T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\tEsas-Karar No: 2023/473 Esas - 2024/73
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
\tT.C.\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t
\tANKARA\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t \t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tGEREKÇELİ KARAR
\t7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t: 2023/473 Esas
KARAR NO\t: 2024/73
HAKİM\t: ...
KATİP\t:...
DAVACI \t: ...
VEKİLİ\t: Av. ...
DAVALILAR \t: 1-...
\t 2-...
\t 3- ...
VEKİLLERİ\t: Av. ...
\t Av. ...
DAVA\t: Rücuen Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ\t: 07/07/2023
KARAR TARİHİ\t: 05/02/2024
KARAR Y.TARİHİ \t: 13/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan \" rücuen alacak\" davasının yapılan açık yargılaması sonunda, aşağıdaki karar tesis edilmiştir.
I-İDDİALAR
1. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ihale kayıt numaralı ihaleyi üstlenen ... İş ortaklığı ile müvekkili arasında imzalanan sözleşme ile \"...”nin davalı firmalara verildiğini, sözleşme maddeleri gereğince 92.957,53 TL tutarındaki ihale karar pulunun davalı yanlarca hesaplarına yatırıldığı, yatırılan bu tutarına süresi içinde... beyan edilerek ödendiğini, ancak davalı firmaların daha sonra ... aleyhine ... açtıkları dava neticesinde damga vergisini vergi dairesinden tahsil ettiğini, bunun üzerine ... tarafından gönderilen 03.02.2023 tarih ve 65217 sayılı yazı ile 92.957,53 TL damga vergisi aslı ile 25.207,67 TL gecikme faizi olmak üzere toplam 118,165,20 TL'nin 06.02.2023 tarihinde... ödendiğini, ... kapsamında yapılan ihalelerde ... hazırlanan ve davacı ihalelerinde kullanılan tip sözleşme ve ekleri gereğince ihale karar pulunun sözleşme bedeline dahil olduğunu, sözleşme gereğince davalıların sorumlu olduğunu, söz konusu tutarın ödeme tarihi itibariyle işlemiş avans faiziyle tahsilini talep etme zorunluluğu doğduğunu, arabuluculuk görüşmelerini sonuçsuz kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 118.165,20 TL'nin ödeme tarihiden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II-SAVUNMALAR
2. Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın konusunu oluşturan ihale karar pulunun mükellefinin kesin hüküm niteliğinde mahkeme kararı ile belirlendiğini, .... Esas sayılı kararına göre, ihale karar pulunun mükellefinin davacı olduğunun açıkça belirtildiğini, söz konusu hükmün ... tarafından da istinaf talepleri reddedilerek hükmün kesinleştiğini, bu kapsamda mükellefin davacı olduğu verginin müvekkillerden alınmasının hukuka aykırı olduğunu, davacı kurumun 5018 sayılı kamu mali yönetimi ve bütçe kontrol kanununa göre resmi daire statüsünde olmadığını, resmi daire sayılmayan ve özel hukuk hükümlerine tabii olan kurumlar ise ihale karar damga vergisinin mükellefi olduğunu, sözleşme ekleri olan şartnamelerde, sözleşme giderlerinin sayıldığı şartname maddesinde ihale karar damga vergisi yüklenicinin ödeyeceğine dair herhangi bir hüküm bulunmadığını, davacı kurum, ihale karar damga vergisinin mükellefinin kendisi olduğunu bildiği için 2021 yılından sonraki ihale şartnamelerinde söz konusu verginin taraflarınca ödeneceğini düzenlediğini, söz konusu verginin mükellefinin kendisi olduğunu bilmesine rağmen müvekkilinden rücuden talep ettiğini, mükellefinin ... olduğu kesin hüküm ve damga vergisi kanunun ile belirlenen bir vergiden müvekkillerinin sorumlu tutulamayacağı savunmuş davanın reddini talep etmiştir.
