiç bir yasal dayanağı olmayan ve keyfi hesaplamalar ile ortaya çıkan tazminat talebini kabul etmediklerini, dilekçesinde sözünü ettiği olayların çoğu sonucu etkilemeyen olaylar olduğunu, eğer hasar ve kayba ilişkin bir talebi varsa yine bu konudaki yazılı belgeleri dosyaya sunmak ve iddiasını ispat etmesi gerektiğini, İstanbul- İspanya Navara/ yaklaşık kaç günde gitmesi gerektiği konusundaki makul sürenin bir TIR in öğrenilebilmesi için UND Uluslararası nakliyeciler derneği ne yazı yazılmasını talep edilmesi gerektiğini talep etmiş olduğu görülmüştür.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ :
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; \" ... 1-Asıl davanın ve karşı davanın REDDİNE,
2-Davacı-karşı davalının ve davalı-karşı davacının icra inkar tazminatları taleplerinin ayrı ayrı REDDİNE ... \" karar verilmiştir.
Bu karara karşı davacı-karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davacı-karşı davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; karşı tarafın kusurlu olduğu ve avacıdan gecikme nedeniyle 4968,08 EURO talep edebileceğinin bilirkişi raporları ile tespit edildiğini, ilk derece mahkemesinin gerekçeli kararında; dava dışı alıcı Funciones de Vera’nın belirlediği ve davalı Sistem Teknik Fırınları’na yansıttığı işçilik masrafları ve vinç kiralama bedellerini nasıl ve hangi şartlar altında belirlediği anlaşılamamış olduğu gerekçe gösterilerek davamızın red edilmesi haksız olduğunu, zira tüm masraflar ayrıntıları ile açıklandığını beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.
DELİLLER: Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/01/2023 Tarih - 2018/793 Esas - 2023/65 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
DAVA; taşıma sözleşmesinden kaynaklanan alacak için yapılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Karşı dava; tazminat istemine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince asıl ve karşı davaların reddine karar verilmiş karara karşı davacı-karşı davalı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.
Dosyanın incelemesinde; davacının, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan alacağının tahsili için Gebze 4. İcra Dairesi'nin 2018/45529 E. sayılı ilamsız icra takibi başlattığı, davalının ödeme emrine süresinde itiraz etmesi üzerine eldeki davayı açtığı, davalının davanın reddini ve davalı şirket tarafından İspanyol şirkete ödenmek zorunda kalınmış zarar ve ziyan miktarı olan 4968 EURO'nun karşı taraftan kamu bankalarına uygulanan en yüksek EURO faizi ile tahsili istediği, ilk derece mahkemesince asıl ve karşı davaların reddine karar verildiği, karara karşı davacı-karşı davalı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.
1-Kamu düzeni yönünden yapılan incelemede;
492 sayılı Harçlar Kanunu hükümlerine göre; \"Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir (2. md.). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır (15. md.). Noksan tespit edilen değerler hakkında 30. madde hükmü uygulanır [16-(4) md.]. Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır (21. md.). (1) sayılı tarifede yazılı nispi karar ve ilâm harcının 1/4 ü peşin alınır (28. md.). Yargılama sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o oturum için yargılamaya devam olunur, takip eden oturuma kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. 6100 sayılı HMK.'nun 150. maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın işleme konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır (30. md.). Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz (32. md.). HMK.'nun 120-(1) maddeye göre de davacı, yargılama harçlarını mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. Harçlarla ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkindir.
Davanın açılması harca tâbi usuli bir işlemdir. Harçlar Kanunu harç alınması veya tamamlanmasını tarafların isteklerine bırakmamış, değinilen yönün mahkemece kendiliğinden gözetilmesini ve harcın yatırılmaması halinde ise ne gibi işlemler yapılacağını 30. ve 32. maddelerinde hükme bağlanmıştır.
Somut olayda; davalı-karşı davacı tarafından davacı-karşı davalıdan 4.968 EURO tazminat talep edildiği, bu şekli ile karşı davanın, dava tarihindeki harca esas TL karşılığı değerine göre 30.304,80-TL üzerinden nispi olarak alınması gerekmektedir. Davalı-karşı davacı tarafından eksik nispi harç yargılama sırasında ikmal ettirilmemiştir. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 30 ve 32. maddelerine göre, yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz. Bu nedenle, mahkemece karşı dava değeri üzerinden nispi peşin harcın tamamlatılması, yargılamaya daha sonra devam edilmesi gerektiğinden bu husus gözetilmeksizin karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur. Karar kamu düzenine ilişkin bu eksiklik nedeniyle kaldırılmıştır.
2-Kaldırma nedenlerine göre, davacı-karşı davalının istinaf nedenleri bu aşamada incelenmemiştir.
Açıklanan nedenlerle; davacı-karşı davalının istinaf başvurusunun bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, ilk derece mahkemesinin kararının HMK'nın 353-(1)-a)-4) maddesince kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı-karşı davalının istinaf başvurusunun bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,
2-Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/01/2023 Tarih - 2018/793 Esas - 2023/65 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-4) ve 355. maddesi uyarınca kamu düzeni gereğince KALDIRILMASINA,
\ta-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-İstinaf Karar Harcının, talebi halinde ve ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,
4-İstinaf eden tarafından yapılan İstinaf başvuru giderlerinin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından değerlendirilmesine,
5-Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359-(4) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,
6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362-(1)-g) maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
27/12/2024
\t\t\t\t
...
Başkan ...
¸e-imzalıdır.
...
Üye ...
¸e-imzalıdır.
...
Üye ...
¸e-imzalıdır.
...
Katip ...
¸e-imzalıdır.
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*