III-TARAFLARIN ANLAŞTIKLARI ve ANLAŞAMADIKLARI HUSUSLAR
A. Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar
3. ... ihale kayıt numaralı ihale konusu işin davalılar ... İş ortaklığı tarafından üstlenildiği, belirtilen ihale kapsamında davacı kurum ile davalı şirketler arasında imzalanan sözleşmeyle \"... \" işinin davalı yüklenici şirketler tarafından yerine getirilmesinin kararlaştırıldığı, 92.957,53 TL tutarındaki ihale karar pulunun davalı yanlarca davacı hesaplarına yatırıldığı, yatırılan bu tutarına süresi davacı tarafından... beyan edilerek ödendiği ancak davalı şirketlerin ... aleyhine ... açtıkları dava neticesinde damga vergisini vergi dairesinden tahsil ettiği hususları tarafların kabulündedir.
B. Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık Konuları
4. Taraflar arasında; davacı idare tarafından... ödenen ihae karar pulu (damga vergisi) bedelinden, taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesi uyarınca davalı yanların sorumlu tutulup tutulamayacağı, noktasında uyuşmazlık bulunmaktadır.
IV-ÇEKİŞMELİ VAKILAR HAKKINDA TOPLANAN DELİLLER
5. Taraflar arasında akdedilen 07.12.2021 tarihli ... Yapım İşlerine Ait Sözleşme.
6. ... Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak İdari Şartname.
7. Yeterlilik Bilgileri Tablosu Sunulan İhalelerde Kullanılacak Anahtar Teslimi Götürü Bedel Teklif Mektubu.
8. İş Ortaklığı Sözleşmesi
9. 06.02.2023 tarihli ve 118.165,20 TL tutarlı sözleşme damga vergisi ve gecikme zammı tahsilat makbuzu.
10. ... sayılı dosyası. İncelenmesinde; davacıların ... ve ... Ortaklığı, ... San. ve Dış Ticaret A.Ş., ... A.Ş, davalının ... olduğu, davanın; davacılar tarafından, ... (...) ile imzalanan 2021/422533 ihale kayıt numaralı sözleşme kapsamında tahsil edilen ihale karar pulu (damga vergisi)nin iadesi istemiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun zımnen reddine dair işlemin, hukuka aykırı olduğu, ihaleyi yapan kurumun 5018 sayılı Kanuna ekli I ve II sayılı cetvellerde yer alan genel ve özel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında bulunmadığı, ilgili kurumun, damga vergisi yönünden resmi daire sayılacağı ya da muaf olduğu yönünde bir başka kanunun bulunmadığı, dolayısıyla anılan ihale kararına ilişkin damga vergisinin mükellefinin ihaleyi yapan ve ihale kararında imzası bulunan ... olduğu ileri sürülerek iptali ve ödenen 92.957,53 TL damga vergisinin tecil faiziyle birlikte iadesi istemine ilişkin olduğu, yapılan yargılama neticesinde davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline, tahsil edilen 92.957,53 TL ihale karar pulu damga vergisinin tahsil tarihinden itibaren faizi ile birlikte davacılara iadesine karar verildiği, kararın 22/12/2021 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
V- DELİLLERİN TARTIŞILMASI, YARGILAMA ve GEREKÇE
11. Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan ve davacı tarafından ödenen damga vergisinin davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.
12. Somut olayda; davacı ... ,... İşlerine dair yapılan ihalesinin davalılar ... İş ortaklığı uhdesinde kaldığı, davacı ihale makamının ... kayıt nolu ihaleye ait damga vergisini davalı yüklenicilerden tahsil ederek vergi idaresine ödediği, davalı yüklenicilerce yatırılan damga vergisinin iadesi istemiyle ... Esas sayılı dosyasında dava açtığı, yargılama neticesinde tesis edilen 22.12.2022 tarih ve ... sayılı karar ile; dava konusu işlemin iptaline, tahsil edilen 92.957,53 TL ihale karar pulu damga vergisinin tahsilinden itibaren 6183 sayılı Kanun'a göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanacak faizi ile birlikte yükleniciye iadesine karar verildiği, görülmüştür.
13. Kesinleşen hüküm sonrasında ... tarafından davaya konu damga vergisine ilişkin vergi/ceza ihbarnamesi ve tahakkuk fişleri düzenlenerek davacı şirkete tebliğ edildiği, davacı ihale makamı tarafından 06.02.2023 tarihinde 92.957,53 TL damga vergisi, 25.207,67 TL gecikme faizi olmak üzere toplam 118.165,20 TL'nin... ödendiği belirlenmiştir.
14. Davacı, dava konusu damga vergisinden taraflar arasındaki sözleşme uyarınca davalının sorumlu olduğunu ileri sürerek tahsilini talep etmektedir.
15. Davacı ihale makamı, rücu istemine dayanak olarak taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 7.1 maddesi, Tip Şartnamenin 25.1 ve 44. maddesinin 6. bendi ile Kamu İhale Tebliği'nin 78.30 maddesine dayanmaktadır.
16. Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin; \"sözleşme bedeline dahil olan giderler\" başlığını taşıyan 7.1. maddesinde; \"taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin her türlü vergi, resmi, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri vb giderler ile ulaşım, sözleşme kapsamındaki her türlü sigorta giderleri sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuat uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi sözleşme bedeline dahil olmayıp, idare tarafından yükleniciye ödenir. \" düzenlemesine yer verilmiştir.
17. ... Açık İhale Usulü İle İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak İdari Şartnamenin; \"Teklif Fiyata Dâhil Olan Giderler” başlıklı 25.1 maddesi: \"İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyata dâhildir.\", \"İhalenin sözleşmeye bağlanması\" başlıklı 44. maddenin 6. bendi: \"Sözleşmenin imzalanmasına ilişkin her türlü vergi, resim ve harçlar ile diğer sözleşme giderleri yükleniciye aittir.” şeklindedir.
18. Sözleşme ve şartname hükümlerinden, ihale kararından doğan damga vergisinden davalı yüklenicilerin sorumlu olacağına dair açık bir düzenleme bulunmamakla birlikte, sözleşmenin 7.1 ve şartnamenin 25.1. maddesinde; taahhüdün yerine getirilemesine her türlü verginin dahil olacağının kararlaştırıldığı görülmüştür.
19. Diğer yandan Kamu İhale Tebliği 78.30 maddesinin \"sözleşme giderleri ve genel giderler\" başlığını taşıyan (ç) bendinde; \"ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, ...... sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir.\" hükmü düzenlenmiştir.
20. Sözleşme ve idari şartname hükmü ile kamu ihale tebliği birlikte değerlendirildiğinde; ihale damga vergisinin ihale bedeline dahil olduğu ve davalı yüklenicilerin ihale damga vergisinin ihale bedeline dahil olduğunu bilerek teklif verdiği ve bu durumu kabul ederek sözleşmeye imza attığı anlaşılmaktadır. Nitekim, davalı tarafların ihale komisyonuna verilen teklif mektubunda da, ihale dokümanını oluşturan tüm belgelerin okunduğu, anlaşıldığı ve kabul edildiği, yanı sıra teklif fiyata dahil olduğu belirtilen tüm masrafların ve ihale dokümanında yer alan tüm düzenlemelerin dikkate alınarak teklif verildiği bildirilmiştir.
21. Yukarıda açıklanan gerekçelerle; davacı ihale makamının ödemiş olduğu ihale damga vergisini, kamu ihale tebliği ve davalıların davacı ihale makamına verdikleri teklif mektubu da nazara alınarak, taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümleri uyarınca davalı yanlara rücu etmekte haklı olduğu anlaşılmış ve davanın kabulüne dair aşağıdaki karar verilmiştir.
VI-HÜKÜM
1. Davanın kabulüne; 118.165,20 TL'nin 06.02.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Karar ve İlam Harcı
2. 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 8.071,86 TL harçtan peşin alınan 2.017,97 TL'nin düşümü ile arta kalan 6.053,89 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Yargılama Giderleri ve Gider Avansı
3. Davacı tarafça yargılama boyunca yapılan başvurma harcı, peşin harç ve vekalet harcı toplamı 2.223,47 TL yargılama harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
4. Davacı tarafından yapılan tebligat, müzekkere ve posta gideri olarak yapılan 223,00 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
5. HMK'nun 333. maddesi gereğince varsa artan gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
6. Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflar anlaşamadıklarından, Arabuluculuk Yönetmeliği 26/2 maddesi uyarınca ... bütçesinden karşılanan 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Vekalet Ücreti
7. Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. 3, 13 maddeleri gereğince hesaplanan takdiren 18.906,43 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa ödenmesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı yapılan inceleme sonucunda HMK 345. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde kararı veren ... Mahkemesine ya da buraya gönderilmek üzere istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine verilecek dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yasa yolu açık olmak üzere 05.02.2024 tarihinde verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.05/02/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır